Internationaal13 aug '17 18:45Aangepast op 14 aug '17 13:49

Hoe ontnemen we mensensmokkelaars hun businessmodel?

Auteur: Marjan van den Berg

Er is wat voor te zeggen om beperkt economische migranten op te nemen, vindt directeur Monika Sie Dhian Ho van Instituut Clingendael. Een voorbeeld waarin dat gunstig uitpakt heeft ze ook.

ANP/AFP
ANP/AFP

Mensen blijven het proberen: op een gammel bootje stappen en proberen asiel aan te vragen in Europa. Het merendeel van deze mensen migreert om economische redenen. 'Als je kijkt naar de landen rondom Europa: het is duidelijk dat voor velen een perspectief ontbreekt', zegt Sie, sinds een jaar directeur van het Instituut Clingendael. Ze schreef mee aan het onlangs verschenen boek 'Over de Grens - De vluchtelingencrisis als reality-test', een uitgave van de Wiardi Beckman Stichting (het wetenschappelijk bureau van de PvdA).

Nieuwe bron van macht

Eenmaal aangekomen in Europa kunnen deze economische migranten een legale status vergeten. Toch zijn ze niet gemakkelijk terug te sturen omdat landen van herkomst vaak niet bereid zijn hun vertrokken onderdanen weer op te nemen. Landen hebben er bijvoorbeeld belang bij dat geëmigreerde onderdanen geld naar hun achtergebleven familie sturen. Deals met deze landen zijn de enige manier om daar wat aan te doen, zegt Sie. 'Je zult moeten erkennen dat die landen een nieuwe bron van macht hebben.'

Migranten beperkt toelaten

Je moet deze landen van herkomst dus iets bieden, betoogt ze, bijvoorbeeld dat je een beperkt aantal economische migranten toch tot Europa toelaat. Spanje en Marokko hebben samen al zo'n deal, vertelt ze. 'Onderdeel van die deal is dat een zeer beperkt aantal Marokkanen mag komen werken in Spanje. Dat die mensen mogen komen, heeft Spanje helemaal uitonderhandeld met de vakbeweging, met heel specifieke sectoren waar werk is. En een deel van die migratie is bovendien circulair. Zo worden bijvoorbeeld voor de aardbeienpluk in Andalusië vrouwen in de vruchtbare leeftijd uitgenodigd; waarom: omdat die terugkeren, want die hebben gezinnen.'

Je neemt op die manier niet de complete migratiedruk weg, erkent Sie, maar je maakt landen van herkomst bereid tot samenwerking. 'En wat je ook ziet is dat mensen niet langer hun leven wagen om in Spanje te gaan werken als ze in aanmerking kunnen komen voor zo'n visum, ook al moet je daar vijf jaar op wachten. Dus het ontneemt eigenlijk het businessmodel aan de mensensmokkelaars', zegt ze. 'Maar dan moet je dus wel het frame door van 'laten we Europa toch vooral sluiten'.'

Vluchtelingen

Sie spreekt van 'welbegrepen eigenbelang'. Dat geldt wat haar betreft ook voor het in Europa opvangen van een deel van de oorlogsvluchtelingen. Ze wijst erop dat landen als Libanon en Jordanië al zeer grote aantallen vluchtelingen opvangen. 'De vraag is of dat niet nieuwe conflicten in zich herbergt.'

Ook bij vluchtelingen kan de opvang gereguleerd en met lage aantallen plaatsvinden, zegt Sie. 'Een voorbeeld is de Canadese premier Trudeau, die op een heel gereguleerde manier, waarbij de Canadezen in de regio vluchtelingen selecteren, tienduizenden Syriërs naar Canada heeft gehaald. Daarvoor is draagvlak omdat het zo gereguleerd gebeurt.' Ze legt uit: 'Mensen worden gecheckt: wie zijn dit? Verdienen ze echt bescherming? En vervolgens worden ze uitgenodigd naar Canada en onmiddellijk begint de integratie.'

In welke hoedanigheid spreekt Sie hier: als PvdA'er of als wetenschapper? 'Hier spreekt toch de wetenschapper. De directeur van Clingendael hoort geen politiek te bedrijven.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen