Internationaal7 sep '17 16:46Aangepast op 8 sep '17 10:28

'Grimmige sfeer op Sint Maarten'

Auteur: Judith Laanen

De sfeer op Sint Maarten is na orkaan Irma grimmig. 'Er wordt geplunderd, mensen zijn wanhopig.' Dat vertelt Merlijn Stoffels van het Rode Kruis. Van de omvang van de schade of slachtoffers is nog geen goed beeld.

Schade na orkaan Irma op Sint Maarten. Foto ANP
Schade na orkaan Irma op Sint Maarten. Foto ANP

'Het blijft moeilijk om contact te leggen met het eiland, de telefoon en satelliet werken niet of nauwelijks.' Het Rode Kruis heeft een radioverbinding tussen Curaçao en Sint Maarten weten te leggen, maar de informatie die daar vandaan komt stemt niet gelukkig, zegt Stoffels. 'Veel schade, onze hulpverleners vertellen over een grimmige sfeer. Er wordt geplunderd, mensen zijn wanhopig. De winkels zijn leeg, voor de ramp begon hebben mensen zitten hamsteren. Nu zitten ze zonder eten.'

Alles over orkaan Irma

 

'Waterleidingen werken niet meer'

Een ander groot probleem zijn de waterleidingen, vertelt Stoffels. 'Die zijn stopgezet, wat een risico op vervuild drinkwater oplevert. En dan liggen ziektes zoals cholera op de loer.' Ook is er een ziekenhuis vol artsen maar zonder elektriciteit, wat het behandelen heel moeilijk maakt, want er zijn geen generatoren. 'Dat geeft maar aan hoe nijpend de situatie is.'

'Race tegen de klok'

Van de schade en Nederlandse slachtoffers heeft het Rode Kruis nog geen goed overzicht. 'Dat heeft met de verbinding met het eiland te maken', vertelt Stoffels, maar ook met de grimmigheid: 'Je moet je veilig kunnen verplaatsen. Het is daar nu ochtend, mensen ontwaken en de inventarisaties vinden nu plaats.'

Het Rode Kruis wacht 'met smart' op informatie om de hulpverlening op te kunnen schalen, zegt Stoffels. Er zijn 26 medewerkers van het Rode Kruis op het eiland, die zich richten op mensen veilig krijgen en daken te herstellen. Met de komst van de nieuwe orkaan José is dat een race tegen de klok, vertelt Stoffels: 'Er liggen veel takken en dakpannen, er is een risico dat mensen opnieuw gewond raken.'

Lees ook: 'Mensen op Sint Maarten compleet overdonderd'

'Versterking, voertuigen en goederen onderweg'

Sinds maandag, al voordat de storm overkwam, zijn er militairen op Sint Maarten als eerste hulp, vertelt Menno van der Eerden, commandant van de Zr.MS. Pelikaan, een van de schepen van de Nederlandse marine die aangekomen zijn bij Sint Maarten. 'We brengen versterking, voertuigen en goederen. We gaan zo spoedig mogelijk aan land om onze spullen af te zetten.'

'Herstellen openbare orde en veiligheid'

De militairen die al op het eiland zijn moeten de openbare orde herstellen en handhaven én noodhulp bieden waar nodig, legt Van der Eerden uit. Hij kan nog niet inschatten waar de focus moet liggen, maar de eerste indicatie is het handhaven van de openbare orde. 'Dat zal blijken zodra we dichterbij zijn.'

'Nieuwe orkaan, José, onderweg'

De basisinfrastructuur van het eiland moet ook weer op orde komen, daarvoor is Van der Eerden eerst nog bezig met bepalen van de situatie. 'Zodra dat beeld staat kunnen we denken over het herstellen van de infrastructuur. Wat daarbij een complicerende factor is, die naar ik denk wel impact zal hebben, is de aankomst van een nieuwe orkaan, José.'

Die is nu nog op de Atlantische Oceaan, maar de huidige weersvoorspelling zegt dat deze orkaan vrijdag op zaterdag aan land zal komen. Ook dat zal geen kleintje worden, zeggen de huidige weersvoorspellingen. 'Die zal weer de bovenwindse eilanden treffen, wat ook onze positie moeilijk en onze window of opportunity klein maakt', zegt Van der Eerden.

'Contact met eiland lukt niet vanwege kapotte zendmast'

Correspondent Edwin Timmer vertelt dat de verbindingen met de bovenwindse eilanden via telecombedrijf UTS loopt. Het hoofdgebouw daarvan is zwaar beschadigd. 'De grootste zendmast stond ernaast en is door de wind erdoorheen gekwakt. Het heeft voor een groot gat gezorgd, waardoor er veel regen en water naar binnen is gestroomd.' Ze proberen de boel zo snel mogelijk te herstellen, maar wachten op groen licht van de marine, omdat die weet wanneer het veilig is.' Of dat kan voordat de orkaan José langs komt, is nog niet duidelijk.

'Mensen op Sint Maarten in beginsel voorbereid op orkaan'

Rob Bats, in 2010 directeur van het kabinet van de gouverneur in Sint Maarten, vertelt dat mensen op Sint Maarten gewend zijn aan stormen en er ook op voorbereid zijn. Hij maakte de orkaan Earl in 2016 mee. 'Daar zijn de diensten en draaiboeken voor op orde, maar Irma was van een categorie die was 'devastating', dus in hoeverre kun je je daarop voorbereiden?' Een deel van de bevolking woont in goede omstandigheden, een deel ook niet. Zij zijn volgens Bats kwetsbaar. 'Wat nu echt belangrijk is, is zo snel mogelijk noodhulp via de haven en het vliegveld bieden.'

Dodental bijgesteld

De Franse autoriteiten hebben het aantal slachtoffers op het Franse deel van Sint Maarten naar beneden bijgesteld. Premier Édouard Philippe meldde op een persconferentie dat er vier doden te betreuren zijn als gevolg van de orkaan Irma. Eerder spraken de autoriteiten nog van acht doden op Saint-Martin. Volgens de premier vielen er zo’n vijftig gewonden, van wie er twee zwaargewond zijn en er een in levensgevaar verkeert. De materiële schade is aanzienlijk. 'Zeker 95 procent van de huizen is beschadigd en 60 procent is onbewoonbaar. De elektriciteit is afgesneden en er is gebrek aan drinkwater en brandstof.'

De premier bevestigde dat de haven en het vliegveld operationeel zijn voor hulptroepen. Ook kunnen de operatiekamers in het ziekenhuis van het eiland worden gebruikt. Ook op Barbuda (1), het Britse eiland Anguilla (1) en op Puerto Rico (3) kwamen mensen om het leven.

Gerelateerde artikelen