Internationaal23 okt '17 12:43

Autonomie? 'Geef ze iets, maar niet te veel'

Auteur: Marjan van den Berg

Het onafhankelijkheidsdenken laait in sommige Europese regio's op. Waardoor eigenlijk? En hoe ver moet je gaan als nationale regering in het geven van autonomie?

Voorstanders van Schotse onafhankelijkheid tijdens een bijeenkomst in Glasgow in 2015
Voorstanders van Schotse onafhankelijkheid tijdens een bijeenkomst in Glasgow in 2015 (AFP)

Catalonië steggelt met Madrid over onafhankelijkheid, inwoners van de Italiaanse regio's Veneto en Lombardije willen meer autonomie, maar dat is maar het topje van de ijsberg. Er zijn heel wat Europese regio's, waaronder in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Oostenrijk, die dromen van meer autonomie of zelfs onafhankelijkheid, vertelt Joost Augusteijn, docent aan de Universiteit Leiden en gespecialiseerd in afscheidingsbewegingen. 'In de Europese Unie is er zelfs een soort organisatie van regio's van Europa die, dan wel autonomie, dan wel zelfstandigheid willen.'

Oorzaken

Volgens Augusteijn ziet een deel van de regio's er het nut niet meer van in om deel uit te blijven maken van een bestaand land, omdat Europa belangrijker is geworden. 'Ik denk dat het ook wel te maken heeft met een gebrek aan existentiële dreiging. In de Koude Oorlog moesten we allemaal samenwerken tegen een gevaar van buitenaf. Sinds de val van de Muur is er eigenlijk niet meer zo'n dreiging van buitenaf.'

Wat moet je ermee als centrale overheid?

Augusteijn: 'Als je een regio autonomie geeft, geef je eigenlijk aan als staat dat die regio anders is dan de rest van het land, dat die een eigen identiteit heeft. Als je dat gevoel versterkt, gaan op een gegeven moment mensen denken: als we dan toch anders zijn, moeten we misschien eigenlijk ook een eigen staat hebben.'

Maar helemaal géén autonomie geven kan slecht uitpakken, weet hij. 'Als je een regio die al een zeker gevoel van eigenheid heeft, die al zegt: wij zijn een beetje anders, niet geeft wat ze willen, dan gaan ze juist radicaliseren en dan wordt die vraag naar zelfstandigheid en autonomie steeds sterker en vragen ze misschien wel direct zelfstandigheid.' Hij concludeert: 'Dus je kunt ze beter iets geven, maar misschien niet te veel.'

Niet alle regio's willen hetzelfde, benadrukt de onderzoeker. 'Bijvoorbeeld Normandië, in Frankrijk, heeft heel sterk het gevoel: wij zijn Normandisch, maar wij zijn juist het beste in het 'Frans' zijn. Een andere regio, zoals Bretagne, zegt: wij zijn ook anders dan alle andere regio's en wij willen juist onafhankelijk zijn.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen