Internationaal17 dec '17 13:27Aangepast op 17 dec '17 14:13

George Soros, Orbáns electorale kop van Jut

Auteur: BNR Webredactie

In heel Europa winden mensen zich op over de invloed van de Hongaarse miljardair George Soros. De regeringspartij van Viktor Orbán vond in hem de ideale Kop van Jut, om zo van het anti-vluchtelingensentiment te profiteren en dat verder aan te wakkeren, zegt Kati Piri, Europarlementariër voor de PvdA.

(AFP PHOTO / ATTILA KISBENEDEK )

Soros stak zo'n beetje een derde van zijn vermogen van 27 miljard dollar in een internationaal fonds om te investeren in de transitie van landen in Oost-Europa van een dictatuur naar een democratie. Niet door politieke partijen te financieren, maar juist door een sterk maatschappelijk middenveld neer te zetten, zegt Piri. Dat maakt hem een ideale boeman voor Oost-Europese regimes. 'Het woord open samenleving wordt door een aantal Oost-Europese machthebbers niet meer zo hoog geschat.'

De invloed van Soros is volgens Piri voor een deel te wijten aan het optreden van de Europese Unie achterliet. Toen landen als Hongarije en Polen EU-lid werden, werden ze grotendeels aan hun lot overgelaten en daarmee heeft de EU een flinke steek laten vallen. 'We weten allemaal hoe broos die democratieën zijn en hoe weinig het maatschappelijk middenveld echt een belangrijke rol speelt. We hebben die landen voor hun lidmaatschap jaren gesteund, maar in 2004 hebben wij onze handen ervan afgetrokken en in dat gat is Soros gesprongen.'

Soros-plan

Een lid van Orbáns partij deinsde er zelfs niet voor terug om een foto van een varken te becommentariëren met de leus 'Dit is Soros', zegt Rob de Wijk. 'Alle punten die eigenlijk EU-beleid zijn, worden in Hongarije toegeschreven aan Soros. Dat heet het Soros-plan; je kunt het zo gek niet bedenken, maar het wordt nog een keer geloofd ook. Het is totale bullshit, ik heb nog nooit zo'n grote flauwekul bij elkaar gezien, maar de mensen laten zich kennelijk graag misleiden. Het zijn twee belangrijke stromingen in de politiek: het internationalisme en het nationalisme.'

Meer Boekestijn en De Wijk?: Ga naar de programmapagina

Het nationalisme wordt door mensen als Orbán op een buitengewoon harde, populistische manier vertegenwoordigd, zegt De Wijk. Veel Hongaren slikken de theorie dat Soros een plan heeft om een miljoen moslims naar Europa te halen gaat voor zoete koek, zegt Arend Jan Boekestijn. En dat terwijl EU-president Donald Tusk zich onlangs nog geen voorstander toonde van een vluchtelingenquotum. 'Er zijn in Hongarije bijna geen vluchtelingen - een paar honderd ofzo, dus er is totaal geen dreiging.'

Vluchtelingen integreren

Dat Soros binnen Hongarije de gebeten hond is, is volgens Boekestijn nog wel te verklaren, Maar dat hij ook elders in Europa zo gewantrouwd wordt, ligt minder voor de hand. 'Mensen die een ontzettende haat hebben tegenover alles wat met de EU te maken heeft, zien iemand als Soros als iemand die heel erg voor het Europese project is. En sommige mensen hebben allemaal bezwaren tegen vluchtelingen en tegen de islam. Die zien dat Soros NGO's steunt die proberen vluchtelingen proberen te integreren in de samenleving.'

Piri signaleert ook een sluimerend antisemitisme in haar geboorteland, dat nog eens wordt aangewakkerd door Orbáns campagne. Soros komt uit een Joods nest en overleefde met zijn ouders de nazi-barbarij door christelijke valse papieren aan te nemen. Het lijkt koren op de molen van Orbán, die met het oog op de komende verkiezingen ook het aanwakkeren van die sentimenten niet lijkt te schuwen, meent Piri. 'De kleine Joods-Hongaarse gemeenschap die er nog is, is hier ook ontzettend bang voor.'

Checks and balances

Hoewel over de keuzes van Soros valt te twisten, is hij volkomen transparant, benadrukt Piri, en het geld komt niet terecht in de zakken van politieke partijen. 'Maar natuurlijk heeft hij daarmee ook politieke invloed. Wat Soros voor Orbán een enge man maakt is dat hij naast ideeën ook gigantisch veel geld heeft.' Belangrijk is de richting van de lobby, meent Boekestijn. 'Het enige wat Soros doet, is proberen de checks and balances wat te herstellen. Hongarije is constitutioneel een rechtsstaat en een democratie, maar het is hard bezig om dat af te schaffen.'

Het is zoals het is, zou Rob de Wijk willen zeggen: het eenvoudige feit dat Soros' sympathieën eerder liggen bij de EU, mag voor tegenstanders van 'Europa' geen reden zijn om de handel en wandel van de miljardair te willen dwarsbomen. 'Ik kan me voorstellen dat mensen dat willen, maar je leeft nou eenmaal in een open maatschappij in een geglobaliseerde wereld en dan krijg je dit soort dingen. Dit soort miljardairs is natuurlijk buitengewoon invloedrijk op een aantal gebieden. Dit soort mensen staat ergens voor, dus wat zij vinden heeft gewoon meer invloed.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen