'Assad lijkt af te stevenen op redelijk complete overwinning'

De dagelijkse gevechtspauze die door Rusland werd opgelegd, lijkt op de eerste dag ook geen stand te hebben gehouden. Erwin van Veen van het instituut Clingendael ziet in Oost-Ghouta veel parallellen met andere conflictgebieden. 'Het is al enige tijd omsingeld door het Syrische leger, waar ze al geruime tijd een tactiek uitvoeren van uithongering, belegering en incidentele bombardementen', ziet hij.

Correspondent Bud Wichers is in Syrië en zag dat het staakt-het-vuren na twee uur al niet meer houdbaar was. 'Iedereen geeft elkaar natuurlijk de schuld. Wie de waarheid spreekt, is moeilijk te zeggen', vertelt Wichers. 'Het is een beetje een moeilijke vraag om te bekijken wie als eerste is begonnen.'

Veel wantrouwen

Dat een bestand zo snel alweer wordt geschonden, komt volgens Wichers door het grote wantrouwen tussen de verschillende partijen. 'Niemand vertrouwt elkaar. Mensen zijn heel snel in paniek. Als er iets gebeurt, wordt daar heel snel op gereageerd. De burgers zijn daarvan de dupe', ziet hij.

Het enige wat wel zo kunnen werken, is een langere periode van regen. 'Dan kunnen de vliegtuigen van het regime niet de lucht in. Daardoor zouden de bombardementen effectief stoppen. De VN-resolutie of de resolutie die Poetin heeft ingesteld, dat wordt gewoon niet gehaald. Het wantrouwen is te groot', aldus Wichers.

'Russen hebben internationale gemeenschap nodig'

Hoewel Rusland nu voor een groot deel de touwtjes in handen lijkt te hebben in Syrië, hebben de Russen de internationale gemeenschap volgens Van Veen wel nodig. 'Voorop staat het behoud van het regime van president Assad. Dat lijkt nu af te stevenen op een redelijk complete militaire overwinning. Daarna is ongeveer 250 miljard dollar nodig voor wederopbouw en er is een internationaal gesanctioneerde deal nodig om Assad relatief legitiem aan de macht te houden. Voor beide exercities is de VN nodig en is het de Russen nog niet gelukt om bijvoorbeeld het diplomatieke traject van Genève door hun eigen traject van Sotsji en Astana te vervangen.'

Hoe compleet de militaire overwinning van het regeringsleger van Assad gaat worden, hangt volgens Van Veen af van twee factoren. 'Of de Syrische Koerden met het regime in onderhandeling gaan of dat het de volgende ronde vechten wordt en of er een duurzame Amerikaanse presentie blijft in de Koerdische gebieden en in oostelijke deel van Syrië waar IS uitgeschopt is. Als de Amerikanen blijven, zal Assad het een stuk lastiger hebben om Oost-Syrië terug te veroveren en hetzelfde geldt voor de Koerden. Afhankelijk van wat uit dat plaatje komt, zit Assad meer of minder stevig in het zadel.'

Westen heeft weinig goed te vinden

Dat Assad daarmee waarschijnlijk de baas blijft in Syrië, is iets wat het westen volgens Van Veen moeilijk kan beïnvloeden. 'Het westen staat volledig buitenspel in het grootste deel van dit machtsvraagstuk. Het enige wat ik mij nog voor kan stellen is dat de Russen tot een soort compromis proberen te komen waardoor je een aantal zogenaamde oppositiepartijen binnen de regering trekt en op basis daarvan een soort vredesakkoord sluit', zegt hij. 'Maar dat is een toneelstukje, dat zal oppositiepartijen betreffen die nauw betrokken zijn tot het regime.'