Internationaal1 mrt '18 12:51Aangepast op 1 mrt '18 13:11

'VK weet lidstaten niet goed tegen elkaar uit te spelen'

Auteur: Bastiaan Kleinjan

De Engelse premier Theresa May lijkt gevangen in haar eigen Brexit. Vandaag moet ze het parlement overtuigen met een nieuw voorstel, terwijl EU-president Donald Tusk ook nadrukkelijk om oplossingen vraagt.

Tusk wil van May weten wat voor oplossing zij voor ogen heeft voor de grens tussen Ierland en Noord-Ierland na de Brexit. Zowel de EU als het Verenigd Koninkrijk willen niet dat er weer grenscontroles komen, maar de Britten hebben nog niet duidelijk gemaakt wat er wel gaat komen zodra ze de Europese interne markt en de douane-unie verlaten. Tusk en May spreken vandaag met elkaar, maar de EU heeft al wel een noodplan opgesteld waarin Noord-Ierland onder dezelfde EU-regels blijft vallen als Ierland, als er geen betere oplossing komt.

Centraal pijnpunt

Armin Cuyvers, hoogleraar Europees Recht, noemt de onenigheid over de Ierse grens het centrale pijnpunt. 'Het moment dat je uit de Europese Unie stapt, stap je ook uit de interne markt en de douane-unie. Op dat moment kunnen goederen niet vrij heen en weer en moet het Verenigd Koninkrijk tarieven betalen over elk product dat de grens over gaat. Dat moet bewaakt worden', legt hij uit. 'Om historische redenen willen allebei de partijen dat er geen harde grens komt tussen de Ierlanden. Het probleem is: als je niet in een douane-unie zit, moet er een grens komen. Anders heb je een open smokkelroute.'

De Europese Unie confronteert May volgens Cuyvers met haar eigen tegenstrijdige uitspraken. 'May heeft beloofd dat er een Brexit komt en dat ze niet in een douane-unie gaan en May heeft beloofd dat er geen harde grens komt in Ierland. De Europese Unie speelt het nu hard en zegt: “prima, laat ons maar zien hoe dit kan. Dit is voor ons de enige juridische haalbare optie.” Dat is ook precies wat Tusk zei: de bal ligt nu bij May. Ze heeft 393 dagen in iets beters te verzinnen.'

Roep om uittreding verstomt

Cuyvers ziet dat bij landen waar de roep om uittreding uit de Europese Unie ook speelde, die roep inmiddels verstomt door het moeilijke traject dat het Verenigd Koninkrijk nu doormaakt. 'Paradoxaal genoeg is de uitkomst van Brexit dat in bijna alle landen de roep om een exit verstomt is', stelt Cuyvers. 'Iedereen ziet wat voor ellende is. Ze willen geen interessante a la carte-optie bieden die interessanter is dan huidig lidmaatschap, want dan willen andere landen het ook.'

'Tot nu toe maakt het VK het heel makkelijk door geen duidelijk verhaal te hebben. De lidstaten kunnen daardoor hun harde lijn vasthouden. Als de VK het slimmer zou spelen en de breuken tussen lidstaten zou gebruiken, dan zou het lidstaten tegen elkaar uit kunnen spelen. Maar daar slagen ze niet in, dus houdt Europa vast aan de makkelijke lijn: keihard, dit is de deal.'

Gerelateerde artikelen