Internationaal28 feb '18 20:39Aangepast op 1 mrt '18 06:42

Voor het eerst in 18 jaar weer in de VN-Veiligheidsraad en meteen de 'baas'

Auteurs: Judith Laanen en Bastiaan Kleinjan

Vanaf donderdag is Nederland een maand lang voorzitter van de belangrijkste vergaderclub ter wereld: de VN-Veiligheidsraad. CDA-Kamerlid Martijn van Helvert heeft meteen al een agendapunt voor de raad: een strafhof voor jihadstrijders.

Voor het eerst in achttien jaar mag ons land weer plaats nemen aan de ronde tafel in New York. We nemen het stokje over van Italië, met wie we vorig jaar het voorzitterschap deelden. De Veiligheidsraad heeft als eerste verantwoordelijkheid de internationale vrede en veiligheid te handhaven. Nederland mag daar nu over meebeslissen. Ook mag de raad elk (dreigend) geschil onderzoeken en bepaalde maatregelen voorstellen.

CDA-Kamerlid Martijn van Helvert, woordvoerder buitenland, is net terug van een bezoek aan de Veiligheidsraad, om 'de interesse te tonen'. 'We hebben het in Nederland altijd over democratie en het belang van een parlement. De ambassadeur van Nederland bij de VN, Karel van Oosterom, had ook gevraagd aan de Kamer om dat te doen. En er is gecontroleerd of er ook wel wordt ingebracht wat we als opdracht via de minister hebben meegegeven. Daar viel nog wel wat aan bij te schaven en te polijsten.'

'Veel kunnen we niet'

Volgens buitenlandcommentator Bernard Hammelburg blijft de Nederlandse macht tijdens het voorzitterschap beperkt. 'Maar vooral als er heel dringende dingen komen, waarvoor die Veiligheidsraad bestaat, zoals een crisis of landen die een resolutie willen indienen, dat loopt dan via de voorzitter', vertelt hij. 'Dan kan de voorzitter die agenda ook een beetje bepalen.'

Vooral bij een crisis kan de voorzitter een belangrijke rol spelen. 'Nederland heeft een aantal stokpaardjes. Bijvoorbeeld het wijzigen van de vredesmissies in het meer helpen van mensen in plaats van het winnen van oorlogen. Dat is iets wat veel sympathie heeft in de Veiligheidsraad. Klimaat is ook iets wat voor Nederland heel hoog op de agenda staat.'

Agendapuntje: strafhof voor jihadstrijders

En Van Helvert heeft meteen een agendapunt te pakken voor Nederland in de Veiligheidsraad. Afgelopen donderdag diende het CDA, gesteund door de coalitie, een motie in om Nederland in de raad te verplichten dit jaar nog met een voorstel te komen voor een strafhof voor strijders van Islamitische Staat. 'Het kan niet zo zijn misdadigers zomaar misdaden tegen de mensheid begaan in Syrië of Irak en wat genocide te plegen en wat kelen door te snijden en dan weer over te gaan tot de orde van de dag in Nederland. Straffeloosheid is geen optie, maar dan willen we ook wel een voorstel zien.' Over het dossier 'Syrië' is de raad verdeeld. Volgens Van Helvert komt dat door het vetorecht van sommige landen zoals Rusland, maar is de raad wel het enige orgaan waar landen in ieder geval nog met elkaar aan tafel zitten.

De kwestie Zijlstra en de Nederlandse geloofwaardigheid

Lees ook: Minister Zijlstra treedt af om Ruslandleugen

Kan de kwestie Zijlstra, de minister van Buitenlandse Zaken die onlangs moest opstappen vanwege een leugen, onze geloofwaardigheid nog schaden? Van Helvert heeft er niks over gehoord. Hij heeft geprobeerd met Rusland te spreken, maar dat lukte 'agendatechnisch' niet. Omdat Nederland het voorzitterschap een jaar deelde met Italië, zijn we volgens het Kamerlid 'enorm goed voorbereid'. 'Dat dwingt wel respect af. Je ziet ook dat daar wel naar geluisterd wordt. En dan zie je dat, met alle respect, een lokaal item van een minister die het in Nederland even moeilijk heeft, niet zo van belang is op het wereldtoneel.'

Gerelateerde artikelen