Internationaal9 mrt '20 16:00Aangepast op 9 mrt '20 22:42

MH17-proces van start na zes jaar onderzoek en met 35.000 pagina's dossier

Auteur: BNR Webredactie

Na bijna zes jaar onderzoek begint vandaag het MH17-proces. Vier verdachten - drie Russen en één Oekraïner - staan terecht voor het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines. Bij de ramp kwamen bijna driehonderd mensen om het leven. 'Dit is niet acceptabel, wij laten dit nooit los', zegt premier Rutte tegen politie verslaggever Laurens Boven.

Volgens Rutte is de kans op een succesvolle rechtszaak 'inclusief verdachten veroordeeld krijgen' het grootst 'als we de druk erop houden'. 'En dat doen we al vijfenhalf jaar', zegt Rutte.

'Gaan waar het bewijs ons heen voert'

Ferdinandusse

De rechtszaal van het Justitieel Complex Schiphol
De rechtszaal van het Justitieel Complex Schiphol (EPA / Robin Utrecht)

Officier van justitie Ward Ferdinandusse vertelt onomwonden over hoe de hele command chain van de Volksrepubliek Donetsk er uiteindelijk voor heeft gezorgd dat het neerhalen van MH17 kon gebeuren. 'Zij bespreken in afgeluisterde gesprekken hoe hard zij een Buk nodig hebben voor hun strijd. Zij sturen anderen aan bij de aanvoer.'

Verder zei Ferdinandusse nadrukkelijk dat een aantal mensen niet is vervolgd omdat het dossier niet of nog niet rond is. 'Wij gaan daar waar het bewijs ons heen voert', hoort Martijn de Rijk Ferdinandusse zeggen in de rechtbank.

Volgens bestuurslid Anton Kotte van de Stichting Vliegramp MH17 is het een mijlpaal dat het proces er überhaupt komt. 'Niemand had verwacht dat er een proces zou komen en dat het OM vier verdachten durfden te beschuldigen. Dat is een heel belangrijk iets.'

Het MH17-proces in het Justitieel Complex Schiphol start met een dossier van 35.000 pagina's na jarenlang onderzoek van het Joint Investigation Team. Op 13 oktober 2015 presenteerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid zijn rapport over de vliegramp. De raad reconstrueerde het vliegtuig met de gevonden wrakstukken en concludeerde dat het vliegtuig is neergehaald door een Buk-raket.

Lees ook | Kremlin krijgt het behoorlijk benauwd door MH17-proces

Nabestaanden moeten belasting betalen over overlijdensuitkering

Vijf nabestaanden van slachtoffers van de MH17 moeten inkomstenbelasting betalen over de overlijdensuitkering die zij kregen. Dat bevestigt het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. De enige weg die nabestaanden nog open staat, is de Hoge Raad. 'de rechtbank zegt: hoe een belastbaar feit ontstaat, doet niets af aan de belasting en dat kan soms gepaard gaan met groot persoonlijk verdriet', zegt journalist Laurens Berentsen van het FD.

Wat voorafging

Op 28 september 2016 meldt het JIT in een rapport dat precies bekend is om welk type Buk-raket het ging. Uit het bewijsmateriaal blijkt dat de afvuurlocatie een landbouwveld betreft bij Pervomaisk. Op 24 mei 2018 is het JIT nog meer overtuigd van de Russische herkomst van de Buk-installatie. Voor het strafrechtelijk onderzoek kreeg het JIT hulp van burgerjournalisten van Bellingcat. Dat slaagde erin om op basis van foto's en video's de routes van de Buk te reconstrueren.

Luister ook | Helder! MH17-proces: Welk bewijs is er tegen de Russen?

Het perscentrum in het Justitieel Complex Schiphol
Het perscentrum in het Justitieel Complex Schiphol ( ANP / Robin Utrecht)

Dossier | MH17

De conclusie: de Bukraket was afkomstig van een Russische militaire brigade uit Koersk. Het JIT controleerde alle informatie van Bellingcat op echtheid en kwam vaak tot dezelfde conclusies. Op 19 juni 2019 kwam Bellingcat met een nieuw rapport met een analyse van 150.000 telefoongesprekken rond het tijdstip van het neerhalen van MH17. Door de publicatie kwamen belangrijke verdachten in beeld, waaronder een officier die een paar minuten voor het ongeluk de komst van een vliegtuig aankondigt.

Verdachten

Vlak na de onthulling komt het JIT met vier verdachten in de zaak, die ook in het Bellingcat-onderzoek voorkomen: Igor Girkin, minister van Defensie in rebellenrepubliek Donetsk, was destijds een Russische inlichtingenkolonel. Sergej Doebinski was een Russische inlichtingenofficier. Hij stond ten tijde van de ramp aan het hoofd van de inlichtingendienst van de 'volksrepubliek' Donetsk.

Lees ook | OM gaat drie Russen en één Oekraïner vervolgen voor neerhalen MH17

Doebinski's tweede man Oleg Poelatov had een belangrijke rol in het transport van de Buk waarmee MH17 werd neergehaald. Leonid Chartsjenko ten slotte stond aan het hoofd van een leger opstandelingen en was aanwezig op de oorspronkelijke plek van de Buk. Het is nu aan het OM te bewijzen dat deze mannen ook echt verantwoordelijk zijn. Die zullen overigens niet aanwezig zijn bij het proces. De zaak gaat naar verwachting tussen de twee en vier jaar duren.

In The Friday Move blikte Hubert Smeets alvast vooruit op het proces:


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen