Internationaal19 jul '20 13:41

'Megadeal tussen China en Iran onzeker'

Auteur: BNR Webredactie

Het is onzeker of de megadeal tussen Iran en China doorgaat. Dit zegt politiek analist en Iran-expert Damon Golriz in BNR's De Wereld. China en Iran zouden aan de vooravond staan van een strategische en economische megadeal waar 400 miljard dollar mee gemoeid is. Volgens Golriz is het echter eerder een Memorandum of Understanding, een intentieverklaring, dan een echte strategische overeenkomst.

President Xi Jinping bezoekt Ayatollah Khamenei in 2016
President Xi Jinping bezoekt Ayatollah Khamenei in 2016 (EPA)

Luister ook | Druk op Iraanse machthebbers neemt verder toe

Intentieverklaring

Golriz wijst niet alleen op de verschillen tussen de Perzische tekst over de overeenkomst en de Engelstalige, ook merkt hij op hoezeer Iran ruchtbaarheid geeft aan de voorgenomen deal, waar China zich stil houdt. Zo bezien zou 'de deal' vooral consumabel voor de bühne zijn.

Werd aanvankelijk gemeld dat alleen het Iraanse parlement dwars lag omdat het geen provincie van China wenste te worden, volgens Golriz ligt de besluitvorming niet bij parlement of regering, maar uitsluitend bij de opperste leider, en dat is Ayatollah Khamenei. 'Het parlement is een cosmetisch instituut, wie er uiteindelijk over gaat is de opperste leider, die heeft ook een delegatie naar China gestuurd om de Chinezen te laten weten dat hij erachter staat'.

Luister ook | Relatie China en VS verder verslechterd

China weinig populair

Overigens is het Chinese-provincie-argument een valide vertolking van een breed in Iran gedeeld sentiment. 'Iraniërs zijn heel trots en Iran heeft altijd afstand gehouden van de grootmachten. China is niet populair, en al helemaal niet sinds corona. Europa en de VS zijn veel populairder bij de Iraanse bevolking en de elite.' Volgens Golriz zou de deal in een volmaakte wereld interessant zijn, maar dat is natuurlijk niet het geval. 'Ik vraag me af of het doorgaat'.

Er is niet alleen veel geld mee gemoeid, Iran vervult een strategische brugfunctie tussen Oost en West-Azie, en tussen de Middellandse Zee en de Indische Oceaan. Om die functie echter te vervullen is volgens Golriz een goede relatie met de buurlanden vereist. En die relatie is allerbelabberdst. 'De relatie tussen Iran en de Arabische wereld is slecht. Sterker nog, Israël en Arab wereld hebben een strategisch partnerschap gesloten tegen de Iraanse regionale ambities'.

Luister ook | China en Iran aan vooravond megadeal

Mediatechnisch is deal wél interessant

Wat ook tegen een strategisch partnerschap pleit is het feit dat China als lid van de VN Veiligheidsraad altijd vóór sancties tegen Iran heeft gestemd. Olie en gas vormen evenmin een afdoende argument. 'China maakt een enorme slag in de richting van groene energie'. Wat echter weer wél interessant is aan de 'deal' is het mediagenieke aspect. Het Chinese bewind houdt zijn onderdanen voor dat de VS en Europa achterlopen terwijl China strategische partnerschappen sluit. Ook voor Iran is het interessant voor binnenlandse consumptie: kijk, de VS sanctioneren ons, dus gaan we met China in zee.

Weten wat er in de wereld speelt? Beluister de podcast De Wereld met Bernard Hammelburg


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen