Internationaal24 sep '20 18:31Aangepast op 24 sep '20 19:22

Balkenende: Grote risico's bij verdeeldheid Europa

Auteur: BNR Webredactie

Als Europa niet kiest voor een sterk eigen profiel en niet met één mond spreekt, dreigt het een speelbal te worden in de strijd om het wereldleiderschap tussen de VS en China. Dat zegt voormalig premier Jan Peter Balkenende in BNR De Wereld. En de Duitse bondskanselier Angela Merkel lijkt meer dan wie ook doordrongen van het belang van een sterke Europese positie.

Europa moet oppassen dat het geen battlefield wordt waar sancties worden uitgevochten, zegt Balkenende. En Merkel lijkt daarin bereid stappen te nemen die zij wellicht enkele jaren geleden niet had gezet. 'Zij heeft denk ik heel goed door dat het nu gaat om de toekomst van Europa zelf. Als we zaken laten lopen en er te veel verdeeldheid is, dan loop je grote risico's. We moeten Europa verder te krijgen en ik vind Merkel een bindend iemand, die het belang van Europa ziet.'

Luister terug | Europamania | Crisis verstoort Merkels laatste dans

Merkel voelt goed aan dat Europese burgers het slachtoffer dreigen te worden als de zaak verder verslonst, zegt Balkenende. 'Het voorbeeld van Brexit volgen, zoals sommige populisten willen, is zelfmoord. En doorgaan zoals we de laatste tien jaar hebben gedaan, met ad hoc-politiek en crisismanagement, geeft je niet de dynamiek die je elders in de wereld aantreft. Dus je moet weer een nieuw verhaal voor Europa hebben - dat is ook mijn opvatting.'

Nieuw verhaal voor Europa

Ook Nederland heeft volgens Balkenende een grote verantwoordelijkheid in het bouwen aan nieuwe Europese idealen. 'Dit is niet meer de werkelijkheid van twintig of dertig jaar geleden, we moeten heel goed kijken waar we op het ogenblik voor staan, wat we willen met Europa en wat het nieuwe verhaal voor Europa is. Ik vind het mooi dat Merkel daar een lijn in heeft uitgezet en dat de verhoudingen tussen beide landen goed zijn en ook goed blijven.'

Lees ook | Groot nieuws als Duitsland handen aftrekt van Nord Stream 2

Merkel is zich terdege bewust van haar nieuwe rol in Europa, bijvoorbeeld als het gaat om het huidige conflict in Belarus. 'Ze weet hoe belangrijk het is om in contact te blijven, maar ze geeft wel aan dat er bepaalde grenzen zijn. Ineens is er in Duitsland discussie over de Nord Stream 2-gasleiding. Het is niet gezegd dat ermee wordt gestopt, maar je voelt gewoon dat het een keertje genoeg is geweest. En zij geeft wel duidelijk signalen af dat waakzaamheid geboden is.'

Nord Stream 2 on hold

Het hele Nord Stream 2-project on hold zetten is voor Balkenende een serieuze optie. 'Ik zou het wel als argument gebruiken om af te dwingen dat de contacten op alle fronten redelijk blijven.' Het zou daarom goed zijn als minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok zich bij Merkel aansluit, in plaats van voortdurend vol te houden dat het om een puur commercieel project gaat, zegt de oud-premier. 'Zonder meteen te zeggen dat je ermee stopt, kun je wijzen op de consequenties.'

Angela Merkel en Jan Peter Balkenende
Angela Merkel en Jan Peter Balkenende (EPA / Olivier Hoslet)

Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen