Internationaal26 sep '20 14:55

'Nederland investeert te weinig in opbouw kennis over Rusland'

Auteur: BNR Webredactie

Nederland investeert te weinig in kennisopbouw met betrekking tot Rusland en Oost-Europa. Dat zeggen hoogleraar Russische en Slavische studies Ellen Rutten van de Universiteit van Amsterdam, en voormalig commandant der Strijdkrachten Dick Berlijn in de Perestrojkast. Maandag praat de Tweede Kamer over de Ruslandbrief van minister Blok.

(EPA Anatoly maltsev)

Beluister ook | Minister Stef Blok: zorgen over Rusland

Dialoog, verder dan op regeringsniveau

Zowel Rutten als Berlijn stelt dat het in Nederland schort aan kennis over Rusland. Volgens Berlijn is dat noodzakelijk omdat meer kennis ons behoedt voor fouten met Rusland die in het verleden zijn gemaakt. 'Je moet een veel intensievere dialoog opbouwen die veel verder gaat dan alleen op regeringsniveau met elkaar te spreken. Zorg dat je de Russen veel beter leert kennen. Ieder kanaal kan hiervoor worden gebruikt. Hoe scherper ons beeld wordt, des te helder is ons begrip en weten we vooral wat wel en niet moeten doen.'

Beluister ook | Navalny slijpt de messen

Uitholling kennis

Ook Rutten maakt zich zorgen over de uitholling van kennis over Rusland en Oost-Europa. Ze noemt de bezuinigingen op Slavische en Russische studies en wijst naar de sluiting van het Neso-kantoor in Moskou, dat Nederlandse onderwijsinstellingen promoot, eind volgend jaar. 'Een kennisambassade met een enorm netwerk.'

Berlijn werkte tijdens de Koude Oorlog al bij Defensie, pas na zijn afzwaaien besefte hij hoe weinig hij eigenlijk wist over het land dat decennia te boek stond als de vijand. De chaotische Jeltsin-periode heeft nog altijd gevolgen voor het huidige Rusland, stelt Berlijn. 'Poetin maakt hiervan gebruik om zijn eigen agenda sterker te maken.'

De Ruslandbrief van minister Blok schetst hoe Nederland de relatie met Moskou moet invullen. Daarin kiest Den Haag voor een tweesporenbeleid: aan de ene kant druk blijven houden op Moskou door sancties en aan de andere kant dialoog en selectieve samenwerking.

Twee irritaties: toonzetting en gebrek aan concrete uitwerking

Rutten stoort zich in de brief aan twee zaken. Ten eerste vindt ze de toon neerbuigend en negatief. 'Dat werkt contraproductief als je het hebt over meer dialoog.' Ten tweede stelt ze dat in de brief het thema veiligheid voorop staat en pas 'heel laat', en kort, onderwijs aan bod komt. De brief erkent weliswaar dat Nederland moet investeren in kennis over Rusland via een kennisplatform en publieksdiplomatie, maar volgens Rutten is de brief weinig concreet over de uitwerking daarvan. Houd het niet alleen bij mooie beleidsuitspraken, zegt de voormalig commandant der Strijdkrachten.

Berlijn ziet Rusland niet direct als een dreiging. 'Die zie ik niet zo erg. Natuurlijk moderniseren ze hun strijdkrachten en zie ik dat ze beschikken over wapens die we liever niet zouden willen zien. Dat betekent niet meteen een dreiging, dus moeten we ons ook gaan bewapenen, want er gaat iets verschrikkelijks gebeuren. Als je je opponent beter begrijpt, zul je waarschijnlijk slimmere dingen doen als je het met die handelswijze niet eens bent.'

| Podcast: BNR Perestrojkast


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen