Internationaal8 dec '21 07:29

Overleg Biden-Poetin: weinig verrassingen

Auteur: BNR Webredactie

De Russische president Poetin en zijn Amerikaanse ambtgenoot Biden hebben ruim twee uur gevideobeld over de hoog opgelopen spanningen rond Oekraïne. De Amerikanen vrezen dat Moskou een invasie plant, wat de Russen met klem ontkennen. Voorafgaand aan het gesprek zeiden woordvoerders dat de presidenten zullen hameren op de 'rode lijnen'. 'Het gesprek had geen enkele verrassing', zegt Rusland-correspondent Joost Bosman.

Luister ook | Situatie Russisch-Oekraïense grens op scherp

Oproep tot de-escalatie

Volgens Bosman is wel opgeroepen tot de-escalatie en gaan de presidentiële teams van beide kanten achter de schermen aan de slag om die ontspanning handen en voeten te geven. 'Poetin heeft wel te berde gebracht dat de NAVO gevaarlijke pogingen doet om Oekraïne in haar kamp te trekken en dat de NAVO militair potentieel opbouwt. Poetin wil betrouwbare en wettelijke garanties dat de NAVO niet uitbreidt naar het oosten.'

Ondanks de harde taal uit Washington lijken de Russen niet onder de indruk, al heeft Poetin volgens adviseurs zich wel afgevraagd waarom die sancties er toch komen en heeft hij gezegd dat die sancties weinig goeds zullen brengen. Volgens Bosman duidt dat erop dat Poetin zich daar toch zorgen over maakt.

Nord Stream 2

Belangrijke westerse breekijzers zijn de gaspijplijn Nord Stream 2 en uitsluiting van het betalingssysteem Swift. Bosman stelt echter dat de VS Nord Stream 2 moeilijk kunnen verbieden, en dat de Amerikanen slechts sancties kunnen opleggen aan landen en bedrijven. Dat is lastig, Duitsland heeft immers veel geïnvesteerd in het project en beschouwt Nord Stream 2 als essentieel voor haar energievoorziening.

En hoewel uitsluiting van de Russen van het Swift-betalingssysteem als een soort nucleaire optie wordt gepresenteerd, zegt Bosman dat de impact hiervan wel zal meevallen in de praktijk: 'Swift is niets anders dan communicatie over betalingen. Als Rusland uit Swift wordt gegooid, dan wordt het lastiger en trager communiceren, maar betalingen kunnen nog wel gedaan worden.'

Ook Europa doet mee

Na afloop van het gesprek tussen Poetin en Biden sprak de Amerikaanse president nog met de belangrijkste Europese regeringsleiders, hij sprak echter niet met EU-voorzitter Ursula von der Leyen. Volgens correspondent Stefan de Vries is dit niet vreemd, Europa beschikt immers niet over een eigen defensiemacht: 'Je kunt sneller schakelen met hoofdsteden.'

Als het echter gaat om economische sancties, dan komt de EU wél in beeld: 'Von der Leyen heeft gisteren gesproken en Rusland gedreigd met sancties. Daarover heeft ze natuurlijk overlegd met de Europese staatshoofden.' Interessant is de rol die Duitsland onder leiding van de nieuwe bondskanselier gaat spelen. Waar Merkel en Poetin elkaar vaak, en zowel in het Duits als Russisch, spraken, daar lijkt Scholz een hardere lijn voor te staan.

Zo riep hij dinsdag Rusland nog op om de grenzen van Oekraïne te respecteren. 'Dat is andere taal dan Merkel.' Wel heeft Scholz een probleem met Nord Stream, zegt De Vries. De VS willen voorkomen dat de pijpleiding in gebruik wordt genomen bij een invasie, en dat leidt tot spanningen tussen Duitsland en de VS omdat dit hogere energieprijzen in Europa veroorzaakt. Of economische sancties effectief zullen zijn, daar twijfelt De Vries overigens aan. 'Er lopen al veel sancties tegen Russische topfiguren, de financiële wereld in Rusland kan dichtgedraaid worden, maar we zagen in het verleden dat sancties weinig uithalen. De EU zal creatief moeten zijn.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen