Internationaal11 dec '21 13:28

'Samentrekking Russische troepen serieuze dreiging'

Auteur: Mark van Harreveld

Demissionair Buitenlandminister Ben Knapen noemt het samentrekken van Russische troepen aan de grens met Oekraïne een serieuze dreiging. 'Je ziet veel troepen, je ziet onnatuurlijk veel troepen, onnatuurlijk lang ook, het is meer dan een oefening en dat maakt het tot een serieuze dreiging. Maar of dat leidt tot een daadwerkelijke handeling, dat weten we niet', zegt Knapen in BNR De Wereld.

Rode draad door de kwestie is de Russische vrees dat Oekraïne wil toetreden tot de NAVO. Poetins boodschap is dan ook duidelijk: stop met dat geflirt met de NAVO. Knapen zegt daarover dat Oekraïne een zelfstandig land is en 'in democratische zin zijn toekomst' bepaalt. 'Zo'n tien jaar gelden gaf de NAVO aan dat ook Oekraïne in principe lid zou kunnen worden. Feit is dat dat nu niet het geval is en dat dit theoretisch en ver weg is.'

Luister terug | Overleg Biden - Poetin: weinig verrassingen

Zaak van NAVO en Oekraïne

Over een mogelijke toetreding van Oekraïne tot de NAVO zei Secretaris-generaal Jens Stoltenberg onlangs dat dat een zaak is van de NAVO-lidstaten en van Oekraïne en niet van Rusland. Gevraagd of die uitspraak handig is, wijst Knapen erop dat de NAVO een defensieve organisatie is. 'Dat moeten we duidelijk vooraf markeren, anders lijkt het alsof hier twee blokken tegenover elkaar staan die beide op zoek zijn naar verovering en uitbreiding van invloedssfeer. Zo is het niet. In die zin is het volkomen correct wat Stoltenberg zegt: daar gaan uiteindelijke de NAVO-lidstaten en Oekraïne over. En niet meneer Poetin.'

Luister terug | Biden gaat het Poetin moeilijk maken

Warschaupact

In 1996, tijdens de regeerperiode van Bill Clinton, kwamen de eerste verzoeken van Oost-en Midden-Europese landen om lid te worden. Was het wel verstandig om al die voormalige Warschaupactlanden toe te laten treden? Volgens Knapen is het belangrijk zich te verplaatsen in de Midden-Europese landen 'die tegen hun zin decennialang deel van het Warschaupact zijn geweest en die na de val van de Muur zelf bepaalden waar ze hun veiligheid en economische voorspoed zouden vinden. En die hebben dat via een NAVO-lidmaatschap gedaan.'

Luister terug | Het nieuwe Oostfront

Geen provocatie

Volgens de demissionaire minister zijn destijds ook afspraken gemaakt dat de NAVO 'niet met een heel groot staand contingent zich aan de grens van Rusland zou gaan begeven om geen aanleiding tot provocatie te geven en dat is nooit gebeurd.' Knapen wijst op de veranderde internationale context sinds de jaren '90. 'In de jaren negentig was het chaotisch en onduidelijk hoe het land zich zou uitkristalliseren.' Knapen noemt de 'redelijke hoge verwachtingen' dat Rusland democratischer zou worden, verwachtingen die allesbehalve zijn uitgekomen.

Luister terug | Pegasus, gevaarlijk, maar ook nodig

Volgens Knapen kent Rusland nu een autoritair bewind dat gefrustreerd is over het verlies van grondgebied en van de status als wereldmogendheid: 'Dat maakt het karakter van de spanningen anders dan ze 25 jaar geleden waren'.

Gerelateerde artikelen