Internationaal6 jan '22 08:48

Amerika herdenkt bestorming Capitool

Auteur: BNR Webredactie

Vandaag is het precies een jaar geleden dat in de Amerikaanse hoofdstad Washington aanhangers van de toenmalige president Donald Trump het Capitool bestormden waar het parlement de verkiezingswinst van Joe Biden wilde bekrachtigen. Volgens Trump was de uitslag frauduleus, bij de rellen vielen meerdere doden. President Biden houdt vandaag een herdenkingstoespraak die tot verbazing van Amerika-correspondent David Hammelburg allesbehalve verzoenend van toon zal zijn.

(AP Manuel Balce Ceneta)

'Het leek een berekende burgeroorlog, er was polarisatie. Maar dit moment van extreem geweld is symbool geworden van mensen die het einde zien van de liberale democratie, en de anderen die het zien als bevrijding van het juk van de elite.'

Luister terug | Frictie door nieuwe stemwetten in de VS

Onverzoenlijke speech

President Joe Biden zal een toespraak houden en in het Huis van Afgevaardigden vindt een herdenkingsprogramma plaats. Naast Biden houdt ook vicepresident Kamala Harris een toespraak in het Capitool. Later tijdens de speciale sessie van het Huis zullen politici hun herinneringen aan de bestorming delen en verder komen er historici aan het woord. Aan het begin van het programma wordt een moment van stilte gehouden.

President Biden's toon zal echter allesbehalve verzoenend zijn. Dit tot grote verbazing van Hammelburg: 'Hij gaat zeggen dat er maar één persoon schuldig is, hij gaat in op alle leugens van Trump.' Hammelburg dacht dat Biden 'een veilige toespraak' zou houden over de terugkeer naar de democratie, over dat de instituties weerbaar zouden zijn en dat de democratie zich niet laat intimideren. 'Deze speech gaat veel verder.'

Fake news

Trump geeft natuurlijk de schuld aan de fake media en de heksenjacht die op hem geopend is door de onderzoekscommissie van het Congres. Die commissie onderzoekt de rol van Trump en zijn entourage bij de bestorming op basis van uitgelekte en opgevraagde appgesprekken, sms-jes en tweets tussen betrokkenen onderling en de toenmalige president. De oud-president zou vandaag een toespraak hebben gehouden, maar heeft die uitgesteld. Volgens Hammelburg om niet de aandacht te vestigen op al dat belastende materiaal.

In de VS is het in elk geval een bijzondere dag. Volgens Hammelburg spreekt CNN van een coup, terwijl FoxNews het heeft over een heroïsche daad. 'Het politieke stelsel speelt zich af in de schaduw van deze gebeurtenis. Trump heeft nog steeds invloed in het Congres.'

Verkiezingen

Hammelburg denkt dat Trump mee zal doen aan de verkiezingen, of de onderzoekscommissie nu wel of niet aantoont dat Trump een misdrijf pleegde. Het is onwaarschijnlijk dat de onderzoekscommissie zijn conclusies vóór de midterm-verkiezingen kan publiceren. Daarom zullen delen van het onderzoek eerder worden vrijgegeven.

Commissie zonder draagvlak

In de ogen van de Republikeinen is het echter een partijdige commissie. Aanvankelijk zouden er zowel Democraten als Republikeinen in de commissie zitting hebben, maar Democraten-leider Nancy Pelosi weigerde de door de Republikeinen aangedragen afgevaardigden en vroeg in plaats daarvan twee Trump-kritische Republikeinen zitting te nemen - twee parlementariërs die voor Trumps impeachment hebben gestemd en die door de rest van de Republikeinse partij als overlopers worden gezien. Pas na een half jaar van dit soort geruzie kon de commissie aan de slag.

Luister terug | Nederlaag in Virginia slecht nieuws voor Biden

Volgens Petersen blijkt uit allerlei gelekte informatie dat tijdens de bestorming veel mensen uit Trump's entourage de president vroegen om in te grijpen. 'Het beeld dat nu ontstaat is dat het niet een strak georganiseerd complot is geweest, het onderzoek lijkt nu te focussen op de vraag of Trump bewust niet heeft ingegrepen in de hoop de geagendeerde formele goedkeuring van Biden te vertragen of te saboteren.'

Of de commissie iets gaat bereiken is onzeker, daarvoor is het schisma tussen believers en non-believers te groot. Petersen wijst nogmaals op het complete gebrek aan draagvlak dat de commissie onder de Republikeinen heeft. 'Wat wel belangrijk is, is dat die feiten boven tafel moeten komen, dat is wat de commissie zo veel mogelijk probeert te doen: mensen in eigen woorden voor de microfoon te laten getuigen en een door documenten gestaafd feitenrelaas publiceren.'

Mid-terms

Maar hoe hoog de feitenberg ook is die de commissie opstapelt, Trump en zijn aanhangers doen hem af als fake news. 'Twee derde van de Republikeinse kiezers vindt dat er op de één of andere manier is gefraudeerd met de verkiezingen. De verkiezingen zijn controversieel en Trump voedt dat.' Volgens Petersen is de reden dat Trump zijn persconferentie gecanceld heeft dat de Republikeinen vooruit willen kijken en in het kader van de mid-termverkiezingen de publieke aandacht weg willen halen van 'oude Trumpfrustraties'. En in plaats daarvan kritiek willen leveren op Biden: 'Kritiek op de zittende president leidt meestal tot de beste resultaten'.

De door de Democraten gedomineerde commissie heeft in elk geval haast: als de Democraten de verkiezingen verliezen wordt de commissie immers meteen ontbonden. Er komt dus een tussentijds rapport in de zomer en een definitief rapport een week voor de verkiezingen zodat de Amerikaanse kiezer zelf een oordeel kan vellen over de gebeurtenissen van een jaar geleden.

Luister terug | Hammelburg en Postma geven Biden een rapportcijfer


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen