Internationaal24 feb '22 20:14Aangepast op 24 feb '22 22:52

Liveblog | Oekraïense strijdkrachten heroveren luchthaven, VS stuurt militairen naar Duitsland

Auteur: BNR Webredactie

De Russische inval in Oekraïne is een feit. Het land is vanuit het Oosten, de Krim en Belarus aangevallen door het Russische leger. Oekraïne heeft de noodtoestand afgekondigd, er zouden honderden doden zijn gevallen, Rusland meldt dat het de Oekraïense luchtmacht heeft uitgeschakeld en eist de overgave.

Volg onze live-uitzendingen hier, of bekijk de livestream hieronder.

President Macron heeft geëist dat Poetin offensief stopzet

22:52 | De Franse president Emmanuel Macron heeft van zijn Russische ambtsgenoot Vladimir Poetin geëist dat hij een einde maakt aan het offensief in Oekraïne. Dat gebeurde tijdens een telefoongesprek met Poetin, na overleg met de Oekraïense president Volodimir Zelenski, meldt het kantoor van Macron.

Volgens het Élysée heeft Macron ook laten weten dat Rusland zware sancties riskeert. Na het gesprek met Poetin ging de Franse president een overleg van de Europese Unie in. De EU-leiders werden het daarin eens over een nieuw pakket met harde sancties.

Moldavië roept noodtoestand uit

22:05 | Moldavië heeft voor de eerstvolgende zestig dagen de noodtoestand uitgeroepen vanwege de Russische invasie in buurland Oekraïne. Het parlement heeft donderdagavond met de maatregel ingestemd, nadat deze in de ochtend was voorgesteld door president Maia Sandu.

De noodtoestand geeft de autoriteiten meer bevoegdheden. Met de noodtoestand is het mogelijk om bijvoorbeeld massademonstraties te verbieden en 'ongewenste personen' het land uit te zetten.

Door de Russische invasie zijn meer dan 4200 Oekraïners naar Moldavië gevlucht. Veel van hen willen volgens premier Natalia Gavrilita door naar de Europese Unie, ruim honderd personen hebben al in Moldavië asiel aangevraagd. President Sandu zei eerder al tienduizenden vluchtelingen te willen opvangen.

Luchthaven nabij Kiev door Oekraïeners heroverd op de Russen

21:43 | Vanuit meerdere bronnen wordt gemeld dat het Oekraïense leger de luchthaven van Hostomel - die eerder vandaag werd veroverd door Russische belagers - is heroverd door de Oekraïense strijdkrachten. Daarbij is een bataljon aan Russische militairen om het leven gekomen.

Verenigde Staten zetten Russische zaakgelastigde het land uit

21:38 | De Verenigde Staten hebben de zaakgelastigde van de Russische ambassade in Washington uitgewezen. De zet komt als antwoord op de uitwijzing eerder deze week door Rusland van de tweede man op de Amerikaanse ambassade in Moskou.

Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken benadrukte donderdag dat de aanwezigheid van een diplomatieke missie noodzakelijks is voor de communicatie tussen beide landen. "Maar we laten dit soort acties niet zonder antwoord aan ons voorbijgaan", aldus de woordvoerder.

EU-leiders eens over nieuw pakket sancties tegen Rusland

21:24 | De EU-leiders zijn het eens geworden over een nieuw pakket harde sancties tegen Rusland. Die zullen 'enorme en ernstige gevolgen' hebben voor het land, stellen ze, bijeen op een ingelaste top in Brussel.

De sancties raken onder meer 'de financiële sector en de energie- en transportsector', vermelden de officiële conclusies van de top.

'Oekraïense mannen mogen land niet uit'

20:35 | Oekraïense mannen Oekraïense mannen tussen de 18- en 55 jaar oud mogen niet meer het land verlaten. Dat kreeg de Nederlandse ondernemer Erik Gmelig Meyling te horen aan de grens bij Oekraïne, onderweg naar Polen. 'We worden aangesproken hier bij de grenspost. Grenswachters gaan de auto's langs en zeggen dat alle mannen tussen de 18- en 55 jaar het land niet uit mogen. Die worden allemaal tegengehouden.'

VS stuurt duizenden militairen naar Duitsland

20:21 | De Verenigde Staten zullen nog duizenden troepen naar Duitsland sturen, vanwege het conflict in Oost-Europa. Het land gaat 7000 militairen sturen om zo NAVO-lidstaten te ondersteunen, meldt persbureau Reuters.

Tientallen doden en ruim 150 gewonden

20:18 | De Oekraïense minister van Volksgezondheid meldt dat er 57 doden en 169 gewonden zijn gevallen aan de zijde van Oekraïne na de inval van Rusland.

Biden kondigt zware sancties aan

19:45 | De Amerikaanse president Biden kondigt nieuwe zware sancties aan tegen Rusland. Russische tegoeden en activa worden bevroren, de export wordt gestaakt en 4 Russische banken - waaronder Ruslands grootste bank - mogen geen zaken meer doen in de VS. In zijn toespraak zei Biden dat de Russische president Vladimir Poetin de volledige verantwoordelijkheid draagt voor de aanval op Oekraïne en zei dat Rusland daardoor de gevolgen zal ondervinden.

'Poetin is de agressor. Poetin koos voor deze oorlog. En nu zullen hij en zijn land de gevolgen dragen', zei Biden in een toespraak in het Witte Huis.

'Dit zal de Russische economie veel kosten, zowel onmiddellijk als na verloop van tijd. We hebben deze sancties doelgericht ontworpen om de langetermijngevolgen voor Rusland te maximaliseren en de gevolgen voor de Verenigde Staten en onze bondgenoten te minimaliseren,' zei Biden.

De Verenigde Staten doen dit niet alleen, zei hij, en hij voegde eraan toe dat de 27 EU-leden en de leden van de G7 aan deze sancties zullen deelnemen. Biden kondigde de volgende sancties aan:

Beperk het vermogen van Rusland om zaken te doen in dollars, euro's, ponden en yen om deel uit te maken van de wereldeconomie;

Stop de mogelijkheid om het Russische leger te financieren en te laten groeien;

Hun vermogen om te concurreren in de hightech economie van de 21e eeuw belemmeren;

De VS heeft sancties opgelegd aan Russische banken die samen ongeveer 1 biljoen dollar aan activa bezitten.

Hij voegde eraan toe: 'We blokkeren ook nog vier andere grote banken. Dat betekent dat alle activa die ze in Amerika hebben, bevroren zullen worden'.

'Dit stelt niet zoveel voor', zegt buitenland commentator Bernard Hammelburg over de maatregelen die president Biden aankondigt. 'De export wordt lastiger, er gaan vier banken dicht, er waren al twee banken afgesloten. Wel belangrijk is wat de NAVO-leden elegant doen: de manier waarop ze elkaar aanvullen dat ze dit samen doen en het met elkaar eens zijn Het is bij de NAVO weleens anders geweest. Dat is op zichzelf ook belangrijker. Die boodschap komt ook wel over op Poetin, zegt Hammelburg.

19:40 | Premier Rutte heeft gezegd dat er in het kader van het EU-sanctiepakket, discussie is over het afsluiten van Rusland van het bancaire SWIFT-systeem omdat het ook de eigen economieen raakt.

Verenigd Koninkrijk sluit luchtruim voor Russische luchtvaart

19:25 | Russische burgervliegtuigen mogen het Britse luchtruim niet meer in. 'Geen enkel vliegtuig op een lijndienst dat eigendom is van, gecharterd wordt door of geëxploiteerd wordt door een persoon die banden heeft met Rusland, of dat in Rusland is geregistreerd, mag in het luchtruim van het Verenigd Koninkrijk vliegen', staat in een bulletin voor piloten dat zojuist door het Britse ministerie van Transport is gepubliceerd. Ook is het Russische vliegtuigen verboden het luchtruim boven de territoriale wateren van het Verenigd Koninkrijk te betreden.

Russen veroveren Tsjernobyl

19:05 | De Russen hebben in het noorden van Oekraïne de voormalige kerncentrale van Tsjernobyl veroverd. Volgens Oekraïne vielen Russische militairen het gebied binnen vanuit het nabijgelegen Belarus. Lokale media melden dat een opslagplek voor kernafval van de centrale, waar in 1986 de grootste kernramp ooit plaatsvond, is getroffen door Russische beschietingen.

De Oekraïense president Volodimir Zelenski noemde de aanval op Tsjernobyl "een oorlogsverklaring aan heel Europa". Zelenski schreef op Twitter dat "onze verdedigers hun levens geven zodat de tragedie van 1986 zich niet herhaalt". Tijdens de kernramp maakten Rusland, Oekraïne en Belarus nog deel uit van de communistische Sovjet-Unie.

Moskou bereid tot onderhandelingen met Kiev om overgave Oekraïne

18:55 | Moskou is bereid om met Kiev te onderhandelen over de overgave. In ruil daarvoor krijgt Oekraine een neutrale status en zal haar territorium demilitariseren. Dit twittert perschef Dmitri Pekov van het Kremlin.

Commandant der Nederlandse Strijdkrachten: 'Rusland wil binnen enkele dagen het Oekraïense leger neutraliseren'

18:50 | Rusland wil binnen enkele dagen het leger van Oekraïne neutraliseren. Dat maakt generaal Onno Eichelsheim, de hoogste Nederlandse militair, op uit de inzet van Russische militairen in Oekraïne. Hij weet niet of de Russen gaan slagen in hun opzet.

Eichelsheim spreekt van een 'grootschalige militaire invasie'. De Commandant der Strijdkrachten (CDS) verwacht dat de Russen een 'groot deel' van het grondgebied van Oekraïne proberen in te nemen, inclusief de hoofdstad Kiev. 'Het zwartste scenario is zich aan het ontvouwen.'

De inval begon met de inzet van raketten, kruisvluchtwapens en artillerie om de Oekraïense luchtverdediging uit te schakelen. Rusland trok vanuit het oosten, de Krim en Belarus het buurland binnen, aldus Eichelsheim. Met langeafstandswapens zijn havens, vliegvelden en andere militaire installaties onder vuur genomen. Ook zijn er luchtlandingen geweest bij Kiev. De Russen proberen Oekraïense militaire eenheden te isoleren, aldus de generaal.

In verband met de oorlog is de gereedheid van een aantal Nederlandse eenheden verhoogd. Verloven zijn ingetrokken en er zullen extra oefeningen worden gehouden, zei Eichelsheim. Ook zullen NAVO-bondgenoten mogelijk eenheden en materieel door ons land verplaatsen.

Nederland heeft eenheden gereed staan voor de NAVO. Het gaat onder meer om een amfibisch transportschip, een fregat, een duikteam en 1500 militairen. De CDS verwacht dat de NAVO binnen enkele dagen wel een beroep op deze eenheden gaat doen.

Het plan was eigenlijk om vrijdag wapens aan Oekraïne te leveren. Dat wordt een ander moment, zegt de generaal. Hij gaat ervan uit dat het nog zeker gaat lukken om de spullen in Oekraïne te krijgen. Het gaat onder meer om scherpschuttersgeweren, radarapparatuur en scherfvesten.

Rusland: '83 Oekraïense doelwitten vernietigd'

18:45 | Het Russische leger heeft naar eigen zeggen 83 doelwitten op het Oekraïense vasteland vernietigd. Het ministerie van Defensie meldt dat daarmee de doelen voor donderdag zijn bereikt, aldus het Russische persbureau Interfax.

Rusland begon 's nachts met de beschietingen en raketaanvallen op doelwitten in heel Oekraïne. Volgens een hoge Amerikaanse functionaris ging het met name om militaire locaties, waaronder kazernes, munitiemagazijnen en bijna tien vliegvelden.

Britse premier: Poetin 'een met bloed besmeurde agressor'

18:35 | De Britse premier Boris Johnson heeft nieuwe sancties tegen Rusland aangekondigd. In het parlement noemde hij de Russische president Vladimir Poetin een 'met bloed besmeurde agressor'. Hij zei dat Rusland te maken krijgt met 'het grootste en zwaarste' pakket sancties ooit. Ook tegen Belarus worden nieuwe maatregelen genomen.

Johnson maakte bekend dat onder meer de tegoeden van de grootste Russische banken in het Verenigd Koninkrijk bevroren worden, net als die van honderd Russen. De Russische luchtvaartmaatschappij Aeroflot mag niet meer op het Verenigd Koninkrijk vliegen. Ook stoppen de Britten de export van hi-tech en materialen voor de olie-industrie.

Commandant der Nederlandse Strijdkrachten: 'Reactiesnelheid moet omhoog'

18:29 | De Nederlandse Commandant der Strijdkrachten roept op om de reactiesnelheid van Defensie te verhogen, waarbij hij tevens wil overgaan tot het intrekken van verloven en het beschikbaar stellen van personeel en munitie.

President Poetin: 'We hadden geen andere keuze'

18:16 | De Russische president Vladimir Poetin heeft zijn besluit om Oekraïne binnen te vallen verdedigd. Er is volgens hem geen andere manier om Rusland te beschermen, waardoor het land gedwongen was over te gaan tot militaire actie.

Eerdere maatregelen om de veiligheidssituatie te veranderen hebben niets opgeleverd, zei Poetin tijdens een ontmoeting met vertegenwoordigers van het Russische bedrijfsleven. Hij verklaarde ook dat Rusland deel blijft uitmaken van de wereldeconomie en dat de Russen niet van plan zijn om schade toe te brengen aan 'het systeem' waar ze onderdeel van zijn. Volgens Poetin 'moeten partners dat begrijpen en Rusland niet uit dat systeem duwen'.

Arrestaties bij Russische protesten tegen inval in Oekraïne

17:52 | Zeker driehonderd mensen zijn in Rusland opgepakt bij demonstraties tegen de invasie in buurland Oekraïne. Dat meldt de organisatie OVD-Info, die protesten en arrestaties bijhoudt. De arrestaties vonden plaats in onder meer Moskou en Sint-Petersburg.

In meerdere steden zijn Russen de straat opgegaan om te demonstreren. Op sociale media circuleren beelden van betogingen in onder meer Jekaterinenburg en Novosibirsk. Volgens OVD-info heeft de politie in meer dan dertig steden arrestaties verricht.

Russen hebben energiecentrale Kachova in veroverd

17:50 | Oekraïense Energieminister zegt dat Russische troepen een elektriciteitscentrale in handen hebben. In dit geval Kachova.

Update: zwaarbevochten vliegveld in Kiev in Russische handen

17:10 | Russische militairen hebben een strategisch gelegen vliegveld aan de rand van de Oekraïense hoofdstad Kiev in handen weten te krijgen. Om het terrein is urenlang gevochten.

Hostomel ligt ongeveer 25 kilometer ten noordwesten van het centrum van Kiev. Het ligt bovendien een paar kilometer van een snelweg tussen Kiev en Belarus.

Oekraïne verliest deels controle over regio Cherson

17:08 | Delen van de regio Cherson zijn niet langer onder controle van Oekraïne, melden de regionale autoriteiten. Cherson ligt in het zuiden van het land en grenst aan de Krim.

Het Russische leger voert vanaf de Krim aanvallen uit. Het schiereiland in de Zwarte Zee werd in 2014 door Rusland geannexeerd, na de val van de pro-Russische president in Kiev. Ook elders in het zuiden van Oekraïne vinden nog altijd aanvallen plaats.

Verenigde Staten: 'Russen willen Oekraïense regering onthoofden'

16:58 | De Verenigde Staten vermoeden dat de Russische invasie van Oekraïne bedoeld is om de Oekraïense regering te onthoofden. Een van de drie belangrijkste zogenoemde aanvalsassen is gericht op de hoofdstad Kiev, aldus een hoge Amerikaanse defensiefunctionaris.

Volgens Washington zijn de Russen van plan de regering in feite te onthoofden en hun eigen manier van besturen te installeren, 'wat deze vroege stappen zou verklaren', aldus de functionaris.

Een hoge Russische politicus had eerder al gezegd dat Moskou naar een pro-Russische regering in Oekraïne streeft, om daarmee de Amerikaanse invloed te verdrijven.

KLM laat bemanning niet meer in Rusland overnachten

16:53 | Luchtvaartmaatschappij KLM laat haar bemanningen niet meer overnachten in Rusland vanwege de 'onzekere situatie'. Dat meldde een woordvoerster van KLM. De maatschappij schrapt om die reden een vlucht die donderdagavond naar Moskou zou vliegen. KLM vliegt vooralsnog wel gewoon door het Russische luchtruim.

Burgemeester Kiev kondigt avondklok af

16:39 | De burgemeester van Kiev Vitali Klitsjko heeft een avondklok afgekondigd. Inwoners van de Oekraïense hoofdstad moeten van 22.00 tot 07.00 uur thuisblijven, melden lokale media.

Hij voert de avondklok in om de inwoners te beschermen. In en rond Kiev vinden aanvallen door het Russische leger plaats. Vier metrostations in de stad worden gebruikt als schuilkelders. Tijdens de avondklok rijdt geen openbaar vervoer.

Update: zware gevechten om vliegveld aan de rand van Kiev

16:16 | Rusland probeert een vliegveld aan de rand van de Oekraïense hoofdstad Kiev in te nemen. Om het Hostomel-complex wordt zwaar gevochten. Volgens onbevestigde berichten heeft Rusland het terrein veroverd.

Enkele tientallen Russische gevechtshelikopters zouden vanuit Belarus naar het Hostomel-vliegveld zijn gevlogen. Ze zouden niet alleen hebben gevochten, maar ook troepen hebben gedropt. Oekraïne zegt drie van die helikopters te hebben neergeschoten.

Hostomel ligt ongeveer 25 kilometer ten noordwesten van het centrum van Kiev. Het ligt bovendien een paar kilometer van een snelweg tussen Kiev en Belarus.

Russische troepen bij oude kernreactor Tsjernobyl vanuit Belarus

15:59 | Russische troepen hebben het gebied bij de voormalige Oekraïense kernreactor Tsjernobyl bereikt. Volgens Oekraïne kwamen de militairen het land in vanuit Belarus. Lokale media melden dat een opslagplek voor kernafval is getroffen door Russische beschietingen. Het gebied is radioactief sinds een kernreactor ontplofte in 1986. Dit werd de grootste kernramp ooit.

Oekraïense functionarissen zeiden eerder op de dag dat Russische militairen in voertuigen vanuit Belarus de regio rond de Oekraïense hoofdstad Kiev waren binnengedrongen.

Oekraïne vermoedde al voor de invasie dat Rusland via het noorden zou kunnen binnenvallen, met mogelijke gevechten bij Tsjernobyl als gevolg. Begin deze maand hadden Oekraïense militairen nog geoefend in het gebied rondom de reactor.

President Oekraïne hamert op concrete hulp en sancties

15:13 | De president van Oekraïne hamert op tastbare hulp van andere landen en op voelbare sancties tegen Moskou, nu zijn land wordt aangevallen door Rusland. Oekraïne rekent erop dat bondgenoten concrete sancties opleggen aan Rusland, zei Volodimir Zelenski. Ook verwacht hij concrete hulp.

Ondertussen roept de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken de bondgenoten op hun diplomatieke banden met Rusland te verbreken.

Tweede Kamer debatteert donderdag niet meer over Oekraïne

14:36 | De Tweede Kamer spreekt donderdag niet meer over de invasie van Oekraïne door Rusland. Er stond een debat gepland, maar dat wordt verplaatst naar volgende week, laten meerdere partijen weten.

Het kabinet vroeg de Kamer het debat op een andere dag te voeren, zodat de betrokken bewindslieden hun aandacht op de crisis kunnen richten. Premier Mark Rutte gaat donderdag in de loop van de middag naar Brussel voor overleg met zijn Europese collega's.

EU klaar voor komst Oekraïense vluchtelingen, zegt Brussel

14:28 | De Europese Unie is klaar voor de komst van Oekraïners die voor de Russische aanval op hun land op de vlucht slaan. 'We zijn volledig voorbereid en ze zijn welkom', zegt voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie.

De EU is al weken in de weer om voorbereid te zijn op het ergste, zegt Von der Leyen. 'We hebben met alle EU-lidstaten expliciete plannen gemaakt om deze vluchtelingen meteen te kunnen verwelkomen en te herbergen.' Daarnaast wordt de hulp van de dienst voor noodhulp en rampbestrijding van de Europese Commissie in stelling gebracht, met humanitaire hulp, onderdak 'en alle benodigdheden die mensen die ontheemd zijn onmiddellijk nodig hebben'.

Centrale bank van Oekraïne beperkt opname contant geld

14:26 | De centrale bank van Oekraïne heeft de opname van contant geld in het land beperkt en de handel op de valutamarkt opgeschort. De stappen zijn onderdeel van de maatregelen die Oekraïense banken moeten nemen nu in het hele land de staat van beleg is afgekondigd.

Het opnemen van contant geld van klantrekeningen wordt beperkt tot 100.000 Oekraïense grivna, omgerekend zo'n 3000 euro per dag, exclusief salarissen en sociale uitkeringen. Ook is het vrijgeven van contant geld van klantenrekeningen in vreemde valuta verboden. De beperkingen gelden niet voor bedrijven en instellingen die zorgen voor de uitvoering van de mobilisatieplannen van de overheid en instellingen die speciale toestemming hebben van de centrale bank.

De banken in het land dienen verder te zorgen voor een ononderbroken werking van hun filialen, tenzij dit het leven en de gezondheid van het publiek in gevaar brengt. Ook moeten ze toegang blijven bieden tot kluisjes. Daarnaast wordt er gegarandeerd dat alle girale betalingen zonder beperkingen verlopen en dat de geldautomaten worden aangevuld.

Hongaarse premier Orban, vriend van Poetin, veroordeelt aanval

14:11 | De Hongaarse premier Viktor Orban, die geldt als trouwste bondgenoot van de Russische president Vladimir Poetin in de Europese Unie, heeft de Russische aanval op Oekraïne bekritiseerd. Met de EU- en NAVO-bondgenoten 'veroordelen we de militaire aanval van Rusland', zei Orban.

Hij voegde eraan toe dat Hongarije zich buiten het militaire conflict zal houden, omdat de veiligheid van de Hongaren het belangrijkste is. Hij zei dat Hongarije humanitaire hulp zal verlenen aan Oekraïne en bereid is mensen op te vangen die Oekraïne ontvluchten.

Oekraïens legervliegtuig neergestort bij Kiev

14:04 | Een Oekraïens militair vliegtuig is circa 20 kilometer ten zuiden van de hoofdstad Kiev neergestort. Er waren veertien mensen aan boord. Volgens de Oekraïense politie zijn vijf van hen om het leven gekomen. Over de oorzaak is niets bekend. De crash is gebeurd terwijl er meldingen komen van Russische aanvallen in de omgeving van Kiev.

Russische oppositieleider Navalni spreekt zich uit tegen oorlog

13:51 | De gevangenzittende Russische oppositieleider Aleksej Navalni heeft in een videoboodschap laten weten dat hij volstrekt tegen de oorlog is die president Vladimir Poetin in Oekraïne is begonnen. Volgens Navalni wordt die gevoerd 'om te verhullen hoe de Russen worden bestolen en om de aandacht af te leiden van de binnenlandse problemen van het land, met name de economische neergang'.

De 45-jarige Navalni wordt gezien als de belangrijkste politieke tegenstander van president Poetin. Hij heeft jarenlang met behulp van sociale media machtsmisbruik en corruptie aan de kaak gesteld. In de steden heeft hij veel aanhang verworven. Hij zit gevangen op grond van omstreden veroordelingen die te maken hebben met beschuldigingen van tien jaar geleden. Hij kreeg destijds voorwaardelijke celstraffen, maar hij zit sinds begin 2021 weer vast.

Rusland streeft naar pro-Russische regering in Oekraïne

13:40 | Moskou streeft naar een pro-Russische regering in Oekraïne, en wil daarmee de Amerikaanse invloed verdrijven. Dat zegt een hooggeplaatste Russische parlementariër na de Russische invasie in het buurland.

Volgens Oekraïense functionarissen zijn Russische militairen in voertuigen vanuit Belarus de regio rond de Oekraïense hoofdstad Kiev binnengedrongen. Met helikopters wordt een vliegveld bij Kiev aangevallen. De Oekraïners vrezen ook dat de Russen luchtlandingen gaan uitvoeren om daarna op te rukken naar het regeringsdistrict in Kiev.

Een woordvoerder van de Russische machthebbers in het Kremlin weigerde te zeggen of de Russen een 'eigen' regering in Kiev willen installeren.

Erdogan veroordeelt Russische aanval

13:15 | Een stille vennoot in het Oekraïne-conflict is momenteel Turkije, dat goede relaties heeft met zowel Oekraïne als Rusland. Het land speelt dus een vrij bijzondere rol. Woensdag zei Erdogan nog dat hij 'onmogelijk Kiev of Moskou kan laten vallen'. Wel noemde hij eerdere Russische acties in Oekraïne 'onacceptabel'.

'Wat ik zo kan zien is dat Turkije enorm rustig en terughoudend in zijn commentaar. Dat is begrijpelijk, Erdogan heeft de afgelopen tijd geprobeerd tussen te partijen in te blijven', aldus Turkije-correspondent Joost Lagendijk. 'Maar de vraag is hoe lang hij dat nog vol kan houden. Een paar dagen geleden, toen de eerste Russische troepen Oekraïne binnengingen, was het commentaar 'onacceptabel', en diplomatiek gezien is dat een sterke uitspraak. De vraag is nu of hij verder richting Oekraïne zal neigen, wat wel het beeld is nu, of dat hij probeert om weer helemaal naar het midden te komen. Ik denk dat dat verklaart waarom Turkije zich onthoudt van commentaar.'

Militair vliegveld Kiev aangevallen

12:55 | Russische helikopters vallen een militair vliegveld in de buurt van de Oekraïense hoofdstad Kiev aan. Oekraïne zegt drie van die helikopters te hebben neergeschoten.

De gevechten gaan om luchtmachtbasis Hostomel, ongeveer 25 kilometer ten noordwesten van het centrum van Kiev. Volgens onbevestigde berichten wordt de aanval uitgevoerd met enkele tientallen Russische helikopters vanuit Belarus.

NAVO: Geen troepen naar Oekraïne

NAVO-baas Jens Stoltenberg
NAVO-baas Jens Stoltenberg (ANP / AFP)

12:35 | Jens Stoltenberg, de secretaris-generaal van de NAVO, ziet de Russische invasie in Oekraïne niet als een verrassing, zo vertelde hij tijdens een persconferentie. Als reactie op de inval stuurt de NAVO meer militairen naar de lidstaten in Oost-Europa. Ook zullen er de komende dagen meer troepen naar die gebieden gestuurd worden. Stoltenberg wil hiermee een verder conflict voorkomen. 'Wat nemen alleen defensieve maatregelen.' De secretaris-generaal concludeert dat Rusland de diplomatieke gesprekken nooit serieus heeft genomen. Verder benadrukt de NAVO-baas dat er geen troepen van de alliantie op dit moment in Oekraïne zitten en dat er ook geen plannen zijn om er troepen heen te sturen.

NAVO stuurt militairen naar Oost-Europa

12:20 | De NAVO stuurt meer militairen en materieel naar haar lidstaten in Oost-Europa. Het gaat om middelen van landmacht, luchtmacht en marine. 'De paraatheid van onze troepen is verhoogd om op alle omstandigheden te kunnen reageren', laat het militaire verbond weten.

De NAVO legt de schuld voor het conflict rond Oekraïne volledig bij Moskou.

De NAVO verwijst naar artikel 4 van het verdrag waarmee de alliantie is opgericht. Daarin staat dat de landen samen overleggen wanneer een lidstaat zich bedreigd voelt. De NAVO benadrukt ook dat ze niet weifelt over artikel 5. Daarin staat dat een aanval op één lid gelijkstaat aan een aanval op alle leden, en dat die aanval collectief beantwoord zal worden. Van dat artikel is één keer in de geschiedenis gebruikgemaakt: na de terreuraanslagen op de Verenigde Staten op 11 september 2001.

Achttien doden gemeld in Odessa

12:10 | In de Oekraïense kustplaats Odessa zijn achttien mensen omgekomen bij een raketaanval, zo melden regionale autoriteiten, volgens Reuters.

Oekraïne deelt wapens uit aan burgers

12:00 | Oekraïne heeft de diplomatieke banden met Rusland verbroken. President Volodimir Zelenski heeft dat gezegd nadat Rusland zijn land was binnengevallen. Oekraïners die tegen de Russen willen vechten krijgen een wapen, aldus de president. Straffen wegens wapenbezit worden kwijtgescholden.

'We worden aangevallen vanuit het noorden, het oosten en het zuiden', aldus Zelenski in een toespraak die op televisie werd uitgezonden. Iedereen met militaire ervaring, wordt opgeroepen mee te doen aan de strijd. 'Rusland staat aan de kant van het kwaad.' Het land had eerder 200.000 reservisten opgeroepen het leger bij te staan.

Nederland positief tegenover Oekraïens verzoek om wapens

11:50 | Oekraïne heeft een aanvullend verzoek gedaan voor militaire hulp. Nederland staat daar positief tegenover, zegt minister Kajsa Ollongren van Defensie. Het gaat om helmen en scherfvesten, zei ze.

Het gaat niet om 'heel veel' beschermmiddelen, zei de minister. Eerder ging het kabinet al akkoord met het sturen van scherpschuttersgeweren, radarapparatuur, helmen en scherfvesten.

Ollongren sloot uit dat er Nederlandse militairen naar Oekraïne zelf gaan. De Nederlandse krijgsmacht heeft hooguit een rol in het afschrikken van militaire stappen vanuit Rusland in een van de NAVO-landen, zoals bijvoorbeeld de Baltische staten vrezen. Ollongren sprak van 'een duidelijk signaal naar Poetin'.

11:48 | Het Europees Parlement steunt 'een ongezien Europees en internationaal antwoord, inclusief nieuwe en zware sancties', op de Russische inval in Oekraïne. 'Zware strafmaatregelen moeten duidelijk maken dat we het Kremlin verantwoordelijk houden', zeggen de voorzitter en fractieleiders van het parlement in een gezamenlijke verklaring. Ze organiseren een extra plenaire vergadering over de situatie op 1 maart, maken ze bekend.

Voorzitter Roberta Metsola had de leiders van het parlement bij zich geroepen na de invasie in Oekraïne. In de verklaring veroordelen ze de invasie 'in de sterkst mogelijke bewoordingen.' 'De aanval is gericht tegen ons model van een democratische samenleving en kan niet onbeantwoord blijven.' Ze spreken ook hun steun uit voor de bevolking van Oekraïne.

Vluchtelingenstroom monitoren

11:45 | Nederland zal de komende tijd de vluchtelingenstroom uit Oekraïne 'heel precies monitoren'. Volgens premier Mark Rutte moet er 'binnen alle afspraken die in Europa gelden' gekeken worden hoe met een eventuele stroom naar Nederland moet worden omgegaan. Hij wil dat eerst in kaart brengen, zei hij na spoedoverleg binnen het kabinet.

Oekraïners hoeven dankzij het associatieverdrag sinds 2017 geen visum aan te vragen voor een kort verblijf van hooguit negentig dagen. Zij moeten dan wel een zogenoemd biometrisch paspoort of anders een Schengenvisum hebben. Als ze langer in Nederland willen of moeten blijven, kunnen ze asiel aanvragen. Het ministerie van Justitie en Veiligheid laat weten dat er binnen de asielketen altijd rekening gehouden wordt met 'fluctuaties in de asielinstroom als gevolg van nieuwe geopolitieke ontwikkelingen'.

De Duitse regering is bereid Polen en andere landen die aan Oekraïne grenzen bij te staan voor het geval dat daar veel Oekraïners naartoe vluchten. Deze belofte heeft minister van Binnenlandse Zaken Nancy Faeser gedaan. Ze houdt de bewegingen goed in de gaten en schiet de buurlanden te hulp als er een vluchtelingenstroom op gang komt.

De premier van Slowakije heeft donderdag toegezegd Oekraïense vluchtelingen te zullen helpen en Roemenië liet dinsdag weten dat het zich voorbereid op de komst van een half miljoen mensen uit het buurland Oekraïne. Ook Polen, waar al veel Oekraïners verblijven, heeft voorbereidingen getroffen.

Rutte: Maximale sancties

11:35 | In zijn toespraak pleit premier Mark Rutte voor maximale sancties.

'Dit is een daad van ongekende agressie, die op geen enkele manier te rechtvaardigen.' Rutte noemt de inval 'een ernstige bedreiging van de stabiliteit van Europa en de hele wereld. Dit raakt aan de naoorlogse maatschappelijke volksrechtelijke ordening van de wereld.'

'Het raakt aan de veiligheid en stabiliteit van Europa en Nederland. Dit raakt onze veiligheid, die van de NAVO en de EU. Dit vereist onze volle aandacht. Deze daad kan niet onweersproken blijven.' Rutte pleit daarom voor maximale sancties tegen Poetin en zijn regering. Hij benadrukt dat het niet het Russische volk is waarmee we in conflict zijn. 'We zullen in alle verbanden er alles aan doen om ervoor te zorgen dat die reactie zo stevig mogelijk is.'

Volgens de premier zal Nederland de komende tijd meer militaire verplaatsingen op Nederlands grondgebied zien. Dit heeft te maken met het NAVO-artikel 4 waarin lidstaten paraat staan in geval van een ernstige veiligheidsdreiging. 'We zijn niet in oorlog met Rusland, er is geen sprake van Artikel 5, maar dit is wel zo ernstig dat de standaardplannen van de NAVO wel in werking treden.' Ook zegt Rutte 'goed kijken wat dit betekent voor mogelijke vluchtelingenstromen richting Nederland'.

Nederlandse F-35's naar Oost Europa

11:20 | Twee Nederlandse F-35's worden ingezet voor de bewaking van het NAVO-luchtruim boven Oost-Europa. Dat meldt het ministerie van Defensie. De gevechtsvliegtuigen opereren vanaf vliegbasis Leeuwarden.

De inzet heeft te maken met de grootscheepse Russische militaire inval in Oekraïne. Het is voor het eerst dat de Nederlandse F-35's officieel worden ingezet. Over deze extra capaciteit waren eerder afspraken gemaakt met de NAVO, aldus Defensie.

Beide vliegtuigen kunnen met behulp van tankvliegtuigen lang in de lucht blijven. Waar ze precies worden ingezet, maakt het ministerie niet bekend. De toestellen keren na hun dagelijkse inzet weer terug naar de basis bij de Friese hoofdstad.

Deze inzet staat los van de twee F-35's die in april en mei het luchtruim gaan bewaken in het zuidoosten van Europa. Die beide toestellen worden dan met zo'n negentig man ondersteunend personeel in Bulgarije gestationeerd.

'Meer dan 40 Oekraïense militairen en 10 burgers gedood'

11:15 | Meer dan veertig Oekraïense militairen en ongeveer tien burgers zijn gedood in de eerste uren van de Russische invasie. Dat zegt een belangrijke adviseur van de regering in Kiev. Enkele tientallen militairen zouden gewond zijn geraakt bij de eerste gevechten.

Oekraïne claimt dat het tot nu toe vijftig Russische militairen heeft gedood in de omgeving van Loehansk. Zes Russische vliegtuigen zouden zijn neergehaald en in de buurt van Charkov zouden vier Russische tanks zijn verwoest. Rusland ontkent de berichten.

Volgens Oekraïne is een Russische aanval op de stad Sjtsjastia in de regio Loehansk afgeslagen. De grenswacht van Oekraïne zegt dat drie mensen zijn gesneuveld in de zuidelijke regio Cherson, niet ver van het schiereiland de Krim.

10:45 | Verschillende Europese luchtvaartmaatschappijen hebben aangekondigd niet meer op Oekraïne te vliegen. Onder andere Lufthansa en prijsvechters Wizz Air en Ryanair zijn gestopt met vliegen van en naar Oekraïne. Dat gebeurde nadat het Oekraïense luchtruim werd gesloten vanwege de inval door Rusland. Lufthansa had eerder al vluchten van en naar Kiev en Odessa geschrapt. Air France stopte eerder deze week al met zijn vluchten tussen Parijs en Kiev. KLM, de zustermaatschappij van Air France, koos er vorige week al voor om niet meer naar het Oost-Europese land te vliegen.

Schade in Kiev

Inwoners van Kiev schuilen in de metro
Inwoners van Kiev schuilen in de metro (ANP / AFP / Daniel Leal)

Oekraïne verbreekt diplomatieke banden met Rusland

10:35 | Oekraïne heeft de diplomatieke banden met Rusland verbroken. President Volodimir Zelenski heeft dat gezegd nadat Rusland zijn land was binnengevallen. Oekraïners die tegen de Russen willen vechten krijgen een wapen, aldus de president. Straffen wegens wapenbezit worden kwijtgescholden.

10:30 | De Europese lidstaten moeten de gevolgen van sancties tegen Rusland wel 'willen en kunnen dragen', zegt minister Sigrid Kaag (Financiën). Want ook de Europese economie zal het voelen als er sancties tegen Rusland komen vanwege de inval in Oekraïne, zegt ze. De minister vindt het belangrijk om vooral diegenen te raken die verantwoordelijk zijn voor de invasie. De Russische bevolking moet daarbij zoveel mogelijk worden ontzien, vindt ze. Of dat betekent dat er ook sancties tegen de Russische president Vladimir Poetin komen, liet ze in het midden.

Kaag verwacht later donderdag naar Frankrijk te gaan, om daar met haar Europese collega's te spreken over de financiële gevolgen van de Russische invasie voor Europa. Ze zegt dat we die nu al merken aan de 'absurd stijgende prijzen' van bijvoorbeeld energie. 'Veel mensen kunnen gewoon niet meer rondkomen.' Nu is nog niet te zeggen hoe lang dat zal aanhouden, waarschuwde Kaag voorafgaand aan spoedoverleg van het kabinet.

Litouwen wil noodtoestand uitroepen

10:25 | President Gitanas Nauseda van Litouwen heeft het parlement gevraagd de noodtoestand uit te roepen in het land. Hij reageert daarmee op de Russische inval in het bevriende Oekraïne. Samen met andere Baltische staten en Polen heeft Litouwen een beroep gedaan op artikel 4 van de NAVO, waarin staat dat de lidstaten overleg zullen voeren als een van hen zich bedreigd voelt in zijn 'territoriale integriteit, politieke onafhankelijkheid of veiligheid'. De ambassadeurs van de NAVO-landen zijn donderdagochtend in spoedberaad bijeen.

'Alleen een verenigde en krachtige reactie van het democratische Westen kan Rusland tegenhouden', zegt Nauseda op Twitter. Volgens hem kan de toekomst van heel Europa afhangen van 'hoe we de komende uren en dagen reageren'. Nauseda zegt dat de aanval op Oekraïne 'miljoenen onschuldige mensen in gevaar brengt en de fundamenten van de internationale orde ondermijnt'.

Pools leger in staat van paraatheid

10:20 | Polen brengt zijn leger in de hoogste staat van paraatheid na de Russische inval in buurland Oekraïne. Alle militairen worden naar de kazernes geroepen en alle verloven zijn ingetrokken, melden Poolse media. In de grensplaats Medyka, ongeveer 80 kilometer ten westen van Lviv, klinkt het luchtalarm. Het Poolse ministerie van Buitenlandse Zaken roept alle Poolse staatsburgers op om Oekraïne onmiddellijk te verlaten.

10:05 | De Nederlandse ambassade in de Oekraïense stad Lviv blijft open, zegt buitenlandminister Wopke Hoekstra. Wel roept hij Nederlanders in Oekraïne op weg te gaan, mits dat veilig kan. De ambassade werd eerder verplaatst vanuit de hoofdstad Kiev vanwege de Russische dreiging.

10:00 | Bij de Russische aanval op Oekraïne zijn geen militairen uit Belarus betrokken, zegt de Belarussische president Aleksandr Loekasjenko. Rusland heeft naar schatting 30.000 militairen in het land vanwege gezamenlijke oefeningen. Onlangs werd bekend dat hun verblijf in Belarus is verlengd.

De Oekraïense grenswacht heeft gemeld dat Russische troepen vanuit meerdere kanten zijn binnengevallen, ook vanuit Belarus. Loekasjenko maakt duidelijk dat zijn land daar niet direct bij is betrokken.

Noodtoestand Moldavië

09:45 | Moldavië zal de noodtoestand uitroepen vanwege de Russische inval in buurland Oekraïne. Het land is bereid om tienduizenden vluchtelingen uit Oekraïne op te vangen, zei de Moldavische president Maia Sandu donderdag. Moldavië is ook een voormalige Sovjet-republiek en heeft, net als Oekraïne, een afvallige pro-Russische regio. Dit is Transnistrië. Die streek, ongeveer zo groot als Noord-Holland, is feitelijk zo goed als onafhankelijk maar wordt door niemand erkend. Transnistrië grenst aan Oekraïne. In de regio is een onbekend aantal Russische militairen gestationeerd, tot ongenoegen van de regering van Moldavië. Oekraïne zei vorige week dat de Russische militairen in Transnistrië betrokken zouden kunnen worden bij een aanval op Oekraïne.

Het Russische ministerie van Defensie liet donderdag via persbureau Interfax weten dat zijn militairen in Transnistrië een 'antiterreuroefening' houden.

China: geen invasie

09:40 | China ziet in de militaire acties van Rusland in Oekraïne geen invasie, aldus een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Maar China houdt de situatie heel scherp in de gaten. De volksrepubliek heeft via de staatsmedia opgeroepen tot hervatting van de diplomatie in het conflict over Oekraïne. 'De deur naar een vreedzame oplossing is nog niet helemaal dicht en mag ook nooit gesloten worden', vindt Beijing.

De Chinese VN-ambassadeur heeft in New York beklemtoond dat de situatie niet nog verder uit de hand mag lopen en dat zijn land daarom doorgaat gesprekken te voeren met de betrokken partijen. China noemt de toestand in Oekraïne kritiek en is bezorgd over het lot van landgenoten in dat land. Die worden aangeraden Chinese vlaggen toonbaar mee te nemen als ze de deur uitgaan.

Meer meldingen van tanks

Oekraïense autoriteiten maken melding van Russische tanks en andere pantservoertuigen in verschillende delen van het land. Gepantserde voertuigen worden onder meer gezien in de afvallige regio Loehansk. Oekraïense grensautoriteiten zagen al Russische grondtroepen in Loehansk, Charkov en Tsjernichiv.

De adviseur van de Oekraïense president zegt dat het leger hard vecht tegen de invasiemacht. President Volodimir Zelenski heeft het leger bevolen 'maximale verliezen toe te brengen'. Oekraïne heeft zeven militairen verloren aan Russische bombardementen. Vijftien militairen zouden tot nu toe gewond zijn en negentien worden vermist.

Polen wil NAVO-artikel 4 in werking zetten

09:30 | Polen en een aantal andere NAVO-landen hebben het bondgenootschap gevraagd de procedure in werking te zetten voor wanneer een lidstaat zich bedreigd voelt. Als dat zogeheten artikel 4 wordt ingeschakeld buigt de NAVO zich met spoed over dreigend gevaar en kunnen lidstaten elkaar hulp toezeggen met bijvoorbeeld inlichtingen. De ambassadeurs van de NAVO-landen zijn donderdagochtend in spoedberaad bijeen.

Ook het naburige Letland zinspeelde al op een beroep op artikel 4 van het NAVO-handvest. Dat is veel lichter dan het inschakelen van de militaire bijstand van alle bondgenoten met het befaamde artikel 5. Het is bedoeld voor het geval dat een lidstaat zijn 'territoriale integriteit, politieke onafhankelijkheid of veiligheid' in het gedrang ziet. Polen, de Baltische staten en ook zuidelijker NAVO-landen als Roemenië en Bulgarije maken zich grote zorgen nu Rusland het naburige Oekraïne is binnengevallen.

Polen heeft het verzoek ingediend 'samen met een groep bondgenoten', laat de regering in Warschau weten. Oekraïne is geen NAVO-land en kan daarom geen beroep doen op de afspraken van de westerse alliantie.

Kabinet en Kamer zinnen op straf

09:10 | Er moeten snel nieuwe strafmaatregelen worden genomen tegen Rusland, vinden kabinet en Tweede Kamer. De meest betrokken ministers komen donderdagochtend voor spoedoverleg bijeen op het ministerie van Algemene Zaken. De regeringspartijen pleiten voor nieuwe stappen tegen Rusland. VVD-fractieleider Sophie Hermans vindt dat er 'stevige sancties' moeten komen. De Europese Unie nam deze week al een sanctiepakket aan tegen Moskou nadat het twee afvallige regio's in Oekraïne had erkend als onafhankelijke republieken.

Volgens D66-fractieleider Jan Paternotte wordt Oekraïne 'zonder enige provocatie aangevallen'. Hij vindt nu dat 'het allerzwaarste pakket aan sancties' tegen Rusland moet worden ingesteld en dat het land wordt geïsoleerd. Ook beide andere regeringspartijen, CDA en ChristenUnie, willen nieuwe maatregelen tegen Moskou. 'Deze daad van agressie is onverantwoord en onacceptabel en vraagt om een snel en eensgezind antwoord van Europa en de NAVO', zegt Agnes Mulder van het CDA.

Wie kiest voor oorlog in plaats van diplomatie moet dat met harde sancties voelen, verklaart Gert-Jan Segers van de ChristenUnie. Hij roept de EU en NAVO op tot een 'onverzoenlijke houding' totdat Russische militairen zich terugtrekken. Ook in de oppositie klinkt de roep om het Kremlin te straffen. De inval verdient een 'snoeiharde reactie' van de EU, aldus PvdA-leider Lilianne Ploumen. Ook GroenLinks-leider Jesse Klaver vraagt om 'de zwaarst mogelijke sancties'. Er moet een 'sterke Europese reactie' komen, aldus Marieke Koekkoek van Volt.

Alleen de PVV rept niet over sancties. Partijleider Geert Wilders veroordeelt de inval, maar zegt ook dat het 'Westen enorm heeft geblunderd door een NAVO-lidmaatschap van de Oekraïne niet uit te sluiten'. Dat eist Rusland al heel lang.

09:05 | De AEX-index op de Amsterdamse beurs is donderdag hard onderuit gegaan. De hoofdindex op het Damrak kelderde ruim 3 procent en zakte richting de 700 puntengrens. Beleggers schrokken van het nieuws dat Rusland een invasie is begonnen in Oekraïne en vrezen dat er nu harde sancties worden genomen tegen het land. De Verenigde Staten en de Europese Unie hebben al aangekondigd met nieuwe "zware sancties" tegen Rusland te komen. Ook de andere Europese beurzen raakten tot ruim 4 procent kwijt.

08:40 | Russische banken krijgen geen toegang meer toegang tot de Europese markt, dat zegt voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. Ook worden Russische tegoeden in de EU bevroren. De EU had zware sancties aangekondigd als reactie op de Russische inval in Oekraïne. Volgens Von der Leyen zijn de maatregelen bedoeld om 'een zware wissel te trekken op de mogelijkheden van het Kremlin om de oorlog te financieren'. Von der Leyen noemt Poetin verantwoordelijk voor 'het terugbrengen van oorlog naar Europa'. Von der Leyen zegt verder de Russische economische basis te verzwakken.

Russische grondtroepen gaan Oekraïne binnen

08:35 | Russische grondtroepen zijn in drie regio's de grens met Oekraïne overgegaan. De Oekraïense grenswacht meldt dat infanterie uit Rusland de regio's Tsjernichiv, Charkiv en de afvallige regio Loehansk heeft betreden.

Eerder was al duidelijk dat de aanval op Oekraïne niet alleen vanuit Rusland komt. Ook vanaf het Oekraïense schiereiland de Krim en buurland Belarus wordt het land beschoten met artillerie en andere zware wapens. Luchtaanvallen hebben volgens Rusland de Oekraïense luchtverdediging en luchtmacht uitgeschakeld. Oekraïne bevestigt dat zeker acht mensen zijn gedood en negen zijn verwond door Russische bombardementen.

Rusland heeft de commerciële scheepvaart in de Zee van Azov stilgelegd. De binnenzee is met een zeestraat verbonden met de Zwarte Zee en de noordelijke oever is Oekraïens. Graanproducenten meldden de sluiting van de zee voor de scheepvaart als eerste. Rusland is de grootste graanexporteur ter wereld en veel graan wordt met vrachtschepen via de Zwarte Zee uitgevoerd. De Russische autoriteiten hebben bevestigd dat commerciële scheepvaart in de Azov-zee voorlopig niet is toegestaan.

08:20 | De prijs van gas is donderdag met meer dan 30 procent omhoog geschoten op de toonaangevende Amsterdamse beurs. De prijs voor een megawattuur gas lag kort na de opening van de handel op 116 euro. Woensdag sloot de handel nog op een prijs van 87,45 euro.

Rusland is een grote leverancier van gas en de angst is dat de gaskraan vanuit dat land dichtgaat vanwege de oorlog in Oekraïne. Rusland viel het buurland donderdagochtend binnen en dat kan het land op sancties komen te staan. Mogelijk wordt daarbij ook de olie- en gasindustrie aangepakt omdat het land daar veel geld aan verdient.

08:10 | Pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne hebben naar eigen zeggen het dorp Sjastia en de plaats Stanitsia Loehanska veroverd op Oekraïense eenheden en milities. De twee plaatsen liggen vlak ten noorden van de provinciehoofdstad Loehansk die ook de hoofdstad is van een door separatisten uitgeroepen onafhankelijke republiek.

'Luchtmacht Oekraïne uitgeschakeld'

07:45 | Rusland stelt dat de Oekraïense luchtverdediging en luchtmacht zijn uitgeschakeld bij de aanvallen die Rusland donderdag is begonnen. Het voornaamste doel op de grond lijkt vooralsnog te zijn Oost-Oekraïne in handen te krijgen. In de oostelijke provincie Loehansk rukken Russische militairen op. Ooggetuigen spreken van tal van gesneuvelde Oekraïense militairen.

De Oekraïense generale staf maakt melding van beschietingen in het oosten en bombardementen van meerdere vliegvelden in heel het land. Berichten over Russische aanvallen op Odessa zijn volgens de staf onjuist: 'de situatie in Odessa is onder controle'. Er zouden in Oost-Oekraïne vijf Russische vliegtuigen en een helikopter zijn neergehaald, maar Moskou spreekt dat tegen.

Biden: Zware sancties

07:35 | De Amerikaanse president Joe Biden kondigt 'zware sancties' tegen Rusland aan vanwege de militaire inval in Oekraïne. In een korte verklaring die door het Witte Huis naar buiten is gebracht, veroordeelt Biden de 'onrechtvaardige aanval' door het Russische leger. Hij heeft de Oekraïense president Volodimir Zelenski op de hoogte gebracht van de stappen die de Verenigde Staten nu gaan ondernemen.

Biden spreekt donderdag met leiders van de G7, de groep van zeven grote industrielanden. 'De Verenigde Staten en onze bondgenoten en partners zullen Rusland zware sancties opleggen', aldus de verklaring. 'We zullen steun blijven verlenen aan Oekraïne en het Oekraïense volk.'

'Honderden slachtoffers'

07:15 | Door de Russische inval in Oekraïne zijn inmiddels honderden slachtoffers gevallen, meldt CNN op basis van een bron bij het Oekraïense ministerie van Binnenlandse Zaken. Een verslaggever van de Amerikaanse nieuwszender zei vanuit Kiev dat onbekend is of het gaat om doden of om gewonden. De slachtoffers zouden in diverse delen van het land zijn gevallen. Het bericht is nog niet bevestigd via officiële kanalen of andere media.

Luchtalarm Kiev en Lviv

07:00 | Het luchtalarm klinkt donderdagochtend (lokale tijd) in de Oekraïense stad Lviv, in het westen van het land. Naar deze stad verhuisden verschillende Westerse landen eerder deze maand hun ambassades. Persbureau AFP meldt dat er niet direct berichten zijn over explosies of beschietingen.

Eerder vanochtend klonk het luchtalarm al in hoofdstad Kiev. Daar trokken inwoners naar de schuilkelders.

Ook aanval vanuit Belarus en Krim

De aanval op Oekraïne wordt volgens Oekraïne niet alleen vanuit Rusland uitgevoerd. Ook vanuit het Oekraïense schiereiland de Krim en buurland Belarus wordt het land aangevallen door Russische troepen. Het Oekraïense ministerie dat gaat over de grensbewaking meldt dat personeel aan de landsgrenzen door Russische troepen beschoten wordt met artillerie, zware wapens en handwapens.

Spoedberaad NAVO

06:45 | De NAVO heeft voor donderdagochtend spoedberaad belegd over de Russische aanval op Oekraïne. De ambassadeurs van de dertig lidstaten van de militaire alliantie komen om 08.30 uur bijeen op het hoofdkwartier in Brussel. Ze bespreken dan 'de toestand in Oekraïne en de gevolgen van Ruslands onuitgelokte aanval', zegt een NAVO-bron.

Na afloop van de zogeheten Noord-Atlantische Raad houdt NAVO-chef Jens Stoltenberg een persconferentie, zegt de Britse NAVO-vertegenwoordiging. Die wordt rond 12.30 uur verwacht.

De Duitse bondskanselier Olaf Scholz noemt de aanval die Rusland in de nacht van woensdag op donderdag geopend heeft op Oekraïne een 'schaamteloze schending van het internationaal recht'. Hij spreekt van een 'donkere dag' voor heel Europa. 'Duitsland veroordeelt in de sterkst mogelijke bewoordingen deze gewetenloze daad', schrijft Scholz over de actie van de Russische president Vladimir Poetin. 'Onze solidariteit gaat uit naar Oekraïne en het Oekraïense volk.'

Scholz spreekt van een 'verschrikkelijke dag voor Oekraïne'. Hij dringt er bij Moskou op aan de militaire operatie 'onmiddellijk' te staken.

06:40 | CNN heeft via een livestreamvideo gezien hoe troepen bovenop een colonne militaire voertuigen Oekraïne binnenkomen vanaf een grensovergang met Wit-Rusland.

De livestreamvideo is gemaakt bij de grensovergang van Senkivka, Oekraïne, en Veselovka, Wit-Rusland. De colonne kwam Oekraïne binnen rond 6.48 uur plaatselijke tijd.

De afgelopen weken heeft Rusland een aanzienlijk aantal troepen, voertuigen en tanks verzameld in Wit-Rusland nabij de grens met Oekraïne. In die periode hebben de twee landen gezamenlijke militaire oefeningen gehouden in het hele land en in de buurt van de grens tussen Wit-Rusland en Oekraïne.

06:30 | In de Oekraïense hoofdstad Kiev klinkt het luchtalarm, meldt persbureau AFP. Volgens journalisten van CNN ging het luchtalarm er rond 07.00 uur lokale tijd donderdagochtend af, er werden vooralsnog geen raketten waargenomen. Lokale media melden wel dat inwoners van de stad al naar de schuilkelders trekken. Tegelijkertijd klinken er explosies in verschillende steden in Oekraïne.

Het gaat naast Kiev onder meer om de steden Charkov, Odessa en Kramatorsk. Op beelden op sociale media is te zien hoe zwarte rookpluimen opstijgen. Dit zou onder meer het geval zijn bij het militaire vliegveld van Charkov, de op één na grootste stad van Oekraïne in het noorden van het land. In de kustplaatsen Marioepol en Odessa zijn niet alleen explosies waargenomen, maar volgens persbureau Interfax ook Russische troepen gesignaleerd.

Von der Leyen: we zullen Kremlin rekenschap vragen voor aanval

06:12 | De Russische aanval op Oekraïne is 'ongerechtvaardigd' en we zullen het Kremlin daarvoor verantwoordelijk houden, zegt commissievoorzitter Ursula Von der Leyen. De Europese Commissie 'veroordeelt de aanval krachtig'.

Von der Leyen spreekt haar medeleven uit met de Oekraïners 'in deze donkere uren. Onze gedachten zijn bij Oekraïne en de onschuldige vrouwen, mannen en kinderen die voor deze onuitgelokte aanval staan en vrezen voor hun leven', twittert ze.

Zelenski kondigt staat van beleg aan

05:53 | De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft de staat van beleg aangekondigd. Dat deed hij nadat Rusland in de nacht van woensdag op donderdag een grootschalige aanval begon.

Volgens Zelenski zijn 'in veel Oekraïense steden explosies gehoord'. Militaire infrastructuur wordt momenteel getroffen door raketaanvallen, stelt hij. Ook de Oekraïense grensbewaking wordt aangevallen. De president adviseert inwoners van zijn land zoveel mogelijk thuis te blijven.

Zelenski heeft contact gehad met de Amerikaanse president Joe Biden na de aankondiging van de aanval door de Russische president Vladimir Poetin. In een verklaring zegt de Oekraïense president 'sterk en klaar voor alles' te zijn. 'Wij zullen winnen', voegde hij daaraan toe.

Poetin waarschuwt voor interventie

05:50 | Nadat de Russische president Vladimir Poetin begin donderdag had aangekondigd dat hij militaire actie in Oekraïne had bevolen, bedreigde hij 'degenen die in de verleiding zouden kunnen komen om in te grijpen'.

'Nu een paar belangrijke, zeer belangrijke woorden voor degenen die in de verleiding kunnen komen om van buitenaf in te grijpen in de lopende gebeurtenissen,' zei Poetin. 'Wie probeert zich met ons te bemoeien, en nog meer om bedreigingen te creëren voor ons land, voor ons volk, moet weten dat de reactie van Rusland onmiddellijk zal zijn en u zal leiden tot gevolgen zoals u die nog nooit in uw geschiedenis hebt meegemaakt. Wij zijn klaar voor elke ontwikkeling van de gebeurtenissen. Alle noodzakelijke beslissingen in dit verband zijn genomen. Ik hoop dat ik zal worden gehoord.'

05:25 | Russische troepen arriveren in Oekraïense kustplaatsen Marioepol en Odessa, meldt het Russische persbureau Interfax.

05:10 | Vladimir Poetin is volgens de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmytro Kuleba 'een volledige oorlog tegen ons begonnen'. Rusland voert volgens de minister momenteel aanvallen uit op 'vredige steden' in Oekraïne.

De Oekraïense ambassadeur bij de Verenigde Naties Sergei Kislitsia heeft tijdens de spoedzitting van de VN-Veiligheidsraad, die gaande was op het moment dat de aanval in de nacht van woensdag op donderdag begon, gevraagd aan de Russische gezant om 'een einde te maken aan de oorlog'. De Oekraïense ambassadeur heeft de VN tijdens de spoedzitting ook gevraagd 'al het mogelijke te doen om deze oorlog te stoppen'.

05:00 | Een adviseur van de Oekraïense minister van Binnenlandse Zaken zei donderdagochtend vroeg dat de 'invasie van Rusland is begonnen,' met 'raketaanvallen op Kiev'. Volgens het ministerie worden controlecentra zoals vliegvelden en militaire hoofdkwartieren getroffen door de beschietingen in Kiev en Charkiv, en dat er artillerievuur is langs de grens.

Oekraïense luchtruim gesloten

04:55 | VN-gezant Oekraïne vraagt Rusland 'een einde te maken aan de oorlog'

Het luchtruim boven Oekraïne is gesloten. De Oekraïense luchtvaartautoriteit besloot in de nacht van woensdag op donderdag het luchtruim te sluiten vanwege 'een potentieel gevaar voor de burgerluchtvaart'. Verschillende vliegtuigen die onderweg waren naar onder meer de hoofdstad Kiev, zijn omgeleid naar luchthavens in naburige landen

04:50 | De Russische ambassadeur bij de Verenigde Naties, Vasily Alekseevich Nebenzya, heeft tijdens een spoedvergadering van de VN-Veiligheidsraad het besluit van Rusland om militair op te treden in de Donbas-regio in Oost-Oekraïne verdedigd.

'De wortel van de huidige crisis rond Oekraïne is het optreden van Oekraïne zelf, dat jarenlang zijn verplichtingen in het kader van het (Minsk-akkoord) heeft gesaboteerd,' zei Nebenzya. Hij beweerde dat de Russische operatie bedoeld was om de bewoners van de separatistische pro-Moskou regio's in Oost-Oekraïne te beschermen, 'die zich al acht jaar koest houden tegen de Oekraïense beschietingen.'

Hij beweerde dat 'de Oekraïense provocatie tegen de mensen in Donbas niet alleen niet is gestopt, maar zelfs is geïntensiveerd,' wat de separatistische leiders in de regio's Luhansk en Donetsk ertoe heeft aangezet om Russische hulp te vragen.

04:45 | CNN-verslaggevers melden vanuit de Oekraïense hoofdstad Kiev explosies in het oosten te horen, in de richting van de internationale luchthaven. Verslagen op sociale media wijzen op meerdere explosies in het gebied Boryspil ten oosten van de hoofdstad, waar de internationale luchthaven zich bevindt. Twee mensen in de Oekraïense stad Kramatorsk vertelden CNN ook dat ze in de vroege uren van donderdag ten minste twee enorme explosies hebben gehoord.

Biden veroordeelt Russische actie

04:35 | In een verklaring donderdagochtend vroeg heeft de Amerikaanse president Joe Biden de acties van Rusland veroordeeld, kort nadat de Russische president Vladimir Poetin militaire actie had aangekondigd in de Donbas-regio in Oost-Oekraïne.

Biden's verklaring:

'De gebeden van de hele wereld zijn vanavond bij het volk van Oekraïne, nu het lijdt onder een niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde aanval door Russische strijdkrachten. President Poetin heeft gekozen voor een oorlog met voorbedachten rade die zal leiden tot een catastrofaal verlies van mensenlevens en menselijk lijden. Rusland is als enige verantwoordelijk voor de dood en vernietiging die deze aanval zal veroorzaken, en de Verenigde Staten en hun bondgenoten en partners zullen eensgezind en vastberaden reageren. De wereld zal Rusland ter verantwoording roepen.'

Biden voegde eraan toe dat hij de situatie vanuit het Witte Huis volgt, en dat hij in de loop van de ochtend een ontmoeting zal hebben met de andere G7-leiders. Hij zal morgen 'verdere consequenties' aankondigen die door de VS en zijn bondgenoten aan Rusland worden opgelegd, zei hij.

Explosies in Oekraïense steden

04:30 | In meerdere Oekraïense steden, waaronder hoofdstad Kiev, zijn explosies gehoord in de nacht van woensdag op donderdag. Dat gebeurde nadat de Russische president Vladimir Poetin in een toespraak een militaire operatie aankondigde in de Oekraïense Donbas-regio.

Journalisten van CNN melden net als getuigen van persbureau Reuters dat er nabij Kiev explosies zijn gehoord. Volgens de getuigen gaat het om "geluiden die klinken als het afvuren van artillerie".

CNN-journalisten horen ook in Charkov, de op één na grootste stad van Oekraïne in het noordoosten van het land, voortdurend explosies.

Een anonieme medewerker van de NAVO vertelt aan persbureau Reuters dat "het erop lijkt dat de Russische invasie in Oekraïne begonnen is".

Poetin kondigt militaire operatie aan

04:15 | De Russische president Vladimir Poetin geeft een onaangekondigde toespraak op Russische staatstelevisie op hetzelfde moment dat de VN-Veiligheidsraad bijeen is in een spoedzitting. Daarin kondigt hij een militaire operatie aan in Oekraïne.

Poetin zegt volgens het Russische persbureau Interfax "een speciale militaire operatie" uit te willen voeren in de Oekraïense Donbas-regio die Moskou als onafhankelijk heeft erkend. Hij roept Oekraïense militairen op "hun wapens neer te leggen" maar zegt ook "geen Oekraïens grondgebied te willen bezetten".

In de toespraak zegt Poetin volgens Interfax ook dat "Rusland onmiddellijk zal reageren in het geval van buitenlandse bemoeienis". Ook stelt hij dat "bloedvergieten voor rekening van het Oekraïense regime komt".

De toespraak van Poetin begon op precies hetzelfde moment dat de Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties Linda Thomas-Greenfield Rusland opriep zich terug te trekken.

VN Veiligheidsraad bijeen

03:40 | De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt in de nacht van woensdag op donderdag om 03.30 uur (Nederlandse tijd) bijeen in een spoedzitting om de situatie in Oekraïne te bespreken. Het is de tweede keer in drie dagen tijd dat de VN-Veiligheidsraad in een spoedzitting bijeen wordt geroepen.

Oekraïne vroeg de spoedvergadering woensdag aan nadat de afvallige regio's in het oosten van het land militaire hulp vroegen aan Rusland om 'te strijden tegen het Oekraïense regeringsleger'. De Oekraïense buitenlandminister noemde dit 'een verdere escalatie van de situatie'.

De Russische ambassadeur voor de VN, Vasili Nebenzja, vertelde voor aanvang van de spoedzitting volgens de Britse krant The Guardian aan journalisten dat hij 'begint te genieten van nachtelijke bijeenkomsten'.

Donetsk en Loehansk vragen Poetin om hulp tegen Oekraïens leger

De leiders van de zelfverklaarde republieken Donetsk en Loehansk hebben de Russische president Vladimir Poetin om militaire hulp gevraagd 'bij het afweren van de agressie van Oekraïense strijdkrachten'. Een Kremlin-woordvoerder heeft dat volgens Russische persbureaus bekendgemaakt.

De pro-Russische separatisten doen een beroep op de pas ondertekende 'vriendschapsverdragen' tussen de republiekjes en Rusland. Die geven Moskou de mogelijkheid militair actief te worden in het oosten van Oekraïne. Het is niet duidelijk of Poetin al heeft gereageerd op het verzoek.

Wat is er tot nu toe allemaal gebeurd?

05:50 | Wil je op de hoogte gebracht worden van wat er tot nu toe allemaal heeft plaatsgevonden in het Oekraïne-conflict, raadpleeg dan ons oude liveblog.

Gerelateerde artikelen