Internationaal25 feb '22 19:27Aangepast op 25 feb '22 19:50

Liveblog | Rusland geschorst in Raad van Europa; NAVO zet voor het eerst flitsmacht in

Auteur: BNR Webredactie

Oekraïne is vanuit het Oosten, de Krim en Belarus binnengevallen door het Russische leger. Oekraïne heeft de noodtoestand en de algemene mobilisatie afgekondigd. Er zouden honderden doden zijn gevallen. Oekraïense steden liggen onder raketvuur. Rusland eist de overgave.

Volg de laatste ontwikkelingen op BNR

Ook OESO weert Rusland

19:50 | Rusland is definitief niet meer welkom bij de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), een overlegorgaan van 38 landen voor economisch en sociaal beleid. Gesprekken over toetreden van de Russen zijn formeel beëindigd. De OESO schortte het toetredingsproces al op in 2014, toen de Russen het schiereiland de Krim innamen.

De raad van de OESO, die bestaat uit ambassadeurs van alle lidstaten, heeft secretaris-generaal Mathias Cormann ook verzocht het Moskouse kantoor van de organisatie te sluiten. Daarnaast willen de leden niet meer dat hij Russische ministers of functionarissen uitnodigt voor overleg. Eventuele met Russische giften gefinancierde projecten moet hij wat de raad betreft ook tegenhouden. De komende dagen kijkt de OESO ook nog kritisch naar andere vormen van samenwerking met Rusland.

De OESO zegt solidair te zijn met Oekraïne, dat op dit moment wordt aangevallen door een grote Russische troepenmacht. Het samenwerkingsverband bestudeert ook de maatschappelijke en economische gevolgen van de oorlog, die onder andere tot hoge energieprijzen en schaarste aan graan kan leiden.

Zelenski vraagt defensieve steun aan Biden

19:40 | De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft vrijdag overlegd met de Amerikaanse president Joe Biden, heeft het Witte Huis laten weten.

Zelenski meldde op Twitter dat hij met zijn ambtgenoot heeft gesproken over steun aan de defensie van Oekraïne, aanscherping van sancties tegen Rusland en het vormen van een coalitie tegen de oorlog. Hij zei ook dankbaar te zijn voor de sterke steun van de VS.

NAVO zet voor het eerst flitsmacht in

19:25 | De NAVO zet voor het eerst haar flitsmacht in om oostelijke lidstaten te beschermen die zich bedreigd voelen door Rusland. Eenheden van die snelle reactiemacht, 'te land, ter zee en in de lucht', gaan de oostflank van het bondgenootschap versterken, zegt NAVO-chef Jens Stoltenberg.

De snelle reactiemacht van 25.000 man bestaat al sinds 2006 maar is nog nooit eerder gebruikt om de alliantie te verdedigen, aldus Stoltenberg. De troepen kunnen binnen vijf dagen worden ingezet. De NAVO-baas tekent aan dat niet om de hele flitsmacht in actie komt, maar 'elementen daarvan'.

De leiders van de NAVO-landen hebben tijdens video-overleg vrijdagmiddag ook toegezegd Oekraïne extra wapens te sturen. Het gaat onder meer om luchtafweer, aldus Stoltenberg. De Noorse secretaris-generaal prees de 'moedige' Oekraïners die de Russische invasie proberen af te slaan. Ze brengen het Russische leger echt klappen toe, zegt hij.

Nederland wil meer wapens geven

19:15 | Nederland wil meer wapenhulp aan Oekraïne geven. Premier Mark Rutte heeft vrijdag telefonisch contact gehad met president Volodimir Zelenski van Oekraïne die opnieuw om meer militaire hulp vroeg.

Nederland heeft onder meer al scherpschuttersgeweren met bijbehorende munitie, radarapparatuur en scherfvesten toegezegd aan de regering in Kiev. Die spullen zijn nog niet onderweg naar Oekraïne, zei Rutte op zijn wekelijkse persconferentie.

ECB onderzoekt gevolgen uitsluiten Rusland van SWIFT voor EU

17:56 | De Europese Centrale Bank (ECB) en de Europese Commissie gaan onderzoeken wat de precieze gevolgen voor de eurolanden zijn als de EU zou besluiten Rusland uit te sluiten van het internationale betaalsysteem SWIFT. Dat gebeurt op verzoek van de ministers van Financiën. SWIFT is een van de opties waarover de EU nadenkt om Rusland financieel en economisch hard te raken voor de invasie in Oekraïne.

Sommige lidstaten zijn huiverig om Rusland via SWIFT te treffen. Door het land uit het samenwerkingsverband van banken te gooien zou het voor 'gewone' mensen een stuk moeilijker worden om geld over te maken naar familie in Rusland, vreest bijvoorbeeld Duitsland. Ook zou het Europese bedrijfsleven eronder lijden omdat betalingen van klanten of betalingen aan leveranciers dan ingewikkelder worden. De EU-ministers van Financiën zijn in Parijs bijeen om onder meer over de gevolgen van de situatie in Oekraïne voor de Europese economie te praten.

De Franse minister Bruno Le Maire zei op een persconferentie dat ̈Frankrijk niet tegen het gebruiken van SWIFT is, wat hij een 'nucleaire optie' noemde. De gevraagde analyse kan er volgens hem heel snel komen.

Ollongren staat open voor SWIFT-sanctie tegen Rusland

17:45 | Minister van Defensie Kajsa Ollongren staat open voor een eventuele uitsluiting van Rusland bij SWIFT, waardoor het land niet meer kan deelnemen aan het internationale betaalverkeer. 'We willen de eenheid bewaren, maar we willen alles inzetten. We willen Poetin en iedereen in die kliek zo zwaar mogelijk straffen, en als SWIFT daarbij hoort, hartstikke goed.'

Correspondent Joost Bosman weg uit Kiev

17:35 | Het is BNR-correspondent Joost Bosman gelukt om Kiev te ontvluchten. Eerder op de dag zat Bosman nog in een schuilkelder vanwege dreigende luchtaanvallen van Rusland op de hoofdstad van Oekraïne. Inmiddels is hij met de trein onderweg naar het westen van het land, vanuit Kiev. 'Ik ben nu voor het centraal station van Kiev, eerder werd beweerd dat het bezet werd door de Russen, maar dat is niet waar. Heel veel mensen proberen hier weg te komen. Voor het station lopen politie-agenten met scherfvesten en mitrailleurs.'

Bosman meldt dat mensen gratis met de trein naar Lviv kunnen. 'Ik zit in de trein naar Lviv en hij staat al een uur te lang stil, omdat andere mensen er nog in willen. Iedereen kan zonder treinkaartje mee, dat betekent dat er een run is op de trein want iedereen wil er in', beschrijft Bosman die inmiddels onderweg is naar Lviv.

Gazprom geweerd uit Nederlandse belangenvereniging

17:27 | Het Russische aardgasconcern Gazprom is niet langer lid van de Nederlandse lobbyvereniging voor energiebedrijven, Energie-Nederland. De deelname van het Russische staatsgasbedrijf is niet langer verenigbaar met de belangen van Energie-Nederland, zo meldt de organisatie op Twitter.

Ook een dochteronderneming van Gazprom, Wingas, is niet meer welkom bij de door oud-minister Cora van Nieuwenhuizen voorgezeten vereniging. Gazprom wordt na de inval van Rusland in Oekraïne steeds kritischer bejegend in Nederland. Waterschappen die contracten hebben met het gasbedrijf zoeken naar alternatieven, zo liet de Unie van Waterschappen weten. Een petitie die gemeenten oproept om contracten met Gazprom te beëindigen is volgens de site Change.org al ruim 46.000 keer ondertekend.

Rusland uitgesloten van Songfestival

17:21 | Rusland is uitgesloten van deelname aan het komende Eurovisie Songfestival in mei. De European Broadcasting Union (EBU) laat vrijdag weten dat het land niet langer welkom is vanwege de inval in Oekraïne. Meerdere deelnemende landen, waaronder Nederland, hadden hiertoe opgeroepen.

Landen als Finland en Estland dreigden niet naar Turijn te komen als Rusland nog welkom zou zijn. Onder meer Nederland, Zweden en Denemarken riepen de songfestivalorganisator op het land te weren.

Rusland had nog niet bekendgemaakt welke artiest naar Italië zou reizen voor het songfestival.

Rusland zoekt nieuwe route naar Kiev

17:15 | Het Russische leger is gedwongen een nieuwe marsroute richting de Oekraïense hoofdstad Kiev in te slaan. Op de geplande route stuiten zij op verzet van de Oekraïense strijdkrachten. De Russen slaagden er niet in de noordelijke stad Tsjernihiv te veroveren, meldt het Britse ministerie van Defensie op basis van inlichtingendiensten.

Russische gepantserde troepen rukken nu op een andere route op naar Kiev. Het grootste deel van de troepen blijft op meer dan 50 kilometer van het centrum van de hoofdstad, aldus de Britten.

Volgens de Amerikanen ondervindt Rusland meer weerstand dan Moskou had verwacht bij zijn invasie van Oekraïne. De opmars lijkt een deel van zijn momentum te hebben verloren, aldus een hoge Amerikaanse defensiefunctionaris. Voor het offensief in Oekraïne heeft Moskou een derde ingezet van de troepenmacht die rond Oekraïne in Rusland zelf en in Belarus was verzameld, is de inschatting.

Het westelijke gedeelte van het uitgestrekte Oekraïne blijft nog grotendeels verschoond van de strijd. De Russen richten vooral hun vizier op militaire doelen. Er zou nog geen dorp of stad zijn ingenomen, wel zijn her en der woongebieden getroffen door raketaanvallen, aldus de Amerikanen.

ECB onderzoekt gevolgens SWIFT-uitsluiting

16:52 | De Europese Centrale Bank en de Europese Commissie gaan onderzoeken wat de precieze gevolgen voor de eurolanden zijn als de EU zou besluiten Rusland uit te sluiten van het internationale betaalsysteem SWIFT. Dat gebeurt op verzoek van de ministers van Financiën. SWIFT is een van de opties waarover de EU nadenkt om Rusland financieel en economisch hard te raken voor de invasie in Oekraïne.

Sommige lidstaten zijn huiverig om Rusland via SWIFT te treffen. Door het land uit het samenwerkingsverband van banken te gooien zou het voor 'gewone' mensen een stuk moeilijker worden om geld over te maken naar familie in Rusland, vreest bijvoorbeeld Duitsland. Ook zou het Europese bedrijfsleven eronder lijden omdat betalingen van klanten of betalingen aan leveranciers dan ingewikkelder worden. De EU-ministers van Financiën zijn in Parijs bijeen om onder meer over de gevolgen van de situatie in Oekraïne voor de Europese economie te praten.

Polen en Tsjechië voor Rusland

16:42 | Polen en Tsjechië sluiten vanaf middernacht hun luchtruim voor Russische luchtvaartmaatschappijen. Beide landen hebben dat in samenspraak besloten als gevolg van de oorlog in Oekraïne. De Poolse luchtvaartmaatschappij LOT heeft haar vluchten naar Moskou en Sint-Petersburg vrijdagmiddag opgeschort.

De Europese toezichthouder op de luchtvaart maakte deze week bekend dat vliegtuigmaatschappijen Oekraïne moeten mijden vanwege de Russische inval. Binnen 185 kilometer van de grenzen met Belarus en Rusland moet ook "uiterste voorzichtigheid" worden betracht. Oekraïne sloot zijn luchtruim in de nacht van woensdag op donderdag al voor de burgerluchtvaart.

Rusland geschorst in Raad van Europa

16:40 | De Raad van Europa heeft Rusland geschorst in de Raad van Europa, dat meldt de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken, volgens persbureau Reuters. In de Raad van Europa zitten vrijwel alle Europese landen. De belangrijkste functie van de Raad is om de mensenrechten te beschermen. De ministers van de 47 lidstaten hebben die conclusie getrokken, meldt ook de IJslandse vertegenwoordiging bij de raad.

Rusland blijft als geschorste lidstaat verplicht om zich aan de afspraken van de raad te houden. Russen houden ook de mogelijkheid om naar het mensenrechtenhof in Straatsburg te stappen. Moskou heeft overigens eerder uitgesproken uit de organisatie te stappen als het tot een schorsing zou komen.

Rusland mogelijk geschorst uit Raad van Europa

16:15 | Rusland wordt waarschijnlijk geschorst uit de Raad van Europa, de organisatie waarin Europese landen de mensenrechtenbescherming bespreken. Volgens de Poolse premier Mateusz Morawiecki is de procedure om Rusland te schorsen gestart door de de betrokken ministers in de Raad. Een uitkomst van de procedure wordt gauw verwacht, meldt persbureau Reuters.

Nederlandse ambassade Lviv stopt mogelijk

16:01 | Het ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwt Nederlanders in Oekraïne dat de dienstverlening bij de ambassade in Lviv 'op een bepaald moment misschien niet meer mogelijk is'. Door de oorlog in Oekraïne is de veiligheidssituatie in het hele land onvoorspelbaar. Dat staat vrijdag in een nieuw reisadvies van het ministerie.

Meerderheid van de Kamer wil Rusland van SWIFT afsluiten

15:43 | Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat Rusland wordt afgesloten van het internationale betalingssysteem SWIFT. In het nieuwe sanctiepakket dat de EU-leiders donderdag overeenkwamen zit deze stap niet.

VVD, D66 en PvdA pleiten al langer voor deze maatregel vanwege de Russische invasie in Oekraïne. Ook GroenLinks, ChristenUnie en CDA staan hier achter. Zonder SWIFT wordt het heel lastig voor Rusland om internationale transacties te doen.

'De wijze waarop Rusland zich opstelt, rechtvaardigt dat ook de zwaarste sancties zoals de afkoppeling van SWIFT op tafel liggen', twitterde Agnes Mulder (CDA). En Don Ceder (ChristenUnie) vindt het 'toch teleurstellend' dat het loskoppelen van het SWIFT niet in het EU-sanctiepakket zit.

Iran is het enige land dat ooit is buitengesloten van SWIFT. Dat leidde daar tot grote economische problemen.

Russen hebben vliegveld nabij Kiev opnieuw in handen

15:13 | De Russische strijdkrachten hebben naar eigen zeggen een vliegveld 17 kilometer ten noordwesten van Kiev in handen. Ze deden dat donderdag ook al, maar het Oekraïense leger claimde het na enige tijd te hebben heroverd.

De Russen stellen dat bij de gevechten om het vliegveld in Hostomel tweehonderd Oekraïense militairen zijn gesneuveld. Een defensiewoordvoerder zei in Moskou volgens Russische media dat hiermee Kiev vanaf het westen is geblokkeerd.

Staatssecretaris wil Oekraïense vluchtelingen opvangen

15:00 | Het kabinet kijkt naar locaties waar vluchtelingen uit Oekraïne kunnen worden opgevangen als zij zich in Nederland melden. Er is al eerste opvang maar er worden voorbereidingen getroffen om meer huisvesting te regelen, voor als dat nodig is, zegt staatssecretaris Eric van der Burg (Asielzaken). 'Als mensen om huisvesting vragen dan zullen we ze opvangen.'

Hij wijst erop dat mensen uit Oekraïne met een paspoort gewoon in Nederland mogen zijn en zich dus niet als asielzoeker hoeven te melden en dus ook niet naar de asielopvang gaan. De huidige regeling is dat Oekraïners maximaal negentig dagen in Nederland kunnen zijn maar als ze door die grens heen gaan, dan wordt die periode verlengd, aldus Van der Burg.

De staatssecretaris heeft geen idee hoeveel Oekraïners naar Nederland zullen uitwijken. Maar als ze komen, moet er huisvesting zijn. De voorbereidingen daarvoor worden getroffen. Daarover is Van der Burg al in overleg met gemeenten. Welke gemeenten dat zijn en aan wat voor opvanglocaties wordt gedacht, wil hij nog niet zeggen.

Kremlin bereid tot vredesonderhandelingen met Oekraïne in Minsk

14:26 | Het Kremlin zegt bereid te zijn om in de hoofdstad van Belarus, Minsk, met Oekraïne te onderhandelen over vrede. Eerder zei het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken nog dat Rusland alleen wilde onderhandelen als Oekraïne zichzelf overgaf. De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft Poetin al meerdere malen opgeroepen om over vrede te praten en te stoppen met vechten. Oekraïne zegt eventueel een neutraal land te willen worden tussen Rusland en het Westen.

De akkoorden van Minsk uit 2015 zijn een van de weinige successen geweest in de diplomatieke pogingen de strijd in Oost-Oekraïne te bezweren. Daar was een burgeroorlog uitgebroken nadat een gekozen pro-Russische president in 2014 ten val was gebracht. De akkoorden hielden onder meer een wapenstilstand in die over het algemeen tot eerder deze maand standhield.

'Meer dan duizend Russische soldaten dood'

14:25 | Bij de Russische inval in Oekraïne zouden tot nu toe meer dan 1000 Russische soldaten zijn omgekomen, zo meldt de Oekraïense minister van Defensie. Volgens de landmacht van Oekraïne hebben de Russen grote verliezen geleden in onder meer de regio Bilovodsk, in Oost-Oekraïne. Daar zouden de troepen zich hebben teruggetrokken richting Rusland, meldt persbureau Reuters.

EU gaat Poetin persoonlijk straffen

14:08 | De EU heeft besloten om de Russische president Vladimir Poetin persoonlijk te sanctioneren, vanwege de Russische inval in Oekraïne. Ook Buitenlandminister Lavrov staat in het vizier van de EU om bestraft te worden. De EU gaat van zowel Poetin als Lavrov de Europese tegoeden bevriezen, zo stelt een EU-ambtenaar volgens Reuters. De ministers van Buitenlandse Zaken moeten de sanctielijst vrijdagmiddag nog vaststellen, maar dat is een formaliteit.

Anonymous gaat cyberaanvallen uitvoeren op Rusland

14:05 | Hackersgroep Anonymous wil vrijdag nieuwe cyberaanvallen op de Russische regering uitvoeren. Die aanvallen zullen volgens het collectief intenser zijn dan die van donderdag.

'We zijn ervan overtuigd dat sancties geen effect hebben op het criminele regime van Poetin. We roepen landen die Oekraïne steunen op om de banden met Rusland te verbreken en Russische ambassadeurs uit te zetten', laat Anonymous weten. Volgens de groep is de strijd in Oekraïne geen gevecht tussen de NAVO en Rusland, 'maar tussen democratie en fascisme'.

Bij de cyberaanvallen van donderdag zou onder meer het netwerk van de Russische staatstelevisie RT zijn platgelegd. De websites van het Kremlin, het Russische parlement, het ministerie van Defensie in Moskou en andere overheidsdiensten waren donderdag ook onbereikbaar, maar het is niet duidelijk of dat door cyberaanvallen kwam.

Anonymous is een internationale groep hackers, maar het is niet bekend wie tot de groep behoren. Ze voeren regelmatig digitale aanvallen op overheden uit. Zo hebben ze eerder computersystemen van de Verenigde Staten en China onder vuur genomen.

China wil dat Rusland gaat onderhandelen

13:45 | De Chinese president Xi Jinping heeft zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin gebeld en gezegd dat het conflict in Oekraïne met onderhandelingen moet worden opgelost. Hij zei dat de situatie in Oost-Oekraïne nu snel is veranderd en dat China graag onderhandelingen ziet. Het land heeft begrip voor het Russische militaire ingrijpen dat het geen invasie wil noemen, omdat het doel van de Russische strijdmacht beperkt zou zijn en niet gericht op verovering en bezetting.

Het Kremlin heeft positief gereageerd op een voorstel van de Oekraïense president Volodimir Zelenski om in gesprek te gaan, bijvoorbeeld over een neutrale status voor Oekraïne. Poetin is bereid 'op hoog niveau' met Oekraïne te praten. Maar de Russische buitenlandminister Sergej Lavrov ziet vooralsnog weinig in een neutrale status voor het buurland. Hij wil een 'regeringswisseling' in Kiev.

Zelenski heeft vrijdag aangeboden zodra dat mogelijk is, in dialoog te treden met Poetin. Hij zei dat Rusland vroeg of laat naar de onderhandelingstafel moet komen om de strijd in Oekraïne te beëindigen. Zijn adviseur Michail Podoljak zei ook dat de Oekraïense regering vrede wil en bereid is met Rusland te onderhandelen.

'Op korte termijn kunnen we niet zonder Russisch gas en Russische olie'

13:40 | De Russische inval in Oekraïne heeft ook flinke economische gevolgen, zo concludeert BNR-huiseconoom Han de Jong. 'Op korte termijn kunnen wij niet zonder leveranties van Russisch gas en Russische olie.'

En daar staat volgens De Jong tegenover dat de Russen best een tijdje zonder die inkomsten kunnen. 'Ondanks alle spanningen heeft Rusland zich de afgelopen jaren keurig gehouden aan de leveringsverplichtingen, maar een land dat de ene dag zegt dat het geen oorlog zal beginnen maar dat vervolgens wel doet, kan zomaar wat contracten verscheuren. Dat gezegd hebbende, Europa is behoorlijk kwetsbaar. Dat áls de Russen de olie- en gasleveranties terugschalen of misschien helemaal stoppen, dan zitten we écht in de problemen.'

FIA schrapt Russische Grand Prix van Formule 1-kalender

13:12 | De autosportfederatie FIA heeft besloten om de Grand Prix van Rusland dit jaar niet op de Formule 1-kalender te laten staan. 'Op basis van de ontwikkelingen en de huidige omstandigheden kan de Grand Prix geen doorgang vinden', zo meldt de FIA.

Turkije: 'We kunnen Rusland niet uit de Bosporus weren'

13:06 | Turkije zegt dat het niet in staat is om Russische schepen de toegang tot de Bosporus te ontzeggen. Dat is de zeestraat bij Istanbul die de de Middellandse Zee verbindt met de Zwarte Zee, waar ook Oekraïne aan ligt.

Oekraïne had Turkije gevraagd om Russische marineschepen doortocht te weigeren. Dan kunnen ze niet meedoen aan de invasie van Oekraïne. In een internationaal verdrag uit 1936 is vastgelegd dat Turkije het recht heeft om de Bosporus te sluiten voor marineschepen.

Die regel geldt nu echter niet, zegt de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Mevlüt Çavuşoğlu. Volgens hem hebben Russische marineschepen altijd het recht om naar hun thuishaven aan de Zwarte Zee te varen, en kan Turkije ze alleen tegenhouden als ze de andere kant op varen, dus van de Zwarte Zee naar de Middellandse Zee.

Ollongren: krijgsmacht voorbereid op mogelijke NAVO-inzet

12:47 | Nederlandse militairen bereiden zich voor om eventueel ingezet te kunnen worden, mocht daar in NAVO-verband toe worden besloten. Dat zei minister van Defensie Kajsa Ollongren vrijdag.

Oostelijke lidstaten van de NAVO zijn bezorgd over de Russische invasie van Oekraïne. Nederlandse militairen zijn al actief in het oosten van Europa, onder de vlag van de NAVO. Zo nemen twee Nederlandse gevechtsvliegtuigen deel aan de bewaking van het Poolse luchtruim.

De krijgsmacht houdt rekening met verdere inzet, aldus de minister. 'Zeker, die bereiden zich voor. Ze weten ook wat dit betekent in hun werk', zei Ollongren over de Nederlandse militairen. 'Dat betekent dat verloven kunnen worden ingetrokken. Dat betekent ook dat ze zich erop voorbereiden te worden ingezet.' De minister voegde eraan toe dat het "heel impactvol is voor onze militairen, en voor hun naasten".

Oekraïne meldt overwinning op groep Russische tanks

12:37 | Het leger van Oekraïne heeft naar eigen zeggen twintig Russische tanks vernietigd ten noordoosten van de hoofdstad Kiev. De gevechten waren volgens de zegslieden in de streek van Tsjernihiv, ruim 100 kilometer van Kiev.

In Kiev wordt de komst van Russische troepen angstig afgewacht. Eerder op de dag was er een melding van als Oekraïense soldaten verklede Russische 'saboteurs' in een wijk in het noorden van de stad. Er is zo ook angst voor de 'vijfde colonne' en mensen horen schietpartijen. Er zijn veel zwaarbewapende patrouilles op staat maar verder vrijwel niemand. De bevolking is opgeroepen ondergronds dekking te zoeken tegen luchtaanvallen of raketten.

Als Russische troepen de stad inrijden wordt de bevolking opgeroepen met Oekraïense vlaggen de straat op te gaan en zich zo op te stellen dat Russische militaire voertuigen er niet door kunnen. Burgers wordt met klem gevraagd wel de bezetters de weg te versperren, maar niet met ze in gevecht te gaan, want dat doet het leger.

Europese ruimtevaart blijft samenwerken met Rusland

12:02 | Ondanks de invasie in Oekraïne blijft de Europese ruimtevaartorganisatie ESA samenwerken met de collega's in Rusland. Ruimtevaart 'blijft een brug', laat ESA-topman Josef Aschbacher weten.

Ruimtevaart is de laatste jaren een van de weinige gebieden waar Rusland en westerse landen met elkaar samenwerkten. Rusland, Europa, de Verenigde Staten, Canada en Japan beheren samen het internationale ruimtestation ISS. Veel bemanningsleden, onder wie de Nederlandse astronaut André Kuipers, zijn gelanceerd vanuit de Russische ruimtebasis Bajkonoer in Kazachstan.

Inwoners Charkov schuilen

11:51 | Inwoners van de Oost-Oekraïense stad Charkov is opgedragen om naar schuilkelders, ondergrondse metrostations en kelders te gaan om te schuilen voor Russische bombardementen.

Persbureau Reuters meldt dat er harde knallen te horen zijn in de stad. Vrijdag klinkt in veel Oekraïense steden het luchtalarm vanwege onder meer raketaanvallen.

Lavrov: regering en leger moeten weg

11:49 | De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov zegt dat Rusland Oekraïne volledig wil demilitariseren. Hij benadrukt ook dat Rusland niet van plan is Oekraïne te bezetten. 'Wij willen dat het Oekraïense volk onafhankelijk is.' Een ander doel van Rusland is om de huidige regering van president Volodimir Zelenski omver te werpen. 'Wij kunnen de regering niet erkennen als democratisch', zei Lavrov. Zijn ministerie voegde er nog aan toe dat het niet wil dat 'neonazi's' Oekraïne regeren.

Zelenski is democratisch gekozen bij de verkiezingen in 2019. Hij versloeg de toenmalige president Petro Porosjenko, die goede relaties had met Rusland en Poetin.

Lavrov zei ook nog dat hij vrijdag in gesprek gaat met de leiders van de afvallige pro-Russische Oekraïense regio's Donetsk en Loehansk.

Het Kremlin reageerde positief op uitlatingen van Zelenski dat Oekraïne neutraal wil zijn tussen het Westen en Rusland. Er kon nog niets worden gezegd over contact tussen Poetin en Zelenski. Lavrov zei ongeveer tegelijkertijd dat hij niets gelooft van Oekraïense neutraliteit.

Oekraïne maakt eigen vliegveld onklaar

11:45 | Oekraïne heeft de eigen luchtmachtbasis van Hostomel, nabij de hoofdstad Kiev, vernietigd. Donderdag kwam de basis in handen van Rusland, waarna het Oekraïense leger het vliegveld weer wist te heroveren. Nu heeft het leger toch besloten om de basis te 'vernietigen', vertelt verslaggever Geert Jan Hahn. 'Dan kunnen de Russen er geen gebruik van maken.'

Rusland ontkent raketaanval op Kiev

11:28 | Rusland stelt vrijdag helemaal geen raketten op doelen in Kiev te hebben afgevuurd zoals de Oekraïense autoriteiten zeggen. Die berichtten dat daarbij ook burgerdoelen zijn geraakt.

Een zegsman van het Russische ministerie van Defensie zei dat ook het neerstorten van een Oekraïens gevechtsvliegtuig boven Kiev niet het gevolg was van Russisch vuur. Het toestel moet per ongeluk door eigen vuur geraakt zijn.

Het Oekraïense leger maakt melding van gevechten ten noorden en noordwesten van Kiev en stelt dat Russische troepen ook vanuit het noordoosten de stad naderen. Er zijn enkele schietpartijen in de stad gemeld, maar het is onduidelijk wat daar de aanleiding voor zou zijn geweest.

Gronings gas 'allerlaatste redmiddel'

11:00 | Meer Gronings gas uit de grond halen is een 'aller-, allerlaatste redmiddel in het geval van een heel groot conflict dat langer duurt'. Dat zei minister Rob Jetten (Klimaat en Energie) op de vraag of er vanwege het conflict tussen Rusland en Oekraïne misschien toch weer een beroep op het Groningse gas moet worden gedaan.

Jetten voegde er wel aan toe dat hij over deze optie 'op dit moment niet serieus aan het nadenken is, omdat die noodzaak er nu niet is'. Het kabinet werkt aan de afbouw van de gaswinning, die 'zo snel mogelijk' moet stoppen.

Ook hebben Nederland en andere Europese landen volgens Jetten momenteel genoeg gas op voorraad om de rest van de winter door te komen.

Rusland mogelijk uitgesloten bij Raad van Europa

10:50 | Het binnenvallen van Oekraïne dreigt Rusland op een vertrek uit de Raad van Europa te komen te staan. De verdragsorganisatie, die de mensenrechten in Europa bewaakt, dreigt Rusland te schorsen of zelfs te royeren om de 'brute verkrachting' van haar beginselen, zegt een kopstuk.

De Nederlandse voorzitter van de parlementaire tak van de Raad van Europa, Tiny Kox, heeft voor vrijdagochtend spoedoverleg belegd van de vertegenwoordigers van de 47 lidstaten en van de parlementaire assemblee. Daar zullen ze besluiten Rusland te schorsen, verwacht hij. Daarvoor is een ruime meerderheid nodig, maar Kox heeft geen lidstaat gezien die het sinds de aanval op Oekraïne voor Rusland heeft opgenomen.

De Raad van Europa kan Rusland ook helemaal de deur wijzen of het land vragen zelf te vertrekken. Maar die procedure is ingewikkelder en tijdrovender en 'schorsen kan onmiddellijk'. Bovendien blijft Moskou als geschorst lid gehouden om zich aan de afspraken van de raad te houden en houden Russen de mogelijkheid om naar het mensenrechtenhof in Straatsburg te stappen.

Luchtalarm in Kiev

10:36 | Opnieuw is het luchtalarm afgegaan in Kiev. Verschillende media melden dat er mogelijk een luchtaanval door de Russen gepland staat op Kiev. Correspondent Joost Bosman hoort op dit moment ook het luchtalarm afgaan en schuilt in een kelder in Kiev.

Rusland verzamelt militairen op het vliegveld Gomel in Belarus voor een aanval op de Oekraïense hoofdstad Kiev, zegt de Oekraïense stafchef van het leger vrijdag.

Russische troepen trekken vanuit meerdere richtingen op naar Kiev. Zo wordt er bij steden die tientallen kilometers van Kiev verwijderd liggen hevig gevochten. Oekraïne probeert het Russische leger tegen te houden en heeft om die reden een belangrijke brug naar de hoofdstad opgeblazen.

Rusland heeft meerdere raketaanvallen uitgevoerd op Kiev. 'Rusland valt steeds meer burgerdoelen aan om de Oekraïense bevolking te intimideren', zegt de legerleider op Facebook.

Volgens de stafchef wordt er ook nog gevochten rond Marioepol in het zuiden en in Charkov in het noordoosten van het land.

Oekraïne valt militaire luchtmachtbasis Rusland aan

10:28 | Oekraïne heeft een een luchtmachtbasis van Rusland aangevallen in de provincie Rostov. Daarbij zouden meerdere gevechtsvliegtuigen van de Russen verwoest zijn, melden Oekraïense autoriteiten.

Rusland verovert Oekraïens eiland in Zwarte Zee

10:03 | Rusland heeft een eiland in de Zwarte Zee veroverd op Oekraïne. Een onbekend aantal Oekraïense militairen had zich daar verschanst. Volgens Kiev ging het om dertien mensen. Zij zouden hebben doorgevochten tot ze sneuvelden door beschietingen door een Russisch marineschip. Rusland zegt juist dat 82 Oekraïense militairen op het eiland zich hebben overgegeven. Berichten van het front zijn nauwelijks te controleren.

President Volodimir Zelenski zegt dat de omgekomen militairen postuum worden geëerd als Held van Oekraïne, de hoogste onderscheiding van het land. Oekraïne bracht een geluidsopname naar buiten, waarop te horen is dat Russen de Oekraïners oproepen om zich over te geven. De Oekraïners antwoorden met scheldwoorden. De echtheid van de opname is niet bevestigd.

Het eiland heet Zmiinji, oftewel Slangeneiland. Het ligt in de buurt van de vaarroutes naar Odessa, de derde stad van Oekraïne.

Russisch leger trekt Kiev in

09:41 | Oekraïense autoriteiten melden dat Russische militairen de Oekraïense hoofdstad Kiev hebben bereikt. Volgens het ministerie van Defensie zouden de troepen het district Obolon in het noorden inmiddels bereikt hebben. Inwoners van Kiev wordt opgeroepen om molotovcocktails te maken.

Gevechten bij Kiev houden aan

09:33 | Ten noorden en noordwesten van de Oekraïense hoofdstad Kiev wordt hevig gevochten. Volgens het Oekraïense leger wordt bij Dimer en bij Ivankiv slag geleverd met een Russische overmacht. De Russische militairen zouden er vooralsnog tot staan zijn gebracht. Dimer ligt 25 kilometer van Kiev, Ivankiv 30 kilometer verderop.

Donderdag werd melding gemaakt van hevige gevechten om het vliegveld bij Hostomel, 17 kilometer ten noordwesten van Kiev. Het vliegveld waar de vliegtuigbouwer Antonov is gevestigd, werd aangevallen door Russische parachutisten en is in de loop van de dag volgens Kiev heroverd. Er wordt ook gevochten ten noordwesten van Kiev aan de rivier de Teteriv, waar een brug is opgeblazen om de Russen tegen te houden.

De bevolking van de hoofdstad van 2,8 miljoen inwoners is aangeraden dekking te zoeken in ondergrondse metrostations of in schuilkelders.

Angst voor inval in Moldavië en Georgië

09:25 | De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Yves Le Drian vreest dat Rusland binnenkort ook Moldavië en Georgië gaat binnenvallen. Dat zijn net als Oekraïne twee andere voormalige staten uit de Sovjet-Unie.

In beide landen zijn Russische militairen aanwezig in afvallige, pro-Russische regio's, net als in de Oekraïense Donbas-regio het geval was voor de invasie daar. In het Moldavische Transnistrië zijn Russische militairen gelegerd, net als in Abchazië en Zuid-Ossetië in Georgië. Rusland viel dat land in 2008 binnen nadat Georgië de aanval had ingezet op de separatisten in Ossetië.

Le Drian denkt dat het doel van Vladimir Poetin in Oekraïne is om het land volledig in te lijven. "Poetin wil Oekraïne van de wereldkaart schrappen. Dit is een volledige oorlog." De Britten denken ook dat Rusland Oekraïne wil bezetten.

Rusland dreigt Britse vluchten te weren

08:43 | Rusland behoudt zich het recht voor om vluchten van Britse luchtvaartmaatschappijen te verbieden. Dat heeft de Russische luchtvaartautoriteit volgens persbureau TASS laten weten. Daarmee reageert Rusland op een Brits verbod op Aeroflot-vluchten naar Groot-Brittannië.

De Britten legden Rusland donderdag een reeks sancties op vanwege de inval in Oekraïne. Een daarvan was het opschorten van de vergunning van de Russische luchtvaartmaatschappij Aeroflot om vluchten uit te voeren van en naar het Verenigd Koninkrijk. Ook andere Russische luchtvaartmaatschappijen worden aangepakt, stelde transportminister Grant Shapps. Ze mogen ook geen gebruik meer maken van het Britse luchtruim.

Als Rusland eenzelfde restrictie oplegt aan Britse luchtvaartmaatschappijen, treft dat vooral British Airways. Vluchten van dat bedrijf naar en van Azië gaan vaak over Rusland heen. Omvliegen kan aanzienlijk meer tijd en brandstof kosten.

Duitsland stuurt troepen naar Oost-Europa

08:23 | Duitsland gaat meer militairen en materieel naar Oost-Europese NAVO-landen sturen, meldt het weekblad Der Spiegel. Het zou gaan om 150 militairen, meer dan tien gepantserde voertuigen, luchtafweergeschut en een paar schepen.

De extra mankracht is bedoeld om de oostgrens van de NAVO sterker te maken vanwege de Russische inval in Oekraïne. Ook Nederland staat open om meer mensen naar het oosten te sturen, als de NAVO daarom vraagt.

De NAVO heeft al duidelijk gemaakt dat er geen militairen naar Oekraïne worden gestuurd, dat land is geen lid van het militaire verbond. Meerdere landen hebben wel materieel gestuurd. Dat wordt onder meer gebruikt om Russische tanks tegen te houden.

Russisch verlies groot

08:20 | Volgens de Britse minister van Defensie Ben Wallace heeft Rusland meer dan 450 militairen verloren bij de invasie in Oekraïne. 'Ze hebben gefaald en niet de resultaten geleverd die ze wilden leveren', zo stelt Wallace. Hij vermoedt dat Rusland probeert om heel Oekraïne in te nemen. 'Maar Rusland heeft geen van de grote doelen die ze wilden veroveren, ingenomen.'

Het Oekraïense leger herovert strategische vrachtvliegveld Gostomel bij Kiev

08:00 | Het Oekraïense leger heeft het strategische vrachtvliegveld Gostomel bij Kiev heroverd. Dat meldt de generale staf van het leger. Gisteren namen de Russen het vliegveld in.

President Oekraïne zegt dat Rusland ooit deal moet sluiten

07:45 | De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft gezegd dat Rusland vroeg of laat naar de onderhandelingstafel moet komen om de strijd in Oekraïne te beëindigen. Hij zei dat de strijdkrachten al het mogelijke doen om het land te verdedigen. Volgens Oekraïense zegslieden staan Russische troepen op 30 kilometer van de hoofdstad Kiev, waar vaak het luchtalarm gehoord wordt. De stad vreest raketaanvallen.

Zelenski zei dat zijn land er alleen voor staat en dat hij niemand heeft gezien die met Oekraïne mee komt vechten. Hij heeft de Oost-Europese NAVO-lidstaten, zoals Polen, gevraagd om militaire bijstand. Ook bedankte hij elk land dat Oekraïne nu al bijstaat met daden en niet alleen met woorden. De president beschuldigt Rusland er ook van burgerdoelen te treffen.

President Vladimir Poetin heeft eerder gezegd dat hij geen stukken van Oekraïne wil bezetten en geen burgerdoelen bestookt. Het gaat volgens Moskou om een militaire operatie gericht tegen militaire doelen. Troepen zijn niet van plan steden binnen te trekken volgens het ministerie van defensie, maar daar kunnen wel gericht militaire doelen worden aangevallen bijvoorbeeld met raketten. Er zijn volgens Moskou tot dusver 83 militaire faciliteiten verwoest in de operatie die vroeg op donderdag begon.

Luchtalarm Kiev

07:00 | Het stadsbestuur van Kiev waarschuwt inwoners van de hoofdstad vrijdagochtend voor luchtaanvallen. 'Ga onmiddellijk naar de dichtstbijzijnde schuilplaats', valt te lezen in een bericht op de website van de gemeente.

Lokale media en correspondenten van internationale media melden dat het luchtalarm in Kiev herhaaldelijk klinkt. De stad heeft alle metrostations geopend als schuilplaatsen die dag en nacht beschikbaar zijn.

Arrestaties Rusland

06:55 | Zeker 1798 mensen zijn volgens de onafhankelijke mensenrechtenorganisatie OVD-Info in Rusland opgepakt bij demonstraties tegen de invasie in buurland Oekraïne. Het gaat om arrestaties in 58 steden, meldt de organisatie vrijdagochtend.

Donderdagavond stond de teller nog op ruim 1500 arrestaties. De organisatie, die protesten en arrestaties bijhoudt, meldt dat 988 van de arrestaties plaatsvonden in de Russische hoofdstad Moskou. In meerdere steden zijn Russen de straat opgegaan om te demonstreren. Op sociale media circuleerden donderdag beelden van betogingen in onder meer Jekaterinenburg en Novosibirsk. Op beelden was ook te zien hoe in steden een enorme politiemacht op de been was.

De Russische autoriteiten hebben mensen gewaarschuwd om niet te gaan demonstreren. Doen ze dat toch dan kunnen ze rekenen op zware sancties.

Zelenski: raketaanvallen niet alleen gericht op militaire doelen

06:35 | Volgens de Oekraïense president Volodimir Zelenski zijn de Russische raketaanvallen waar zijn land vrijdagochtend vroeg door getroffen werd niet alleen gericht op militaire doelen. De aanvallen zouden ook gericht zijn op civiele locaties, stelt Zelenski in een tv-toespraak.

De raketaanvallen begonnen volgens de president rond 04.00 uur (lokale tijd). Zelenski stelt dat de Russische troepen in de meeste richtingen met succes zijn tegengehouden. Dit valt niet te verifiëren. Amerikaanse functionarissen meldden volgens CNN juist dat Russische troepen vanuit Belarus hoofdstad Kiev tot op ruim 30 kilometer zijn genaderd.

Opnieuw explosies in Kiev, luchtalarm in westerse stad Lviv

06:20 | Bij het ochtendgloren zijn volgens CNN in de Oekraïense hoofdstad Kiev vrijdagochtend opnieuw drie explosies gehoord. Getuigen melden intussen aan persbureau Reuters dat in de stad Lviv in het westen van het land het luchtalarm klinkt.

Verschillende westerse landen verhuisden eerder deze maand hun ambassades naar Lviv. Er zijn niet direct berichten over explosies of beschietingen.

In de nacht van donderdag op vrijdag werd Kiev volgens de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken getroffen door een 'vreselijke raketaanval'. De burgemeester van de stad meldde dat een flatgebouw beschadigd raakte door een raketinslag. Zeker drie mensen zouden daardoor gewond zijn geraakt.

Oekraïne: raketaanval Kiev

06:00 | De Oekraïense hoofdstad Kiev wordt momenteel getroffen door "vreselijke raketaanvallen", schrijft de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmytro Kuleba vrijdagochtend op Twitter. "De laatste keer dat onze hoofdstad zoiets meemaakte was in 1941 toen we werden aangevallen door nazi-Duitsland", aldus Kuleba.

De minister stelt dat "het kwaad destijds werd verdreven" en dat ook nu het geval zal zijn. "Stop Poetin, isoleer Rusland, verbreek alle banden en schop Rusland overal uit", besluit Kuleba zijn bericht.

In Kiev werden in de nacht van donderdag op vrijdag explosies gehoord. Functionarissen binnen het Oekraïense ministerie van Binnenlandse Zaken spraken van ballistische en kruisraketten maar dat kon niet door media worden geverifieerd.

Centrale bank Oekraïne blokkeert betalingen Rusland en Belarus

05:55 | De Oekraïense centrale bank blokkeert betalingen aan Rusland en Belarus, meldt de bank vrijdagochtend in een verklaring. Ook betalingen met de Russische en Belarussische roebel zullen voorlopig niet worden verwerkt.

Burgemeester Kiev: gewonden na raketinslag bij flatgebouw

05:45 | De burgemeester van Kiev meldt dat drie mensen gewond zijn geraakt, van wie één ernstig, als gevolg van een raketinslag bij een flatgebouw. Het gebouw zou in brand zijn gevlogen en "op instorten" staan, schrijft burgemeester Vitali Klitsjko op Twitter.

Op beelden die niet geverifieerd kunnen worden is flinke schade aan en brand te zien in een gebouw met meerdere verdiepingen. Volgens Klitsjko gaat het om het getroffen flatgebouw. In de nacht van donderdag op vrijdag werden in Kiev, waar een avondklok van kracht is, meerdere zware explosies gehoord.

Een adviseur van het Oekraïense ministerie van Binnenlandse Zaken sprak over een aanval met ballistische en kruisraketten die door Oekraïens luchtafweergeschut zouden zijn bestookt. Dit kon niet worden geverifieerd. Wel verifieerde The New York Times beelden van een "grote explosie" in de lucht boven Kiev. Het bleef echter onduidelijk wat er explodeerde.

CNN: Russische troepen zouden op 30 kilometer van Kiev zijn

05:20 | Russische troepen zouden de Oekraïense hoofdstad Kiev tot op ruim 30 kilometer genaderd zijn, melden anonieme functionarissen van de Amerikaanse regering in de nacht van donderdag op vrijdag aan CNN.

De troepen zijn Oekraïne volgens de functionarissen binnengekomen via de grens met Belarus. Het doel van de Russen zou zijn om Kiev te omsingelen.

De Amerikaanse buitenlandminister Antony Blinken stelde donderdag in een interview met ABC News dat het bredere doel van deze militaire operatie is om de Oekraïense regering omver te werpen.

Australië en Nieuw-Zeeland komen met meer sancties tegen Rusland

04:55 | Australië en Nieuw-Zeeland sluiten zich aan bij andere westerse landen en komen met nieuwe sancties tegen Rusland nadat het land donderdag Oekraïne binnenviel.

De Australische premier Scott Morrison laat vrijdag in een verklaring weten dat de al ingestelde sancties tegen de Russische elite en parlementsleden worden uitgebreid.

De Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern neemt vergelijkbare maatregelen. Ze kondigt daarnaast een reisbeperking aan voor Russische functionarissen en zegt te overwegen de Russische ambassadeur haar land uit te zetten. Dit is echter een beslissing die "niet lichtvaardig moet worden genomen" vanwege de bredere gevolgen, aldus Ardern.

Ook Taiwan sluit zich aan bij "gelijkgestemde" landen en komt met sancties tegen Rusland, maar heeft daar nog geen details over naar buiten gebracht.

Oekraïne: Russisch vliegtuig neergeschoten boven Kiev

04:35 | Een adviseur van het Oekraïense ministerie van Binnenlandse Zaken heeft laten weten dat in de nacht van donderdag op vrijdag een Russisch vliegtuig is neergeschoten boven Kiev. Dit kan niet geverifieerd worden door onafhankelijke media.

De bewering komt nadat er luide explosies klonken in de Oekraïense hoofdstad.

The New York Times meldt intussen dat beelden van een "grote explosie" in de lucht boven Kiev zijn geverifieerd. Wat er geëxplodeerd is blijft onduidelijk, wel is volgens de Amerikaanse krant vastgesteld dat voorafgaand aan de explosie raketten zijn afgevuurd vanaf de grond in Kiev.

Kiev aangevallen door 'ballistische en kruisraketten

04:10 | In het centrum van de Oekraïense hoofdstad Kiev zijn in de nacht van donderdag op vrijdag twee zware explosies gehoord. Deze zijn volgens een adviseur van het Oekraïense ministerie van Binnenlandse Zaken het gevolg van een aanval met ballistische en kruisraketten.

De explosies zijn gehoord door onder meer journalisten van CNN, persbureau AFP en het Russische persbureau Interfax. Op beelden die niet geverifieerd kunnen worden is te zien hoe boven Kiev een voorwerp in de lucht ontploft. Volgens de adviseur van het ministerie zou het gaan om Russische raketten die door Oekraïens luchtafweergeschut worden bestookt. Ook dit kan niet worden geverifieerd.

In de stad geldt sinds donderdagavond 22.00 uur een avondklok. Oekraïners brengen wegens de Russische invasie de nacht door in de ondergrondse metrostations van Kiev, is op beelden te zien. Deze stations dienen dag en nacht als schuilkelders.

Parlement Oekraïne verwacht spoedig aanval op onder meer Kiev

03:40 | Het parlement van Oekraïne verwacht vrijdagochtend vroeg een aanval van Russische troepen op onder meer hoofdstad Kiev. Onafhankelijke media in het land schrijven dat naast Kiev ook onder meer Charkov en Soemi aangevallen kunnen worden.

Het Oekraïense ministerie van Defensie heeft in een videoboodschap in de nacht van donderdag op vrijdag ook een update gegeven over de huidige stand van zaken in het land. Er wordt onder meer in kustplaatsen aan de Zwarte Zee gevochten en ook Kiev maakt zich klaar voor de verdediging.

Macron: Poetin was dubbelhartig aan de telefoon

03:30 | De Russische president Vladimir Poetin is dubbelhartig geweest tijdens de gesprekken die hij voerde met Emmanuel Macron, heeft de Franse president in de nacht van donderdag op vrijdag bekendgemaakt.

"Ja, er was dubbelhartigheid. Ja er was een opzettelijke, bewuste keuze om oorlog te beginnen terwijl we nog over vrede konden onderhandelen", vertelde Macron aan verslaggevers na een EU-top waarin hij zei dat Frankrijk zijn eigen sancties zal toevoegen aan een EU-pakket.

Desondanks wil Macron "de weg open laten" voor een dialoog met Moskou om het Russische offensief in Oekraïne een halt toe te roepen. Hij zei donderdag een "openhartig, direct en snel" gesprek te hebben gehad met zijn Russische ambtgenoot. "Ik denk dat het mijn verantwoordelijkheid is om dit pad open te laten zodat de dag waarop aan de voorwaarden kan worden voldaan, we een einde kunnen maken aan de vijandelijkheden".

Volgens de Franse president had hij het gesprek donderdag met Poetin om hem te vragen de militaire operaties stop te zetten, omdat de Oekraïense president Volodimir Zelenski hem dat had gevraagd. "Het was ook om hem te vragen met president Zelenski te praten, die dat had verzocht omdat hij hem niet kon bereiken."

EU-ministers Financiën overleggen over gevolgen oorlog Oekraïne

03:30 | De EU-ministers van Financiën zijn vrijdag in Parijs voor een al geplande bijeenkomst die nu door de Russische inval in Oekraïne wordt overschaduwd. Het grootste deel van de dag zullen ze over de mogelijke gevolgen voor de Europese economie praten.

De bijeenkomst stond al maanden op de agenda van het tijdelijke Franse EU-voorzitterschap en zou twee dagen duren. Maar de zaterdagsessie is geschrapt en de agenda is aangepast aan de actualiteit.

Rond half 9 verwelkomt Bruno Le Maire, de Franse minister van Financiën, zijn gasten onder wie zijn collega Sigrid Kaag. Dan vergaderen eerst de negentien ministers van de eurolanden (Eurogroep) over een aantal lopende zaken maar al snel zullen de acht ministers uit de niet-eurolanden zich bij hen voegen. Ook de baas van de Europese Centrale Bank, Christine Lagarde, schuift aan.

Belangrijke onderwerpen zijn de ontwikkeling van de energieprijzen en de inflatie. Die lopen al maanden enorm op maar aanvankelijk rekenden de deskundigen erop dat ze in de lente wel weer zouden dalen. Daar zag het al steeds minder naar uit, maar door de oorlog en te verwachten haperingen of zelfs stopzetting van de gastoevoer uit Rusland, nog minder. Door deze tegenslagen dreigt het economisch herstel van de coronacrisis te vertragen.

Ook zijn sommige lidstaten bezorgd over de terugbetaling van miljardenleningen aan Rusland. De banken in Italië, Oostenrijk en Frankrijk zijn de grootste internationale geldschieters van Rusland. Daarnaast dringt de vraag zich op of de EU-landen meer aan defensie zullen moeten gaan uitgegeven.

EU-voorzitter Von der Leyen: Poetin moet en zal falen

03:00 | Bij het bekendmaken van de sancties tegen Rusland heeft de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen een duidelijke boodschap: "Poetin moet en zal falen". Europa kondigt daarom harde sancties aan waar onder meer 70 procent van het Russische bankwezen door wordt getroffen.

Europese leiders zijn volgens Von der Leyen in de nacht van donderdag op vrijdag tijdens een ingelaste top akkoord gegaan om zware strafmaatregelen uit te delen aan Rusland. Dat gebeurde "in nauwe samenwerking met bondgenoten" zoals de Verenigde Staten, stelt de commissievoorzitter.

Naast de zware klap die aan het Russische bankwezen wordt uitgedeeld, zullen ook onder meer het Russische ministerie van Defensie en andere staatsbedrijven getroffen worden.

"Europa zal het Kremlin verantwoordelijk houden", herhaalde Von der Leyen haar eerdere uitspraak. Als gevolg van de sancties kost het Rusland meer om geld te lenen, waardoor de inflatie fors op kan lopen. Ook komt er een exportban die de Russische olie- en gasindustrie treft.

Groot-Brittannië: Oekraïens leger vecht buiten Charkov met Russen

02:45 | Russische grondtroepen zijn buiten de Oekraïense stad Charkov tegengehouden door het leger van Oekraïne. Het Britse ministerie van Defensie meldt dat in de nacht van donderdag op vrijdag op Twitter in een overzicht met de laatste ontwikkelingen in Oekraïne.

Het Oekraïense leger meldde donderdag al dat in de buurt van Charkov, de op één na grootste stad van Oekraïne in het noorden van het land, vier Russische tanks werden verwoest. De Britten zeggen dat er aan de rand van Charkov momenteel gevochten wordt.

Het Britse leger bevestigt ook eerdere berichtgeving van de Amerikanen dat de Russen erin geslaagd zijn de kerncentrale in Tsjernobyl te veroveren.

Ondanks de opmars van de Russische troepen verwacht het Britse ministerie van Defensie dat de beoogde militaire doelstellingen van Rusland op dag één van de inval niet zijn gehaald. Het Russische ministerie van Defensie maakte donderdag volgens persbureau Interfax echter bekend dat wel alle doelen zouden zijn bereikt.

Lees hier het liveblog van donderdag 24 februari

Gerelateerde artikelen