Internationaal3 mrt '22 14:32Aangepast op 3 mrt '22 20:44

Liveblog | Akkoord over vluchtroutes burgers; '22 doden door luchtaanval op woonwijk'

Auteur: BNR Webredactie

Dit is dag acht van de Russische invasie in buurland Oekraïne. Oekraïense steden blijven onder vuur liggen, en het Russische militair konvooi van ruim 60 kilometer dat naar Kiev oprukt heeft al 24 tot 36 uur geen vooruitgang geboekt. In dit liveblog houden we je op de hoogte met het laatste nieuws over het conflict in Oost-Europa.

Duizenden Russische academici protesteren tegen oorlog

20:27 | Inmiddels hebben bijna zevenduizend Russische academici in een open brief aan de Russische president Vladimir Poetin 'krachtig' geprotesteerd tegen 'zijn' oorlog in Oekraïne.

De invasie had al gevolgen voor veel wetenschappelijke projecten waar Rusland aan meedoet. Het land raakt steeds verder geïsoleerd door westerse sancties.

De vele jaren die zijn gebruikt voor het opkrikken van de reputatie van Rusland als een vooraanstaand wiskundig centrum zijn helemaal voor niets geweest, melden de ondertekenaars. Ze spreken over een ongeziene militaire agressie 'van ons land'.

De ruim 6900 academici moeten door hun kritiek op de machthebbers rekening houden met boetes of gevangenschap. De brief was eerder deze week op een website gezet.

Duitsland verwacht 'grote impact' van sancties op economie

20:25 | Duitsland kan een 'grote impact' op de economie verwachten van de westerse sancties tegen Rusland. Dat heeft de Duitse minister van Economische Zaken Robert Habeck gezegd. De grootste economie van Europa en belangrijkste handelspartner van Nederland zal de gevolgen van de oorlog in Oekraïne in het tweede kwartaal gaan voelen, terwijl het dan juist had kunnen herstellen. Want de impact van de coronapandemie neemt af.

De Verenigde Staten, de Europese Unie en andere bondgenoten hebben ingrijpende sancties opgelegd om Rusland te isoleren van het wereldwijde financiële- en handelssysteem. Russische bedrijven, banken en miljardairs worden gestraft. Habeck waarschuwde ook voor de impact van de stijgende kosten van energie en de levering van bepaalde grondstoffen. Dat kan de toch al hoge inflatie extra aanjagen.

Onder meer de Duitse autogiganten Volkswagen, Daimler en BMW hebben aangekondigd dat ze hun activiteiten in Rusland tijdelijk stilleggen. Fabrieken in andere landen liggen stil omdat de gevechten in Oekraïne de toeleveringsketen verstoren. Duitse bedrijven hebben volgens Habeck voor ongeveer 20 miljard euro in Rusland geïnvesteerd. Daarvan is ongeveer 7,4 miljard gedekt met verzekeringen.

Legers VS en Rusland creëren directe communicatielijn om Oekraïne

20:34 | Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft een directe communicatielijn met het Russische ministerie van Defensie tot stand gebracht om 'misrekeningen, militaire incidenten en escalatie' in de regio te voorkomen naarmate de Russische invasie van Oekraïne vordert, vertelde een Amerikaanse functionaris donderdag aan persbureau Reuters. De communicatielijn is sinds 1 maart functioneel.

Oekraïne en Russen bereiken akkoord over vluchtroutes burgers

19:40 | De delegaties van Oekraïne en Rusland zijn vluchtroutes voor burgers overeengekomen in Oekraïense gebieden waar de gevechten het hevigst zijn. Dat maakten Oekraïne en Rusland bekend na een tweede ronde van overleg tussen delegaties uit beide landen in Belarus.

Oekraïne had gepleit voor dergelijke humanitaire corridors. Aanvankelijk had een onderhandelaar gemeld dat er slechts over was gesproken.

De partijen zijn het ook eens over dat er 'binnenkort' een derde ronde van overleg komt. Een doorbraak over een staakt-het-vuren bleef uit..

De eerste gespreksronde maandag was zonder enig resultaat afgesloten. Dat overleg vond plaats in de regio Brest, in het westen van Belarus. Oorspronkelijk zou het vervolg woensdagavond plaatsvinden.

De regering in Kiev wilde een onmiddellijk staakt-het-vuren bereiken en terugtrekking van de Russische troepen. De Oekraïense president Volodimir Zelenski had als voorwaarde voor nieuw overleg gesteld dat Rusland eerst zou stoppen met bombardementen, maar dat blijft doorgaan.

Rusland wil dat het buurland wordt gedemilitariseerd en dat onder meer de annexatie van de Krim wordt erkend.

Poetin in tv-toespraak: operatie Oekraïne verloopt volgens plan

18:37 | De Russische president Vladimir Poetin zei donderdag in een televisietoespraak dat de Russische militaire operaties in Oekraïne volgens plan verlopen en prees de soldaten die voor Rusland vechten als 'helden'. Hij beloofde ruimhartige financiële compensatie voor families van tijdens de invasie gesneuvelde soldaten.

Poetin greep de gelegenheid ook aan voor een reeks beschuldigingen tegen Oekraïense troepen. Een daarvan was dat ze 'duizenden' buitenlandse burgers gegijzeld houden en als menselijke schilden gebruiken.

'We zijn in oorlog met neonazi's', zei de Russische leider. En: 'Ik zal nooit mijn overtuiging opgeven dat Russen en Oekraïners één volk zijn.'

Poetin bevestigde nogmaals zijn motivatie voor de oorlog: 'Nu vechten onze soldaten en officieren op Oekraïens grondgebied voor Rusland, voor een vreedzaam leven voor de burgers van Donbas, voor de denazificatie en demilitarisering van Oekraïne, zodat we niet kunnen worden bedreigd door een anti-Rusland-sfeer direct aan onze grenzen die het Westen al jaren creëert.'

Brancheclub roept trustkantoren op banden met Russen te verbreken

18:21 | Holland Quaestor (HQ), de brancheorganisatie van de trustsector, roept trustkantoren op om hun banden met rijke Russen te verbreken. Volgens voorzitter Martin Wörsdörfer gaat het namelijk om de vraag of je als trustkantoor nu nog wel zaken met Russen wil doen. 'Dat is aan bedrijven zelf, ik kan het niet afdwingen. Maar ik zou zeggen: niet doen.'

Consumentenclub verwacht recordstijging benzineprijs

17:59 | De gemiddelde adviesprijs voor een liter benzine in Nederland stijgt vrijdag naar verwachting in recordtempo. Volgens oprichter Paul van Selms van consumentencollectief UnitedConsumers ziet het ernaar uit dat de gemiddelde adviesprijs van benzine met 4 cent per liter stijgt. Het gaat daarbij wel om een voorlopig gemiddelde.

Voor de gemiddelde adviesprijs kijkt UnitedConsumers naar de adviesprijzen van vijf grote oliemaatschappijen voor Nederlandse pompstationhouders. Op basis van de eerste vier van de vijf meldingen komt de organisatie uit op een stijging van 4 cent, waarmee automobilisten voor het eerst ruim 2,30 euro moeten betalen per liter Euro95.

De prijs van diesel stijgt vrijdag nog harder en zal naar verwachting ook de grens van 2 euro per liter doorbreken. Lpg wordt ook duurder.

In de praktijk betalen automobilisten de adviesprijzen alleen langs de snelweg. Op andere locaties geven tankstations vaak kortingen, hoewel tanken onder de 2 euro per liter benzine amper nog mogelijk is.

Door de oorlog in Oekraïne zijn de toch al hoge olieprijzen hard gestegen. Handelaren houden rekening met een verstoring van de toevoer van de grondstof uit Rusland, een van de grootste olie-exporteurs ter wereld.

Russisch oliebedrijf Lukoil roept op om oorlog te beëindigen

17.27 | Het Russische olieconcern Lukoil heeft opgeroepen tot de onmiddellijke beëindiging van de oorlog in Oekraïne. Het bedrijf, de op één na grootste olieproducent van het land, is daarmee een van de eerste grote Russische bedrijven die zich uitspreekt tegen de inval in het buurland die president Vladimir Poetin een week geleden begon.

Lukoil steunt de 'onmiddellijke beëindiging van het gewapende conflict en steunt een oplossing via onderhandelingen en diplomatieke methoden', tekende het Franse persbureau AFP op uit een statement van het bedrijf. De site van Lukoil lag kort na het nieuws plat.

Oekraïne: Russen voeren strijd om kerncentrale Zaporizja op

17.25 | Russische troepen voeren de strijd op om de kerncentrale van Zaporizja in het zuidoosten van Oekraïne te veroveren, zeggen Oekraïense functionarissen. Dat zouden ze onder meer doen door een door lokale inwoners en Oekraïense soldaten opgerichte barricade te doorbreken.

Volgens een medewerker van het Oekraïense ministerie van Binnenlandse Zaken zijn Russische troepen inmiddels de nabijgelegen stad Energodar binnengekomen. In die stad wonen veel werknemers van de kerncentrale.

Rusland heeft de in 1986 ontplofte kerncentrale in Tsjernobyl al veroverd, zo'n honderd kilometer ten noorden van Kiev.

VS: 90 procent van verzamelde Russische troepen nu in Oekraïne

17.17 | Bijna alle Russische soldaten die voor de invasie van Oekraïne nabij de grens waren gestationeerd zijn Oekraïne nu binnengetrokken. Dat meldt een medewerker van het Amerikaanse ministerie van Defensie.

Voor de oorlog begon had Rusland ongeveer 150.000 man gestationeerd in de buurt van Oekraïne. Een deel van de militairen zat in Belarus.

Volgens de Amerikanen wordt het merendeel van de Russische raketten vanuit Oekraïne zelf afgeschoten. De Russen maken gebruik van mobiele raketsystemen.

Zelenski waarschuwt: 'Als Oekraïne valt, volgen Baltische staten'

17.05 | Als Oekraïne in handen van de Russen valt, zijn de Baltische staten Estland, Letland en Litouwen als volgende aan de beurt. Daarvoor waarschuwt de Oekraïense president Volodimir Zelenski. Hij roept het Westen op de militaire steun aan zijn land op te voeren. Anders rukt Rusland op naar de rest van Oost-Europa, tot aan de voormalige Berlijnse Muur: 'Geloof me!'

Het regime in Moskou zegt met de inval in de ex-Sovjetrepubliek Oekraïne de Russische belangen te willen veiligstellen. Het Kremlin werpt zich ook op als beschermheer van de Russen en Russischtaligen in het buurland, die zouden worden bedreigd. Ook de Baltische staten, die eveneens deel uitmaakten van de Sovjet-Unie, hebben aanzienlijke Russische minderheden. In Estland en Letland gaat het zelfs om ongeveer een kwart van de bevolking.

Zelenski zei op een persconferentie te willen praten met de Russische president Vladimir Poetin, 'de enige manier om de oorlog te stoppen'. Hij zei bereid te zijn alle kwesties aan te snijden. Het Oekraïense staatshoofd haalde ook uit naar Poetin: 'Wat wil je van ons? Vertrek uit ons land!'

De president sprak ook over de 'besluiteloosheid' van de wereldgemeenschap om Oekraïne te helpen. Hij herhaalde de oproep aan het Westen dat er een vliegverbod boven Oekraïne moet komen, zodat de Russische luchtmacht er geen aanvallen kan uitvoeren. Maar de NAVO voelt daar niets voor, omdat het een directe confrontatie met Rusland kan betekenen. 'Stuur ons dan vliegtuigen', zegt Zelenski.

ArcelorMittal legt productie in Oekraïense staalfabriek stil

17.01 | Staalproducent ArcelorMittal legt zijn fabriek stil in de Oekraïense stad Kryvy Rih. De stad ligt ten westen van de rivier de Dnjepr, zo'n 250 kilometer boven de Krim en 350 kilometer ten zuiden van de hoofdstad Kiev. De beslissing is genomen om de veiligheid van het personeel te waarborgen vanwege de oorlog in het land.

Volgens ArcelorMittal werkte de fabriek nog op een derde van het normale productieniveau. Dat werd het technisch verantwoord minimum genoemd. Het proces van het stilleggen van de hoogovens duurt zeven tot tien dagen. ArcelorMittal Kryvyi Rih, zoals de Oekraïense dochteronderneming voluit heet, is een van de grootste metaalbedrijven van het land. Vlak na de Russische invasie van Oekraïne sloot het bedrijf zijn ijzerertsmijnen bij de staalfabriek al.

Metaalprijzen zijn hard gestegen als gevolg van de Russische inval in Oekraïne. Het land is rijk aan ijzererts en andere metalen en de toevoer daarvan zal mogelijk sterk verstoord raken door de oorlogssituatie daar.

Opnieuw melden tientallen Oekraïners zich bij IND in Ter Apel

16.55 | Opnieuw tientallen Oekraïners hebben zich de afgelopen dag gemeld bij het asielzoekerscentrum in Ter Apel. In totaal ging het om 86 vluchtelingen, die overigens niet allemaal asiel aanvragen. Een kwart deed dat wel, laat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) weten.

Sinds de Russische invasie van Oekraïne vorige week donderdag hebben enkele honderden Oekraïners zich gemeld in Ter Apel. Volgens de IND gaat het inmiddels om tientallen mensen per dag. Woensdag kwamen er 62 bij. Het totaal staat nu op 235. Ook van de mensen die zich eerder meldden, vroeg niet iedereen asiel aan. Hoeveel Oekraïners in totaal naar Nederland zijn gekomen, is onduidelijk.

De IND zegt veel vragen te krijgen van Oekraïners over hun verblijfsrecht. Mensen uit dat land mogen vrij reizen naar Nederland en hier negentig dagen verblijven. Over asielaanvragen van Oekraïense burgers worden vanwege de oorlog de komende tijd geen besluiten genomen. 'Mensen behouden wel recht op opvang. Ook hoeven Oekraïners van wie de aanvraag eerder is afgewezen, het land nu niet te verlaten', aldus de IND.

Oekraïne: zeker 22 doden bij luchtaanval op woonwijk

16.44 | Bij Russische luchtaanvallen op scholen en huizen in het noorden van Oekraïne zijn zeker 22 doden gevallen, melden de lokale autoriteiten. De gouverneur van de regio Tsjernihiv sprak eerder over negen doden.

Reddingsteams zijn aan het werk, laat hij verder weten. Het is niet bekend of er nog mensen worden vermist. Tsjernihiv ligt ten noordoosten van de hoofdstad Kiev, niet ver van de grens met Rusland en Belarus.

Canada voert importheffingen van 35 procent in tegen Rusland

16.38 | Canada gaat importheffingen van 35 procent rekenen voor alle goederen uit Rusland en Belarus die het land binnenkomen. De twee landen verliezen wegens de Russische inval in Oekraïne hun status als bevoorrechte handelspartner van het Noord-Amerikaanse land, waardoor de heffingen automatisch in werking treden.

Het enige andere land zonder speciale status als handelspartner van Canada is Noord-Korea, zei minister van Financiën Chrysta Freeland in een persconferentie. De Canadese regering zal andere landen aansporen om haar voorbeeld te volgen, voegde de vicepremier daar aan toe.

Canada heeft tot nu toe meer dan duizend Russische personen en entiteiten op de sanctielijst gezet, onder wie bestuurders van olieconcern Rosneft en aardgasproducent Gazprom.

Overleg tussen Oekraïne en Rusland in Belarus begonnen

16.15 | De Oekraïense en Russische delegaties zijn begonnen met het overleg in Belarus over een staakt-het-vuren. De eerste gespreksronde werd maandag na vijf uur zonder concreet resultaat afgesloten.

Eerder deze middag meldde het Russische persbureau Tass dat de twee delegaties waren gearriveerd. De gesprekken vinden plaats in het Woud van Bialowieza, op de grens tussen Polen en Belarus.

Oekraïne legt beslag op bezittingen Russische bedrijven

15.39 | Midden in de oorlog met Rusland heeft Oekraïne besloten beslag te leggen op de bezittingen van Russische bedrijven. Het parlement van het aangevallen land nam ook een wet aan die een levenslange straf voor plundering, sabotage en verraad regelt, meldt een parlementariër op Twitter.

Verder vragen de afgevaardigden internationaal steun om boven het land een vliegverbod in te stellen, zodat de Russische luchtmacht er moet wegblijven.

Ambassade Oekraïne: alleen hulp van mensen met militaire ervaring

15.15 | De Oekraïense ambassade in Nederland vraagt mensen zich alleen aan te melden voor deelname aan de strijd tegen de Russen als ze militaire ervaring hebben. 'Je moet klaar zijn om te vechten', zegt een medewerker voor de deur van de ambassade in Den Haag.

Er melden zich veel mensen aan die willen helpen in Oekraïne, zegt de medewerker die anoniem wil blijven. Hoeveel en welke mensen mee willen doen met de verdediging van Oekraïne wilde een andere medewerker van de ambassade eerder deze week niet zeggen. Dit 'vanwege de gevoeligheid van het onderwerp en de wetgeving rond de bescherming van persoonsgegevens', zo meldde de organisatie.

Explosies op vrachtschepen bij Oekraïense havens

14.57 | Een vrachtschip is bij de Oekraïense haven Olvia geraakt door een bom of raket. Bij de havenstad Odessa is een vrachtschip gezonken na een explosie die mogelijk is veroorzaakt door een mijn. Dat hebben de rederijen verklaard.

Van het schip bij Olvia is een bemanningslid om het leven gekomen. De 28 andere medewerkers zijn ongedeerd gebleven. Vier van de zes bemanningsleden van het andere schip zijn vermist. Het is niet direct duidelijk of beide incidenten voortkomen uit de oorlog in Oekraïne.

Veel rederijen varen vanwege de Russische invasie niet meer naar Oekraïense havens. Sinds het begin van het Russische offensief zijn zeker drie commerciële vaartuigen door projectielen geraakt.

Oekraïense delegatie aangekomen in Belarus voor nieuw overleg met Rusland

14.55 | Een delegatie van Oekraïne is gearriveerd in Belarus voor een tweede ronde van onderhandelingen met Rusland over een staakt-het-vuren. De eerste gespreksronde werd maandag na vijf uur zonder concreet resultaat afgesloten.

Het nieuwe overleg vindt plaats in de regio Brest in het westen van Belarus. De regering in Kiev heeft als doel een onmiddellijk staakt-het-vuren en terugtrekking van de Russische troepen. Ook wordt wat de Oekraïners betreft gepraat over 'humanitaire corridors' waarlangs burgers zich in veiligheid kunnen brengen.

Oekraïense gouverneur meldt doden door luchtaanval op scholen

14.48 | Bij Russische luchtaanvallen op scholen en huizen in het noorden van Oekraïne zijn minstens negen doden en vier gewonden gevallen, meldt de gouverneur van de regio Tsjernihiv.

Reddingsteams zijn aan het werk, laat hij verder weten. Tsjernihiv ligt ten noordoosten van de hoofdstad Kiev, niet ver van de grens met Rusland en Belarus.

Kabinet bereidt zich snel voor op grotere vluchtelingenstroom

14:27 | Het kabinet maakt in overleg met de 25 veiligheidsregio's plannen 'om de komende dagen voorbereid te zijn op een grotere stroom' van vluchtelingen uit Oekraïne, meldt premier Mark Rutte. Er vindt volgens hem nu een 'opschaling plaats'. Mochten er nog meer vluchtelingen uit Oekraïne komen dan verwacht, dan 'zorgen we in een derde escalatie dat we daarvoor klaarstaan', aldus Rutte.

De premier benadrukt dat het 'niet in te schatten' is hoeveel vluchtelingen naar Nederland komen. Maar Nederland zal 'ruimhartig' opvang bieden. Nadat de Taliban de macht hadden overgenomen in Afghanistan, ontstond juist veel gedoe om de opvang van Afghaanse vluchtelingen. Het oude kabinet zag zich genoodzaakt gemeenten te dwingen voor opvang te zorgen, maar bleek hier geen juridische grond voor te hebben.

Oekraïners die vluchten voor het Russische geweld in hun land 'komen onder een andere titel' dan Syrische of Afghaanse vluchtelingen, zegt Rutte. 'Dat maakt het juridisch wat makkelijker.' Ook als straks blijkt dat Nederland nog veel meer Oekraïense vluchtelingen moet opvangen, gaat dat volgens Rutte 'niet via de gebruikelijke opvanglocaties' van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (coa).

Vooralsnog zijn tientallen Oekraïners aangekomen in Nederland, een deel heeft asiel aangevraagd, een deel nog niet. Er zijn al een aantal opvangplekken, geeft Rutte aan. 'We kijken op andere plekken waar dat nodig is. Dat gaat op dit moment goed', benadrukt hij

Macron belt met Poetin en Zelenski

14:16 | De Franse president Emmanuel Macron heeft anderhalf uur gebeld met zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin over de invasie in Oekraïne. Vervolgens had hij een gesprek met de Oekraïense president Volodimir Zelenski. Dat maakte het Élysée bekend.

Poetin maakte volgens het Kremlin duidelijk dat Rusland zijn doelen in Oekraïne sowieso zal bereiken. Moskou wil dat het buurland wordt gedemilitariseerd en een neutrale status krijgt. Als de regering in Kiev probeert de onderhandelingen te vertragen zal dat er volgens Poetin alleen maar toe leiden dat Moskou meer eisen gaat stellen.

Het was de derde keer sinds de invasie een week geleden dat Macron en Poetin elkaar spraken. De laatste keer was maandag. Toen beloofde het Russische staatshoofd zich te zullen inspannen om burgers te sparen en te kijken naar mogelijkheden voor veilige manieren voor evacuatie van de burgerbevolking. Het geweld is sindsdien alleen maar opgelaaid, met vele doden tot gevolg.

VNG: overheden kunnen voorlopig niet van contracten Gazprom af

13:38 | Gemeenten, provincies en waterschappen kunnen Gazprom Energy NL voorlopig niet als gasleverancier uitsluiten. Dat meldt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), na onderzoek van kenniscentrum Europa decentraal. De overheden en waterschappen kunnen hun contract met Gazprom Energy NL wel - onder voorwaarden - stopzetten.

Wel worden ze gehouden aan Europese aanbestedingsnormen, stelt de VNG. Doordat Gazprom Energy NL geregistreerd is in Nederland, valt het bedrijf niet onder de economische sancties tegen Rusland. Ook met het sluiten van nieuwe contracten worden de instanties mogelijk gehouden aan de verplichte aanbestedingsprocedure. Dat kan ervoor zorgen dat er uiteindelijk toch een nieuw contract moet worden gesloten met Gazprom Energy NL.

De VNG zegt de roep vanuit de samenleving om het boycotten van Russisch gas te begrijpen. 'Alleen gemeenten kunnen dat eenvoudigweg niet zelf', aldus de vereniging. Daarom vraagt de vereniging het kabinet om Europese afspraken te maken over de aanbestedingseisen en aanpassingen door te voeren op de internationale gasmarkt. Dan pas zou het mogelijk zijn om bijvoorbeeld Gazprom uit te sluiten.

Ook is het vanwege de huidige inrichting van de internationale gasmarkt onmogelijk om Russisch gas uit te bannen, stelt de VNG. Dat maakt het voorlopig voor energieleveranciers sowieso niet mogelijk om van een bepaald land wel of geen gas af te nemen. Gas wordt vanuit verschillende bronnen over de wereld gemengd. Woensdag zeiden energiebedrijven Vattenfall, Eneco en Essent bijvoorbeeld ook Russisch gas te leveren. Om hoeveel gas dit gaat, is onduidelijk.

Eerder meldden verschillende advocaten onafhankelijk van elkaar tegen BNR dat gemeenten hun contract met Gazprom juist wél kunnen opzeggen zonder dat ze een hoge boete of afkoopsom hoeven te betalen.

Hermitage Amsterdam breekt met staatsmuseum Hermitage in Rusland

13:30 | De Hermitage Amsterdam verbreekt de banden met staatsmuseum Hermitage in Rusland. Dat hebben het bestuur en de Raad van Toezicht besloten, staat in een verklaring.

De Hermitage Amsterdam laat sinds 2004 tentoonstellingen zien die worden samengesteld uit de meer dan drie miljoen objecten tellende collectie van de Hermitage in het Russische Sint-Petersburg. Dat is een staatsmuseum en de directeur heeft nauwe banden met president Poetin. 'Lang heeft de Hermitage Amsterdam zich afzijdig gehouden van politieke ontwikkelingen in het Rusland van Poetin', aldus het museum. 'De recente aanval van Rusland op Oekraïne maakt deze afzijdigheid niet langer houdbaar.'

De expositie 'Russische avant-garde | Revolutie in de kunst', die sinds eind januari in het Amsterdamse museum was te zien, is tot nader order gesloten.

Mensenrechtenchef VN waarschuwt voor verhoogde nucleaire dreiging

13:25 | De mensenrechtenchef van de Verenigde Naties, Michelle Bachelet, zegt dat de verhoogde nucleaire dreiging door het conflict in Oekraïne een risico is voor de gehele mensheid.

Bachelet haalde ook uit naar Rusland, vanwege de inval in het buurland. Volgens haar worden de rechten van miljoenen mensen ondermijnd. 'Tientallen miljoenen mensen verkeren in levensnood' vanwege de steeds heftiger wordende gevechten en bombardementen, onder meer door het gebruik van clusterbommen. Clusterbommen bevatten tientallen of honderden kleinere bommen en zijn door meer dan honderd landen verboden.

Volgens Bachelet waren er tot dinsdag 227 burgerslachtoffers gevallen. Nog eens honderden burgers raakten gewond, zei ze bij de Mensenrechtenraad van de VN. 'Het echte aantal ligt een stuk hoger, maar veel slachtoffers konden nog niet worden bevestigd.' Volgens de Chileense zijn de meeste slachtoffers gemaakt door zware artillerie en luchtbombardementen.

De UNHCR wil dat goed wordt vastgelegd wat voor misstanden er worden begaan, zodat de verantwoordelijken hier later voor kunnen worden vervolgd.

Meer dan 2 miljoen mensen zijn op de vlucht geslagen, aldus Bachelet. Ongeveer 1 miljoen is binnen de landsgrenzen gevlucht en de rest is naar andere landen getrokken. De UNHCR schat dat er nog 3 miljoen mensen het land kunnen verlaten in de komende weken.

Ollongren wil niets kwijt over verdere levering wapens Oekraïne

13:25 | Defensieminister Kasja Ollongren zal niet meer communiceren over de levering van wapens in Oekraïne. 'U zult hierover geen details horen', zei ze donderdag na extra kabinetsberaad.

De afgelopen dagen heeft Defensie onder meer gemeld dat Nederland tientallen raketwerpers, honderden antitankraketten en tweehonderd Stinger-luchtdoelraketten heeft geleverd aan Oekraïne om zich te kunnen verdedigen tegen de Russische agressie. Ook zijn scherpschuttersgeweren, munitie en twee duikvaartuigen verzonden.

Over mogelijke nieuwe wapenleveranties zal met 'de Tweede Kamer goed gecommuniceerd' worden, maar openbare details blijven voortaan uit. Waarom er eerst wel details naar buiten kwamen en in het vervolg niet meer, bleef onduidelijk.

Oekraïense delegatie onderweg naar onderhandelingen met Rusland

13:15 | Een Oekraïense delegatie is onderweg naar Belarus voor nieuwe onderhandelingen met Rusland. Die beginnen over een paar uur, meldt een adviseur van de Oekraïense president Volodimir Zelenski rond 13.00 uur.

Het is de tweede keer dat de landen elkaar direct treffen voor overleg over de Russische invasie in Oekraïne. De onderhandelingen van maandag leverden geen concreet resultaat op. De vertegenwoordigers van de landen komen donderdag opnieuw bijeen in Belarus, precies een week nadat Rusland met het militaire offensief begon.

De Russische hoofdonderhandelaar zei eerder dat de tweede onderhandelingsronde om 15.00 uur zou kunnen beginnen.

Rutte meldt dat EU meer sancties voorbereidt voor 'maximale druk'

13:13 | De Europese Unie is bezig met het voorbereiden van eventuele nieuwe sanctiepakketten om Rusland en vooral de president Vladimir Poetin en zijn naasten hard te raken. Dat heeft premier Mark Rutte gezegd na een kabinetsoverleg over de situatie in Oekraïne. Het is belangrijk 'maximale druk' op Rusland te houden om de Russische aanval op Oekraïne te stoppen en tot een staakt-het-vuren te komen.

Met bondgenoten worden alle paden bewandeld om die druk op te voeren, zegt de premier.

De al aangekondigde sanctiepakketten beginnen een 'enorme uitwerking' te hebben op de economie in Rusland. 'Die hebben vooral als doel het leiderschap te raken', benadrukt Rutte, maar het is onvermijdelijk dat de gewone Rus ook de pijn van de maatregelen voelt.

In drie dagen tijd bijna 10 miljoen euro gestort op Giro555

13:09 | In drie dagen tijd hebben Nederlanders bijna 10 miljoen euro gestort op Giro555 voor 'Samen in actie voor Oekraïne'. Donderdag stond de teller om 12.00 uur op 9.802.571 euro. Het gironummer werd maandag namens elf samenwerkende hulporganisaties geopend voor hulp aan Oekraïne na de inval van Rusland.

Met het geld leveren onder andere de organisaties Kerk in Actie, UNICEF en Terre des Hommes noodhulp als onderdak, schoon drinkwater en medische- en psychosociale zorg aan Oekraïners.

De hulp is op meerdere plekken op gang gekomen, laat Giro555 weten. Cordaid deelt soep uit op parkeerplaatsen aan de grens en het Rode Kruis heeft hulpposten en opvangplekken opgezet in Oekraïne, bij de grens met Polen. Stichting Vluchteling, die net als het Rode Kruis eerst een eigen girorekening opende die later onder Giro555 kwam, zet bussen in om mensen naar rustigere plekken in Polen te vervoeren. Een woordvoerder van die stichting laat weten dat het onder andere teams in Polen, Roemenië en Moldavië heeft voor hulp en opvang van mensen.

Volkswagen stopt in Rusland

13:06 | Vanwege de Russische aanval op Oekraïne heeft Volkswagen Group besloten de productie van voertuigen in Rusland voorlopig stop te zetten, dat meldt het bedrijf op Twitter. Daaraan is toegevoegd dat ook de export van voertuigen naar Rusland onmiddellijk wordt stopgezet.

Volkswagen zegt 'de verantwoordelijkheid voor de medewerkers in Rusland zeer serieus te nemen'. Alle betrokken werknemers in Rusland zullen een arbeidstijdverkorting ontvangen, betaald door Volkswagen, meldt het bedrijf.

Onderburgemeester Marioepol: 'Ze vernietigen onze stad'

12:47 | 'We hebben geen elektriciteit ... we hebben geen watervoorziening, we hebben geen sanitair systeem en we hebben geen verwarming ... We hebben 26 uur lang ononderbroken beschietingen ... ze vernietigen onze stad', dat zegt de onderburgemeester van de stad Marioepol Sergei Orlov tegen CNN terwijl de stad is omsingeld.

IKEA schort activiteiten op in Rusland en Belarus

12:37 | IKEA stopt in Rusland en Belarus tijdelijk met activiteiten. En dat heeft gevolgen voor 15.000 werknemers, dat laat het meubelwarenhuis weten.

IKEA noemt de oorlog in Oekraïne een 'menselijke tragedie'. Onder andere de impact op mensenlevens van de oorlog heeft het concern doen besluiten zijn zeventien winkels en drie fabrieken in Rusland te sluiten. In Belarus heeft IKEA geen eigen winkels, maar alleen enkele leveranciers. IKEA staakt ook alle samenwerkingen met de bijna zestig leveranciers uit de twee landen.

IKEA is in Rusland een van de grotere westerse werkgevers, en is sinds 2000 aanwezig in het land. 'Deze beslissing zal een directe impact hebben op ongeveer 15.000 medewerkers en de groep garandeert hun gezinnen van baan- en inkomenszekerheid.' De oorlog in Oekraïne heeft volgens het concern ook ernstige gevolgen voor het vervoer van materialen en producten, wat ook heeft meegespeeld bij de beslissing de deuren te sluiten in Rusland en Belarus.

Rutte gaat op verzoek Oekraïne toespreken in videoboodschap

12:31 | Premier Mark Rutte gaat een videoboodschap opnemen om de bevolking van Oekraïne toe te spreken. Hij kreeg dat verzoek na een gesprek met de Oekraïense president Volodomir Zelenski op woensdag, zei Rutte na afloop van extra kabinetsoverleg over de oorlog in Oekraïne.

Hij denkt dat meer regeringsleiders een verzoek hebben ontvangen om een boodschap op te nemen. 'Ik vermoed dat dit aan meer gedaan is, dat gaan we zien. En ik ga uiteraard aan het verzoek voldoen.' Hij wilde nog niet kwijt wat hij gaat zeggen.

Rutte: mensen met kleine portemonnee moeten even geduld hebben

12:29 | Mensen met een kleine portemonnee krijgen financiële ondersteuning van het kabinet, maar dit is niet binnen twee weken geregeld. Dat stelde premier Mark Rutte na afloop van het extra kabinetsoverleg over de oorlog in Oekraïne.

De stijgende prijzen raken iedereen, maar er zijn vooral zorgen over mensen die nu al moeite hebben om rond te komen. Eerder was al duidelijk dat zij een vorm van financiële tegemoetkoming zouden krijgen, voor onder meer de stijgende energieprijzen.

Ook prijzen van andere producten gaan omhoog. De tegemoetkoming kan niet in een handomdraai worden geregeld, stelde Rutte. Maar het gaat ook geen maanden duren. Het is niet duidelijk hoe de vergoeding eruit gaat zien.

'Het dempen van de effecten is niet per dag te regelen in het huidige tempo van de stijgende prijzen aan de benzinepomp', aldus Rutte. 'We gaan in kaart brengen wat we kunnen doen.' Naast hulp voor minima gaat het kabinet zich daarbij ook richten op mensen met middeninkomens. 'Het is onmogelijk om dit snel te regelen. Dit hoort bij een geopolitieke crisis.'

Rutte biedt Polen hulp aan voor opvang Oekraïense vluchtelingen

12:18 | Niet alleen zijn Oekraïense vluchtelingen welkom in Nederland, het kabinet heeft ook hulp aangeboden aan Polen, dat op dit moment het 'overgrote deel' van de vluchtelingen uit Oekraïne opvangt. Dat heeft premier Mark Rutte de afgelopen dagen besproken met de Poolse president Andrzej Duda en premier Mateusz Morawiecki. Hij heeft het land daarnaast 'gecomplimenteerd' voor het opvangen van zoveel vluchtelingen.

'Dat is voor hen een enorme hoop werk', benadrukt Rutte na afloop van extra kabinetsberaad. Daarom heeft hij de Poolse politiek hulp aangeboden. 'Als wij jullie kunnen helpen met de opvang ín polen, dan zullen wij uiteraard alles daarvoor doen.'

Ook andere Europese landen moeten vluchtelingen opvangen. Nederland doet dat 'zo ruimhartig mogelijk', benadrukt Rutte.

VN ontvangen 1,35 miljard euro voor hulp aan Oekraïne

12:17 | De Verenigde Naties hebben 1,5 miljard dollar (1,35 miljard euro) binnengekregen voor humanitaire hulp aan Oekraïne. Daarmee moeten Oekraïense burgers worden geholpen die in nood zijn door de Russische invasie.

Noodhulpcoördinator Martin Griffiths roept de strijdende partijen op om de medewerkers van de VN hun werk te laten doen. "We hebben de middelen om mensen te helpen. En in godsnaam bescherm de burgers."

Zuid-Korea zegde donderdag ruim 9 miljoen euro aan goederen toe aan Oekraïne. Het gaat onder meer om medische benodigdheden.

Directeur Gazprom Energy Nederland vertrekt om oorlog Oekraïne

12:12 | De directeur van Gazprom Energy Nederland legt vanwege de oorlog in Oekraïne zijn functie neer. De topman zegt zijn werkzaamheden voor het Russische gasconcern niet te kunnen verenigen met de gebeurtenissen in Oekraïne.

Vanwege de oorlog in Oekraïne is er veel ophef ontstaan over de contracten die veel gemeenten en waterschappen hebben met het Russische staatsgasbedrijf Gazprom. Achter de schermen wordt al gekeken of de overheden kunnen stoppen met het afnemen van gas van de Nederlandse tak van het concern door hun contracten op te zeggen.

Ondertussen dreigt Gazprom Marketing & Trading uit zijn kantoor in Londen te worden gezet. Verhuurder British Land is van plan huurcontracten met het bedrijf zo snel mogelijk te beëindigen. Een woordvoerder van Gazprom weigerde vooralsnog commentaar te geven op de vraag of meer bedrijven de banden willen verbreken.

China ontkent verzoek aan Rusland over uitstel invasie Oekraïne

12:00 | China ontkent dat het Rusland heeft gevraagd te wachten met de invasie in Oekraïne tot na de Olympische Winterspelen in Beijing. Een inlichtingenrapport over het vermeende verzoek waar de krant The New York Times over heeft geschreven, wordt omschreven als 'nepnieuws'.

In het rapport staat dat hoge Chinese functionarissen begin februari met het verzoek kwamen. Beijing zou enige kennis hebben gehad van de plannen van Rusland voordat het Oekraïne binnenviel. De informatie is volgens de Amerikaanse krant verzameld door 'een westerse inlichtingendienst'.

Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken heeft afkeurend gereageerd op de beschuldigingen. 'Dit soort afleidingsmanoeuvres die de schuld verschuiven zijn ronduit verachtelijk', aldus een zegsman. Rusland viel Oekraïne vorige week binnen, vier dagen voor de sluitingsceremonie van de Spelen. Daarvoor verwierp Beijing de westerse waarschuwingen en omschreef die als een Amerikaanse hype.

Vorige maand spraken de Chinese president Xi Jinping en zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin een partnerschap 'zonder grenzen' af. Beijing heeft de Russische invasie in Oekraïne niet veroordeeld, maar heeft ook niet zijn steun uitgesproken. De Chinezen brachten woensdag geen stem uit toen de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties akkoord ging met een resolutie tegen de oorlog in Oekraïne.

Rutte: agressie Rusland richt zich steeds meer op civiele doelen

11:48 | De Russische agressie in Oekraïne richt zich meer en meer op civiele doelen, constateert minister-president Mark Rutte. Hij noemt het van groot belang dat eventuele oorlogsmisdaden 'goed gedocumenteerd' worden, zei de premier na afloop van extra ministerieel overleg over de oorlog.

'Dit zijn echt beelden die ons allemaal op het netvlies staan geëtst en die we niet meer kunnen vergeten', zei Rutte over de beelden van gebombardeerde Oekraïense steden. Nederland dringt in VN-verband aan op goed onderzoek. 'Mensenrechtenschendingen mogen niet ongestraft blijven, het recht moet zijn beloop hebben.'

Rutte gaat Oekraïne toespreken in videoboodschap

11:48 | Premier Mark Rutte gaat een videoboodschap opnemen om de bevolking van Oekraïne toe te spreken. Hij doet dat op verzoek van de Oekraïense president Volodomir Zelenski, zei Rutte na afloop van extra kabinetsoverleg over de oorlog in Oekraïne.

Zware aanvallen op havenstap Marioepol houden aan

11:40 | De zware aanvallen op de Oekraïense havenstad Marioepol houden aan. Het stadsbestuur verklaart dat de infrastructuur constant wordt beschoten, waardoor de stad zonder water en elektriciteit zit. Daarnaast meldt het dat het Russische offensief de aanvoer van onder meer voedselvoorraden en de evacuatie van mensen verhindert.

Marioepol was een van de eerste doelwitten toen de Russische invasie een week geleden begon, en wordt momenteel omsingeld. De Britse inlichtingendiensten bevestigen dat de Oekraïense autoriteiten ondanks de zware aanvallen de controle over Marioepol weten te behouden.

Volgens Rusland verliest Oekraïne de controle over steeds meer grondgebied rondom de stad. Het Russische ministerie van Defensie meldt dat de inwoners woensdag de mogelijk hebben gekregen om richting het oosten te vluchten, naar gebieden van pro-Russische separatisten. Er worden volgens een woordvoerder maatregelen genomen om de burgers van Marioepol te beschermen.

De gemeenteraad vergelijkt Marioepol met Leningrad, tegenwoordig bekend als Sint-Petersburg. Daarmee wordt verwezen naar de belegering van de Sovjet-stad door nazi-Duitsland, waardoor ongeveer 1,5 miljoen mensen stierven tijdens een jaren durende blokkade.

De lokale bestuurders willen een humanitaire corridor creëren en de getroffen infrastructuur repareren. Volgens hen is sprake van 'genocide op het Oekraïense volk'. 'We worden vernietigd als een natie.' De burgemeester heeft gezegd dat woningen door Russische raketten worden geraakt en dat er veel slachtoffers vallen. Marioepol heeft 430.000 inwoners en ligt aan de kust van de Zee van Azov.

Lavrov beschuldigt Westen van nadenken over nucleaire oorlog

11:27 | De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov beschuldigt het Westen ervan na te denken over een nucleaire oorlog tegen Rusland. 'Dit idee leeft in de hoofden van de Westerse leiders, niet in dat van de Russen'.

Lavrov sprak tijdens een persconferentie ook over het conflict in Oekraïne, waar Rusland het recht volgens hem aan zijn zijde heeft. 'President Zelenski regeert over een maatschappij waar nazisme hoogtij viert.'

'Ik twijfel er niet aan dat er een oplossing komt voor de crisis in Oekraïne', aldus Lavrov. 'Maar het gesprek tussen Rusland en het Westen moet gebaseerd zijn op wederzijds respect. Het enige waar het Westen nu aan denkt, is Rusland straffen. De NAVO wil oppermachtig blijven en hoewel Rusland veel goede wil heeft, kunnen we niemand onze belangen laten ondermijnen.'

Burgemeester: situatie in Kiev onder controle

11:24 | Oekraïne heeft de situatie in Kiev onder controle, zegt burgemeester Vitali Klitsjko. Afgelopen nacht zijn er geen slachtoffers gevallen door Russische bombardementen, aldus de bestuurder.

Er waren de hele nacht explosies te horen in de Oekraïense hoofdstad. Volgens Klitsjko kwamen de knallen doordat Russische raketten werden gestopt door het Oekraïense luchtafweersysteem.

Waarde Russische belangen Noors staatsfonds met 90 procent gezakt

11:14 | De waarde van de Russische investeringen van het Noorse staatsfonds is waarschijnlijk met zo'n 90 procent gekelderd ten opzichte van eind 2021. Dat zei Topman Nicolai Tangen van het grootste staatsfonds ter wereld.

Het fonds, met een omvang van circa 1,2 biljoen euro, belegt dankzij de olie-inkomsten van Noorwegen zo'n 230.000 euro per inwoner. Ook in Rusland. Eind 2021 had het fonds ongeveer 2,7 miljard euro aan Russische investeringen. De waarde van de portefeuille wordt nu geschat op ongeveer 250 miljoen euro.

Zondag verklaarde de Noorse regering dat het fonds zijn Russische investeringen eerst zal bevriezen en vervolgens zal afstoten in een reactie op de invasie van Rusland in Oekraïne. De Russische bezittingen vertegenwoordigen ongeveer 0,2 procent van de totale waarde van het fonds.

Het Russische vermogen van het fonds bestaat uit aandelen van 51 bedrijven. De meest waardevolle belangen worden gehouden in Gazprom, Sberbank en Lukoil, die samen goed zijn voor twee derde van het totaal. Alle beleggingen zijn in aandelen, waarvan 80 procent genoteerd aan de beurs van Moskou, 18 procent in Londen en 0,6 procent in New York, zei een woordvoerder van het fonds.

Atoomwaakhond VN ‘betreurt’ Russische invasie

11:10 | Het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) betreurt de Russische invasie in Oekraïne. Vooraf werd rekening gehouden met een sterke veroordeling, maar de bewoordingen van het orgaan dat namens de VN over de nucleaire activiteiten waakt, zijn afgezwakt.

Het IAEA-bestuur, waarin 35 landen inclusief Rusland zijn vertegenwoordigd, stelt dat alle nucleaire faciliteiten in Oekraïne onder controle van Kiev moeten blijven. De kritische resolutie werd aangenomen met twee stemmen tegen en vijf onthoudingen. Volgens diplomaten stemden Rusland en China tegen.

In een eerdere versie stond dat de Russische agressie 'in de krachtigste termen' zou worden veroordeeld. Omdat de tekst is afgezwakt stemden meer landen voor. Het IAEA is bezorgd over het terrein van de in 1986 ontplofte reactor in Tsjernobyl, dat afgelopen week in Russische handen kwam. Hoewel er iets meer nucleaire straling is gemeten, is er volgens het IAEA geen gevaar voor de volksgezondheid.

Oekraïense verdedigingslinies houden stand volgens Zelenski

10:38 | De Oekraïense verdedigingslinies houden goed stand tegen het Russische leger, zegt de Oekraïense president Volodimir Zelenski. De geplande invasie van Rusland over de grond is daardoor volgens hem flink vertraagd.

De Russische bombardementen op Oekraïense steden gaan wel onverminderd door, aldus Zelenski. Hij zegt dat dit een verandering van tactiek is van Rusland, nadat de Oekraïense landmacht stugger bleek dan verwacht. 'Ons volk heeft niets te verliezen, behalve de vrijheid', zei de president donderdag.

Minister van Buitenlandse Zaken Dmitro Koeleba noemde het op Twitter een 'oorlog van het volk van Oekraïne'. Hij deelde daarbij een foto met duizenden mensen die een weg blokkeren. 'Op deze foto houden mensen in Enerhodar Russische troepen tegen.' Volgens Koeleba gebeurt dit door het hele land. De minister riep bondgenoten op om het luchtruim boven Oekraïne te sluiten. Zo kan Rusland geen bombardementen meer uitvoeren op Oekraïense steden.

Weer tientallen burgerdoden gemeld in Charkov

10:25 | In de stad Charkov in het oosten van Oekraïne hebben Russische beschietingen en luchtaanvallen het afgelopen etmaal zeker 34 burgers het leven gekost, melden de hulpdiensten in de tweede stad van het land.

Een dag eerder waren ook al tientallen doden gemeld. De stad met 1,4 miljoen inwoners is al dagen het toneel van zware beschietingen en is min of meer omsingeld door Russische troepen. Woensdag landden er Russische parachutisten.

(ANP / Anadolu Agency)

Ook in andere steden gaan de gevechten door, onder meer in de zuidoostelijke havenplaats Marioepol. Die stad zit volgens de gouverneur van het door Oekraïne gecontroleerde deel van de regio Donetsk zonder water en elektriciteit.

GVB laat Oekraïners gratis reizen door Amsterdam

10:15 | Wie in het bezit is van een Oekraïens paspoort kan gratis met het openbaar vervoer door Amsterdam reizen. Dat maakt GVB Amsterdam bekend via Twitter. Om gebruik te maken van het afgesloten gedeelte van het Amsterdamse openbaar vervoer, kan aan de kassa van GVB een dagkaart worden opgehaald.

Dinsdag maakte de NS al bekend Oekraïense vluchtelingen op vertoon van hun paspoort gratis met de trein te laten reizen. Ook Oekraïners die binnen Nederland willen doorreizen kunnen op vertoon van een identiteitsbewijs en een recent buitenlands vervoersbewijs een gratis dagkaart krijgen.

MIVD: Russische spionnen betrapt in Nederlandse routers

09:29 | Hackers van de Russische geheime dienst GRU hebben afgelopen jaar routers gehackt van Nederlandse particulieren en kleine tot middelgrote bedrijven. Dat heeft de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) ontdekt. Op dit moment worden de getroffenen geïnformeerd, meldt de dienst.

De Russen hebben volgens de MIVD een wereldwijd netwerk gecreëerd van duizenden gehackte routers dat gebruikt kan worden voor cyberaanvallen. Daar zit ook een beperkt aantal Nederlandse routers bij. Voor zover nu bekend gaat het om willekeurige slachtoffers die geen relatie hebben met Defensie, de rijksoverheid of vitale sectoren.

Advocatenkantoor Houthoff verbreekt alsnog banden met Rusland

08:32 | Advocatenkantoor Houthoff verbreekt alsnog de banden met Rusland en aan Rusland gelieerde personen en bedrijven. Dat doet het kantoor vanwege de oorlog in Oekraïne. De aankondiging volgt een dag nadat het kantoor zei kritisch te zullen kijken naar de relatie met 'bepaalde cliënten'. Vorig jaar schreef Follow The Money dat Houthoff grote Russische bedrijven als Gazprom, VEON en LetterOne als klant had, maar ook de Russische staat.

Houthoff zegt nu ook geen nieuwe zaken van Russische partijen meer aan te nemen. Houthoff stelt dat de beroepsregels voor advocaten strenge eisen stellen aan het nemen van een dergelijk besluit, ook als de omstandigheden zo ernstig zijn als nu in Oekraïne. 'Houthoff zal ook bij de uitvoering van dit besluit de zorgvuldigheid in acht moeten nemen die van een advocaat wordt geëist. Aan deze zorgplicht wordt in overleg met de Amsterdamse Deken van de Orde van Advocaten invulling gegeven"' aldus het kantoor.

Houthoff zei eerder zeer geschokt te zijn door de situatie in Oekraïne, waarbij het advocatenkantoor sprak van een schending van internationaal recht en mensenrechten.

Duitsland wil meer wapens leveren aan Oekraïne.

08:19 | Duitsland wil meer wapens leveren aan Oekraïne. Het ministerie van Economische Zaken is akkoord gegaan met de levering van 2700 luchtafweerraketten, meldt het Duitse persbureau DPA op basis van ingewijden. Het gaat om Strela-luchtafweerraketten die door de Sovjet-Unie zijn ontwikkeld en ooit van het leger van de Duitse Democratische Republiek (DDR) waren. Volgens DPA heeft het ministerie van Defensie in de afgelopen dagen gekeken of er meer wapens zijn geleverd kunnen worden aan Oekraïne.

Bondskanselier Olaf Scholz maakte vorig weekend bekend 1000 antitankwapens en 500 luchtdoelraketten naar Oekraïne te sturen. Duitsland weigerde daarvoor jarenlang wapens te leveren aan conflictgebieden. 'De Russische overval op Oekraïne markeert een keerpunt in de geschiedenis. Die bedreigt onze gezamenlijke naoorlogse orde', zei Scholz toen.

NCTV: voorstelbaar dat Oekraïne-conflict ook Nederland treft

08:00 | Nederland houdt er rekening mee dat de Russische aanval op Oekraïne ook de Nederlandse veiligheid kan raken. Dat meldt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid. Volgens de NCTV zijn er 'momenteel geen aanwijzingen voor specifieke dreigingen ten aanzien van Nederland', maar kan dat snel veranderen. Gevolgen voor de Nederlandse veiligheid zijn 'voorstelbaar'.

Het conflict in Oekraïne kan volgens de NCTV op een aantal manieren Nederland bereiken. Zo kunnen communicatiesystemen, ziekenhuizen of het betalingsverkeer platgelegd worden door hackers. Ook wordt rekening gehouden met veiligheidsproblemen als gevolg van grote aantallen migranten, economische schade voor ondernemers of zelfs een nucleaire dreiging. Als het ernstig misgaat, wordt de 'nationale crisisstructuur' opgeschaald. Dat is nog niet gebeurd.

Een deel van de dreiging komt volgens de NCTV door de oproep van de Oekraïense regering aan hackers uit het buitenland om Russische doelen aan te vallen. Als dat gebeurt, zal de Russische regering reageren, voorspelt de coördinator. Dat betekent dat ook Nederland risico loopt als zo'n aanval vanuit of via Nederland blijkt te lopen.

Hoewel de nationale crisisstructuur nog niet is opgeschaald, houdt de NCTV zich nu wel al met de gevolgen van het conflict in Oekraïne bezig. De afdeling van het ministerie van Justitie en Veiligheid faciliteert naar eigen zeggen allerlei vormen van samenwerking, bijvoorbeeld om mensen en bedrijven te waarschuwen. Specifiek voor informatie en advies over cyberaanvallen heeft het ministerie ook nog een andere tak, namelijk het Nationaal Cyber Security Centrum.

VN: 1 miljoen Oekraïners op de vlucht

07:42 | Een miljoen Oekraïners heeft in de week sinds de Russische invasie het land ontvlucht, meldt de VN-vluchtelingencommissaris op Twitter. 'Voor de vele miljoenen die nog in Oekraïne zijn, is het tijd dat de geweren stil vallen, zodat levensreddende humanitaire hulp gestuurd kan worden', aldus Filippo Grandi.

Op de website van de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties is te zien dat het grootste deel van de Oekraïense vluchtelingen naar Polen is vertrokken. Daar zitten inmiddels ruim een half miljoen Oekraïners. In de buurlanden Slowakije, Moldavië, Hongarije en Roemenië worden ook vluchtelingen opgevangen. In Rusland worden meer dan 50.000 Oekraïense vluchtelingen opgevangen, meldt de VN-organisatie.

VS: Russisch konvooi op weg naar Kiev lijkt vertraagd

06:08 | Het Russische militaire konvooi van ruim 60 kilometer lang dat een opmars maakt naar Kiev heeft al zo'n 24 tot 36 uur geen voortgang geboekt. Dit zegt John Kirby, woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Defensie.

Kirby voegde toe dat het erop lijkt dat een aantal voertuigen zonder brandstof zit, en dat er niet genoeg voedsel is voor de soldaten. Volgens de BBC hebben Oekraïense overheidsvertegenwoordigers in de regio gezegd dat Russische soldaten supermarkten plunderen op zoek naar eten, omdat de maaltijden die het Russische leger aanbiedt niet goed meer zijn.

Ook zou het verzet van de Oekraïners invloed hebben op de voortgang van het konvooi, zegt Kirby. Hij zegt erbij dat 'de troepen zich mogelijk aan het herpakken zijn' en dat ze 'evalueren hoe ze de verloren tijd goed kunnen maken.' Volgens Kirby is het nog steeds de ambitie van de Russische president Vladimir Poetin om de macht in Kiev te pakken en de Oekraïense overheid af te zetten.

Hij benadrukte ook dat Kiev niet de enige stad is die onder vuur ligt. Er wordt hevig gevochten in het oostelijke Charkov en in zuidelijke steden als Marioepol en Cherson. Die laatste stad is inmiddels veroverd door de Russen, zegt de Oekraïense burgemeester van de stad.

Strafhof begint onderzoek naar oorlogsmisdaden in Oekraïne

01:34 | Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag begint officieel met een onderzoek naar oorlogsmisdaden in Oekraïne tijdens de recente Russische invasie. Aanklager Karim Khan laat woensdagavond in een verklaring weten dat 39 landen daartoe hadden verzocht. Het Strafhof is direct begonnen met het inzamelen van bewijsmateriaal van mogelijke oorlogsmisdaden of misdaden tegen de menselijkheid.

Khan had eerder al vooronderzoek gedaan naar mogelijke misdaden op de Krim en in de Donbas-regio tussen november 2013 en februari 2014. Hij zoekt nu namens het Strafhof ook uit of het Russische leger tijdens de invasie in Oekraïne oorlogsmisdaden begaat.

Oekraïne is zelf geen lid van het ICC, maar heeft toestemming gegeven voor de onderzoeken. Ook Rusland is geen lid van het ICC en sprak zich eerder uit tegen het vooronderzoek van het Strafhof over de mogelijke oorlogsmisdaden in 2013 en 2014.

De Britse minister van Buitenlandse Zaken, Liz Truss, was één van de voorstanders van een onderzoek door het Strafhof. Zij noemde dat "dringend nodig" vanwege de "barbaarse daden van Rusland". Het regime van president Vladimir Poetin moet wat haar betreft verantwoordelijk worden gehouden.

Volgens Human Rights Watch weerspiegelt het ingestelde onderzoek "de groeiende zorgen van landen over de escalerende wreedheden in Oekraïne". De mensenrechtenorganisatie stelt dat er oorlogsmisdaden zijn gepleegd, zo zou er bewijs zijn dat er clusterbommen zijn gebruikt bij aanslagen op een kinderdagverblijf en een ziekenhuis. Clusterbommen bevatten tientallen of honderden kleinere bommen en zijn door meer dan honderd landen verboden.

De Verenigde Naties telden sinds het begin van de invasie 227 burgerdoden in Oekraïne.

(©F.Andrieu/Agencepeps)

Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen