Internationaal10 mrt '22 19:31Aangepast op 10 mrt '22 20:12

Liveblog | 'Kabinet wil accijnzen en btw op energie verlagen'; Poetin wil energie blijven leveren aan Westen

Auteur: BNR Webredactie

Vandaag is het de veertiende dag van de oorlog in Oekraïne. Amerika wil miljarden vrijmaken voor Oekraïne, en stemt voor een ban op olie en gas uit Rusland. Tegelijkertijd klinkt de waarschuwing voor inzet van chemische wapens door de Russen. Lees hieronder het laatste nieuws over de oorlog in Oekraïne en alle gevolgen ervan.

Vluchtelingen proberen te vertrekken uit Irpin.
Vluchtelingen proberen te vertrekken uit Irpin. (SOPA Images/SIPA)

Hoekstra somber over overleg

20:06 | Het kabinet is somber over de gesprekken tussen Oekraïne en Rusland over een staakt-het-vuren. Er is geen uitzicht op een akkoord, zei minister Wopke Hoekstra (Buitenlandse Zaken) tijdens een Kamerdebat over de ontwikkelingen in Oekraïne.

De gesprekken die worden gehouden vlak over de grens in Belarus leveren bitter weinig op, zegt Hoekstra. Ook een overleg in het Turkse Antalya tussen de Russische buitenlandminister Sergej Lavrov en zijn Oekraïense ambtgenoot Dmitro Koeleba leverde niks concreets op.

Dat de gesprekken zonder resultaat blijven, verwijt Hoekstra vooral de Russen. 'Zij bevinden zich op een plek waar zij totaal niet hoeven zijn. Zij stellen daar allerlei eisen die op geen enkele manier redelijk zijn.' Het is 'heel lastig' te zeggen wanneer ze zullen komen tot afspraken. Dat hangt ook af van het verloop van de oorlog, zei hij.

Moederbedrijf Peugeot, Fiat en Opel stopt export

19:50 | Autoconcern Stellantis, het moederbedrijf van merken als Peugeot, Citroën, Opel en Fiat, stopt met de export van auto's naar Rusland vanwege de oorlog in Oekraïne. Daarmee volgt Stellantis het voorbeeld van andere grote autoconcerns zoals Volkswagen, Mercedes-Benz, Toyota Motor en BMW.

Ook de import vanuit Rusland wordt gestaakt, aldus Stellantis. Het bedrijf heeft een autofabriek in Kaloega, ten zuidwesten van Moskou, in samenwerking met Mitsubishi. Daar worden jaarlijks circa 11.000 bestelbusjes gebouwd. Er werken ongeveer 2700 mensen.

Stellantis had eerder gezegd dat het stilleggen van die fabriek alleen de werknemers zou raken en niet de Russische regering. Het bedrijf heeft daar wel last van tekorten aan onderdelen, waardoor de fabriek toch gedwongen kan worden om dicht te gaan. Andere autobouwers hebben al wel Russische fabrieken stilgelegd.

400.000 mensen geëvacueerd

19:44 | Volgens de minister van Binnenlandse Zaken van Oekraïne zijn er tot zover 400.000 mensen geëvacueerd uit gebieden waar 'actief gevochten' wordt. Dat vertelde de minister vandaag op nationale televisie in Oekraïne. 'Ze zijn voornamelijk geëvacueerd uit gebieden waar nog steeds gevochten wordt.'

Rusland stopt export graan

19:25 | Rusland schort de export van onder meer tarwe, rogge, gerst en maïs naar de zogeheten Euraziatische Economische Unie (EEU) tot 31 augustus op, meldt het Russische ministerie van Economische Zaken. Zo willen de Russen voldoende voedsel voor de eigen bevolking overhouden. Vanwege de inval in Oekraïne zijn het land sancties opgelegd die ook de uitvoer van producten treffen.

Belarus, Kazachstan en Rusland richtten met een handelsverdrag de internationale economische vrijhandelszone EEU op na de annexatie van de Krim in 2014. Het handelsverdrag ging in januari 2015 in. Ook Armenië en Kirgizië maken deel uit van de zone.

Rusland schort ook de export van suiker naar andere landen op tot 31 augustus. Voor de EEU-landen zijn sommige uitzonderingen mogelijk binnen de exportstop, aldus het Russische ministerie.

Oorlog heeft ook impact op Afrika

19:00 | De oorlog in Oekraïne kan flinke negatieve gevolgen hebben voor Afrikaanse landen en het economisch herstel in Afrika van de coronacrisis. Daarvoor waarschuwt directeur Kristalina Georgieva van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Zo kan Afrika geraakt worden door de hogere prijzen van voedsel en energie, maar ook door lagere inkomsten uit het toerisme.

Door de oorlog in Oekraïne zijn de prijzen van voedsel en brandstoffen hard aan het stijgen, waardoor consumenten hieraan meer geld kwijt zijn. Ook kan de oorlog het internationale reisverkeer verstoren, bijvoorbeeld doordat mensen vanwege de sterk stijgende inflatie verre reizen uitstellen. Daarnaast kan Afrika last gaan krijgen van verstoringen bij de toegang tot de internationale kapitaalmarkten door de oorlog, aldus het IMF.

Georgieva zegt dat Afrika erg kwetsbaar is voor al die factoren. Volgens haar staat het IMF klaar om Afrikaanse landen te helpen om die uitdagingen het hoofd te bieden, bijvoorbeeld door kredietverstrekking en advies.

Van bondskanselier naar 'Kremlin-pion'

18:54 | Ooit was hij als bondskanselier de belangrijkste man van Duitsland en een wereldleider, maar inmiddels is Gerhard Schröder een 'pion' van de Russen geworden, volgens buitenlandcommentator Bernard Hammelburg. De voormalige leider van Duitsland ging donderdag naar Moskou om daar 'te bemiddelen' in de oorlog in Oekraïne. In Moskou zal hij naar verluidt een bezoek brengen aan de Russische president Vladimir Poetin.

Nog steeds geen vrije uittocht

18:37 | Ongeveer 2000 mensen zijn geëvacueerd uit Izjoem, in het oosten van Oekraïne. Het hoofd van het district Charkov liet donderdag op Facebook weten dat zij met 44 bussen naar een veiligere omgeving zijn gebracht. Op beelden is te zien dat flessen water en voedsel werden ingeladen. Uit het door Russische troepen bezette deel van de stad konden echter geen burgers wegkomen.

Uit Soemi kwamen eveneens berichten dat inwoners in bussen zijn gestapt om een goed heenkomen te zoeken. In de omsingelde zuidelijke havenstad Marioepol, waar de nood erg hoog is, bleek het opnieuw niet mogelijk burgers via een corridor in veiligheid te brengen. 'Marioepol is volkomen afgesloten voor zowel de evacuatie van mensen als voor het verlenen van humanitaire hulp', zei de Oekraïense vicepremier Irina Veresjtsjoek.

Op de aangewezen route in Marioepol wordt nog steeds gevochten. Vrachtwagens met hulpgoederen zijn onverrichter zake teruggereden naar Zaporizja. Volgens Veresjtsjoek is het nu al vier dagen onmogelijk water, medicijnen en voedsel naar de belegerde mensen in de stad te brengen, terwijl met de Russen is afgesproken een ontsnappingscorridor te openen. Telkens weer kon die niet worden gebruikt. Moskou en Kiev geven elkaar daarvan de schuld.

Onder meer Nederland tegen snel toelaten Oekraïne

18:31 | Nederland en andere West-Europese landen willen Oekraïne geen snellere route naar het EU-lidmaatschap bieden, zegt premier Mark Rutte. Ze keren zich tegen landen als Polen en de Baltische staten, die het door Rusland belaagde Oekraïne op de Europese top in Versailles uitzicht op toetreding willen geven.

'Ik snap dat ze lid willen worden', zei Rutte bij aankomst in Versailles. Maar 'bijna alle landen in West-Europa waar ik mee spreek, zeggen: je moet nu niet proberen een versnelde toetredingsprocedure te hebben'.

Rutte wijst erop dat er al een samenwerkingsverdrag is met Oekraïne en wil dat liever verdiepen. 'Ik wil kijken wat we op de korte termijn kunnen doen om te zorgen dat we veel hechter samenwerken.' De EU zou vaker met Oekraïne bijeen kunnen komen voor overleg, geeft de premier als voorbeeld. Brusselse bronnen opperen ook Oekraïne toegang te geven tot sommige EU-programma's zoals de Erasmus-studiebeurzen.

Volgens Rutte gaat het bij het door Oekraïne zo gewenste EU-lidmaatschap niet over 'voor of tegen zijn. Het is nu niet aan de orde'. Hij zegt dat er geen 'sneltrein'-procedure bestaat en dat hij dat ook tegen president Zelenski heeft gezegd. Ook wijst hij erop dat sommige landen in de Westelijke Balkan, zoals Albanië en Noord-Macedonië, al meer dan tien jaar in de wachtkamer zitten. De EU-landen hebben de Europese Commissie gevraagd om een advies over de aanvraag van Oekraïne.

'Kabinet wil accijnzen en btw op energie verlagen'

18:10 | Om de koopkracht van Nederlanders te ondersteunen, wil het kabinet de accijnzen en de btw op energie verlagen. Dat melden ingewijden aan persbureau ANP. Door de oorlog in Oekraïne is er veel onzekerheid over de levering van energie, waardoor de prijzen gigantisch stijgen en de koopkracht van huishoudens flink daalt. In de laatste raming van het Centraal Planbureau gaat men uit van een daling van 2,7 procent van de koopkracht, in het meest gemiddelde geval.

Zakenbank Goldman Sachs vertrekt uit Rusland

17.40 | De Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs vertrekt uit Rusland vanwege de oorlog in Oekraïne en de harde westerse sancties tegen het land. Goldman Sachs is de eerste grote bank op Wall Street die afscheid neemt van de Russische markt wegens het conflict in Oekraïne.

De bank geeft bij het besluit aan zich aan regelgevende verplichtingen te houden. Vanwege de economische sancties is het veel moeilijker geworden voor westerse banken om nog zaken te doen met Rusland. Goldman Sachs heeft overigens maar zeer beperkte activiteiten in Rusland, met een kantoor in Moskou.

De Amerikaanse branchegenoot Citigroup heeft gezegd dat de consumentendienstverlening in Rusland op kleinere schaal wordt voortgezet. De bank had eerder al aangekondigd die activiteiten af te willen stoten.

Rusland wil leasevliegtuigen in beslag nemen

17:40 | De oorlog in Oekraïne wordt zeker niet alleen over de grond en online uitgevoerd, het is ook een totale economische oorlog tussen Rusland en het Westen. Waar het Westen economische sancties heeft afgekondigd tegen Rusland, wil dat land een eigen slag slaan. Rusland was al van plan om westerse bedrijven te nationaliseren, wanneer ze hun bedrijven willen sluiten in het land. Nu wil Rusland ook vliegtuigen die geleased worden van buitenlandse bedrijven in Rusland houden. Moskou is namelijk bezig om een wet in te voeren die het verbiedt om geleasde vliegtugien terug te geven, als de lease-overeenkomst wordt opgezegd.

Wolters Kluwer snijdt banden door met meeste Russische klanten

17.35 | Informatie- en dataleverancier Wolters Kluwer heeft de banden met het merendeel van zijn Russische en Belarussische klanten verbroken. Het AEX-bedrijf blijft om humanitaire redenen alleen nog de ziekenhuizen binnen zijn klantenkring in de twee landen bedienen, laat een woordvoerder weten.

Wolters Kluwer levert ziekenhuizen onder andere abonnementen waarmee ze toegang krijgen tot actuele medische kennis, wat artsen bijvoorbeeld helpt bij het stellen van de juiste diagnoses. Omdat de behandeling van patiënten hiervan kan afhangen, vindt Wolters Kluwer het onverantwoord om deze diensten niet meer te verlenen in Rusland.

'Wij vinden dat we dit moeten doen', verklaart de zegsman, verwijzend naar de Russische inval in Oekraïne die al door veel landen en bedrijven is veroordeeld. Wolters Kluwer sluit ook zijn kantoor in Rusland met zeven werknemers.

Naast medische publicaties en data, levert Wolters Kluwer bedrijven onder andere gespecialiseerde publicaties en gegevens voor juristen en belastingadviseurs. Rusland en Belarus zijn volgens de woordvoerder erg kleine markten voor Wolters Kluwer, dat er enkele tientallen klanten heeft. Het verlies aan omzet zou dan ook miniem zijn.

Belarus gaat stroomtoevoer kerncentrale Tsjernobyl herstellen

17.25 | Specialisten uit Belarus gaan de oude, in 1986 ontplofte kerncentrale van Tsjernobyl in Oekraïne weer verbinden met het stroomnet, meldt het ministerie van Energie in Minsk. Oekraïne had ernstige zorgen geuit over eventuele stralingslekken bij het uitvallen van de systemen, hoewel het internationaal atoomagentschap IAEA zei dat er "geen kritieke impact op de veiligheid" was.

Het Russische ministerie van Energie had eerder gemeld dat Belarussen de reparatie al hadden uitgevoerd, maar dat werd weersproken door de nucleaire autoriteiten van Oekraïne. Uit dat land kwam ook een hernieuwde oproep tot een staakt-het vuren rond de centrale.

Oekraïne had woensdag al opgeroepen tot een bestand om reparatiewerkzaamheden mogelijk te maken, omdat die werden verhinderd door gevechten ten noorden van Kiev. De centrale zelf is al twee weken in handen van Rusland, dat zegt dat Oekraïense militairen de stroomvoorziening hebben aangevallen.

De kerncentrale, die zelf al jaren geen stroom meer opwekt, kan 48 uur draaien op noodgeneratoren.

Poetin: Rusland komt alle energieverplichtingen na

17:12 | Rusland komt al zijn verplichtingen na bij de levering van energie. Dat zei de Russische president Vladimir Poetin. Ook zijn de westerse sancties tegen Rusland vanwege de oorlog in Oekraïne volgens Poetin niet legitiem.

Rusland gaat door met de export van olie en gas naar het buitenland, onder meer via pijpleidingen door Oekraïne, aldus Poetin. 'We respecteren al onze verplichtingen op het gebied van energieleveringen.'

De Verenigde Staten hebben inmiddels de import van Russische fossiele brandstoffen verboden en ook het Verenigd Koninkrijk gaat een verbod opleggen. De Europese Unie werkt aan maatregelen om de afhankelijkheid van Russisch gas af te bouwen.

Dit is waarom ook diesel zo veel duurder is

16:45 | Waar het altijd zo geweest is dat diesel tanken goedkoper zou zijn dan benzine, lijkt het prijsverschil nu bijna verdampt te zijn tussen de twee brandstoffen. En dat is opvallend, menen deskundigen. Volgens marktdeskundige Paul van Selms van consumentencollectief UnitedConsumers is diesel nog nooit duurder geweest dan benzine. En daar zijn verschillende redenen voor.

'Opvang van eerste Oekraïners gaat lukken'

16:30 | Het gaat lukken om de Oekraïners die nu Nederland binnenkomen op te vangen, laten meerdere veiligheidsregio's weten. Ze zijn nog druk op zoek naar plekken om de vluchtelingen onder te brengen. Daarom hebben ze nog geen precieze informatie over de beschikbare locaties en hoeveel mensen er kunnen worden opgevangen, maar het aanbod neemt toe. 'De maatschappelijke steun is hartverwarmend', zegt Veiligheidsregio Utrecht.

Alle 25 veiligheidsregio's van Nederland hebben de opdracht gekregen om op korte termijn duizend plekken voor Oekraïners te vinden. In de periode daarna moeten er nog eens duizend opvangplekken bij komen. In totaal zou Nederland dan plek hebben voor in elk geval 50.000 Oekraïense vluchtelingen. Mensen die bij particulieren thuis kunnen verblijven, bijvoorbeeld bij vrienden of familieleden die al in Nederland woonden, worden hier niet in meegerekend.

'Altijd plek'

'Voor mensen die waar dan ook moeten vluchten voor oorlogsgeweld moet er in Amsterdam altijd plek zijn.' Dat zegt burgemeester Femke Halsema in een videoboodschap aan Amsterdammers over de oorlog in Oekraïne. In het filmpje veroordeelt ze de agressie door Rusland en toont ze zich solidair met Oekraïne.

Rusland: stroomtoevoer naar Tsjernobyl gerepareerd

16:10 | Rusland meldt dat de oude kerncentrale van Tsjernobyl in Oekraïne weer verbonden is met het stroomnet. Oekraïne had ernstige zorgen geuit over eventuele stralingslekken bij het uitvallen van de systemen, hoewel het internationaal atoomagentschap (IAEA) zei dat er 'geen kritieke impact op de veiligheid' was.

Het Russische ministerie van Energie meldt dat de reparatie is uitgevoerd door specialisten uit Belarus. Oekraïne riep woensdag op tot een staakt-het-vuren om reparatiewerkzaamheden mogelijk te maken, omdat die werden verhinderd door gevechten ten noorden van Kiev. De centrale zelf is al twee weken in handen van Rusland, dat zegt dat Oekraïense militairen de stroomvoorziening hebben aangevallen.

De kerncentrale, die zelf al jaren geen stroom meer opwekt, kan 48 uur draaien op noodgeneratoren. In Tsjernobyl vond in 1986 de grootste kernramp in de geschiedenis plaats. Vanwege de oorlog in Oekraïne maken landen wereldwijd zich zorgen over de veiligheid van de kerncentrales in het land. Naast die van Tsjernobyl hebben Russische troepen ook de werkende kerncentrale Zaporizja veroverd.

EU-buitenlandchef: aanval Rusland op kraamkliniek oorlogsmisdaad

15.50 | Het Russische bombardement op een kraamkliniek in het Oekraïense Marioepol is een 'gruwelijke oorlogsmisdaad', zegt de buitenlandchef van de Europese Unie. Josep Borrell eist dat de aanvallen op burgers onmiddellijk stoppen.

Bij de aanval op het ziekenhuis in de Oost-Oekraïense stad zijn woensdag volgens de lokale autoriteiten drie doden gevallen. Onder de slachtoffers zou ook een kind zijn.

Marioepol wordt belegerd, constateert de EU-buitenlandvertegenwoordiger. Rusland moet ophouden met de aanvallen op woonwijken en het blokkeren van hulpkonvooien, stelt hij. 'Vrije doorgang is nodig, nu.'

16.000 gastgezinnen melden zich aan voor opvang Oekraïners

15.47 | 16.000 potentiële gastgezinnen hebben zich inmiddels aangemeld voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne, laat de organisatie Takecarebnb weten. Takecarebnb verzorgt als onderdeel van het samenwerkingsverband met Leger des Heils, Rode Kruis, VluchtelingenWerk en NLvoorElkaar de registratie en screening van gastgezinnen.

Een team van ongeveer 75 personen is bezig met de screening. "Twee weken geleden wisten we nog van niks, een week geleden zijn we begonnen met de voorbereidingen en vandaag bellen we al die gastgezinnen", aldus directeur van Takecarebnb Robert Zaal. Naar verwachting kunnen deze week de eerste Oekraïners bij deze gastgezinnen worden opgevangen.

Bij de screening van gastgezinnen wordt gekeken naar de ruimte die mensen in huis hebben voor opvang, vanaf wanneer mensen kunnen worden opgevangen en of Oekraïners bijvoorbeeld een huisdier kunnen meenemen. Volgens Takecarebnb neemt het aantal gastgezinnen nog altijd toe. De organisatie verwacht ook adressen van potentiële gastgezinnen van andere initiatieven, zoals burgerinitiatief Onderdak Oekraïne. Naar verwachting worden die donderdag overgedragen aan Takecarbnb.

Oorlogsschade Oekraïense infrastructuur geschat op 100 miljard dollar

15.40 | De schade aan infrastructuur en gebouwen in Oekraïne beloopt na twee weken van Russische beschietingen en raketaanvallen minstens 100 miljard dollar (ruim 90 miljard euro). De economische topadviseur van de regering in Kiev, Oleg Oestenko, heeft dat gezegd.

Als gevolg van de oorlog is de helft van de Oekraïense bedrijven volledig gesloten. De andere helft draait ver onder de normale capaciteit, aldus Oestenko.

Shell krijgt nog meer financiële klappen door vertrek uit Rusland

15:00 | Olie- en gasconcern Shell moet 400 miljoen dollar afschrijven op activiteiten waarmee het brandstoffen levert in Rusland, blijkt uit het jaarverslag van het bedrijf. Die activiteiten zijn de tankstations die Shell in dat land heeft, de brandstoflevering voor vliegtuigen en een onderdeel dat smeermiddelen verkoopt. Omgerekend komt die afschrijving neer op ruim 362 miljoen euro. Shell maakte deze week bekend Rusland helemaal te verlaten vanwege de Russische inval in Oekraïne. Lees meer.

'Al 71 kinderen omgekomen in oorlog'

14:45 | Volgens Oekraïne zijn al zeker 71 kinderen omgekomen sinds de Russische inval twee weken geleden. Dat is bijna een verdubbeling van de 37 slachtoffers onder kinderen die de internationale kinderorganisatie UNICEF een dag eerder meldde.

Volgens een Oekraïense parlementsfunctionaris voor mensenrechten zijn inmiddels ruim honderd kinderen gewond geraakt. Ruim 1 miljoen kinderen zijn het land ontvlucht, aldus UNICEF.

Deskundigen willen meer kolen-energie

13:54 | Om minder afhankelijk te worden van Russisch gas moeten de kolencentrales in Nederland op korte termijn weer verder worden geopend. Daarvoor hebben meerdere energiedeskundigen woensdag in De Tweede Kamer gepleit. 'We doen dit niet uit enthousiasme, maar uit noodzaak', vertelt energieanalist Jilles van den Beukel van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, hij is één van de pleitende experts.

'We zitten nu al middenin de noodzaak, omdat Rusland Oekraïne is binnengevallen', zegt Van den Beukel. 'Als reactie op deze grootscheepse inval wil het Westen de energieafhankelijkheid verminderen, dan is de kolencentrales opengooien een van de gereedschappen uit de gereedschapskist.'

Mogelijk EU-grenswacht in Moldavië

13:47 | De Europese grenswacht moet in Moldavië gaan helpen Oekraïense vluchtelingen op te vangen en het grensverkeer te regelen, vindt de Europese Commissie. De Europese Unie moet de afspraken met het arme buurland van Oekraïne aanhalen zodat Frontex-personeel kan worden ingezet, stelt de commissie voor.

Meer dan 250.000 Oekraïners hebben inmiddels op de vlucht voor de oorlog een veilig heenkomen gezocht in Moldavië, zegt het dagelijks bestuur van de EU. Door de opmars van Russische troepen in het zuiden van Oekraïne komt het geweld ook steeds dichterbij. De regering in Chisinau heeft Brussel daarom om hulp gevraagd.

De EU zou met Moldavië moeten afspreken dat Frontex aan de Oekraïens-Moldavische grens controles kan uitvoeren en nieuwkomers kan registreren, stelt de commissie voor. Zij vraagt de EU-landen toestemming om met Moldavië te onderhandelen over zo'n overeenkomst.

Frontex werkt in principe alleen in EU-lidstaten. De dienst is onlangs al met ruim 160 man bijgesprongen in buurland Roemenië. Een land als Polen, dat nog veel meer Oekraïners verwelkomt, regelt het vooralsnog liever zelf.

Rusland gaat westerse bedrijven 'inpikken'

13:40 | Rusland heeft een eerste stap gezet om fabrieken van westerse bedrijven die zijn gesloten vanwege de oorlog in Oekraïne te gaan nationaliseren. Een overheidscommissie heeft een wetsvoorstel daarover groen licht gegeven, heeft regeringspartij Verenigd Rusland laten weten.

Het wetsvoorstel staat het toe om bedrijven die voor meer dan 25 procent in handen waren van buitenlanders uit zogeheten 'onvriendelijke naties' onder curatele te stellen. Daarmee moeten bankroeten worden voorkomen en banen behouden worden. Grote buitenlandse bedrijven als bijvoorbeeld Volkswagen en Mercedes-Benz hebben fabrieken in Rusland gesloten. Jakob de Haan, hoogleraar politieke economie aan de Rijksuniversiteit Groningen, trekt de vergelijking met eerdere gevallen in andere landen waar bedrijven genationaliseerd werden. 'Het is in het verleden in andere landen ook gebeurd dat overheden multinationals in hun eigen land hebben genationaliseerd.'

Scholz en Macron roepen Poetin op tot staakt-het-vuren

12.59 | De leiders van Duitsland en Frankrijk hebben de Russische president opgeroepen tot een onmiddellijk-staat-het-vuren in Oekraïne. Bondskanselier Olaf Scholz en president Emmanuel Macron maakten Vladimir Poetin in een videogesprek nog eens duidelijk dat een oplossing voor het conflict moet komen van onderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne. Die hebben tot nu toe niets opgeleverd, bleek donderdag opnieuw na een gesprek tussen de buitenlandministers van beide landen in Turkije.

De drie leiders kwamen overeen de komende dagen nauw contact te blijven houden, zei een Duitse regeringsfunctionaris.

Belarussische president Loekasjenko gaat op bezoek bij Poetin

12:30 | De Belarussische president Aleksandr Loekasjenko reist vrijdag naar Moskou voor een ontmoeting met zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin. Het Belarussische staatspersbureau meldt dat de twee leiders de situatie in Oekraïne en de bredere regio zullen bespreken. Ook de economische samenwerking in het licht van de internationale sancties tegen beide landen komt aan de orde. Daarnaast wordt opnieuw gesproken over de relatie tussen beide landen.

Rusland valt Oekraïne ook vanuit Belarus aan met troepen en raketten. Loekasjenko ontkent steevast dat zijn leger betrokken is bij de Russische invasie en zegt dat daar ook geen plannen voor zijn. Rusland is voor hem een zeer belangrijke bondgenoot. Belarus is gastheer van vredesonderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland.

Britten bevriezen tegoeden Chelsea-eigenaar

12:19 | De Britse overheid heeft alle tegoeden en bezettingen bevroren van de Russische zakenman Roman Abramovitsj, de eigenaar van de Engelse voetbalclub Chelsea. Ook zes andere oligarchen uit Rusland krijgen te maken met sancties in Groot-Brittannië. Abramovitsj meldde vorige week dat hij Chelsea wil verkopen als gevolg van de door Rusland ontketende oorlog in Oekraïne, maar dat lijkt als gevolg van de sancties voorlopig niet mogelijk.

'Er kunnen geen veilige havens zijn voor degenen die de wrede aanval van Poetin op Oekraïne hebben gesteund', aldus de Britse premier Boris Johnson. 'Deze sancties zijn de volgende stap in de niet-aflatende steun van het Verenigd Koninkrijk aan het Oekraïense volk. We zullen meedogenloos zijn in het achtervolgen van degenen die het mogelijk maken om burgers te doden, ziekenhuizen te vernietigen en soevereine bondgenoten illegaal te bezetten.'

De Britse sancties raken nu ook Chelsea, vorig jaar de winnaar van de Champions League. Abramovitsj, die een geschat vermogen van ruim 9 miljard pond heeft (omgerekend 11 miljard euro), mag voorlopig geen zakendoen met Britse bedrijven en particulieren. Hij kreeg bovendien een reisverbod opgelegd.

Volgens de Britse autoriteiten heeft Chelsea voor nu een speciale licentie gekregen, waardoor de Engelse club gewoon kan blijven voetballen. Ook worden de salarissen aan het personeel hierdoor zonder problemen doorbetaald. Volgens Britse media mag Chelsea echter geen transfers doen, geen spelerscontracten verlengen en merchandise verkopen. Ook zou de club geen toegangskaarten meer mogen verkopen voor thuiswedstrijden. Iedereen die al een kaartje had, waaronder seizoenkaarthouders, mogen wel naar binnen op Stamford Bridge.

Nederland werkt aan meer sancties

11:55 | Nederland werkt aan spoedwetgeving om trustkantoren te verbieden hun diensten aan te bieden aan Russische cliënten. Dat heeft minister Sigrid Kaag (Financiën) gezegd in een debat in de Tweede Kamer. Zij wil dit liever in EU-verband regelen, maar heeft haar ambtenaren toch opdracht gegeven op nationaal niveau alvast voorbereidingen te treffen.

Kaag spreekt van een 'terugvaloptie' voor als het niet lukt Europese afspraken te maken. Als Nederland hier eigenmachtig toe besluit, kunnen Russische bedrijven en oligarchen hun geldstromen nog altijd laten beheren via trustkantoren in landen als Malta, Luxemburg, Cyprus of Ierland, waarschuwt zij.

De Europese Unie heeft al meerdere sanctiepakketten afgekondigd tegen Rusland in verband met de oorlog in Oekraïne. Als het aan Nederland had gelegen, was daarbij de trustdienstverlening al eerder aan banden gelegd. Het was volgens Kaag de effectiefste optie geweest om te voorkomen dat Russische bedrijven en miljardairs ondanks de sancties toch over hun vermogens kunnen beschikken.

Maar de aanpak van de trustsector is 'niet zo makkelijk' gebleken, zegt Kaag. Daarom hebben de EU-landen tot dusver gekozen voor strafmaatregelen die eenvoudiger en sneller gerealiseerd konden worden. Dat neemt niet weg dat Nederland er nog altijd bij andere landen op aandringt: 'dit is echt belangrijk'.

Ruim 2,3 miljoen mensen gevlucht uit Oekraïne

11.31 | Twee weken na het begin van de Russische invasie in Oekraïne hebben ruim 2,3 miljoen mensen dat land ontvlucht, blijkt uit cijfers van de Verenigde Naties. De teller van het aantal vluchtelingen stond een dag eerder op 2,15 miljoen.

Volgens de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR vlucht 60 procent van de mensen uit Oekraïne eerst naar Polen, voordat ze zich over andere landen verspreiden. Ook andere buurlanden van Oekraïne zien veel vluchtelingen de grens oversteken, met name Hongarije en Slowakije.

Door het aanhoudende geweld blijven mensen Oekraïne massaal ontvluchten. Ook zijn veel mensen in eigen land op de vlucht. In de hoofdstad Kiev is het aantal inwoners ongeveer gehalveerd naar een kleine 2 miljoen, zo heeft de burgemeester gezegd.

Oekraïense minister: geen resultaat bij gesprek met Rusland

11.30 | Het eerste gesprek op hoog niveau tussen Rusland en Oekraïne sinds de Russische invasie heeft geen tastbaar resultaat opgeleverd. De Russische buitenlandminister Sergej Lavrov week niet af van zijn "traditionele retoriek", zei zijn Oekraïense ambtgenoot Dmitro Koeleba na afloop van hun onderhoud in het Turkse Antalya.

Het gesprek duurde minder dan een uur. Koeleba zei bereid te zijn tot een vervolg. Op het gebied van een staakt-het-vuren is geen voortgang geboekt, zei hij.

'Dreiging nucleair conflict neemt toe als NAVO zich mengt in oorlog'

11.28 | Hoewel de oorlog in Oekraïne met de dag lijkt te verergeren, zal de NAVO zich niet snel in het conflict gaan mengen. Dat zegt oud-commandant der strijdkrachten Dick Berlijn donderdag bij BNR Nieuwsradio. 'Als de NAVO zich actief gaat bemoeien met de oorlog wordt de dreiging van een nucleair conflict steeds reëler.'

Eurotop: Europa staat achter Oekraïne en streeft naar 'strategische autonomie'

11.21 | Europese leiders treffen elkaar de komende dagen op het paleis van Versailles, voor een informele bijeenkomst waarbij ze de toekomst van Europa gaan bespreken. De Russische invasie van Oekraïne hangt als een donkere schaduw over de Eurotop.

'Deze top stond al lang gepland. President Macron had alle leiders graag ontvangen met veel pracht en praal om over de toekomst te praten', vertelt Europaverslaggever Stefan de Vries. 'Maar helaas moet de agenda van Macron toch even pas op de plaats maken voor de agenda van de geopolitiek.' Volgens De Vries zal het vandaag en morgen waarschijnlijk over niets anders gaan dan de Russische invasie in Oekraïne.

Oekraïne opent opnieuw humanitaire corridors

10.42 | Oekraïne opent zeven humanitaire corridors in het land, zo meldt vicepremier Irina Veresjtsjoek. Het is de bedoeling dat inwoners van onder meer Marioepol en Soemi via speciale routes veilig naar andere delen van Oekraïne kunnen reizen. Rusland heeft nog niets gezegd hierover.

De evacuatie in Soemi, dat omsingeld wordt door Russische troepen, is al op gang gekomen. De regionale gouverneur meldt dat burgers voor de derde dag op rij de stad verlaten dankzij een lokaal staakt-het-vuren.

In de afgelopen dagen werden in Oekraïne eveneens vluchtroutes geopend, waar tienduizenden mensen gebruik van maakten, maar een deel werkte niet omdat daar de gevechten doorgingen. President Volodimir Zelenski zei woensdagavond op televisie opnieuw humanitaire corridors te willen openen. Voor de corridors moeten afspraken worden gemaakt met Rusland.

Overleg tussen buitenlandministers Oekraïne en Rusland van start

10.15 | De Oekraïense buitenlandminister Dmitro Koeleba en zijn Russische collega Sergej Lavrov zijn in gezelschap van de Turkse collega Mevlut Cavusoglu in de Turkse badplaats Antalya bijeengekomen. Sinds Rusland Oekraïne vorige maand binnenviel is er geen contact op dit hoge niveau meer geweest tussen de oorlogvoerende landen. Wel zijn in Belarus drie gespreksrondes geweest tussen delegaties uit beide landen.

De Turkse gastheer hoopt op 'een keerpunt' in de strijd en op 'een belangrijke stap richting vrede'. Koeleba zei dat hij er niet veel van verwacht. De ontmoeting is aan de vooravond van een meerdaagse conferentie die Antalya Diplomacy Forum heet.

Drie doden bij bombardement op kinderziekenhuis Marioepol

09.32 | Bij de bombardementen op een kinderziekenhuis in Marioepol zijn minstens drie personen om het leven gekomen. Dat melden de Oekraïense autoriteiten. Een van hen was een jong meisje. Eerder was al duidelijk geworden dat zeker zeventien mensen gewond waren geraakt door de Russische bommen.

Volgens Rusland zijn de berichten over de luchtaanval op een een functionerend kinderziekenhuis in de Zuid-Oekraïense havenstad nepnieuws. Dit zei een Russische gezant bij de Verenigde Naties, Dmitri Polianski. Het is volgens hem verontrustend dat zelfs de VN dergelijk nepnieuws verspreidt.

Rusland neemt niet meer deel aan Raad van Europa

09:00 | Rusland neemt niet meer deel aan de Raad van Europa. De landen van de Europese Unie en van de NAVO ondermijnen het functioneren van de raad, stelt het ministerie van Buitenlandse Zaken in Moskou. De raad werd in 1949 opgericht om de vrede, de rechtstaat, de democratie en de mensenrechten in alle landen van Europa te bevorderen.

De raad staat geheel los van de EU en telt bijna vijftig leden inclusief landen in de Kaukasus. Rusland werd kort na de Russische inval in Oekraïne als lid van de raad geschorst.

VNO-NCW voorziet langdurige recessie door oorlog

08:15 | Ondernemerskoepel VNO-NCW is een stuk somberder over de economische gevolgen van de oorlog in Oekraïne dan het Centraal Planbureau. Dat zegt voorzitter Thijssen in het FD. 'We lopen echt het risico van een jaren zeventig scenario: langdurig en hoge inflatie gecombineerd met recessie', aldus Thijssen. 'De directe impact valt op macroniveau nog mee, maar de indirecte effecten van energieprijzen, grondstoffenprijzen en ontwrichte toeleveringsketens zijn echt all over the place'.

Amsterdam opent nieuwe opvanglocaties

06:54 | In Amsterdam komen er nog meer opvangplekken bij voor Oekraïense vluchtelingen naast de al bestaande locaties. Vluchtelingen kunnen nu ook terecht in het Wow Hostel in Nieuw-West en op twee schepen bij het Java-eiland. De nieuwe opvanglocaties worden nog deze week in gebruik genomen, meldt de gemeente.

In totaal biedt Amsterdam dan plek aan 900 vluchtelingen. In de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland komt daarmee het totaal op ongeveer 1500 opvangplekken. De gemeente vangt sinds vorige week al Oekraïense vluchtelingen op in het Savoy Hotel in Zuid en in het a&o Hostel in Zuidoost.

Om de opvang van Oekraïense vluchtelingen zo goed mogelijk te coördineren, wordt er donderdag een centrale plek ingericht in de RAI. Hier kunnen vluchtelingen zich melden en worden ze geholpen aan een opvangplek.

Een sporthal wordt gereedgemaakt voor noodopvang voor het geval er in een keer een groot aantal vluchtelingen aankomt die niet direct in hotels kunnen worden ondergebracht. De gemeente streeft ernaar de bedden in deze noodopvang zo kort mogelijk bezet te houden en voor doorstroom te zorgen naar locaties met betere voorzieningen.

De gemeente is ook begonnen met het opzetten van psychosociale zorg, dagbesteding, onderwijs en uitzicht op werk.

Landen willen tv-serie met Zelenski uitzenden

06:30 | De comedyserie Servant of the People, waarin de Oekraïense president Volodimir Zelenski een hoofdrol speelt, is volgens de Zweedse distributeur ervan al door vijftien partijen aangekocht. Met zeker twintig andere zenders en streamingdiensten wordt momenteel onderhandeld over de uitzendrechten.

De reeks uit 2016 is al te zien bij onder meer het Britse Channel 4, ANT 1 in Griekenland en PRO TV in Roemenië. Mede-oprichter van distributeur Eccho Rights, Nicola Soderlund, zegt tegen persbureau AFP dat er vanuit de hele wereld aanvragen binnenkomen.

"We onderhandelen momenteel met Latijns-Amerika, de Verenigde Staten en Netflix", zegt Soderlund. In Italië zouden vier zenders strijden om de rechten. Volgens de distributeur gaat het in zekere zin om solidariteit met de Oekraïners "maar tegelijkertijd wil iedereen uit nieuwsgierigheid zien wie Zelenski is".

Servant of the People is een satirische en fictieve serie waarin een gewone man (Zelenski) uitgroeit tot een heldhaftige en aanbeden leider. Er zijn in totaal drie seizoenen van gemaakt. "De serie is een komedie, maar ook een belangrijk document over waar Zelenski vandaan komt", zegt Soderlund, die Zelenski meerdere keren ontmoette en hem omschrijft als "een man vol goede en gekke ideeën".

Huis van Afgevaardigden voor ban op Russische olie en gas

06:15 | In het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft vrijwel iedereen voor een wetsvoorstel gestemd om Russische olie, gas en andere fossiele brandstoffen te verbannen. De stemming (414-17) betekent dat het importverbod over 45 dagen effectief is. Slechts twee Democraten en vijftien Republikeinen stemden tegen het verbod.

President Joe Biden kondigde het importverbod dinsdag aan. Het Kremlin stelde woensdag dat de Verenigde Staten Rusland "economisch de oorlog hebben verklaard".

Het aannemen van het wetsvoorstel maakt het ook mogelijk om stappen te ondernemen om Rusland de toegang tot de Wereldhandelsorganisatie te ontzeggen.

Amerikaanse Huis stemt in met 13,6 miljard dollar voor Oekraïne

05:30 | Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden is akkoord gegaan met een bedrag van 13,6 miljard dollar (12,3 miljard euro) aan steun voor Oekraïne. Dat maakt deel uit van een breder voorstel over 1,5 biljoen dollar aan overheidsuitgaven om een shutdown van de Amerikaanse overheid te voorkomen.

De Amerikaanse president Joe Biden had het Congres oorspronkelijk om 10 miljard dollar (ruim 9 miljard euro) gevraagd. Om daadkrachtig op te treden tegen Rusland zou het Congres overeen zijn gekomen meer geld beschikbaar te stellen voor Oekraïne. Een deel van het bedrag is bedoeld voor de verdediging van het Oost-Europese land, een ander deel gaat naar humanitaire hulp voor vluchtelingen.

In de komende dagen moeten de plannen nog wel worden goedgekeurd door de Amerikaanse Senaat. De verwachting is dat die instemt met het voorstel.

Oekraïens leger claimt 'Russische opmars succesvol te vertragen'

04:30 | Het Oekraïense leger vertraagt de opmars van de Russische troepen naar eigen zeggen "in alle richtingen" met succes. In de nacht van woensdag op donderdag, twee weken na het begin van de Russische invasie, zegt het Oekraïense leger dat Russische troepen nog altijd proberen om hoofdstad Kiev te omsingelen.

Volgens het Oekraïense leger hebben "de bezetters op sommige plaatsen gevechtscapaciteit verloren" en zijn er daarom vervangende Russische troepen opgeroepen. De steden Charkov en Izium zouden net als Soemi en Oktyrka zwaar onder vuur liggen. Naast Kiev zouden de Russische troepen ook proberen Mykolaiv in het zuiden van het land te omsingelen.

Geen van de claims van het Oekraïense leger kan onafhankelijk worden geverifieerd.

Het Britse ministerie van Defensie, dat de situatie in Oekraïne volgt met behulp van inlichtingendiensten, meldt in een update op Twitter dat de Russische troepen de komende dagen mogelijk versterking krijgen van gespecialiseerde huurlingen.

Gerelateerde artikelen