Internationaal15 mrt '22 20:01

Hoogleraar: 'Stellige politici helpen niet om de oorlog te beëindigen'

Auteur: BNR Webredactie

Politici geven te snel en teveel antwoord bij vragen over grote conflicten zoals de oorlog in Oekraïne. Door bijvoorbeeld aan het begin van het conflict heel stellig te zeggen dat NAVO-landen nooit zullen gaan vechten aan de Oekraïense zijde maken zij het de diplomaten lastig. Soms zetten zij de diplomatie later in het proces zelfs klem, zegt hoogleraar Internationale Betrekkingen Bertjan Verbeek aan de Radboud Universiteit in BNR Podcast De Nieuwsdag.

Luister hier de hele aflevering van De Nieuwsdag

Deels komt dat doordat emoties tegenwoordig in de internationale betrekkingen een steeds grotere rol spelen. Dat maakt het moeilijk voor diplomaten. Ook omdat alles tegenwoordig zoveel opener gaat dan vroeger.

‘Emoties spelen vandaag de dag een enorme rol in de internationale politiek. Dat is heel goed als inspiratiebron, maar omdat heel veel zaken openlijk worden geformuleerd via de media en sociale media, wordt het met name voor spelers die zich door emoties laten leiden ook moeilijker om tot een vergelijk te komen. Juist omdat je jezelf hebt verbonden aan die emotionele interpretatie van de situatie. Dus ik zou nog steeds een pleidooi houden om eerst de diplomatie in alle rust een kans te geven', zegt Verbeek.

Luister ook | Syrische huurling vecht voor 1000 euro in Oekraïne

Morele verplichting

De laatste dagen laait ook de vraag weer op of de NAVO toch niet militair moet ingrijpen in Oekraïne. Waar zijn we moreel toe verplicht? Welke risico's moeten we accepteren? ‘Wat tot nu toe ontbrak is een discussie over wat we willen bereiken met een eventuele participatie in de oorlog. Daar hoor je eigenlijk niet zoveel over', stelt Verbeek.

'Aan de ene kant lijken we te willen dat de oorlog stopt. Aan de andere kant zou het kunnen zijn dat we willen dat de Russen zich terugtrekken tot de grenzen van voor het conflict escaleerde. Dat lijkt logisch, maar dan doemt meteen de vraag op: willen we dan het liefst dat Oekraïne de oostelijke regio's terugkrijgt die zichzelf nu uitgeroepen hebben tot onafhankelijke staatjes, en willen we eventueel zelfs dat Rusland de Krim teruggeeft? Dat zijn de voor de hand liggende vragen waar nog niet over gedebatteerd wordt.'

Volg de laatste ontwikkelingen in Oekraïne via ons liveblog

Poetin ten val brengen

De hoogleraar kan zich goed voorstellen dat sommige mensen willen dat Poetin ten val komt. 'Maar hier worden helemaal geen uitspraken over gedaan. Terwijl je daar wel heel goed over moet nadenken als je ooit wil beginnen met vechten voor Oekraïne', waarschuwt Verbeek.

Volgens Verbeek wordt er nu zeker een moreel appel op ons gedaan. Toch komt het in de nationale politiek niet vaak tot militair ingrijpen. Waarom niet? 'Het gevaar van verdere escalatie zal erg groot zijn. Dat zou niet alleen meer slachtoffers in het algemeen veroorzaken, maar vooral ook slachtoffers aan eigen zijde. Daar deinst men toch enigszins voor terug. Ook omdat op voorhand niet duidelijk is waar dan precies het einde van zo'n interventie zou liggen', aldus Verbeek.

Luister ook | Afzien NAVO-lidmaatschap is 'stap vooruit'

Gerelateerde artikelen