Internationaal22 mrt '22 17:04

Liveblog | Biden waarschuwt voor inzet chemische wapens; Nederland bevriest 400 miljoen euro aan Russische tegoeden

Auteur: BNR Webredactie

De oorlog in Oekraïne gaat inmiddels dag 27 in. Premier Mark Rutte vervolgt zijn rondreis door Europa. Vandaag gaat hij op bezoek bij de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, voor overleg over de oorlog in Oekraïne. Volg in dit liveblog de laatste ontwikkelingen over de oorlog in Oekraïne.

Reddingswerkers en militairen lopen rond in een gebied dat net gebombardeerd is.
Reddingswerkers en militairen lopen rond in een gebied dat net gebombardeerd is. (ANP / AFP)

Staalconcern ArcelorMittal gestopt met Russische grondstoffen

16:55 | ArcelorMittal, de grootste staalproducent van Europa, is gestopt met het gebruik van steenkool uit Rusland om zijn hoogovens op te stoken. Ook gebruikt ArcelorMittal, dat een beursnotering in Amsterdam heeft, geen ijzererts van Russische leveranciers meer vanwege de sancties tegen Rusland om de oorlog in Oekraïne.

Volgens de topman van de Europese tak van ArcelorMittal kwam eerder ongeveer een vijfde van het steenkool voor zijn Europese hoogovens uit Rusland. Het bedrijf is de afgelopen weken bezig geweest om het gebruik van Russische grondstoffen uit zijn productieprocessen te verwijderen. Er wordt nu meer uit andere landen gehaald.

Hij zegt verder dat Rusland nu waarschijnlijk meer steenkool en ijzererts aan China zal gaan leveren, in plaats van aan Europa. China is op zijn beurt bezig de importen van steenkool uit Australië sterk te verlagen. Vanwege de oorlog in Oekraïne en de economische sancties tegen Rusland zijn de staalprijzen naar records gestegen. Beide landen zijn belangrijke staal- en ijzerertsproducenten en ArcelorMittal heeft de productie bij zijn Oekraïense fabriek stilgelegd.

De Europese Unie heeft ook een importverbod opgelegd op Russisch staal. Daarnaast kampen staalbedrijven met hoge energiekosten, waardoor de productie soms verlaagd moet worden. Dit raakt het aanbod en jaagt de prijzen verder aan.

'Voldoen aan 2-procentnorm is ingewikkeld'

16:50 | Nederlandse trekt meer geld uit voor Defensie en om aan de twee procentnorm van de NAVO te voldoen. Gaat dit lukken? 'Je kunt het niet forceren, wel versnellen', zegt BNR's buitenlandcommentator Bernard Hammelburg. Gisteren was premier Rutte in Litouwen op bezoek bij Nederlandse militairen die daar deelnemen aan een NAVO-oefening.

Oekraïne: zeker 100.000 burgers willen weg uit belegerd Marioepol

16:30 | Volgens de Oekraïense regering willen minstens 100.000 burgers weg uit de door de Russen belegerde havenstad Marioepol in het zuiden. Maar zij kunnen niet vertrekken door een gebrek aan veilige vluchtroutes.

Beschietingen van Marioepol door Russische troepen beletten ook dat Oekraïense reddingswerkers toegang krijgen tot de plek van een gebombardeerd theater, waar mogelijk honderden burgers in kelders schuilden toen het gebouw vorige week werd getroffen door een luchtaanval. Rusland ontkent het theater te hebben beschoten of burgers aan te vallen.

EU veegt kritiek op inperking burgerrechten in Oekraïne van tafel (2)

16:15 | Kritiek op de omgang van de Oekraïense regering met burgerrechten moet voorlopig worden ingeslikt, vindt de buitenlanddienst van de Europese Unie. Het land heeft wel wat anders aan zijn hoofd en critici laten zich al gauw voor het karretje van aanvaller Rusland spannen, zegt een woordvoerder van buitenlandchef Josep Borrell.

De Oekraïense president Zelenski verbood zondag elf Russischgezinde oppositiepartijen, waaronder die van een belangrijke rivaal. Ook gaf hij opdracht alle landelijke tv-zenders gelijk te schakelen met de staatstelevisie. Dat kwam hem te staan op Russische hoon en een enkele gefronste wenkbrauw in het Westen, al bleef dat beperkt tot uiterst linkse en rechtspopulistische hoek.

Maar Oekraïne vecht op het ogenblik om te overleven en verkeert in staat van beleg, zegt de woordvoerder van Borrell, de hoogste diplomaat van de EU. 'Ik denk dat het niet helemaal een passend moment is om te praten over sommige rechten en de ontwikkeling van de democratie.' Het is nu eerst zaak dat er straks 'nog een land over is met mensen die van die rechten kunnen genieten'. De regering in Kiev heeft de handen vol 'aan het redden van levens van burgers en het afslaan van de brute agressie' van grote buur Rusland. Alles wat zij doet zou in dat teken staan.

Wie Oekraïne afschildert als een land waar de rechten van burgers worden ingeperkt, echoot bovendien Russische propaganda en desinformatie, stelt de woordvoerder. 'Er gebeurt niets van dien aard, integendeel.' Het is juist 'Rusland dat oorlogsmisdaden pleegt en alle vrijheden en rechten vertrapt die mensen tot voor kort in Oekraïne genoten'.

Een olieboycot is oliedom

16:10 | De gewone Rus voelt de sancties aan den lijve, en een olieboycot is oliedom. Dat zegt BNR's econoom Han de Jong in BNR's Big Five van de Oorlogseconomie. De Jong begrijpt de emoties waarmee de oliediscussie gepaard gaat maar 'een kwart van onze olie komt uit Rusland, en we kunnen niet zomaar elders gas vandaan halen'.

80 miljard aan Russische tegoeden geparkeerd op Nederlandse bodem, 45 miljard direct te traceren

16:00 | Het Organised Crime and Corruption Reporting Project, een non-profit rapportage-netwerk in de VS, heeft een database gelanceerd waarmee een lopend overzicht wordt gegeven van panden, vliegtuigen, jachten en offshore bankrekeningen van gesanctioneerde en/of corrupte Russische oligarchen. Verschillende journalisten uit heel Europa werken mee aan deze 'Russian Asset Tracker'.

Ook lange straffen voor delen 'nepnieuws' over Russische overheid

14:30 | Russische parlementariërs hebben ingestemd met celstraffen tot vijftien jaar voor het bewust verspreiden van 'valse informatie' over acties van de Russische overheid in het buitenland. Media in Rusland komen daarmee verder onder druk te staan.

Begin maart ging het parlement al akkoord met dezelfde hoge straffen voor het opzettelijk delen van 'valse informatie' over het Russische leger. Om die reden besloten meerdere internationale media hun berichtgeving vanuit Rusland te staken.

Media worden bovendien steeds harder aangepakt door de Russische mediawaakhond. Die eist dat de zogenoemde 'speciale militaire missie' in Oekraïne niet wordt omschreven als een 'aanval, invasie of oorlogsverklaring". Meerdere Russische mediaorganisaties hebben waarschuwingen ontvangen, waarin is gedreigd met boetes en andere straffen.

Burgemeester van Borispol roept inwoners op te vertrekken

13:50 | De burgemeester van Borispil, ongeveer 30 kilometer ten zuidoosten van Kiev, heeft een deel van zijn inwoners opgeroepen de stad te verlaten vanwege gevechten in de omgeving. Net als in de andere plaatsen rondom de Oekraïense hoofdstad zijn onder de bevolking grote zorgen over de dreiging van mogelijke Russische aanvallen.

Het is volgens burgemeester Volodimir Borisenko niet nodig om in Borispil te blijven. Hij heeft gezegd dat de mannen de stad beter kunnen verdedigen als vrouwen en kinderen weg zijn. De stad heeft in totaal ongeveer 60.000 inwoners.

Een adviseur van de Oekraïense binnenlandminister heeft gezegd dat er in Borispil paniek is ontstaan vanwege geruchten over een Russische aanval woensdag, waarbij de stad zou worden vernietigd. Ook in andere plaatsen rondom Kiev zouden mensen in paniek zijn.

In de omgeving van Kiev vinden al weken gevechten plaats. Volgens Oekraïne is de inname van Kiev een van de belangrijkste doelen van Rusland. De missie is door een presidentieel adviseur omschreven als een zelfmoordmissie voor Russische soldaten.

Tientallen Russische vliegtuigen in beslag genomen om sancties

13:40 | Tientallen Russische vliegtuigen zijn in het buitenland in beslag genomen. Volgens het Russische persbureau Interfax gaat het om 78 toestellen. Moskou worstelt met harde westerse sancties na de invasie van Oekraïne. Daardoor is het grootste deel van de leveringen van vliegtuigen en onderdelen aan Rusland stopgezet.

In totaal zijn er 780 geleasete vliegtuigen in Rusland, waarvan 515 afkomstig van buitenlandse bedrijven. Uit angst dat die bedrijven de vliegtuigen opeisen als ze buiten Rusland landen, heeft het land luchtvaartmaatschappijen opgeroepen niet meer buiten Rusland en Belarus te vliegen met geleasete toestellen.

Die vliegtuigen stonden ook vaak in het buitenland geregistreerd. Bijna alle toestellen van Boeing en Airbus die door Russische luchtvaartmaatschappijen worden gebruikt, waren bijvoorbeeld geregistreerd in Bermuda en Ierland. Vorige week hebben die twee landen de certificering van alle door Rusland geëxploiteerde vliegtuigen opgeschort. Rusland maakte het vervolgens mogelijk voor buitenlandse partijen om toestellen in Rusland te registreren.

Het land had 1367 toestellen toen de sancties werden opgelegd. Daarvan zijn er nu bijna achthonderd ingeschreven in het Russische vliegtuigregister. Rusland zegt het geschil met de leasemaatschappijen te willen oplossen. De verhuurders van de vliegtuigen willen echter niet onderhandelen over een compensatie of over een verkoop, aldus de Russen.

Oekraïne meldt dat zo'n 15.300 Russische soldaten zijn gesneuveld sinds het begin van de oorlog

12:22 | Oekraïne meldt dat er inmiddels 15,300 Russische soldaten zijn omgekomen in de oorlog in het land. De informatie is niet bevestigd door Rusland, dat maar weinig informatie deelt over het aantal gesneuvelde soldaten.

Begin deze maand meldde Rusland nog dat er 498 militairen zijn omgekomen, maar er ontstond de afgelopen dagen verwarring over het dodental na berichtgeving van de Russische pro-Kremlin krant Komsomolskaja Pravda. Die publiceerde zondag online een artikel waarin stond dat 9861 Russische soldaten waren gesneuveld. Maar dat cijfer verdween later. Een journalist van de krant heeft dinsdag verklaard dat de site was gehackt.

Amerikaanse inlichtingendiensten zeiden vorige week dat er zeker al 7000 Russische soldaten zijn omgekomen.

'Neem waarschuwing Biden over chemische wapens serieus'

12:16 | De Amerikaanse president Joe Biden denkt dat Moskou de inzet van chemische wapens overweegt. Volgens BNR's buitenlandcommentator Bernard Hammelburg moeten we, ondanks dat het bewijs dun is, die waarschuwing serieus nemen. 'Uit het recente verleden is gebleken dat Biden zeer goed op de hoogte is.' Belangrijker is de vraag: wat dan? Trekt Biden een rode lijn?

De Amerikaanse president waarschuwde ook voor mogelijke grootschalige cyberaanvallen door Rusland. Daarover zei hij dat overheden die niet zouden kunnen voorkomen en dat bedrijven zelf hun cyberdefensie op orde moeten hebben.

Nederland heeft bijna 400 miljoen euro aan Russische tegoeden en transacties bevroren

12:09 | Nederland heeft sinds de sancties tegen Rusland zijn ingesteld 392 miljoen euro aan Russische tegoeden en transacties bevroren. Dat meldt minister van Financiën Sigrid Kaag aan de Tweede Kamer. In totaal zijn 188 meldingen van banken, verzekeraars, andere financiële instellingen en trustkantoren binnengekomen. 'De teller loopt op,' benadrukt de bewindsvrouw.

Instellingen waar vermogen en/of tegoeden van Russen zijn ondergebracht die op de sanctielijsten staan, moeten dit bevriezen, anders maken ze zich schuldig aan een economisch delict. Ook moeten ze melding maken bij de toezichthouders Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank.

Vorige week werd bekend dat België inmiddels al 10 miljard euro aan tegoeden heeft bevroren.

Italië steunt Oekraïens lidmaatschap voor de EU

12:00 | Italië steunt de Oekraïense aanmelding voor het EU-lidmaatschap. Dat zegt de Italiaanse premier Draghi nadat de Oekraïense president Zelenski het Italiaanse parlement toesprak vanmorgen. Het land sluit zich daarmee aan bij een al bestaande groep van negen voornamelijk Oost-Europese landen die voor een Oekraïens lidmaatschap zijn.

Ook wil Italië meer militaire steun gaan leveren aan Oekraïne.

Duitse minister Financiën: 'Marshallplan nodig voor Oekraïne'

11:37 | De Duitse minister van Financiën Christian Lindner wil dat er een Marshallplan komt voor Oekraïne om het land te helpen met de gevolgen van de Russische invasie. Dat zei Linder in de Bondsdag.

'Onze solidariteit met onze Europese buurman heeft een blijvende basis en daarom hebben we een internationaal Marshallplan nodig voor Oekraïne.' Het originele Marshallplan was een grootschalig hulpplan van de Verenigde Staten om Europa in de eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog weer op te bouwen.

Toezichthouder: gaswinning op Noordzee kan op korte termijn omhoog'

11:16 | Het is vanuit het oogpunt van de veiligheid 'af te raden' om de gaswinning in Groningen te verhogen. Dat dit jaar hooguit een beperkte extra productie nodig is om tegenvallers op te vangen, is dan ook 'goed nieuws', stelt het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) in een advies. De toezichthouder ziet wél wat in het opvoeren van de gaswinning op de Noordzee, zegt het bij BNR.

Nogepa, de branchevereniging van gas- en olieproducenten, denkt juist dat er in de Nederlandse gasvelden, onder andere in de Noordzee, nog genoeg gas te winnen valt. Door de oorlog in Oekraïne en de sancties tegen Rusland moet Nederland namelijk haastig op zoek naar nieuwe bronnen voor energie, om zo onafhankelijk van Rusland te worden.

Inwoners Kiev opgeroepen om te vertrekken

10:54 | De burgemeester van Borispil, ongeveer 30 kilometer ten zuidoosten van Kiev, heeft een deel van zijn inwoners opgeroepen de stad te verlaten vanwege gevechten in de omgeving. Net als in de andere plaatsen rondom de Oekraïense hoofdstad zijn onder de bevolking grote zorgen over de dreiging van mogelijke Russische aanvallen.

Het is volgens burgemeester Volodimir Borisenko niet nodig om in Borispil te blijven. Hij heeft gezegd dat de mannen de stad beter kunnen verdedigen als vrouwen en kinderen weg zijn. De stad heeft in totaal ongeveer 60.000 inwoners.

Een adviseur van de Oekraïense binnenlandminister heeft gezegd dat er in Borispil paniek is ontstaan vanwege geruchten over een Russische aanval woensdag, waarbij de stad zou worden vernietigd. Ook in andere plaatsen rondom Kiev zouden mensen in paniek zijn.

In de omgeving van Kiev vinden al weken gevechten plaats. Volgens Oekraïne is de inname van Kiev een van de belangrijkste doelen van Rusland. De missie is door een presidentieel adviseur omschreven als een zelfmoordmissie voor Russische soldaten.

Moscow Times weer operationeel

10:41 | Twee weken na het noodgedwongen vertrek uit Rusland is de Moscow Times weer volledig operationeel. De Russische website van de krant van uitgever Derk Sauer was tijdelijk uit de lucht, omdat de journalisten moesten vluchten vanwege de nieuwe mediawet in Rusland. Volgens Sauer is zijn krant nu de enige Russische nieuwswebsite waar nog onafhankelijke berichtgeving te vinden is over de oorlog in Oekraïne. Een deel van de journalisten werkt ondergedoken vanuit Moskou.

'Stilte voor de storm' in Rusland

10:11 | Het is 'stilte voor de storm', merkt Rusland-correspondent Joost Bosman. De journalist is net teruggekeerd naar Moskou en merkt op dat het 'stiller is op straat', dan voorheen. 'Als een soort stilte voor de storm, zoals iemand omschreef. Mensen leven bij de dag en weten dat het moeilijk gaat worden.'

Grote tekorten zijn er door de sancties die westerse landen hebben opgelegd nog niet, viel Bosman op. Alleen voor enkele producten begint er schaarste te komen, 'zoals suiker en maandverband', zegt de correspondent. De grotere klappen worden echter later pas verwacht, wanneer de voorraden van producten uit het Westen op zijn, verwacht Bosman. 'Het zal over een maand of twee pas anders worden, als alle voorraden van westerse bedrijven op zijn. Dan zal langzaam duidelijk worden welke producten er niet meer zijn en eindig zijn.'

Eneco stopt nieuwe gascontracten met Rusland

10:04 | Energiebedrijf Eneco gaat geen nieuwe contracten meer afsluiten voor de levering van Russisch gas vanwege de invasie in Oekraïne. Huidige contracten worden niet verlengd. Dat heeft topman As Tempelman gezegd tijdens een persbijeenkomst. Nu komt nog zo'n 15 procent van het gas dat Eneco aan zijn klanten levert uit Rusland.

Het gaat dan om contracten met partijen die Russische aandeelhouders hebben, legt Tempelman uit. Zo heeft Eneco in 2010 een langetermijncontract afgesloten met het Duitse bedrijf Wingas dat loopt tot 2030. Dat is een dochter van het Russische staatsgasbedrijf Gazprom.

Eneco gaat dat contract niet direct beëindigen. Volgens Tempelman wordt het aardgas dat daardoor vrij zou komen dan voor een hogere prijs verkocht, waardoor Rusland meer geld zou verdienen. Daarnaast zou de 'betaalbare leveringszekerheid' van de klanten van Eneco in gevaar komen. Op termijn wil Eneco helemaal van aardgas af maar tot die tijd zal het zich meer richten op de import van lng, vloeibaar gemaakt aardgas.

Gazprom zet gaslevering via Oekraïne voort

09:18 | Het Russische staatsgasbedrijf Gazprom verklaart dat het gas blijft leveren aan Europa via de pijplijn door Oekraïne. De Europese verzoeken voor gasleveringen bedragen voor dinsdag 108 miljoen kubieke meter, tegen zo'n 105 miljoen kubieke meter een dag eerder.

Eerder werd al bekend dat Gazprom in maart tot nu toe meer gas levert dan de periode daarvoor. Dat heeft te maken met het feit dat klanten vrezen dat de gaskraan door sancties of door schade aan een belangrijke gaspijplijn door Oekraïne dicht zal gaan. Daarom proberen ze wat reserves aan te leggen nu het nog kan.

De Europese gasprijs bleef dinsdag echter onder de 100 euro per megawattuur op de toonaangevende gasbeurs in Amsterdam. Rond 9.00 uur stond de gasprijs op 95,50 euro per megawattuur. De gasprijs beweegt daarmee rond het laagste punt in drie weken. Kort na de Russische invasie in Oekraïne werd voor gas nog een recordprijs van 345 euro per megawattuur betaald.

Omtzigt wil meer energiecompensatie

08:58 | De komende twee dagen debatteert de Tweede Kamer over de stijgende energieprijzen. Het kabinet heeft al maatregelen aangekondigd om de koopkracht iets te verbeteren. Zo gaat er minder accijns op brandstof betaald worden, gaat het btw-tarief op energie omlaag en krijgen minima 800 euro tegemoetkoming. Onafhankelijk Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt maakt zich echter zorgen om de huishoudens die buiten de boot vallen. 'Als je net boven de twee euro zit, en je mist de 800 euro compensatie, dan denk je ook: 'Wat gebeurt hier?''

Omtzigt is niet de enige die ontevreden is met het pakket aan compensatiemaatregelen. De gehele oppositie is kritisch en wil dat het kabinet méér doet tegen de stijgende energieprijzen, door de oorlog in Oekraïne. 'Voor sommige mensen is de compensatie aan de hoge kanten, maar voor heel veel mensen is het niet genoeg.' De vraag is echter wie er die 800 euro tegemoetkoming krijgen.

PvdA wil af van betrokkenheid Gazprom bij gasopslag

07:57 | De PvdA wil dat Gazprom zo snel mogelijk uit de gasopslag Bergermeer wordt gezet. Volgens de partij is het grotendeels te wijten aan het Russische staatsbedrijf dat deze opslag dit jaar 'niet voor 90, maar slechts voor 30 procent gevuld' was.

Angst voor tekorten had ook voor de oorlog in Oekraïne uitbrak de gasprijzen in heel Europa al torenhoog opgedreven. Er waren niet genoeg voorraden aangelegd en dat daadwerkelijke tekorten deze winter zijn uitgebleven, is vooral te danken aan het relatief milde weer.

De Bergermeer-gasopslag bij Alkmaar is de op één na grootste van Nederland. Gazprom is betrokken bij het beheer van het voormalige gasveld en beschikt er over een fors deel van de opslagcapaciteit. Het heeft daar evenwel afgelopen najaar bijna geen gebruik van gemaakt om nieuw gas op te slaan.

PvdA-Kamerlid Joris Thijssen vermoedt boze opzet. 'Het heeft er alle schijn van dat Poetin onze gasvoorraden opzettelijk verlaagd heeft, om zo de prijs op te drijven en zijn oorlogskas te spekken. Veel Nederlanders zitten daardoor nu in grote financiële problemen.'

Thijssen noemt het beheer van de gasreserves 'een strategisch vraagstuk' dat het kabinet ten onrechte nog altijd aan de markt overlaat. 'De wereld is veranderd', vindt hij. 'Wat mij betreft stoppen we zo snel mogelijk met Russisch gas én nemen we zelf weer de controle over onze gasopslag.'

'Tsunami aan problemen' voor ondernemers

07:37 | Met de laatste coronaversoepelingen die morgen ingaan, dachten veel ondernemers hun misgelopen inkomsten weer goed te kunnen maken. Maar door de oorlog in Oekraïne blijkt die verwachting wat somberder te worden, volgens Hans Biesheuvel, voorzitter van Ondernemend Nederland. Volgens hem wordt het lastig om de misgelopen inkomsten te compenseren, vanwege de stijgende grondstofprijzen, hoge inflatie en de duurdere energierekening.

Volgens Biesheuvel zou het voor sommige ondernemers de nekslag betekenen. 'We hebben ook nog een lastige arbeidsmarkt, waarin het moeilijk is om arbeidskrachten te vinden. Winkels en restaurants zie je ook steeds minder dagen hun deuren openen, of hebben beperkte openingstijden. Daarnaast vliegen de transportkosten omhoog. Het is echt een tsunami aan problemen.'

Mogelijke olie-boycot op komst

07:07 | De Europese Unie gaat onderzoeken of er meer sancties moeten komen voor Rusland - waaronder in de Russische oliesector. In navolging van de VS en de Britten kijkt de EU daarom of er ook een Europese boycot op Russische olie moet worden ingesteld.

Toch lijkt niet ieder land in de EU voorstander te zijn een ban op de invoer van Russische olie. Mede door de hoge olieprijs, een vat Brent-olie kost zeker 118 dollar, maar ook vanwege de consequenties die zo'n ban kunnen hebben. Rusland dreigt namelijk de gastoevoer stop te zetten, indien de EU hun olie boycot. En geen gastoevoer meer uit Rusland komt de EU slecht uit, want 40 procent van het geïmporteerde gas komt uit Rusland.

EU stelt eisen aan gasvoorraden

06:41 | EU-lidstaten moeten ervoor zorgen dat ze elk jaar op 1 november 90 procent van hun opslagfaciliteiten voor gas gevuld hebben, staat in een plan dat de Europese Commissie van plan is woensdag te presenteren en dat persbureau DPA heeft ingezien.

Met de verplichte gasreserve moet Europa minder afhankelijk worden van fossiele brandstoffen uit Rusland. In het plan dringt de Commissie er bij de lidstaten en het Europees Parlement op aan om de voorgestelde maatregelen snel te implementeren, nu er door de oorlog in Oekraïne een energiecrisis dreigt.

Rutte: wereld is krankzinnig geworden

06:13 | Ruim zes weken geleden stond minister president Mark Rutte nog in Kiev, vlak voor de het presidentieel paleis van de Oekraïense president Volodimir Zelenski. Waar het toen nog vredig en kalm was in de stad, is 'de wereld' nu 'krankzinnig geworden en totaal veranderd', ten opzichte van toen, zegt de premier in gesprek met BNR-verslaggever Geert Jan Hahn, in Polen.

'Ik herinner met het nog goed, ik kwam toen net uit een lunch met president Zelenski, in de prachtige stad die nu onder vuur ligt. Net zoals alle andere prachtige steden zoals Marioepol, Charkiv en Odessa. Het is echt verschrikkelijk', vertelt Rutte die zich zorgen maakt om alle vluchtelingen. 'Het is een totale verwoesting.' Nederland helpt Oekraïne in de oorlog door onder meer wapens te leveren. 'We hebben daarnaast de sancties kunnen vaststellen en we denken ook na over meer, zoals humanitaire hulp. Maar wat we niet kunnen doen, is een no-flyzone. Maar dat gaat niet, want het brengt een rechtstreekse confrontatie tussen Rusland en de NAVO-landen.'

Run op alternatief voor zonnebloemolie

05:55 | De verkoop van koolzaadolie is de afgelopen weken explosief gestegen. De aanvoer van zonnebloemolie uit de Oekraïne is gestokt, waardoor consumenten op zoek moeten naar een alternatief.

Dat blijkt uit cijfers die BNR opvroeg bij de Coöperatieve Koolzaadverenging Oost Nederland (Colzaco). De verkoop van ‘koude’ koolzaadolie steeg vanaf het begin van dit jaar met maar liefst 40% vergeleken met dezelfde periode vorig jaar. De afzet van bak- en braadolie groeide met 10%.

Rutte naar Turkije

03:45 | De oorlog in Oekraïne en de komende NAVO-top staan centraal tijdens het bezoek dinsdag van premier Mark Rutte aan de Turkse president Recep Tayyip Erdogan. De betrekkingen tussen Nederland en Turkije waren de afgelopen jaren erg stroef.

Volgens Rutte zijn de persoonlijke banden echter altijd goed gebleven. Hij zei vrijdag het belangrijk te vinden dat meer landen binnen de NAVO intensief contact hebben met de regering in Ankara. 'Turkije is van groot belang voor de verdediging van de oostflank', zei hij.

In 2017 was de relatie zo slecht dat de Nederlandse ambassadeur lang niet welkom was in Ankara. Dat kwam omdat Nederland weigerde Turkse bewindslieden hier campagne te laten voeren. Het leidde ertoe dat een Turkse minister Nederland moest verlaten.

Daarna zijn de banden wel weer aangehaald, maar het werd nooit heel hartelijk. Vorig jaar dreigde Erdogan nog tien ambassadeurs, onder wie de Nederlandse, het land uit te zetten omdat zij opriepen de filantroop Osman Kavala vrij te laten. Hij zit al jaren zonder veroordeling vast. Maandag besloot de rechter dat Kavala nog langer moet vastzitten.

Turkije is een belangrijke handelspartner van Nederland. Economisch gaat het echter al langer niet goed in Turkije. De afgelopen maanden probeert Erdogan de banden weer aan te halen met landen waarmee de relatie de afgelopen jaren sterk was verslechterd zoals Israël, Griekenland en Armenië.

Rusland in conflict met YouTube en Google

03:30 | De spanningen tussen Alphabet, het moederbedrijf van Google en YouTube, en de Russische overheid lopen op. Youtube, dat vooralsnog toegankelijk is in Rusland, heeft een kanaal van het Russische ministerie van Defensie verboden, meldt persbureau Bloomberg op basis van een intern bedrijfsdocument dat het heeft ingezien. Volgens Alphabetmedewerkers zou die beslissing tot een verbod op YouTube in het land kunnen leiden.

Vorige week haalde YouTube al video's offline van het Russische leger waarin het de oorlog in Oekraïne een "bevrijdingsmissie" noemde. Enkele weken geleden besloot Alphabet al dat Russen geen advertenties meer konden kopen op Google. Het kantoor van Alphabet in Rusland is nog open, maar de afgelopen weken heeft het bedrijf stilletjes aan personeel weg verhuisd, zeggen anonieme bronnen tegen Bloomberg.

Maandag oordeelden Russische rechters dat Facebook en Instagram verboden moesten worden omdat de eigenaar van de sociale media, het Amerikaanse bedrijf Meta Platforms, extremistisch zou zijn. De toegang tot Facebook en Instagram was eerder al geblokkeerd.

Biden waarschuwt voor Russische chemische wapens

00:40 | De Russische beschuldiging dat Kiev chemische en biologische wapens bezit, is volgens de Amerikaanse president Joe Biden niet alleen vals, maar suggereert zelfs dat de Russische president Vladimir Poetin zelf zou overwegen zulke wapens te gebruiken. Biden leverde geen bewijs voor zijn beschuldiging.

'Poetin staat met zijn rug tegen de muur', zei Biden tijdens een zakelijk congres maandag. 'Hij zegt dat Amerika biologische en chemische wapens heeft in Europa. Hij suggereert dat Oekraïne die ook heeft. Dat is een duidelijk teken dat hij overweegt beide te gebruiken.'

Biden waarschuwde ook voor mogelijke Russische cyberaanvallen als vergelding op de westerse sancties tegen het land. Hij drong er bij de private sector in de VS op aan om 'onmiddellijk jullie cyberdefensie te versterken'.

Gerelateerde artikelen