Internationaal1 apr '22 20:00Aangepast op 1 apr '22 20:32

Liveblog | Nationaal coördinator moet sancties aanjagen; Oekraïne ruilt krijgsgevangenen met Rusland

Auteur: BNR Webredactie

Dit is het liveblog van 1 april over de oorlog in Oekraïne. De voorzitter van het Europees Parlement Metsola is onderweg naar Kiev. Volgens de Britten haalt Rusland nu troepen uit Georgië en de EU vraagt China op top om Rusland niet te hulp te schieten.

Karina Tkachenko en haar kind ontvluchten Kiev
Karina Tkachenko en haar kind ontvluchten Kiev (ANP / AFP / Ronaldo Schemidt)

Toch mensen geëvacueerd uit Marioepol

20:30 | In totaal zijn vrijdag 6266 mensen via humanitaire corridors uit Oekraïense steden geëvacueerd, meldt een Oekraïense regeringsfunctionaris. Daaronder bevonden zich 3071 mensen die de belegerde havenstad Marioepol hadden verlaten.

Eerder vrijdag meldde zowel het Rode Kruis als een assistent van de burgemeester van Marioepol dat evacuatie uit die stad onmogelijk is. Rusland had voor vrijdag een humanitaire corridor voor Marioepol aangekondigd, maar die was volgens de assistent in de ochtend niet geopend. Volgens hem 'laten de bezetters sinds gisteren geen humanitaire hulp, zelfs niet in kleine hoeveelheden, toe'.

Hoe de ruim 3000 evacués vrijdag toch Marioepol wisten te verlaten, zei de regeringsfunctionaris niet.

Rode Kruis: evacuatie Marioepol onmogelijk

19:45 | Het Rode Kruis meldt dat het team dat het vrijdag stuurde om de evacuatie van duizenden burgers uit de door Russen belegerde Oekraïense stad Marioepol te vergemakkelijken, zich gedwongen zag om te keren doordat de omstandigheden het 'onmogelijk maakten om verder te gaan'.

Het Rode Kruis-team, dat bestaat uit drie voertuigen en negen personeelsleden, kon Marioepol niet eens bereiken, laat staan dat het de veilige doorgang van burgers kon faciliteren. Zaterdag zal het team een nieuwe poging wagen, aldus het Rode Kruis.

Eerder vrijdag meldde een assistent van de burgemeester van Marioepol dat de belegerde stad afgesloten blijft voor iedereen die probeert binnen te komen, zoals het ook 'zeer gevaarlijk' was voor iedereen die probeert te vertrekken.

Rusland had voor vrijdag een humanitaire corridor voor Marioepol aangekondigd, maar die was volgens de assistent in de ochtend niet geopend. Volgens hem 'laten de bezetters sinds gisteren geen humanitaire hulp, zelfs niet in kleine hoeveelheden, toe.'

Oekraïne ruilt krijgsgevangenen

17:50 | Oekraïne heeft vrijdag bekendgemaakt dat het Russische krijgsgevangenen heeft geruild tegen 86 eigen militairen, zonder te specificeren om hoeveel Russen het ging.

'Er heeft zojuist een uitwisseling plaatsgevonden', meldde een Oekraïense regeringsfunctionaris op Telegram. '86 Oekraïense soldaten, onder wie 15 vrouwen, zijn al veilig.'

Genoeg werk voor Oekraïners, maar dat is niet eerste prioriteit

17:26 | Voor Oekraïners is er momenteel genoeg werk te vinden. Vraag daarbij is op termijn vooral hoe de juiste mensen op de juiste plek aan het werk te krijgen. Voor nu ligt de prioriteit nog niet op het direct aan het werk zetten van mensen die de oorlog in eigen land zijn ontvlucht. 'Laat de mensen eerst op adem komen', aldus ondernemersorganisatie VNO-NCW. Ook Tent Partnership for Refugees, dat gespecialiseerd is in het bemiddelen tussen vluchtelingenorganisaties en het bedrijfsleven, zegt dat de hulp in eerste instantie humanitair is van aard.

Sinds 1 april mogen Oekraïners in Nederland aan het werk zonder tewerkstellingsvergunning. Wel geldt een meldplicht voor de werkgever en moeten ze in loondienst komen. Verschillende ondernemers hebben al aangeklopt bij instanties als MKB-Nederland, VNO-NCW en de Nederlandse Bond van Bemiddelings- en Uitzendondernemingen (NBBU) met vragen over de mogelijkheid mensen aan het werk te zetten en waar vraag en aanbod op elkaar worden afgestemd.

Vragen die verder worden gesteld zijn of het legaal is om vluchtelingen aan te nemen. Daarnaast gaat het vaak over de problemen rond taalbarrières. Ook wordt vaak gevraagd of vluchtelingen wel in staat zijn om met succes in de beroepsbevolking te integreren.

Zonnebloemolie vervangen in veel producten

16:35 | Vanwege de tekorten aan zonnebloemolie door de oorlog in Oekraïne zullen in veel producten zoals chips, koekjes en sauzen vervangende plantaardige oliën gebruikt gaan worden. Dat meldt het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL). Volgens het CBL liggen de komende tijd de eerste producten in de winkelschappen waarvoor andere plantaardige oliën dan zonnebloemolie zijn gebruikt. Supermarkten en fabrikanten gaan consumenten vanaf komende week daarover informeren.

Het gaat om veel verschillende producten en iedere fabrikant zal de vervangende olie kiezen die het meest geschikt is voor het product. Alternatieven zijn bijvoorbeeld sojaolie, raapzaadolie en palmolie. Dat kan tot gevolg hebben dat het etiket of de ingrediëntendeclaratie niet meer overeenkomt met de samenstelling van het product.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft aangegeven begrip te hebben voor de situatie en staat toe dat de informatie op de verpakking tijdelijk niet overeen kan komen met de samenstelling van het product. In andere Europese landen zijn er soortgelijke regelingen.

Nationaal coördinator moet sancties tegen Rusland aanjagen

16:22 | Er komt een nationaal coördinator die de regie moet pakken bij de uitvoering van de sancties tegen Rusland. Dat heeft het kabinet vrijdag besloten nadat minister Wopke Hoekstra (Buitenlandse Zaken) een dag eerder zwaar onder vuur was komen te liggen in de Tweede Kamer over de trage realisering van de sancties.

Volgens Hoekstra moet de coördinator zorgen voor afstemming tussen de departementen. Hij kan ze 'aanspreken en aanjagen'. Bij veel strafmaatregelen zijn meerdere ministeries betrokken. Het ongekende sanctiepakket tegen de Russen vanwege de inval in Oekraïne is voor veel ministeries 'onontgonnen terrein', aldus de bewindsman. De naam van de coördinator wordt maandag bekend, Hoekstra heeft wel al iemand in beeld, zegt hij.

Friese overheden stoppen contract met Gazprom toch niet

15:40 | Friese gemeenten en de provincie Friesland gaan toch niet hun contract met de Russische gasleverancier Gazprom opzeggen. De overheden zeggen dat het opzeggen van het gascontract 'te veel nadelen en onzekerheden' opleveren en het zou daarom niet verantwoord zijn.

Begin maart, net nadat Rusland Oekraïne binnenviel, lieten de Friese overheden nog weten dat ze van plan waren om hun contracten met Russische gasbedrijf te beëindigen, omdat ze niets te maken wilden hebben met gas uit Rusland. De coöperatie waarin de Friese overheden zich hebben verenigd, OVEF, had onderzocht dat er juridische beginselen waren om de contracten te beëindigen.

AIVD en MIVD krijgen meer hack-bevoegdheden

15:15 | De inlichtingendiensten AIVD en MIVD krijgen tijdelijk meer bevoegdheden om grote hoeveelheden informatie te onderscheppen en om netwerken te hacken. Dat is volgens het kabinet nodig om op te kunnen treden tegen digitale aanvallen van landen zoals China en Rusland.

De tijdelijke wet moet problemen op cybergebied met de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) oplossen. Door de extra mogelijkheden kunnen de AIVD en MIVD sneller handelen.

'Deze cyberdreiging vereist een snelle en effectieve inzet van bestaande bevoegdheden en een dekkend waarborgenstelsel dat past bij de benodigde snelheid. Dit is noodzakelijk om voldoende zicht te houden op de dreiging afkomstig van deze landen', aldus het kabinet.

De digitale aanvallen uit het buitenland nemen al jaren toe, aldus de inlichtingendiensten. Nederland is een aantrekkelijk land voor cyberspionage vanwege de open economie en de digitale ontwikkeling. Landen proberen hier te spioneren, invloed uit te oefenen of sabotage te plegen.

Oekraïense minister wil niks zeggen over aanval in Rusland

13:45 | De Oekraïense buitenlandminister Dmitro Koeleba kan de betrokkenheid van Oekraïne bij een mogelijke luchtaanval op een brandstofdepot in de Russische stad Belgorod niet bevestigen of ontkennen. Hij zegt niet over alle militaire informatie te beschikken.

Volgens Rusland is Oekraïne verantwoordelijk voor de gebeurtenissen in Belgorod, een stad op zo'n 30 kilometer van Oekraïne vandaan. Het is de eerste keer dat de Russische autoriteiten Oekraïne beschuldigen van een dergelijke luchtaanval op een doel in Rusland.

Rusland stelt dat twee Oekraïense militaire helikopters vrijdagochtend de grens zijn overgevlogen voor een aanval op een faciliteit van de Russische staatsoliemaatschappij Rosneft. Daarbij ontstond een grote brand. Volgens de regionale gouverneur zijn twee medewerkers gewond geraakt en zijn ook omwonenden geëvacueerd. Een onafhankelijke bevestiging van de aanval is er nog niet.

Moskou ziet toch voortgang in overleg met Oekraïne

12:45 | Rusland ziet toch vooruitgang in de gesprekken met Oekraïne. Minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov zei dat het overleg door moet gaan en dat Oekraïne meer begrip toont voor de situatie op het schiereiland de Krim en de oostelijke regio Donbas. Bovendien begrijpt Oekraïne dat een neutrale status van het land noodzakelijk is. Het land wilde lange tijd lid van de NAVO worden tot ongenoegen van het Kremlin. Vrijdag is opnieuw overleg gaande tussen de strijdende partijen met videoverbindingen.

Een woordvoerder van het Kremlin zei vrijdag dat het niet gemakkelijk is te praten na een luchtaanval op een Russisch brandstofdepot. Rusland stelt dat Oekraïense aanvalshelikopters in Belgorod, ruim 30 kilometer van de Oekraïense grens ten noorden van Charkov, een brandstofopslagplaats in brand hebben geschoten. Vrijdag rond het middaguur werden daar een nieuwe explosie gemeld.

Regio's Kiev en Tsjernihiv zien vertrek van Russische militairen

12:40 | Rusland haalt een deel van zijn troepen weg uit de Oekraïense regio's Kiev en Tsjernihiv, melden de gouverneurs. De Russische autoriteiten zeiden dinsdag de inzet van het leger op die plekken te verminderen. Volgens de NAVO trekken de soldaten zich niet terug, maar hergroeperen zij zich.

De gouverneur van Kiev zegt de bewegingen van de Russische voertuigen in de gaten te houden. Een deel van de troepen zou onderweg zijn naar de grens met Belarus. Ook zegt hij dat Russische militairen het dorp Hostomel, naast een belangrijke luchthaven, hebben verlaten maar wel in het aangrenzende Bucha zitten.

Volgens de gouverneur van Tsjernihiv zijn sommige Russische militairen in de regio vertrokken, terwijl een deel is gebleven. 'Lucht- en raketaanvallen zijn nog steeds mogelijk, niemand sluit dit uit.'

Na de toezegging van Rusland om de militaire operaties in Kiev en Tsjernihiv te verminderen, vonden er nog wel aanvallen plaats. Rusland heeft verklaard dat de focus in Oekraïne nu ligt op de 'bevrijding' van Donetsk en Loehansk. Dat zijn de twee regio's in het oosten van het land waar pro-Russische separatisten zitten.

Oliemarkt onder druk, OPEC blijft bij geplande productieverhoging

12:35 | De oliemarkt staat van alle kanten onder druk. De VS en Europa roepen de olielanden al langere tijd op hun productie flink te verhogen, maar gisteren besloot oliekartel OPEC op de maandelijkse vergadering dat het vast blijft houden aan het plan om langzaam de productie te verhogen.

Japan trekt zich niet terug uit olieproject met Rusland

11:00 | Japan zal zich niet terugtrekken uit het grote olieproject Sakhalin-1 in Rusland. Dat heeft de Japanse premier Fumio Kishida vrijdag bevestigd. 'Het beleid van ons land is om zich niet terug te trekken', zei Kishida tegen het parlement.

De stap werd algemeen verwacht, aangezien Japanse overheidsfunctionarissen al sinds de Russische invasie van Oekraïne hebben benadrukt dat zowel de Sakhalin-1- als de Sakhalin-2-projecten cruciaal zijn voor de energiezekerheid van Japan.

Sakhalin-1, dat aan de noord- en oostzijde van het Russische eiland Sachalin in de Zee van Ochotsk ten noorden van Japan ligt, is deels eigendom van een consortium van Japanse organisaties, waaronder het handelsbedrijf Marubeni en de Japanse overheid. Het Amerikaanse olieconcern ExxonMobil, dat ook een belang heeft in het project, kondigde begin maart aan zich wel terug te trekken uit het project.

Japan volgt over het algemeen de lijn van de Verenigde Staten en Europa met betrekking tot de sancties tegen Rusland vanwege de invasie van Oekraïne. Die sancties scheppen volgens het land namelijk mogelijk een precedent voor sancties tegen China als dat land overgaat tot het inlijven van Taiwan of de betwiste eilanden in de Oost-Chinese Zee.

Maar Japan trekt de grens bij het doorsnijden van de energiebanden met Rusland.

Congestie in haven Rotterdam door Russische containers

10:25 | In de haven van Rotterdam staan duizenden containers met bestemming Rusland vast op de kades. Topman Allard Castelein van het Havenbedrijf Rotterdam schetste in een interview met persbureau Bloomberg de problemen waar de haven tegenaan loopt als gevolg van de sancties tegen Rusland vanwege de inval in Oekraïne.

Containers die voor Rusland zijn bestemd, mogen pas naar dat land vervoerd worden na uitgebreide inspectie om er zeker van te zijn dat de sancties niet overtreden worden. Voor een groot aantal goederen geldt een exportverbod, waaronder goederen die zowel voor burger- als militaire doeleinden gebruikt kunnen worden, de zogeheten ‘dual-use-goederen'. Verschillende containerterminals en rederijen hebben aangegeven voorlopig geen vracht af te handelen die voor Rusland is bestemd.

Leger Oekraïne claimt herovering dorpen in regio Cherson

10:15 | De Oekraïense strijdkrachten zeggen in de afgelopen dagen elf dorpen in de zuidelijke regio Cherson te hebben heroverd. De hele regio werd eerder geclaimd door de Russische troepen. Bij de opmars in het noorden van de regio troffen Oekraïense soldaten verlaten Russisch militair materieel aan, waaronder T-64-tanks, zei het ministerie van Defensie in Kiev. Ook wordt gemeld dat de Oekraïense autoriteiten voedsel en medicijnen hebben geleverd aan de lokale bevolking.

De regio Cherson ligt in het zuiden van Oekraïne en grenst aan de regio Donetsk, waar de stad Marioepol ligt. Rusland heeft afgelopen week gezegd dat zijn troepen in Oekraïne zich aan het hergroeperen zijn om zich te gaan focussen op de 'bevrijding' van de regio's Donetsk en Loehansk. Daar zitten pro-Russische separatisten die al sinds 2014 vechten tegen het regeringsleger.

Marioepol: bevoorrading en evacuaties van burgers niet mogelijk

09:45 | De belegerde stad Marioepol blijft afgesloten voor iedereen die probeert binnen te komen en het is 'zeer gevaarlijk' voor iedereen die probeert te vertrekken, meldt een assistent van de burgemeester vrijdag.

Rusland had voor vrijdag een humanitaire corridor voor Marioepol aangekondigd, maar die was volgens de assistent in de ochtend niet geopend. Volgens hem 'laten de bezetters sinds gisteren geen humanitaire hulp, zelfs niet in kleine hoeveelheden, toe.'

Voor donderdag beloofde Rusland bij Marioepol een wapenstilstand voor 'humanitaire doeleinden'. Oekraïne stuurde 45 bussen naar de stad om burgers te evacueren, maar volgens functionarissen zijn die daar nooit aangekomen. Russische troepen zouden de bussen hebben tegengehouden. Rusland en Oekraïne geven elkaar de schuld van humanitaire corridors die ondanks afspraken niet doorgaan.

In Marioepol, al weken omsingeld door Russische troepen, zitten volgens de lokale autoriteiten tot 170.000 mensen vast in erbarmelijke omstandigheden. Door de oorlog is een groot deel van de stad vernietigd of beschadigd. Ook zouden er 5000 doden zijn gevallen. 'Iedereen weet dat daar een humanitaire catastrofe aan de gang is', zei president Volodimir Zelenski donderdag.

Gazprom: gasleveringen aan Europa gaan door

09:20 | De Russische gasleveringen aan Europa gaan vrijdag gewoon door. Het Russische staatsgasbedrijf Gazprom liet vrijdagochtend weten dat de export via pijpleidingen in Oekraïne in lijn blijft met de verzoeken van Europese partijen die gas hebben ingekocht.

Rond de gasleveringen ontstond donderdag veel onduidelijkheid. President Vladimir Poetin zei toen dat Russisch gas vanaf april met roebels betaald moet worden, terwijl onder meer de Italiaanse premier Mario Draghi kort daarvoor had gezegd dat de Russen nog wel euro's zouden blijven accepteren. Uit een decreet viel later op te maken dat er een financiële constructie zou worden opgetuigd die het voor buitenlandse partijen mogelijk moet maken om via een omweg gewoon in euro's te blijven afrekenen.

Voor vrijdag staat er volgens Gazprom wel iets minder aan Europese leveringen op de planning dan donderdag. Maar dat zou niet liggen aan wijzigingen aan Russische zijde, maar komt omdat er iets minder gas is ingekocht door de andere landen in Europa.

Duitsland trekt noodscenario's vast uit de kast

09:05 | In reactie op de dreigende sluiting van de gastoevoer door Rusland is in Duitsland de eerste fase van een noodplan voor gas ingegaan. Vooral de Duitse industrie vreest voor grote gevolgen aankomende winter. 'In de industrie en binnen de regering zijn de alarmbellen afgegaan. Je ziet dat de stap van het kabinet om alarmfases in te voeren bedoeld is om de geesten rijp te maken', zegt Duitsland-correspondent Derk Marseille.

EU en China overleggen over Oekraïne

08:10 | Vandaag houdt de EU een virtuele top met China om de relatie met het land te verbeteren. Uiteraard zal de top vooral draaien om de oorlog in Oekraïne. China probeert zich neutraal op te stellen in het conflict, maar heeft doorgaans nauwe banden met Rusland. 'De verwachtingen zijn niet hooggespannen', zegt Frans-Paul van der Putten van het Clingendael China Centre.

Rusland verstoort satellietnavigatie verkeersvliegtuigen

08:05 | Het Russische leger verstoort sinds de invasie in Oekraïne satellietnavigatiesystemen van commerciële vliegtuigen. Dat zegt een Franse veiligheidstoezichthouder, die benadrukt dat er behoefte is aan betrouwbare alternatieven. Piloten van luchtvaartmaatschappijen hebben storingen gemeld in regio's rond de Zwarte Zee, Oost-Finland en de enclave Kaliningrad, aldus Benoit Roturier, hoofd satellietnavigatie bij de Franse burgerluchtvaartautoriteit DGAC.

De storingen lijken te worden veroorzaakt door Russische vrachtwagens met stoorzenders die gewoonlijk worden ingezet om troepen en installaties te beschermen tegen GPS-geleide raketten, zei hij. 'Ik denk niet dat het doel is om in dit stadium de burgerluchtvaart te storen,' zei Roturier in een interview. 'Dat is bijkomende schade.'

Zover bekend hebben zich nog geen gevaarlijke situaties tijdens vluchten voorgedaan. Dat komt vooral door back-up maatregelen. Evengoed krijgen piloten die met een voorval worden geconfronteerd waarschuwingen in de cockpit waardoor ze afgeleid kunnen worden.

Russisch gas voor roebels? 'Blufpoker'

07:25 | President Poetin kondigde gisteren in een tv-toespraak aan dat gas vanaf vandaag alleen nog maar, weliswaar via een bank als tussenpersoon, in roebels wordt afgerekend. Wie dat niet doet, wordt afgesloten van gas. 'Het is blufpoker', zegt Rusland-correspondent Joost Bosman. 'Het is een tegensanctie, bedoeld om het Westen te straffen.'

Brand in Russisch brandstofdepot bij Oekraïense grens

06:55 | Er woedt vrijdagochtend brand in een brandstofdepot in de Russische stad Belgorod, op zo'n veertig kilometer van de grens met Oekraïne. Volgens de gouverneur van de Russische regio is het brandstofdepot aangevallen door militaire helikopters van het Oekraïense leger. Bewijzen daarvoor gaf de bestuurder niet.

Op sociale media gaan ongeverifieerde beelden rond waarop een grote brand en zwarte rookwolken in een bewoond gebied te zien zijn. Twee dagen eerder vond er in de regio een grote explosie plaats in een Russisch munitiedepot. Dat gebeurde bij het dorp Krasni Oktiabr, 12 kilometer van de Oekraïense grens. Vier mensen raakten daarbij gewond.

Het is ondanks de claim van de gouverneur onduidelijk waar de explosie van eerder deze week en de brand van vrijdag door zijn veroorzaakt. Oekraïne heeft geen verantwoordelijkheid opgeëist. Het is dan ook niet te zeggen of de incidenten iets te maken hebben met de oorlog in Oekraïne die enkele tientallen kilometers verderop, bij Charkov, woedt.

Situatie rondom Kiev lijkt iets te verbeteren

05:50 | De situatie rondom de Oekraïense hoofdstad Kiev lijkt iets te verbeteren. De militaire commandant van de stad meldt dit in de nacht van donderdag op vrijdag in een verklaring. In de buitenwijken van de stad zou nog altijd gevochten worden, maar verder bleef het donderdag relatief rustig. Het Oekraïense leger zou bezig zijn om de bevrijde gebieden rondom de hoofdstad vrij te maken van explosieven en mijnen. Ondanks de vorderingen moeten inwoners van de stad voorzichtig blijven en schuilen als het luchtalarm klinkt, meldt de commandant.

Australië belooft Oekraïne legervoertuigen na toespraak Zelenski

05:35 | Een dag na de toespraak van de Oekraïense president Volodimir Zelenski voor het Australische parlement, krijgt Oekraïne waar het om gevraagd heeft. Zelenski vroeg donderdag om legervoertuigen, zogenoemde Bushmasters. Deze werden vrijdag door de Australische premier Scott Morrison toegezegd.

Tijdens zijn toespraak zei Zelenski dat Australië 'zeer goede legervoertuigen bezit, die Oekraïne goed kan gebruiken'. Morrison liet weten dat het deze in Australië geproduceerde voertuigen aan het belaagde land gaat leveren. Hoeveel Bushmasters Oekraïne krijgt, is niet duidelijk. Morrison zei wel dat 'we niet alleen gebeden sturen, maar ook wapens, munitie, humanitaire hulp en nu ook deze gepantserde voertuigen'.

Zelenski sprak donderdag naast het Australische parlement ook de Tweede Kamer toe. Ook in die rede riep hij op tot meer militaire hulp. Nederland zei daarop al voor ruim 50 miljoen euro aan wapens te hebben geleverd.

EU vraagt China op top om Rusland niet te hulp te schieten

04:30 | De videotop die de Europese Unie en China vrijdag hebben belegd draait om de Russische oorlog tegen Oekraïne. De EU wil de verzekering van China dat het Rusland daarbij niet gaat helpen.

China is bezig met een hachelijke koorddansoefening, zeggen hooggeplaatste Brusselse bronnen voor aanvang van het overleg van EU-kopstukken met de Chinese premier en president. Het wil bondgenoot Rusland uit de wind houden zonder rechtstreeks met het Westen te botsen.

Maar als het tegemoetkomt aan Ruslands verzoek om militaire steun en hulp bij het omzeilen van westerse sancties, valt Beijing van het koord, aldus ingewijden. 'Dan ben je gewoon niet langer neutraal' Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie, voorzitter Charles Michel van de raad van regeringsleiders van de EU-landen en buitenlandchef Josep Borrell 'zullen de verzekering vragen dat China niet van zins is een economische reddingsboei of concrete steun te leveren in deze oorlog'.

Als China daarvoor toch kiest, heeft dat volgens de EU-bronnen ook voor het land zelf grote gevolgen. Dan worden ook Chinese bedrijven en banken geraakt en komt de aanhoudende groei van de welvaart, waarop het bewind in Beijing steunt, in het geding. Voor de Chinese economie is het Westen immers oneindig veel belangrijker dan Rusland.

Oekraïners mogen nu zonder vergunning aan het werk

03:30 | Oekraïners die vanwege de oorlog zijn gevlucht mogen aan het werk zonder tewerkstellingsvergunning. Vanaf 1 april geldt wel een meldplicht voor de werkgever en moeten ze in loondienst komen.

Veel naar Nederland gevluchte mensen hebben al aangegeven graag aan het werk te willen. Ook veel bedrijven zien de komst van Oekraïners zitten, vooral vanwege de krapte in veel sectoren. Vakbonden waken voor eventuele uitbuiting van Oekraïners.

Tot 1 april was voor een tewerkstellingsvergunning formeel nog een arbeidsmarkttoets nodig. Bedrijven moeten daarmee aantonen dat er geen geschikte kandidaten zijn in landen in de Europese Economische Ruimte. Dat maakte het bijna onmogelijk om werknemers van buiten die landen zoals Oekraïne aan te nemen. De Europese Unie nam op 4 maart al de Richtlijn Tijdelijke bescherming aan. Daarmee konden Oekraïners die dat wilden al wel aan het werk, mits er een aanvraag voor een vergunning was gedaan.

Zelenski ontslaat twee Oekraïense generaals vanwege verraad

03:20 | De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft in zijn dagelijkse videoboodschap laten weten dat twee 'verraders' zijn ontslagen. Het zou gaan om hooggeplaatste generaals die voor de Oekraïense veiligheidsdiensten werken. De president zegt dat hij 'geen tijd heeft voor landverraders'.

Zelenski noemt de twee mannen bij naam. De Oekraïense president waarschuwt 'antihelden' dat zij 'uiteindelijk allemaal gestraft zullen worden'. De BBC spreekt van 'een zeldzame glimp van interne onenigheid' in Oekraïne.

Voorzitter Europees Parlement onderweg naar Kiev

01:50 | De voorzitter van het Europees Parlement, Roberta Metsola, is onderweg naar de Oekraïense hoofdstad Kiev. Op Twitter schrijft de Maltese in zowel het Oekraïens als het Engels dat zij 'onderweg is naar Kiev'. Het bericht is voorzien van een foto van Metsola op een treinstation.

De reis van de kersverse voorzitter van het Europees Parlement was uit veiligheidsoverwegingen niet aangekondigd. Ook is het niet duidelijk wat er precies op het programma staat. Een woordvoerder wil enkel kwijt dat Metsola 'een boodschap van hoop en steun zal brengen'. Ze is de eerste leider van een Europees instituut dat sinds het begin van de oorlog een bezoek brengt aan de Oekraïense hoofdstad.

Vorige maand reisden de regeringsleiders van Polen, Slovenië en Tsjechië per trein naar Kiev. Na afloop van dat bezoek riep de Poolse premier Mateusz Morawiecki Europese, Britse en Amerikaanse leiders op om Kiev ook te bezoeken om er 'in de ogen van de vrouwen en kinderen te kijken'.

Zelenski: gevechten nog niet voorbij, situatie 'extreem moeilijk'

01:25 | De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft vrijdag in zijn dagelijkse videoboodschap gezegd dat 'de gevechten nog niet voorbij zijn' en 'er moeilijke dagen in het verschiet liggen'. In het zuiden van het land en in de Oost-Oekraïense Donbas-regio is de situatie momenteel 'extreem moeilijk', stelt Zelenski.

De Oekraïense president bevestigt dat de Russische troepen succesvol verdreven worden ten noorden van Kiev en rondom de steden Soemi en Tsjernihiv. 'We moeten ons echter ook realiseren dat dit onderdeel is van de Russische tactiek', zegt Zelenski, die benadrukt dat er geen sprake is van 'toevalligheden'.

Zelenski zegt te weten wat de Russen van plan zijn. 'De troepen trekken weg van gebieden waar we ze verslaan en concentreren zich op andere belangrijke plekken waar het voor ons moeilijk kan zijn', aldus de president. Hij vreest voor 'krachtige aanvallen' op onder meer Marioepol, Charkov en Cherson.

Brits leger: Russische troepen vanuit Georgië naar Oekraïne

00:55 | Rusland verzamelt troepen die momenteel in Georgië zijn om te helpen bij de strijd in Oekraïne. Volgens het Britse leger gaat het om zo'n 1200 tot 2000 militairen die worden verdeeld over drie verschillende bataljons.

Het is 'hoogst opmerkelijk dat Rusland op deze manier aan versterkingen probeert te komen', schrijven de Britten over de troepenverzameling in Georgië. Volgens het Britse leger, dat de oorlog in Oekraïne volgt met behulp van inlichtingendiensten, 'is dit indicatief voor de onverwachte verliezen aan Russische zijde'.

In de regio's Abchazië en Zuid-Ossetië in Georgië zijn Russische militairen gelegerd sinds Rusland het land in 2008 binnenviel.

Segers: trage uitvoering van sancties tegen Rusland is beschamend

00:00 | De uitvoering van het Nederlandse sanctiebeleid tegen Rusland is niet op orde en dat is beschamend. Dat zei ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers donderdagavond in televisieprogramma Op1. De fractievoorzitter stelt dat andere landen momenteel voortvarender zijn met hun strafmaatregelen tegen Moskou en dat Nederland moet aanhaken.

'Het is een crisis en het lukt ons niet om snel te handelen', stelde de leider van de coalitiepartij over het Nederlandse sanctiepakket tegen Rusland. 'De boten zijn weggevaren, de huizen van eigenaar gewisseld en de bv's aan de Zuidas zijn ontmanteld. Het is te laat.'

Gerelateerde artikelen