Internationaal2 apr '22 09:41Aangepast op 2 apr '22 20:51

Liveblog | Litouwen draait gaskraan uit Rusland helemaal dicht

Auteur: BNR Webredactie

Dit is het liveblog van 2 april over de oorlog in Oekraïne. Volgens Oekraïne zijn er zeven humanitaire corridors gepland voor evacuaties op zaterdag. En de Verenigde Staten steunen de Oekraïense defensie met nog eens 300 miljoen dollar.

Oekraïne evacueert duizenden mensen uit oorlogsgebieden

19:14 | Oekraïne heeft zaterdag ruim 4200 mensen geëvacueerd uit oorlogsgebieden, meldt vicepremier Irina Veresjtsjoek. Volgens haar worden in samenwerking met het Rode Kruis ook zeven zogenoemde humanitaire corridors in gereedheid gebracht om meer mensen uit de zwaar belegerde Oekraïense stad Marioepol te evacueren.

Het Rode Kruis kondigde eerder zaterdag een nieuwe poging aan om inwoners uit Marioepol te evacueren. Of die is gelukt en hoe die is verlopen is nog niet bekend. Een eerdere poging vrijdag moest voortijdig worden afgebroken omdat de vluchtroute niet veilig was.

De stad die al sinds de begindagen van de vijf weken durende Russische invasie omsingeld is, is het belangrijkste doelwit van Rusland in de zuidoostelijke regio Donbas in Oekraïne. Tienduizenden mensen zitten daar in de val en hebben amper toegang tot voedsel en water.

Het Rode Kruis stuurde vrijdag een konvooi van ruim 50 bussen en andere particuliere voertuigen richting de stad, maar zij keerden om, omdat de omstandigheden het onmogelijk maakten verder te gaan. Zowel het Rode Kruis als een assistent van de burgemeester van Marioepol beaamden vrijdag dat evacuatie uit die stad onmogelijk was. Rusland had voor vrijdag een humanitaire corridor voor Marioepol aangekondigd, maar die was volgens de assistent in de ochtend niet geopend.

Zelenski: terugtrekkende Russen leggen overal mijnen

18:48 | De Oekraïense president Volodimir Zelenski beschuldigt het Russische leger ervan overal mijnen te leggen. Dat zou volgens hem gebeuren tijdens de terugtrekking van de soldaten uit het noorden van het land. De president toonde geen bewijs voor zijn beschuldiging.

Zelenski deed de aantijging zaterdag in een videoboodschap. 'Ze leggen ze overal. Bij huizen, bij apparatuur en zelfs bij de lichamen van dode mensen. In het noorden van ons land vertrekken de indringers. Het gaat langzaam, maar het is merkbaar. Op sommige plaatsen worden ze er met gevechten uitgeschopt. Elders verlaten ze zelf de stellingen.'

Het Russische ministerie van Defensie heeft niet gereageerd op een verzoek om commentaar op de beschuldigingen.

Litouwen draait gaskraan uit Rusland helemaal dicht

18:38 | Litouwen heeft de toelevering van gas uit Rusland volledig stopgezet. Het land is niet langer afhankelijk van energie uit het buurland, meldt president Gitanas Nausėda op Twitter. Volgens het Litouwse ministerie van Energiezaken werkt het gastransmissiesysteem sinds begin april zonder de invoer van Russisch gas, waardoor Litouwen het eerste EU-land is dat niet langer Russisch gas importeert.

Nausėda moedigt de overige Europese landen aan om hetzelfde te doen. 'Jaren geleden heeft mijn land beslissingen genomen die ons vandaag in staat stellen om zonder pijn de energiebanden met de agressor te verbreken. Als wij het kunnen, kan de rest van Europa het ook!'

Door de oorlog in Oekraïne is de houding van Europa tegenover Rusland volgens Nausėda drastisch aan het veranderen. 'Sommige EU-landen hebben tijd nodig om hun energiebanden met Rusland te verbreken. Ik ben er zeker van dat we er wel komen. Zelfs als de oorlog voorbij is, kunnen we niet weer overgaan tot de orde van de dag.'

VluchtelingenWerk ziet toename Russische vluchtelingen

17:06 | Naast Oekraïense vluchtelingen arriveren ook steeds meer Russen in Nederland die hier bescherming zoeken. De afgelopen twee weken arriveerden op Schiphol tussen de twintig en dertig Russische vluchtelingen, meldt VluchtelingenWerk.

Sommigen zeggen te vrezen voor gevangenisstraf, omdat zij hebben deelgenomen aan een demonstratie of omdat zij kritiek op de Russische regering hebben geuit via sociale media. Ook zijn er Russen die weigeren te vechten in Oekraïne. Een deel van de recent gearriveerde vluchtelingen ziet geen toekomst meer in Rusland door het verslechterende klimaat voor lhbti'ers.

VluchtelingenWerk Nederland roept staatssecretaris Justitie en Veiligheid Eric van der Burg op deze 'moedige Russen' ruimhartig te beschermen. VluchtelingenWerk vindt dat de recente ontwikkelingen in Rusland goed moeten worden meegewogen bij de beoordeling van hun asielverzoek. Het huidige asielbeleid voor Russen is begin vorig jaar voor het laatst aangepast. Sindsdien is de repressie van politiek activisten en lhbti'ers flink toegenomen, stelt de organisatie.

Poolse premier wil strengere EU-sancties tegen Rusland

16:31 | De Poolse premier Mateusz Morawiecki dringt er bij de Europese Unie op aan de sancties van de EU tegen Rusland fors aan te scherpen. Volgens hem zijn de maatregelen die tot nu toe zijn genomen 'bij lange na niet genoeg'.

De regeringsleider van Polen had zaterdag een ontmoeting met de voorzitter van het EU-parlement, Roberta Metsola. Dat gebeurde in de buurt van Warschau in een opvangcentrum voor vluchtelingen van de oorlog in Oekraïne. De premier merkte op dat de wisselkoers van de Russische roebel was teruggekeerd naar het niveau van voor de aanval op Oekraïne. Volgens hem een aanwijzing dat Moskou zijn straf ontloopt. 'Dit betekent dat alle economische maatregelen, micro-economisch, macro-economisch, financieel, budgettair en monetair, niet hebben gewerkt zoals sommige politici hadden gewild.'

Morawiecki zei dat in sommige EU-landen zelfs wordt gepraat alsof de betrekkingen met Rusland kunnen terugkeren naar hun vooroorlogse normaal. 'Er zal geen terugkeer naar de normaliteit zijn zolang de soevereiniteit van Oekraïne wordt bedreigd.'

Polen, buurland van Oekraïne, vangt op dit moment ruim de helft op van de 4,1 miljoen Oekraïners die voor het oorlogsgeweld zijn gevlucht. Metsola bracht vrijdag ook een niet aangekondigd bezoek aan Oekraïne en sprak daar in Kiev met president Volodimir Zelenski. Ze zegde verdere steun aan Oekraïne toe en riep net als Morawiecki op tot strengere sancties.

Oekraïne staat voor grote gevechten in oostelijke en zuidelijke regio's, zegt hoge ambtenaar

15:04 | Er komen zware gevechten aan in de oostelijke en zuidelijke regio's van Oekraïne en in het bijzonder om de belegerde stad Mariupol, zei de Oekraïense presidentieel adviseur Oleksiy Arestovych zaterdag, en dat meldt Reuters.

Arestovych zei op de nationale televisie dat Oekraïense troepen rond Kiev meer dan 30 steden of dorpen in de regio hadden heroverd en de frontlinie vasthielden tegen Russische troepen in het oosten.

'Laten we ons geen illusies maken, er zijn nog steeds zware gevechten voor het zuiden, voor Marioepol, voor het oosten van Oekraïne', zei hij.

Oekraïne: Rusland trekt zich snel terug uit gebieden rond Kiev

15:02 | Russische troepen maken een 'snelle terugtocht' uit gebieden rond de hoofdstad Kiev en het noorden van Oekraïne. Dat zegt Michailo Podoljak, de adviseur van de Oekraïense president Volodimir Zelenski.

'Met de snelle terugtrekking van de Russen uit de regio's in en rond Kiev is het volkomen duidelijk dat Rusland prioriteit geeft aan een andere tactiek: terugvallen op het oosten en zuiden', schreef Podoljak op sociale media.

Een andere presidentiële adviseur, Oleksij Arestovitsj, zei dat troepen van zijn land dertig steden en dorpen rond de hoofdstad hebben heroverd op het Russische leger. Maar hij zei ook dat Oekraïne zich geen illusies moet maken dat de strijd snel voorbij is. 'Er komen zware gevechten aan in de oostelijke en zuidelijke regio's van Oekraïne en om de belegerde stad Marioepol in het bijzonder.'

Rusland heeft afgelopen week gezegd dat zijn troepen in Oekraïne zullen focussen op de 'bevrijding' van de Donbas. Rusland, dat de inval op 24 februari inzette, heeft gebieden in het oosten en zuiden veroverd en voert voortdurende aanvallen uit op de zuidelijke havenstad Marioepol.

'Rusland bestookt olieraffinaderij in centraal Oekraïne'

12:05 | Rusland heeft volgens defensiewoordvoerder generaal Igor Konasjenko in de nacht van vrijdag op zaterdag onder meer de grootste olieraffinaderij van Oekraïne met raketten bestookt. De raffinaderij bij Krementsjoek, ruim 250 kilometer ten zuidoosten van Kiev, is volgens hem dé bron van aardolie voor de Oekraïense strijdkrachten in het oosten van het land. Volgens de plaatselijke autoriteiten is de raffinaderij verwoest en zijn er enkele gewonden gevallen.

In dezelfde regio zijn volgens Konasjenko twee militaire vliegvelden aangevallen met precisieraketten, in Poltava en in Dnjeprpetrovsk. De drie doelwitten zijn in de regio tussen de stad Charkov en de rivier de Dnjepr. Er zijn volgens Kiev ook andere doelen in de infrastructuur van de plaatsen beschoten. Over slachtoffers zijn geen feiten beschikbaar.

De Russische minister van Defensie, Sergej Sjojgoe, zei afgelopen week dat 'de bevrijding' van het oosten van Oekraïne nu het voornaamste doel is. Volgens waarnemers proberen de Russen de Oekraïense strijdkrachten in het oosten, en achter de linies in de regio Donbas, af te snijden van de rest van het land. De Oekraïense strijdkrachten in met name de regio Donbas raken dan zonder bevoorrading en worden omsingeld.

Rusland valt naar eigen zeggen in de 'speciale militaire operatie' tegen Oekraïne alleen militaire doelen aan. Daar vallen ook munitie- of brandstofdepots en raffinaderijen onder. Rusland bestookt die doelen naar eigen zeggen met precisieraketten. Nabij de Oekraïense grens, in de regio bij Belgorod in Rusland, is afgelopen week twee keer melding gemaakt van brand of explosies in een munitiedepot, en in een complex van de staatsoliemaatschappij Rosneft. De explosies in het complex zouden volgens Rusland zijn veroorzaakt door Oekraïense beschietingen met gevechtshelikopters. Kiev weerspreekt dat.

'Geen Afghanisatie en geen langdurig conflict met Rusland'

11:45 | 'Er komt geen Afghanisatie en geen langdurig conflict met Rusland', dat zegt hoogste adviseur van de Oekraïense president Vlodimir Zelenski, Mykhailo Podoliak, op Twitter.

Ruimte-agentschap Rusland wil alleen samenwerken zonder sancties

11:17 | Het Russische ruimtevaartagentschap Roscosmos kan niet samenwerken met de Amerikaanse NASA en met Canadese, Japanse en Europese collega's zo lang de westerse economische sancties tegen Rusland van kracht zijn. Dit zei de chef van Roscosmos, Dmitri Rogozin. Dat betekent dat er ook geen samenwerking meer kan zijn ten aanzien van het Internationale Ruimtestation ISS.

Rogozin zei op Twitter dat het Westen 'met de sancties de Russische economie wil verwoesten en de Russen in wanhoop en honger willen storten, om Rusland op de knieën te krijgen. Dat zal ze niet lukken, maar ze hebben wel hun bedoeling kenbaar gemaakt'. Alle volgens hem 'illegale sancties' tegen Rusland moeten volgens Rogozin van tafel voor er sprake kan zijn van normale relaties en samenwerking rond het ISS en andere projecten. De baas van Roscosmos zei dat hij voorstellen aan het Kremlin heeft gedaan om de samenwerking met de buitenlandse partijen betrokken bij het ISS te beëindigen.

Het Europese ruimtevaartagentschap ESA schorste afgelopen maand bijvoorbeeld de samenwerking met Roscosmos ten aanzien van een missie naar Mars, ExoMars. Maar een Amerikaanse astronaut en twee Russische collega's zijn woensdag vanaf het ISS gewoon volgens de planning teruggekeerd op aarde, in Kazachstan.

EU wil geen extra sancties nadelig voor energiesector Rusland

10:57 | De Europese Unie beoogt meer sancties tegen Rusland uit te vaardigen, maar geen sancties die de Russische energiesector treffen. Dit zei de Europese commissaris van economische zaken, Paolo Gentiloni, in het Noord-Italiaanse Cernobbio.

Veel Europese landen zijn voor hun energiebehoefte aangewezen op met name de uitvoer van Russisch gas naar Europa. De unie zal volgens Gentiloni een zwakkere economische groei beleven dan eerder voorzien, maar geen recessie als gevolg van de oorlog. De prognose van 4 procent economische groei halen we niet, zei de eurocommissaris.

Economie Oekraïne kan volgens ministerie met 40 procent krimpen

10:56 | De economie van Oekraïne kan dit jaar met 40 procent krimpen door de oorlog in het land, meldt het Oekraïense ministerie van Economische Zaken. Volgens de Oekraïners is hun economie in het eerste kwartaal van 2022 met 16 procent gekrompen. Vooral sectoren waarin werk niet op afstand kan worden uitgevoerd, zijn zwaar getroffen.

Donderdag kwam ontwikkelingsbank EBWO ook met een raming voor de economie van Oekraïne. De bank, die ooit werd opgericht met als doel voormalige Sovjetstaten te helpen in de overgang naar een vrijemarkteconomie, verwacht dat de Oekraïense economie dit jaar met 20 procent krimpt. Naar eigen zeggen was de EBWO de eerste internationale financiële instelling die haar prognoses bijstelt sinds het uitbreken van de strijd. In de verwachtingen gaat de bank ervan uit dat binnen een paar maanden een staakt-het-vuren tot stand komt.

Kabinet roept op thermostaat lager te zetten, doet dat zelf ook

10:53 | Het kabinet roept in onder meer advertenties in de landelijke kranten op om korter te douchen en de thermostaat thuis en op kantoor op maximaal 19 graden te zetten. Zo kan energie worden bespaard. Zelf zet de rijksoverheid de verwarming in haar kantoorpanden 2 graden lager.

Zelenski zegt dat Rusland langzaam het noorden verlaat

10:31 | Russische troepen verlaten langzaam delen van het noorden van Oekraïne, zei president Volodimir Zelenski in een videotoespraak. Dat meldt Bloomberg. Het VK zei dat Russische troepen zich hebben teruggetrokken van de luchthaven Hostomel bij Kiev, die ze in de eerste dagen van de invasie veroverden.

China zegt sancties tegen Rusland niet opzettelijk te omzeilen

09:12 | China omzeilt niet opzettelijk de sancties tegen Rusland. Dat heeft een hoge Chinese diplomaat gezegd. De opmerking volgt een dag nadat de Europese Unie en China een videotop hadden gehouden. Tijdens de top had de EU tegen Beijing gezegd dat het land de sancties tegen Rusland om de oorlog in Oekraïne niet moet ondergraven.

De hoge Chinese diplomaat zei tegen verslaggevers dat China bijdraagt aan de wereldeconomie door normale handel met Rusland te drijven. 'China is geen partij met betrekking tot de crisis in Oekraïne', zei Wang Lutong, directeur-generaal Europese zaken bij het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken. 'We denken dat onze normale handel met andere landen niet mag worden aangetast.' China is een belangrijke bondgenoot van president Vladimir Poetin. 'Wij zijn tegen sancties, en de effecten van deze sancties dreigen ook over te slaan naar de rest van de wereld', zei Wang Lutong.

Rusland heeft China om hulp gevraagd nu de oorlog in Oekraïne minder succesvol verloopt dan gedacht en het land zucht onder tal van westerse sancties. Rusland helpen zou volgens de EU niet in het belang van China zijn. Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie wees op de economische tol die Beijing dan zou betalen.

Oekraïne zegt dat zeven humanitaire corridors gepland zijn voor evacuaties op zaterdag

09:07 | Voor zaterdag zijn zeven humanitaire corridors gepland om mensen uit de belegerde regio's van Oekraïne te evacueren, zei de Oekraïense vice-premier Iryna Vereshchuk. Dat meldt Reuters.

De geplande corridors bestaan uit een evacuatie voor mensen die met privévervoer uit de stad Marioepol vertrekken en er zijn bussen uit de stad Berdyansk die inwoners moeten evacueren, zei Vereshchuk.

Run op woonstudio's uit de fabriek voor opvang vluchtelingen

06:00 | De vraag naar snel te leveren prefabwoningen is door de komst van veel Oekraïense vluchtelingen erg groot. Marktleider Daiwa House Modular Europe is bijna door zijn voorraad heen. Ook zijn veel wooneenheden, in de volksmond bekend als wooncontainers, die nog uit de fabriek moeten rollen gereserveerd.

'Praktisch al onze voorraad en alles wat nog in onze pijplijn zit, is op dit moment ingezet', zegt een woordvoerder van Daiwa House Modular Europe, voorheen bekend onder de naam Jan Snel. "Dat is voor ons wel heel bijzonder." De kans bestaat dat het bedrijf gemeenten nee moet verkopen als ze nu om nieuwe wooneenheden vragen, geeft de zegsman aan.

Het in Montfoort gevestigde bouwbedrijf maakt wooneenheden in de fabriek. Die studio’s, ook populair onder studenten, kunnen vervolgens kant en klaar naar een locatie worden gebracht en vervolgens op elkaar worden gestapeld. Het woord wooncontainer gebruikt het bedrijf zelf overigens liever niet. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers is een zeer regelmatige klant van Daiwa House Modular Europe, maar de vraag naar de 'modules' is ook groot door de krapte op de woningmarkt.

NYT: VS willen Oekraïne aan oude Russische tanks helpen

04:53 |De Amerikaanse regering gaat helpen om tanks die gebouwd zijn in de voormalige Sovjet-Unie naar Oekraïne te krijgen. De tanks moeten de Oekraïense verdediging in de Donbas versterken, schrijft The New York Times op basis van een regeringsbron. In deze regio in het oosten van Oekraïne wordt zwaar gevochten.

Om hoeveel tanks het gaat en waar ze vandaan komen, is niet bekend. Verschillende landen in Oost-Europa beschikken nog over in de Sovjet-Unie gebouwde tanks, net als landen in het Midden-Oosten. De beslissing van de VS om als bemiddelaar op te treden tussen deze landen en Oekraïne is genomen na een verzoek hiertoe van de Oekraïense president Volodimir Zelenski, meldt de krant. Het Oekraïense leger kan overweg met dit soort tanks en kan ze gebruiken om doelen in de Donbas van op grote afstand te beschieten. De levering van de tanks moet volgens de bron binnenkort beginnen.

Pleidooi oud-topmilitairen: meer vuurkracht

03:59 | De extra miljarden voor Defensie moeten na het aanvullen van voorraden en het afsluiten van een betere cao worden gestoken in extra bewapening van schepen en verbetering van de luchtverdediging. Hiervoor pleiten drie voormalige topmilitairen in gesprek met De Telegraaf.

Oud-Commandant Zeestrijdkrachten Rob Verkerk, de vorige Commandant Landstrijdkrachten Leo Beulen en voormalig directeur Operaties Jouke Eikelboom stellen dat ons land dringend behoefte heeft aan meer vuurkracht op zee, land en in de lucht. Maar hun devies is eerst het huis op orde brengen.

VS steunen Oekraïense defensie met nog eens 300 miljoen dollar

02:49 | Het Amerikaanse ministerie van Defensie trekt nog eens 300 miljoen dollar (271 miljoen euro) uit voor extra militaire steun aan Oekraïne. Volgens een verklaring van het ministerie zal het geld worden besteed aan onder meer lasergestuurde raketsystemen, drones, pantservoertuigen, machinegeweren en satellietdiensten.

De regering van president Joe Biden heeft in totaal meer dan 2,3 miljard dollar beschikbaar gesteld voor versterking van de Oekraïense strijdkrachten. Het merendeel van dat geld, ruim 1,6 miljard dollar, is toegezegd sinds de Russische inval in Oekraïne.

Donderdag bood Biden in een telefoongesprek met zijn Oekraïense ambtgenoot Volodimir Zelenski ook 500 miljoen dollar financiële hulp aan.

Luchtmacht Oekraïne: wij domineren het luchtruim

01:12 | De Russische luchtmacht heeft geen controle over het Oekraïense luchtruim. De staf van de Oekraïense luchtmacht meldde vrijdagavond op Facebook dat het de Russen na ruim een maand oorlog niet is gelukt de Oekraïense luchtmacht en luchtverdediging uit te schakelen. Als een gevolg, voert Rusland steeds vaker artillerie- en raketaanvallen uit en minder luchtaanvallen. Ook vermijdt het gevechten met Oekraïense jagers.

Alleen in het oosten van Oekraïne, waar pro-Russische separatisten al sinds 2014 tegen de regering in Kiev vechten, domineert de Russische luchtmacht het luchtruim, omdat hier veel luchtafweersystemen naartoe zijn gebracht, aldus de verklaring. Elders zouden Russische vliegtuigen wegblijven.

Volgens Oekraïne is de Russische luchtmacht sinds 24 februari, de dag waarop de aanval op Oekraïne begon, 143 vliegtuigen en 131 helikopters kwijtgeraakt. Deze aantallen zijn niet onafhankelijk te verifiëren. De Oekraïense luchtmacht heeft niet de eigen verliezen bekendgemaakt.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen