Internationaal4 apr '22 08:39Aangepast op 4 apr '22 09:28

Zal Rusland bestraft worden voor oorlogsmisdaden?

Auteur: BNR Webredactie

Minister-president Mark Rutte is 'geschokt door berichten van afschuwelijke misdaden uit gebieden waar Rusland zich uit terugtrekt'. Dat laat de premier weten in een tweet. 'Dit moet onderzocht worden en Nederland en onze partners zullen niet rusten tot de daders van oorlogsmisdaden verantwoordelijk zijn gehouden.'

De Oekraïense autoriteiten hebben melding gemaakt van oorlogsmisdaden door Russische militairen in de stad Boetsja. Bij hun terugtrekking zouden de Russen honderden burgers hebben gedood. De burgemeester van Kiev, Vitali Klitsjko, spreekt van 'volkerenmoord'.

Oorlogsmisdaden

Zal Rusland bestraft worden voor deze oorlogsmisdaden? 'Er zal bewijs moeten zijn', benadrukt hoogleraar internationaal publiekrecht Marcel Brus van de Rijksuniversiteit Groningen. 'Maar het lijkt erop dat dit oorlogsmisdaden zijn.'

Brus vervolgt: 'Oekraïne kan Rusland als land verantwoordelijk houden. De Oekraïense president Zelenski benadrukt steeds dat dit misschien wel een genocide zou kunnen zijn. En één van de mogelijkheden hoe landen elkaar kunnen aanpakken is volgens het Internationaal Gerechtshof. Er loopt al een zaak over genocide. Het kan zijn dat Zelenski dit eraan wil toevoegen.'

Hoofd bevelvoerder

Wel kan het lastig zijn om Poetin te vervolgen, stelt Brus. 'Dan kom je uit op het individuele oorlogsstrafrecht. Welke soldaat heeft wat gedaan op welk moment? Naarmate je naar de keten van bevelvoering gaat kijken kan een commandant daarvoor verantwoordelijk worden gehouden. Poetin is natuurlijk wel hoofd bevelvoerder. Toch is het nog maar de vraag of Poetin dit geweten heeft. Anderzijds: wat heeft hij gedaan om ertegenin te gaan?’

Veel andere oorlogsmisdaden van het Russische leger moeten we volgens Brus ook niet vergeten. 'De aanval op de burgerbevolking, op woonhuizen, op burgerinstallaties, op ziekenhuizen. Dit is één van de vele misdrijven. Het net richting Poetin zal zich steeds nauwer sluiten. Er zal steeds meer bewijs zijn dat hij hiervoor verantwoordelijk is.'

Lees ook | 'Onderhoud tussen Poetin en Zelenski ver weg na beelden uit Boetsja'

Onderzoek

In tegenstelling tot in Tsjetsjenië of Syrië verwacht Brus dat verantwoordelijken nu wel aangepakt zullen worden. 'Er wordt nu heel hard onderzoek gedaan door het Internationaal Strafhof. De hele wereld heeft hier, nog meer dan bij de oorlogen in Tsjetsjenië of Syrië, mee kunnen kijken. Ik denk dat dit consequenties gaat hebben.’

Maar Brus benadrukt ook: ‘Zolang Poetin niet naar een ander land gaat, dat eventueel iets zou willen ondernemen om hem voor het Internationaal Strafhof te brengen als daar voldoende bewijs voor is, dan zouden we heel weinig kunnen doen. Datzelfde geldt voor lagere bevelhebbers, de generaals en commandanten', aldus Brus.

Volg in dit liveblog de laatste ontwikkelingen over de oorlog in Oekraïne

Gerelateerde artikelen