Internationaal5 apr '22 10:00Aangepast op 5 apr '22 11:14

Komt er een gasboycot? 'Europa is met handen en voeten gebonden'

Auteur: BNR Webredactie

De roep om hardere sancties tegen Rusland neemt toe nu er beelden naar buiten komen van vermeende oorlogsmisdaden in Oekraïne. Woensdag komt de EU mogelijk al met een nieuw pakket. Toch is het niet waarschijnlijk dat er een gasboycot komt, het zwaarste middel dat de Europese Unie in handen heeft. 'Europa is met handen en voeten gebonden', zegt BNR's buitenlandcommentator Bernard Hammelburg.

Volg de laatste ontwikkelingen rondom Oekraïne via ons liveblog

Vanuit Europese hoofdsteden is met afschuw gereageerd op de beelden van de met lijken bezaaide straten en massagraven in de Oekraïense stad Boetjsa. De Europese buitenlandchef Josep Borrell liet weten dat er snel zal worden gekeken naar extra sancties tegen Rusland. Maar terwijl veel landen voor zijn, lijkt een gasboycot vooralsnog uitgesloten.

De Poolse premier Morawiecki noemt Duitsland het 'grootste obstakel' voor een gasboycot. Dat land haalt op dit moment nog 40 procent van zijn gas uit Rusland. Toch is dit land niet de enige dwarsligger, denkt Hammelburg. 'Macron, die heeft ook gezegd: de maat is vol, we moeten nu echt maatregelen nemen, ook tegen fossiele brandstoffen. Maar dan noemde die met name steenkool en aardolie en niet gas. Dat liet hij buiten zijn verhaal. Dat tekent de situatie hier.' In totaal maakt de Europese Unie dagelijks 775 miljoen euro over aan Rusland voor olie en gas.

Lees ook | 'Zeker dat de Russen strijd gaan intensiveren'

Een andere potentiële dwarsligger is de net herkozen Hongaarse premier Viktor Orbán die de Oekraïense president Zelensky een 'tegenstander' noemt en die in februari nog een extra gasdeal sloot met Rusland.

Al begin maart kondigde de Verenigde Staten een boycot op Russische olie en gas aan, maar dat is volgens Hammelburg niet vergelijkbaar met de situatie in Europa. 'Biden heeft, zeg ik altijd, ietsje makkelijker praten. De import van fossiele brandstoffen in de Verenigde Staten uit Rusland is bijna verwaarloosbaar. En bovendien hebben de Amerikanen zelf een netto overschot aan olie en gas.'

Opvallend is dat de drie Baltische staten sinds 1 april op eigen houtje zijn gestopt met de import van Russisch gas. De drie landen maken samen gebruik van de ondergrondse gasopslag in Letland.

Nieuwe sancties kunnen aanstaande woensdag al worden verwacht, zegt de Franse minister van Europese Zaken Clement Beaune. Het is nog onduidelijk wat er precies aan komt. Een boycot op Russische olie en steenkool zou dus wel tot de opties behoren.

Lees ook | Beelden: lichamen Boetsja lagen er al meerdere weken; Rusland ontkent

Rituele dans

In een reactie op de vermeende oorlogsmisdaden hebben verschillende EU-landen al wel Russische diplomaten uitgezet. Duitsland wijst 40 diplomaten uit en Frankrijk 35. Als er zeer grote spanningen zijn tussen landen, dan is dit volgens Hammelburg een veelgebruikte strafmaatregel. Tegelijkertijd is volgens hem ook een beetje een 'rituele dans'. 'In diplomatieke termen zijn dit hele ernstige wapens, maar strikt genomen betekent het niet zo veel.' Vorige week wees ook Nederland 17 Russische diplomaten uit vanwege 'spionage'.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen