Internationaal11 apr '22 22:23

Liveblog | 'Russen gebruiken giftige stof in Marioepol'

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 47 van de oorlog in Oekraïne. New York Times meldt nieuwe doden onder burgers. Kritiek in de Kamer op belofte Von der Leyen aan Kiev. Volg dit liveblog voor het laatste nieuws.

Russen gebruiken giftige stof in Marioepol

22:20 | In de belegerde Zuidoost-Oekraïense stad Marioepol hebben de Russen een giftige stof ingezet tegen burgers en Oekraïense militairen. Dat melden de daar vechtende Azovbataljon en verscheidene Oekraïense media.

Troepen van de Russische bezetter zouden met een drone een 'giftige substantie van onbekende oorsprong' hebben gedropt die onder meer ademhalingsproblemen veroorzaakte, aldus de meldingen.

Oekraïne hield al er sinds het begin van de oorlog rekening mee dat de Russen chemische wapens zouden gaan inzetten. Na ruim zes weken strijd is bijna heel Marioepol door de Russen en pro-Russische rebellen veroverd, maar er wordt nog verzet geboden.

WTO vreest flinke tik voor wereldhandel door oorlog Oekraïne

20:23 | De oorlog in Oekraïne kan een gevoelige klap uitdelen aan de wereldwijde handel, omdat handelsstromen ernstig worden verstoord. Dat meldde de Wereldhandelsorganisatie (WTO). De organisatie verwacht dat daardoor de groei van de wereldhandel ondermijnd zal worden, net als de groei van de internationale economie.

(ANP / SIPA Press France)

De WTO zegt dat de oorlog een 'humanitaire crisis van immense omvang' heeft veroorzaakt en ook een zware klap voor de wereldeconomie. Oekraïne en Rusland hebben een relatief beperkt aandeel in de wereldhandel, maar zijn volgens de WTO wel erg belangrijke leveranciers van belangrijke producten zoals levensmiddelen en energie. Door de oorlog en de harde economische sancties tegen Rusland worden die leveringen ernstig verstoord.

De organisatie zegt dat Europa waarschijnlijk de grootste impact zal voelen van de oorlog, omdat Europese landen de belangrijkste exportmarkten voor Rusland en Oekraïne zijn. Maar landen in Afrika en het Midden-Oosten zijn het meest kwetsbaar voor de gevolgen van de crisis omdat zij erg veel tarwe en andere landbouwproducten uit Rusland en Oekraïne importeren. Daardoor stijgen de prijzen van voedsel en energie sterk en neemt de kans op armoede onder de lokale bevolking in die landen flink toe, aldus de WTO.

Hoekstra: Olie-embargo Rusland steeds een stapje dichterbij

19:33 | De EU-landen zijn het ook maandag nog niet eens geworden over het weren van Russische olie. Maar een olie-embargo komt wel degelijk steeds een stapje dichterbij, denkt minister Wopke Hoekstra van Buitenlandse Zaken.

EU-buitenlandchef Josep Borrell, die maandag een vergadering van Hoekstra en zijn EU-collega's over de Russische oorlog tegen Oekraïne leidde, rekent erop dat het uiteindelijk van zo'n embargo komt. 'Je weet niks zeker, maar wat je wel ziet is dat ook door het aandringen van een aantal landen waaronder Nederland de discussie steeds voortgaat', zei Hoekstra na afloop. Bovendien geven de berichten over Russische wandaden in Oekraïne 'hoe wrang dat ook klinkt, toch wel weer momentum' voor zulke strafmaatregelen.

Daarbij worden de ministers wel steeds geremd door 'de wetenschap dat iedereen het moet kunnen dragen', ook lidstaten die heel afhankelijk zijn van Russische olie. Maar je ziet 'dat het blijven duwen op dit soort discussies wel degelijk helpt', aldus Hoekstra. Zo ging het ook met het weren van Russische schepen uit Europese havens, waarvoor sommige landen aanvankelijk niet warm liepen. Dat Nederland andere landen met grote havens bewerkte, heeft uiteindelijk resultaat gehad, zegt de minister.

Zolang een embargo er nog niet in zit, moeten EU-landen zelf hun afhankelijkheid van Russische energie verminderen, stelde Hoekstra zijn collega's voor. Hij vertelde hen daartoe over de Nederlandse plannen om daarvan af te raken. 'Ik heb het als een alternatief genoemd. We hebben gewoon niet de luxe om maar op één paard te wedden.'

Duitsland wil ook zware wapens aan Oekraïne leveren

18:49 | Duitsland wil nu ook zware wapens aan Oekraïne leveren. Buitenlandminister Annalena Baerbock sprak zich daar voor uit. De regering in Berlijn was eerder nog huiverig voor wapenleveranties aan het door Rusland aangevallen land, maar stuurde inmiddels al lichter wapentuig, zoals luchtafweerraketten en machinegeweren.

'Nu is geen tijd voor smoesjes, maar voor creativiteit en pragmatisme', aldus Baerbock tegen Duitse media. De Duitse wapenfabrikant Rheinmetall maakte al bekend binnen zes weken de eerste tanks te kunnen leveren. Het gaat daarbij om tot vijftig tanks van het oudere type Leopard 1. Rheinmetall bekijkt momenteel de toestand van de tanks, die uit voorraden van buitenlandse legers stammen. Oekraïense soldaten zouden binnen enkele dagen kunnen leren hoe ze de Leopard in moeten zetten, aldus Rheinmetall.

Het bedrijf heeft ook nog een partij afgedankte pantserwagens die na een opknapbeurt weer zijn te gebruiken. De eerste tien kunnen over ruim een maand in Oekraïne zijn.

EU: Rusland brengt hongersnood in de wereld en geeft EU de schuld

18:11 | Rusland veroorzaakt hongersnood in de wereld, zegt buitenlandchef Josep Borrell van de Europese Unie. En het geeft daarvan ten onrechte het Westen de schuld.

Het Russische leger vernietigt graanvoorraden in Oekraïne, een van 's werelds belangrijkste graanleveranciers, en legt met havenblokkades de Oekraïense export lam, stelt Borrell. Maar Rusland beweert dat het de westerse sancties zijn waardoor voedselschaarste en honger op de loer liggen.

'Zij veroorzaken de schaarste, zij brengen honger teweeg in de wereld. Rusland zaait bommen op Oekraïnes velden en Russische oorlogsbodems blokkeren tientallen schepen vol graan', zei de hoogste diplomaat van de EU na overleg met de ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten.

Borrell zegt zich schrap te zetten voor een nieuw slagveld in de propagandaoorlog tussen Rusland en het Westen. Hij verwijst naar de 'vaccindiplomatie' tijdens de coronacrisis, toen landen als China en Rusland landen voor zich probeerden te winnen met desinformatie over bijvoorbeeld vaccins en het hier en daar strooien met eigen waar. De EU zag zich toen gedwongen luider uit te spreken waarvoor zij staat en andere landen actiever te helpen. Zij zou zich nu tegen Russische 'voedseldiplomatie' moeten weren, aldus de buitenlandchef.

Felle kritiek Kamer op beloftes Von der Leyen

18:01 | De belofte van Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen dat Oekraïne versneld lid kan worden van de EU leidt tot een harde botsing in de Tweede Kamer. Partijen als VVD, PVV en SP noemen haar plannen 'onzinnig' en 'onverstandig'.

D66 en GroenLinks tonen juist grote waardering. Wat opvalt, is dat coalitiepartijen VVD en D66 ver uiteen liggen. Toetreding van een nieuwe lidstaat kan uitsluitend als alle EU-lidstaten, dus ook Nederland, daarmee instemmen.

'Het is een belangrijk voorstel waar D66 voor is. Oekraïne voldoet aan de eisen om kandidaat-lidstaat te worden van de Europese Unie. Bovendien omarmt het land niet alleen de Europese waarden, maar vechten ze hier ook ongelooflijk hard voor', zegt Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma (D66) in gesprek met BNR.

Kamerlid Jasper van Dijk (SP) vindt de oorlog in Oekraïne geen reden om 'Oekraïne nu een voorkeursbehandeling te geven'. 'Dat is een verkeerd signaal. We moeten steun geven aan Oekraïne, maar niet allerlei andere landen passeren die ook al jaren in de rij staan. Je moet deze worst niet voorhouden aan Oekraïne, je kunt op andere manieren ook steun verlenen', zegt Van Dijk.

VluchtelingenWerk: 13.700 lege bedden zijn voor Oekraïners nodig

17:53 | Nederland heeft 'alle hens aan dek' nodig om nog veel meer opvangplekken voor Oekraïners te vinden, zegt VluchtelingenWerk Nederland. De organisatie denkt dat de huidige 13.700 vrijgemaakte maar nog onbeslapen bedden nodig zijn om het onbekende aantal mensen uit het land in oorlog een plek te geven. En dus kunnen die plekken nu niet worden weggegeven aan andere vluchtelingen, zoals asielzoekers uit Syrië.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid meldde maandag dat de overheid bijna 28.000 mensen opvangt en in totaal ruim 41.700 bedden klaarstaan. 'We weten niet hoeveel Oekraïners er nog gaan komen. Dat kan een veelvoud zijn van die er nu zijn, misschien wel honderdduizend', aldus een woordvoerder van VluchtelingenWerk. De organisatie ziet dat het tempo waarmee gemeenten nieuwe locaties vinden nu nog hoog ligt. 'Maar de voor de hand liggende locaties zijn nu gekozen, dus hierna zal het moeilijker worden. Er komt een moment dat het echt heel spannend gaat worden.'

Op hoeveel gevluchte mensen uit Oekraïne Nederland moet rekenen, is onbekend. 'We weten het simpelweg niet.' Wel is de verwachting dat uit dat land 'veel grotere aantallen' komen dan het aantal mensen dat via aanmeldcentrum Ter Apel binnenkomt. 'Het is goed dat we nu bedden hebben leegstaan, zodat we straks niet in de problemen komen en binnen enkele weken niks meer hebben.'

Hoewel het aanmeldcentrum in Ter Apel overloopt, de opvang van 'reguliere' vluchtelingen bij het Centraal Orgaan opvang asielzoekers 'piept en kraakt' en die opvanglocaties 'lang niet altijd een pretje zijn', is er nog wel plek voor hen gevonden in onder meer evenementenhallen, azc's, kazernes en heel af en toe in hotels. Zodra dat niet meer het geval is "en het scenario opdoemt dat andere vluchtelingen op straat belanden, dan moeten deze lege bedden zeker gebruikt worden", aldus VluchtelingenWerk. 'Want er zijn bedden nodig voor alle soorten vluchtelingen, en niet voor mensen uit bepaalde landen.'

De 'totale opvang' van gevluchte mensen is 'een hele grote opgave', aldus de woordvoerder. Vooral om vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen, 'dat zijn met name Syriërs, Jemenieten, Turken en Afghanen', door te laten schuiven naar een woning en hen zo uit de overvolle opvang te halen. Daarvoor moeten gemeenten 'in de eerste helft van dit jaar nog op zoek naar duizenden plekken'.

Vredesmissie Nehammer bij Poetin was 'moeilijk'

17:25 | De vredesmissie van de Oostenrijkse bondskanselier Karl Nehammer, die op bezoek ging bij de Russische president Vladimir Poetin, was 'moeilijk' en verliep zeker niet vriendschappelijk. De discussie was zeer direct, open maar ook zwaar, aldus de regeringsleider uit de Alpenrepubliek na afloop van het gesprek dat ongeveer een uur duurde.

Nehammer was de eerste leider van een lidstaat van de Europese Unie die Poetin bezocht sinds het begin van de Russische invasie in Oekraïne op 24 februari. De ontmoeting was in de residentie van Poetin, een landgoed net buiten de Russische hoofdstad Moskou.

De Oostenrijker hoopte met zijn bezoek de dialoog tussen Rusland en Oekraïne te bevorderen. Zaterdag was Nehammer nog in Oekraïne geweest voor overleg met de Oekraïense president Volodimir Zelenski. Hij dacht geschikt te zijn als bemiddelaar, omdat Oostenrijk niet bij de NAVO zit en nauwere banden met Moskou heeft dan veel andere EU-landen.

De belangrijkste boodschap van de kanselier aan de Russische president was dat de strijd in Oekraïne moet stoppen, omdat er in een oorlog 'aan beide kanten alleen verliezers zijn', aldus een verklaring van het kantoor van Nehammer na afloop. Hij zou in het gesprek de ernstige oorlogsmisdaden in Boetsja en andere Oekraïense plaatsen hebben aangekaart. De misdrijven waren aan het licht gekomen na het vertrek van de Russen daar. Nehammer benadrukte dat de verantwoordelijken berecht moeten worden. Poetin gaf nog geen verklaring over het overleg.

Finland en Zweden flirten met NAVO-lidmaatschap, Rusland woedend

17:20 | Zowel Finland als Zweden zouden deze zomer al lid kunnen worden van de NAVO. Dat melden bronnen aan The New York Times. Eerder waarschuwde Rusland beide landen nog om niet toe te treden, maar nu lijkt er juist schot in de zaak te komen. BNR's buitenlandcommentator Bernard Hammelburg denkt echter dat het zo snel nog niet gaat.

Leider pro-Russische separatisten claimt inname haven Marioepol

17:01 | Pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne hebben de haven van Marioepol ingenomen, claimt hun leider. De informatie is niet onafhankelijk bevestigd.

De Oekraïense strijdkrachten verliezen steeds meer terrein in de zuidelijke stad, maar Marioepol is nog niet volledig in handen van Russische troepen en separatisten. 'Wat de haven van Marioepol betreft, deze is al onder onze controle', zei Denis Poesjilin volgens het Russische persbureau RIA Novosti. Hij leidt de separatisten die in de regio Donetsk een eigen volksrepubliek hebben uitgeroepen. Marioepol ligt in het zuiden van deze regio.

Marioepol wordt al weken omsingeld en zwaar onder vuur genomen. De stad is grotendeels vernietigd en er is een tekort aan voedsel, water en medicijnen. Inwoners kunnen via humanitaire corridors naar veiligere gebieden reizen, maar moeten wel over eigen vervoer beschikken.

EU bestempelt Russische vliegmaatschappijen als onveilig

16:29 | De Europese Unie heeft 21 Russische vliegmaatschappijen als onveilig aangemerkt. Rusland heeft veel van hun vliegtuigen opnieuw geregistreerd om EU-sancties te omzeilen, maar dat gaat volgens Brussel in tegen de internationale veiligheidsregels.

De maatschappijen, waaronder belangrijke als Aeroflot en Rossiya, mogen door de maatregel niet naar, van of over de EU vliegen. Maar dat mochten ze al niet door EU-sancties wegens de Russische oorlog tegen Oekraïne. De zwarte lijst van de EU heeft volgens de unie echter ook grote invloed in de rest van de wereld.

Sinds vorige maand mogen Europese bedrijven Russische luchtvaartmaatschappijen geen vliegtuigen meer leasen. Die verloren hun veiligheidspapieren, waardoor carriers honderden toestellen niet meer zouden kunnen gebruiken. Moskou registreerde de vliegtuigen daarop in Rusland en geeft zelf certificaten van luchtwaardigheid af.

'Dit is niet alleen een duidelijke schending van het internationale burgerluchtvaartverdrag, maar ook een onmiddellijk gevaar voor de veiligheid', zegt verantwoordelijk eurocommissaris Adina Vălean. Ze bezweert wel dat de maatregel geen nieuwe sanctie is, maar alleen is genomen uit veiligheidsoverwegingen. 'We vermengen veiligheid niet met politiek.'

Oekraïne verwacht dat Russisch offensief in oosten 'snel' begint

16:03 | Oekraïne verwacht dat Rusland op korte termijn begint met een groot offensief in het oosten van het land. 'De vijand is bijna klaar met de voorbereidingen voor de aanval op het oosten, de aanval zal snel beginnen', aldus een woordvoerder van het ministerie van Defensie.

Wanneer de aanval precies begint, is volgens de woordvoerder niet duidelijk. De zegsman zegt dat Oekraïne zich baseert op bronnen van westerse inlichtingendiensten. Ook zegt hij dat het Oekraïense leger 'klaar is'.

Rusland focust zich sinds kort in Oekraïne op de inname van de oostelijke regio's Donetsk en Loehansk, waar pro-Russische separatisten zitten. Inwoners van die gebieden zijn door de Oekraïense autoriteiten opgeroepen te vertrekken nu dat nog mogelijk is.

Oostenrijkse media: overleg Nehammer en Poetin begonnen

15:33 | De Oostenrijkse bondskanselier Karl Nehammer is in Moskou begonnen aan zijn overleg met de Russische president Vladimir Poetin, melden Oostenrijkse media. De twee leiders spreken elkaar over de oorlog in Oekraïne.

Nehammer is de eerste EU-leider die Poetin in Moskou bezoekt sinds het begin van de Russische inval in Oekraïne op 24 februari. Hij hoopt met zijn bezoek de dialoog tussen Rusland en Oekraïne te bevorderen. Zaterdag was Nehammer nog in Oekraïne voor overleg met de Oekraïense president Volodimir Zelenski.

Nehammer en Poetin zullen geen gezamenlijke persconferentie houden. Het Kremlin meldde eerder op maandag geen beelden vrij te geven van het begin van het overleg en zal achteraf niet met een verklaring komen. Poetin gaat dinsdag wel vragen van journalisten beantwoorden. Nehammer spreekt volgens een Kremlin-woordvoerder na de ontmoeting via een videoverbinding met journalisten.

Hotels blijven vluchtelingen opvangen ondanks toename boekingen

15:24 | Bij de grote Nederlandse hotelketens Fletcher en Van der Valk nemen de boekingen eindelijk weer toe na twee jaar coronacrisis. Toch willen ze zich, ook nu het weer drukker wordt met gasten, in blijven zetten voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. 'Dit zit de reguliere business in de weg, maar dat is nu eenmaal zo', geeft topman Rob Hermans van Fletcher aan.

De directeur benadrukt dat zijn hotels aankomend paasweekend helemaal vol zitten. Tegelijkertijd heeft hij zo'n achthonderd bedden geregeld voor vluchtelingen. Van de circa 110 Fletcher-hotels zijn er acht à negen momenteel volledig ingericht voor de opvang van Oekraïners.

Hermans gaat ervan uit dat de situatie de komende maanden nog niet verandert en dat de bedden ook in de zomer nog niet vrijkomen voor normale gasten. Dat betekent dat Fletcher voor de aan vluchtelingen aangeboden kamers alleen een kostprijsvergoeding krijgt en dus geen normale omzet kan draaien.

Het op straat laten staan van Oekraïners is geen optie, vindt ook Van der Valk. Bij die keten, met ongeveer 75 Nederlandse vestigingen, verschilt het sterk per hotel hoeveel vluchtelingen er tijdelijk onderdak hebben. Daarover hebben de hotels allemaal eigen afspraken gemaakt met gemeenten. Een woordvoerder kan daarom geen cijfers noemen.

Wat het verstrekken van cijfers ook lastig maakt, is dat de vluchtelingen in sommige gevallen maar een paar dagen in de hotels verblijven. Van der Valk vindt dat een hotelkamer geen ideale verblijfplaats is voor de vluchtelingen, vandaar dat meestal het streven is om hen maar kort onderdak te bieden en snel een betere verblijfplaats te zoeken.

Eerder lieten EuroParcs en Landal GreenParks al weten ook tijdens Pasen en de meivakantie plekken vrij te houden voor Oekraïense vluchtelingen. De vakantieparken hebben de afgelopen periode op verzoek van gemeenten al vluchtelingen opgevangen en blijven dat de komende tijd doen. Rivaal Roompot gaf vrijdag evenwel aan de komende weken helemaal te zijn volgeboekt en het bedrijf kan daardoor even geen Oekraïners opvangen.

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) probeert gemeenten er daarom ook toe te bewegen bepaalde opvanglocaties voor een langere periode veilig te stellen. Zo werd maandag bekend dat het A&O-hostel aan de Hogehilweg in Amsterdam langer een opvang kan blijven. Op verzoek van het COA heeft de gemeente Amsterdam besloten om de opvang op die plek met elf maanden te verlengen tot 1 maart 2023. In de tussentijd wordt ook nog gezocht naar een andere locatie in Amsterdam die langer kan worden gebruikt.

Noodopvang Oekraïners in MECC Maastricht gaat dicht

14:28 | De noodopvang voor Oekraïense vluchtelingen in het congrescentrum MECC in Maastricht gaat eind volgende week dicht. Dan begint het seizoen voor beurzen en andere evenementen. De eerste beurs na het vertrek van de Oekraïners is gericht op mensen die een tweede huis zoeken.

In het MECC verblijven momenteel nog ongeveer vijftig mensen, laat de Veiligheidsregio Limburg-Zuid weten. Het is de bedoeling dat zij in de komende dagen allemaal een plek in reguliere opvanglocaties kunnen vinden. Begin volgende week opent de veiligheidsregio een nieuwe 'doorstroomlocatie'. Dat is sporthal Glanerbrook in Sittard-Geleen. Daar is plek voor ongeveer 300 vluchtelingen.

Bijna 28.000 Oekraïners in opvanglocaties overheid, 41.700 bedden klaar

14:12 | In de opvanglocaties van de overheid worden momenteel 27.842 mensen uit Oekraïne opgevangen, meldt het ministerie van Justitie en Veiligheid. Dat betekent dat er sinds donderdag ruim 3100 Oekraïners zijn bijgekomen. Het gaat om mensen die zijn gevlucht voor het Russische geweld of mogelijk al in Nederland verbleven en vanwege de oorlog niet meer terug kunnen naar hun thuisland.

Inmiddels zijn er in de 25 veiligheidsregio's in totaal 41.743 bedden beschikbaar gemaakt voor de opvang van de vluchtelingen. Dat zijn er flink meer dan er donderdag waren: een stijging van 7818. De regio's spraken vorige maand met het kabinet af dat ze zo snel mogelijk 50.000 opvangplekken zouden creëren.

De Oekraïners die worden opgevangen door particulieren of op een andere manier onderdak hebben, zijn niet in deze opvangcijfers meegenomen.

Verder hebben zich tot nu toe 31.340 Oekraïners geregistreerd bij de gemeenten. Dat zijn er 3406 meer dan afgelopen donderdag het geval was. De inschrijving in de gemeentelijke basisregistratie is belangrijk, omdat de overheid hiermee onder meer voorzieningen kan regelen voor de betrokkenen zoals zorg en onderwijs. In deze cijfers zijn wel de mensen meegeteld die ook op een andere manier worden opgevangen.

Frans team in Oekraïne voor onderzoek naar oorlogsmisdagen

13:50 | In Oekraïne is een Frans team aangekomen om lokale onderzoekers te helpen bij het onderzoeken van de oorlogsmisdaden rond Kiev. De Franse ambassadeur Etienne de Poncins schrijft op Twitter dat dit de eerste buitenlandse eenheid is die dergelijke steun aanbiedt.

De vele doden die in Boetsja gevonden zijn lager er al weken, blijkt uit satellietbeelden die The New York Times heeft geanalyseerd. De conclusie staat in schril contract met de reactie van Rusland op de oorlogsmisdaden. Volgens het land zijn de beelden in scene gezet en werden de lichamen er pas op of rond 30 maart neergelegd, toen Russische militairen al vertrokken waren.

Zelenski niet bereid om deel Oekraïne weg te geven

13:16 | De Oekraïense president Volodimir Zelenski 'is niet bereid om enig deel van Oekraïne weg te geven', in ruil voor vrede in zijn land. Dat zegt Zelenski tegen Scott Pelley van de Amerikaanse televisiezender CBS. Ook zei de president dat hij de Krim nooit zal erkennen als Russisch grondgebied ondanks dat het schiereiland in 2014 door Rusland werd geannexeerd.

Zelenski gaat uit van tienduizenden doden in Marioepol

13:05 | De Oekraïense president Volodimir Zelenski gaat ervan uit dat er tienduizenden mensen zijn gedood in de zuidelijke havenstad Marioepol. In en rond de stad wordt al weken zwaar gevochten door Russische en Oekraïense militairen.

De toegang tot Marioepol is vooralsnog erg beperkt, waardoor het moeilijk is voor de Oekraïense regering of waarnemers van de Verenigde Naties om een goed beeld te krijgen van wat er in de stad is gebeurd. Het dodental dat Zelenski noemt is dus nog niet te verifiëren. Dagelijks worden nog evacuatieroutes geopend voor mensen die de stad willen verlaten.

'Marioepol is vernietigd en er zijn tienduizenden doden, maar ondanks dit stopt Rusland het offensief niet', aldus de president.

Zelenski zei in een toespraak voor het Zuid-Koreaanse parlement dat Rusland niet stopt, totdat het gedwongen wordt. 'Rusland brengt nu tienduizenden militairen samen voor een volgende offensief. Wij hebben meer hulp nodig als we deze oorlog willen overleven.'

Volgens de president heeft Rusland een groot deel van de Oekraïense infrastructuur verwoest. Hij zegt dat zeker driehonderd ziekenhuizen kapot zijn gemaakt door de Russen.

Protesterende journalist Ovsjannikova werkt voor Die Welt

12:55 | De Russische journalist Marina Ovsjannikova die bekend werd van een protestactie tegen de oorlog in Oekraïne werkt sinds kort voor de Duitse krant Die Welt. Ovsjannikova stopte bij haar werkgever staatszender het Eerste Kanaal nadat ze in de uitzending een bord omhoog hield waarop stond dat de kijkers worden voorgelogen over de oorlog.

Die Welt maakte maandag bekend dat de 43-jarige Ovsjannikova freelance correspondent wordt en gaat schrijven over Oekraïne en Rusland en dat ze ook regelmatig op de televisiezender van Die Welt te zien zal zijn.

Hoofdredacteur van Die Welt Ulf Poschardt zei dat Ovsjannikova 'moed toonde op een beslissend moment'. 'Ze verdedigde de belangrijkste journalistieke waarden, ondanks de dreiging van onderdrukking.'

De Russische journalist noemt Die Welt een krant die 'staat voor wat zo fel wordt verdedigd door de moedige mensen in Oekraïne: vrijheid. Ik zie het als mijn taak als journalist om op te komen voor vrijheid.'

Ovsjannikova kreeg voor haar actie op de Russische staatstelevisie een boete van 3000 roebels (bijna 260 euro) en ze kan nog vijftien jaar celstraf krijgen. Frankrijk bood haar politiek asiel aan, maar dat weigerde ze.

'Russische krimp van 11 procent is te groot'

12:05 | Volgens de Wereldbank halveert de Oekraïense economische productie dit jaar naar verwachting in vergelijking met 2021. Het Oekraïense bbp zal met 45 procent krimpen en de Russische economie zal met 11,2 procent dalen. BNR-econoom Han de Jong noemt de cijfers speculatief. 'Ik denk dat die 11 procent veel is.'

Poolse grensbewaking telt 2,66 miljoen mensen uit Oekraïne

10:35 | Sinds de Russische invasie in Oekraïne zijn 2,66 miljoen mensen naar Polen gevlucht. Volgens de Poolse grensbewaking zijn er zondag 28.500 mensen het land binnengekomen, iets minder dan op zaterdag.

Zondag zijn ook ongeveer 19.400 mensen naar Oekraïne teruggegaan. Dat waren vooral Oekraïense staatsburgers, volgens Polen. Eerst waren het vooral mannen die tegen Rusland wilden vechten, maar nu zitten er steeds meer vrouwen en kinderen bij. Het gaat dan vaak om mensen die in gebieden wonen waar de Russische militairen zijn vertrokken.

Het is niet bekend hoeveel van de 2,66 miljoen mensen nog in Polen zijn, omdat de aantallen niet officieel worden bijgehouden. Veel mensen zijn dus teruggekeerd en er zijn ook Oekraïners doorgereisd naar andere EU-landen, zoals Nederland.

Société Générale vindt koper voor belang in Russische Rosbank

10:25 | De Franse bank Société Générale trekt zich terug uit Rusland door zijn belang in Rosbank te verkopen. Het financiële concern heeft in Interros Capital ook al een koper gevonden voor de deelneming. Interros is een investeringsvehikel dat is gelieerd aan de invloedrijke Russische oligarch Vladimir Potanin.

Société Générale was via Rosbank jaren in Rusland actief. Maar door de Russische inval in Oekraïne kregen de Fransen net als andere grote westerse bedrijven te maken met grote sociale druk om Rusland te verlaten. De koopovereenkomst moet nog wel goedgekeurd worden door de autoriteiten.

Financieel is de stap niet aantrekkelijk voor het concern, dat hierdoor zo'n 2 miljard euro moet afschrijven. Maar Société Générale benadrukt dat de deal ervoor zorgt dat de bank Rusland 'op een ordelijke manier' kan verlaten, terwijl voor medewerkers en klanten de continuïteit gewaarborgd blijft.

'Een Russische gas- en olieboycot zal er uiteindelijk wel van komen'

10:25 | De Europese ministers van Buitenlandse Zaken komen vandaag samen in Luxemburg. En er staan officieel meerdere zaken op de agenda - maar het zal natuurlijk met name gaan over de situatie rondom Oekraïne.

Gazprom blijft Russisch gas via Oekraïne exporteren

10:10 | Het Russische gasbedrijf Gazprom blijft gas leveren aan Europa via de gaspijpleiding die via Oekraïne loopt. Dat is volgens het bedrijf in lijn met het verzoek van Europese gebruikers.

Binnen Europa klinkt de roep om een boycot op Russisch gas steeds luider. Maar een importverbod ligt gevoelig omdat die sanctie sommige EU-landen grote economische schade kan toebrengen. De Europese Unie is voor zo'n 40 procent van haar aardgas afhankelijk van Rusland.

Maandag weer negen evacuatieroutes in Oost-Oekraïne

09:55 | In het oosten van Oekraïne zijn maandag weer negen evacuatieroutes geopend voor burgers die gebieden waar gevechten plaatsvinden willen ontvluchten. Mensen uit de zwaarbevochten stad Marioepol kunnen met eigen vervoer de stad verlaten richting Zaporizja, meldt vicepremier Irina Veresjtsjoek.

Ook mensen in Berdjansk, waar zwaar wordt gevochten, krijgen de kans om de stad met eigen vervoer te verlaten. In andere gebieden kunnen overheidsbussen worden ingezet om mensen te evacueren. Zondag waren ook negen zogeheten corridors geopend. Toen zijn volgens Veresjtsjoek 2800 Oekraïners in veiligheid gebracht. Rusland en Oekraïne beschuldigen elkaar ervan de evacuaties te saboteren. Volgens Veresjtsjoek hielden Russische militairen in het weekend mensen tegen in Berdjansk en Enerhodar.

'Buitenlandse bezoeken Kiev vooral symbolisch'

08:45 | De vele buitenlandse hoogwaardigheidsbekleders die Kiev dezer dagen ontvangt, komen vooral met schouderklopjes, wapens en financiële hulp. Veel verder willen buitenlandse leiders niet gaan in hun steun voor Oekraïne. De bezoeken hebben vooral symbolische waarde, zeggen buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en oud-Oekraïne-correspondent Geert Jan Hahn.

VK: Rusland blijft Loehansk en Donetsk bombarderen

08:20 | Het Russische leger blijft de regio's Loehansk en Donetsk bombarderen, meldt het Britse ministerie van Defensie op basis van eigen inlichtingen. Voor de bombardementen worden steeds vaker niet bestuurbare bommen gebruikt, waardoor de kans op burgerslachtoffers toeneemt, aldus de Britten.

Rusland heeft zich teruggetrokken uit delen van Oekraïne, waaronder rond Kiev, om zich te focussen op het volledig veroveren van de regio Donbas. Loehansk en Donetsk vormen samen die regio en zijn al deels in handen van Rusland en pro-Russische separatisten.

Volgens de Britse inlichtingendiensten hebben Oekraïense soldaten meerdere Russische aanvallen afgeslagen in het gebied. Daarbij zijn tanks, andere voertuigen en artillerie vernietigd.

De Britten waarschuwen maandag ook voor een Russische aanval met fosforgranaten, die een uiterst brandbare stof bevatten die temperaturen kan veroorzaken tot 800 graden Celsius. 'Aangezien ze in Donetsk al zijn gebruikt, is de kans aanwezig dat ze ook in Marioepol worden ingezet door de Russen.'

Schade in Oekraïne volgens minister rond 1 biljoen dollar

07:55 | De schade in Oekraïne door de invasie van Russische militairen ligt rond de 1 biljoen dollar (920 miljard euro) volgens viceminister van Economische Zaken Aleksandr Griban. Hij noemt de verwoestingen 'kolossaal'.

Het gaat om schade aan gebouwen, gezondheid en infrastructuur. 'En dan is er nog veel meer schade, zoals aan de gemeenschap of persoonlijk', aldus het bewindspersoon. 'We moeten hard werken voor de wederopbouw.' Voor urgente reparaties in gebieden waar de Russen zijn vertrokken is 1 miljard grivna (31 miljoen euro) vrijgemaakt. Dat geld wordt besteed aan dringende opruim- en reparatieklussen.

Olieprijs weer bijna op niveau van voor Russische invasie

07:30 | De olieprijzen zijn maandagochtend verder gedaald en hebben inmiddels bijna het niveau bereikt van voor de Russische invasie in Oekraïne. Dat komt vooral doordat het aantal coronabesmettingen in China blijft toenemen. Dat land is de grootste importeur van olie ter wereld.

De grootste besmettingshaard is de miljoenenstad Shanghai. Zondag werden daar meer dan 26.000 nieuwe coronabesmettingen gemeld ondanks strikte lockdownmaatregelen. De lockdown heeft al tot verstoringen geleid in de haven van de stad.

Sinds de oorlog in Oekraïne waren de olieprijzen hard gestegen, wat de inflatie aanjaagt. Daardoor wordt de koopkracht van huishoudens ondermijnd en loopt de economie schade op. De brandstofprijzen zijn met de olieprijs ook fors gestegen en onder meer Nederland heeft daarom de accijns op benzine en diesel tijdelijk verlaagd.

Eind vorige week maakten de lidstaten van het Internationaal Energie Agentschap (IEA) bekend het komende halfjaar een recordaantal vaten uit hun strategische oliereserves op de markt te brengen. In totaal gaat het om 240 miljoen vaten. De Verenigde Staten en andere lidstaten zoals Japan, Duitsland en Nederland willen zo de olieprijzen drukken.

De prijs van een vat Amerikaanse olie daalde maandagochtend rond 07.30 uur met 2,4 procent tot 95,94 dollar. De hoogste prijs die op 23 februari werd bereikt, de dag voor de Russische invasie van Oekraïne, was 93,90 dollar. Brentolie, de maatstaf voor olie uit het Midden-Oosten, Europa en Afrika, werd 2,3 procent goedkoper op 100,46 dollar per vat.

Kadirov: na Marioepol zullen we ook Kiev innemen

02:50 | De Tsjetsjeense leider Ramzan Kadirov heeft maandag gezegd dat er niet alleen een Russisch offensief tegen de belegerde Oekraïense havenstad Marioepol gepland staat, maar dat er ook nieuwe aanvallen zullen komen op hoofdstad Kiev en andere steden in het land. Kadirov is een trouwe bondgenoot van de Russische president Vladimir Poetin.

'Er zal een offensief komen... niet alleen tegen Marioepol, maar ook gericht op andere plaatsen, steden en dorpen,' zei Kadirov in een video die hij via Telegram verspreidde. 'Loehansk en Donetsk zullen we als eerste volledig bevrijden... Daarna zullen we Kiev en alle andere steden innemen.'

Tsjetsjenië is een Russische deelrepubliek. Volgens Kadirov zijn er momenteel Tsjetsjeense strijders in Oekraïne actief om de Russen bij te staan. Halverwege maart claimde hij ook zelf in het land te zijn.

NYT: tientallen lichamen gevonden langs weg Boezova

00:40 | Foto's bevestigen volgens The New York Times de verhalen van Oekraïners dat het Russische leger in het dorp Boezova wellicht wel vijftig burgers heeft gedood. Op de afbeeldingen zijn verkoolde lichamen te zien, op elkaar gestapelde lichamen en een man in een veld met een kogel in zijn hoofd. De lichamen lagen volgens de krant langs snelweg M06, die in westelijke richting vanuit hoofdstad Kiev naar de plaats Zjytomyr voert.

'Ik noem het nu de weg van de dood,' zei Taras Didych, leider van het district Dmytrivka, waar de meeste lichamen werden gevonden, tegen The New York Times. De snelweg verbindt verschillende steden en dorpen die onlangs werden heroverd op het Russische leger, na de mislukte poging van dat leger om hoofdstad Kiev in te nemen. De foto's die The New York Times heeft gezien, zijn door Didych met zijn mobiele telefoon gemaakt. Ze zouden zijn verhaal bevestigen dat de handen van sommige slachtoffers waren vastgebonden en dat anderen pal naast hun auto door het hoofd zouden zijn geschoten en werden verbrand.

Felle kritiek Kamer op Oekraïne-actie Ursula von der Leyen

00:30 | De belofte van Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen dat Oekraïne versneld lid kan worden van de EU leidt tot een harde botsing in de Tweede Kamer. Partijen als VVD, PVV en SP noemen haar plannen 'onzinnig' en 'onverstandig'. D66 en GL tonen juist grote waardering. Wat opvalt, is dat coalitiepartijen VVD en D66 mijlenver uiteen liggen. Toetreding van een nieuwe lidstaat kan uitsluitend als alle EU-lidstaten, dus ook Nederland, daarmee instemmen.

Von der Leyen deed haar uitspraken vrijdag. Ze wil speciaal voor Oekraïne het opstarten van de toetredingsprocedure met vele maanden vervroegen. De EC-voorzitter wordt door kritische partijen een flinke dosis symboliek verweten, evenals het kweken van valse hoop. De daadwerkelijke toetredingsprocedure zal immers vele jaren vergen. Daarnaast, zo luidt de kritiek, is het voortrekken van Oekraïne niet te verkopen aan andere landen die al in de procedure zitten.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen