Internationaal15 apr '22 19:00

Liveblog | 'Finland vraagt waarschijnlijk NAVO-lidmaatschap aan', Rusland wijst EU-diplomaten uit

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 51 van de oorlog in Oekraïne. Volg in dit liveblog het laatste nieuws over de oorlog en de gevolgen ervan.

Rusland zal meer raketaanvallen uitvoeren als reactie op aanvallen op zijn grondgebied

18:50 | Volgens het Russische ministerie van Defensie zal het Russische leger zijn raketaanvallen op Kiev intensiveren, mochten er aanvallen op Russisch grondgebied plaatsvinden. Dit meldt de correspondent van Al Jazeera vanuit Moskou. 'Dit komt nadat er berichten waren over twee incidenten langs de grens van Rusland met Oekraïne op donderdag. Nu kunnen we de informatie die uit die regio's komt niet onafhankelijk verifiëren, maar volgens de lokale gouverneur van de regio Bryansk, die grenst aan Oekraïne en Wit-Rusland, zijn Oekraïense helikopters donderdag het Russische luchtruim binnengedrongen en hebben ze ten minste zes raketaanvallen uitgevoerd op woonwijken.'

Lichamen 900 burgers gevonden in de regio Kiev

18:40 | Meer dan negenhonderd lichamen van burgers zijn ontdekt in de regio Kiev na de terugtrekking van Russische troepen. Dat heeft de regionale politiechef gezegd in een briefing. Andriy Nebytov, het hoofd van de regionale politie van Kiev, zei dat de lichamen op straat waren achtergelaten of een tijdelijke begrafenis hadden gekregen. Hij citeerde politiegegevens waaruit blijkt dat 95 procent van hen is overleden aan schotwonden. 'Bijgevolg begrijpen we dat onder de (Russische) bezetting, mensen gewoon op straat werden geëxecuteerd,' zei Nebytov

VS: Moskva-schip door twee Oekraïense raketten geraakt

18:10 | De Verenigde Staten geloven nu dat het gezonken Russische oorlogsschip Moskva is geraakt door twee Oekraïense raketten, dat heeft een hoge Amerikaanse functionaris aan persbureau Reuters verteld. Kiev zegt dat zijn raketten het schip hebben geraakt, maar Rusland heeft geen aanval gemeld en beweert dat het schip is gezonken nadat een brand de munitie had doen ontploffen.

Oekraïense militaire functionarissen zeiden dat ze de Moskva hebben getroffen met Neptune-raketten van Oekraïense makelij - een wapen dat is ontworpen na de Russische annexatie van de Krim in 2014, waardoor de maritieme dreiging voor Oekraïne in de Zwarte Zee toenam.

VN-organisatie vreest hongerdood in belegerde Oekraïense steden

17:35 | Het Wereldvoedselprogramma (WFP) van de Verenigde Naties heeft onbelemmerde toegang gevraagd tot gezinnen die opgesloten zitten in omsingelde steden en conflictgebieden in Oekraïne. Het feit dat ze niet bereikbaar zijn is het grootste obstakel voor levensreddende acties in het door oorlog verscheurde land.

'We roepen iedereen op te helpen de mensen in de belegerde steden te bereiken', zei WFP-directeur David Beasley aan het eind van een driedaags bezoek aan Oekraïne. 'Dat mensen lijden onder het oorlogsgeweld is één ding. Dat ze omkomen van de honger is een ander ding.'

Beasley herhaalde dat in de zuidelijke havenstad Marioepol vrijwel geen voedsel en drinkwater meer voorhanden is. Ook het westelijker gelegen Mikolajiv blijft door de aanhoudende beschietingen onbereikbaar voor hulpverleners. Over verscheidene andere plaatsen is de WFP evenzeer ongerust.

De VN-organisatie heeft tot dusver 1,4 miljoen Oekraïners, onder wie de overlevenden in Boetsja, Hostomel, Borodjanka en Irpin, voedselhulp kunnen verstrekken. Het doel is dat deze maand op te voeren tot 2,3 miljoen. Cruciaal daarvoor is een veilige toegang tot onder andere Marioepol, waar naar schatting nog 100.000 burgers vastzitten.

Rusland wijst achttien EU-diplomaten de deur

17:25 | Rusland wijst achttien diplomaten van de EU-missie in Moskou uit. Het ministerie van Buitenlandse Zaken stelt in een verklaring dat ze in de nabije toekomst het land moeten verlaten.

De stap is een vergeldingsmaatregel voor het EU-besluit van tien dagen geleden om negentien diplomaten van de Russische EU-missie in Brussel tot persona non grata te verklaren. Naast de Europese Unie wezen toen ook een hele serie lidstaten Russische diplomaten uit na de berichten over massagraven en gedode burgers in de Oekraïense plaats Boetsja. In veel gevallen, ook in Nederland, werden ze weggestuurd vanwege vermoedelijke spionageactiviteiten.

Het Kremlin liet destijds weten de massale uitzetting van Russische diplomaten te veroordelen en kondigde al tegenmaatregelen aan.

Guus Hiddink: 'Russische oud-spelers schamen zich kapot'

17:20 | De Russische propaganda werkt goed, hoe cynisch en wreed dat ook mag klinken. Die conclusie trekt oud-bondscoach en voorzitter van de Coaches Betaald Voetbal (CBV) Guus Hiddink in de podcast BNR Sport. Hiddink had in de begindagen van de oorlog in Oekraïne veelvuldig contact met journalisten, oud-spelers en medewerkers van de Russische voetbalbond die hij nog uit zijn tijd als bondscoach in Rusland. Hiddink vroeg zelfs Roman Abramovitsj om met Poetin te gaan praten. 'Heel naïef van me.'

Oekraïne: 20.000 Russische soldaten gesneuveld sinds begin invasie

16:25 | Ongeveer 20.000 Russische soldaten zijn in Oekraïne gesneuveld sinds het begin van de Russische invasie, melden de Oekraïense autoriteiten. Het cijfer is niet door onafhankelijke partijen bevestigd.

Het Kremlin deelt zeer beperkt informatie over omgekomen militairen in Oekraïne. Een woordvoerder erkende vorige week dat er sprake is van "aanzienlijke verliezen", maar deelde geen cijfers. Eind maart werd door Rusland zelf een dodental van 1351 genoemd.

Oekraïne claimt tijdens de invasie, die op 24 februari begon, onder meer 163 vliegtuigen, 144 helikopters en 756 tanks van Rusland te hebben vernietigd. Het land heeft massaal wapens toegestuurd gekregen van westerse bondgenoten. President Volodimir Zelenski stelt dat er meer wapens nodig zijn om de oorlog te winnen.

Burgemeester Marioepol: Russen verdoezelen misdaden en ruimen lijken burgers op

16:25 | Volgens de burgemeester van Marioepol, Vadym Boychenko, die niet langer in de stad is, hebben Oekraïense inlichtingendiensten en inwoners van Marioepol gezegd dat de Russen een aantal doden hebben opgegraven. Ook zei de gemeenteraad van de stad op Telegram dat de Russen de inwoners niet toestonden om mensen te begraven die door de bezetters zouden zijn gedood.

'Ze ruimen hun misdaden op na de publiciteit over wat er in Bucha en Irpin is gebeurd. Ze ruimen de lichamen op van burgers die zijn gedood door vijandelijke wapens, vijandelijke vliegtuigen,' vertelde de burgemeester. Hij herhaalde ook zijn bewering dat de Russen mobiele crematoria hebben ingezet om de lichamen op te ruimen.

Volgens Boychenko is de stad nog steeds in Oekraïense handen. 'Vandaag wappert de Oekraïense vlag boven Marioepol. Het is moeilijk, maar de jongens houden stand.' 'We hebben alleen wapens nodig, we hebben genoeg soldaten. Maar we moeten de kans krijgen en de wapens.'

Hij riep ook op tot meer hulp voor de mensen die vastzitten in de stad. Ongeveer 100.000 burgers bevinden zich nog steeds in Marioepol, zei hij. 'Veel landen en organisaties zoals Frankrijk en Turkije en het Rode Kruis hebben geprobeerd om te helpen. Maar geen enkele missie heeft Marioepol ooit rechtstreeks bereikt.'

Minister: Finland vraagt waarschijnlijk NAVO-lidmaatschap aan

16:25 | Finland gaat waarschijnlijk het lidmaatschap van de NAVO aanvragen, zegt minister van Europese Zaken Tytti Tuppurainen vrijdag. 'Het is zeer waarschijnlijk, maar het besluit is nog niet genomen', aldus de minister tegen Sky News. Het Finse volk staat er volgens haar achter na de 'wake-upcall' door de Russische aanval op Oekraïne.

Het parlement in Helsinki buigt zich volgende week over de kwestie. Premier Sanna Marin zei deze week dat binnen enkele weken een besluit wordt genomen. Volgens haar moeten Finland en Zweden samen optrekken.

De Zweedse premier Magdalena Andersson wil geen overhaast besluit nemen, maar wel 'grondig maar snel' vaststellen wat het best is voor de veiligheid van Zweden, zei ze aan de zijde van Marin. De krant Svenska Dagbladet schreef deze week op basis van bronnen binnen Anderssons sociaaldemocratische partij dat ze in juni op de NAVO-top in Madrid het lidmaatschap van de westerse militaire alliantie wil aanvragen.

Beide Noordse landen zijn wel lid van de Europese Unie, maar militair ongebonden hoewel ze doorgaans als waarnemer NAVO-vergaderingen bijwonen. De Russische aanval op Oekraïne heeft de publieke opinie doen kantelen, waardoor de steun voor toetreding tot het NAVO-bondgenootschap is toegenomen. NAVO-chef Jens Stoltenberg sprak al de verwachting uit dat de dertig huidige NAVO-landen Finland en Zweden hartelijk zullen verwelkomen.

Rusland heeft beide landen gewaarschuwd geen lid te worden van de NAVO en heeft gedreigd nucleaire wapens in de regio te plaatsen als het zover komt. Vrijdag waarschuwde Moskou voor 'consequenties', zonder die te specificeren. Rusland deelt een grens van ruim 1300 kilometer met Finland.

Oekraïne: kapitein kruiser Moskva omgekomen

15:50 | De kapitein of commandant van het vlaggenschip van de Russische Zwarte Zeevloot, Anton Koeprin (44), zou volgens Oekraïense bronnen een van de vele bemanningsleden zijn die zijn omgekomen bij de ondergang van de kruiser Moskva. Het schip is volgens Oekraïense meldingen in de Zwarte Zee woensdag door kruisraketten geraakt en tot zinken gebracht.

Rusland heeft melding gemaakt van een grote brand in een munitiedepot en explosies op het schip. De bemanning werd snel van boord gehaald volgens de Russen en het zwaar beschadigde schip zou naar een haven worden gesleept. Onderweg naar Sebastopol is het vaartuig donderdag echter gezonken.

Volgens Oekraïense media lijken er slechts 58 bemanningsleden gered te zijn, terwijl er normaal 510 aan boord zijn. Het is niet duidelijk hoeveel mensen er daadwerkelijk aan boord waren, maar het schip was feitelijk een commandocentrum van de Zwarte Zeevloot en speelde een belangrijke rol bij de aanval op Oekraïne. De bevelhebber van de Zwarte Zeevloot, admiraal Igor Osipov, zou volgens onbevestigde berichten in Rusland zijn gearresteerd naar aanleiding van de ondergang van zijn vlaggenschip.

Oekraïne: Russische bommenwerpers bestoken Marioepol

15:35 | Rusland heeft voor het eerst sinds de aanval op Oekraïne langeafstandbommenwerpers gebruikt om de belegerde havenstad Marioepol te bestoken, zegt het ministerie van Defensie in Kiev. Volgens een woordvoerder zijn hevige straatgevechten gaande in de stad die nog altijd niet in zijn geheel is ingenomen door het Russische leger.

Dat claimde donderdag de haven van Marioepol volledig in handen te hebben. Volgens Oekraïne wordt vrijdag nog gestreden in het havengebied, net als bij een staalfabriek, een complex dat wel een ‘fort’ wordt genoemd waar het Oekraïense Azov-bataljon zich verschanst.

Rusland wil de stad veroveren om een landverbinding te maken tussen de separatistische gebieden in de regio Donbas en het geannexeerde schiereiland De Krim. Volgens het Oekraïense ministerie van Defensie proberen Russische troepen ook de steden Rubizjne en Popasna in de regio Loehansk onder controle te krijgen.

Oekraïne: zeven burgers gedood bij aanval op evacuatiebus

14:45 | Zeven burgers zijn donderdag gedood en 27 gewond geraakt doordat hun evacuatiebus in de Oekraïense regio Charkov door Russische troepen zou zijn beschoten. Volgens het Oekraïense Openbaar Ministerie is vrijdag een onderzoek geopend vanwege mogelijke schending van het oorlogsrecht en 'moord met voorbedachte rade'.

Ondanks dat de Russen evacués zouden hebben beschoten, heeft de Oekraïense vicepremier Irina Veresjtsjoek vrijdag het openstellen van negen nieuwe vluchtroutes voor burgers uit belegerde plaatsen bekendgemaakt. Bij de havenstad Marioepol, die bijna geheel in Russische handen is, kunnen mensen de stad verlaten in eigen voertuigen.

Op diverse plekken in Oekraïne wordt hard gevochten en vallen slachtoffers. In een dorp in de regio Zaporizja zijn volgens het lokale militaire bestuur een dode en vijf gewonden gevallen door een Russisch bombardement. Meerdere gebouwen, waaronder huizen en een treinstation, raakten beschadigd.

Volgens regionale autoriteiten in Rusland hebben Oekraïense beschietingen geleid tot meer dan twintig beschadigde panden, waaronder een school, in een Russische dorp in de regio Belgorod.

Meer dan 5 miljoen mensen gevlucht uit Oekraïne

14:16 | Het aantal vluchtelingen uit Oekraïne is vijftig dagen na het begin van de Russische invasie opgelopen tot meer dan 5 miljoen. Volgens VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR zijn bijna 4,8 miljoen Oekraïners hun land ontvlucht. Daarnaast zijn bijna 215.000 mensen met een andere nationaliteit vertrokken uit Oekraïne.

Op 30 maart werd de grens van 4 miljoen gepasseerd. Het leeuwendeel is naar Polen gevlucht, anderen naar buurlanden als Roemenië, Moldavië, Hongarije en Slowakije. De Poolse grenswacht heeft inmiddels meer dan 2,72 miljoen mensen doorgelaten.

Intussen keren ook weer Oekraïners terug. De VN schatten dat dat er zo’n 30.000 per dag zijn.

Op1 maakt live uitzending vanuit opvanglocatie voor Oekraïners

14:01 | Het programma Op1 maakt maandag een speciale uitzending vanuit vluchtelingenopvang Harskamp in Ede, meldt BNNVARA vrijdag. Presentatoren Nadia Moussaïd en Hugo Logtenberg praten met Oekraïense vluchtelingen die wonen in het kamp en vrijwilligers die actief zijn in de opvang.

Burgemeester René Verhulst van Ede is te gast om te spreken over de gevolgen die de opvang heeft in de kleine gemeenschap die in Harskamp woont, aldus de omroep. Staatssecretaris Eric van der Burg van Justitie en Veiligheid schuift aan om 'te schetsen welke effecten de komst van zoveel Oekraïners heeft op de Nederlandse samenleving'.

Op de legerplaats Generaal Winkelmankazerne worden honderden Oekraïners opgevangen die gevlucht zijn vanwege de oorlog in hun land. Ze wonen er in gebouwen van defensie. Hoe lang de vluchtelingen op de legerplaats zullen verblijven is niet bekend.

Het is volgens BNNVARA 'zeer uitzonderlijk' dat een live tv-uitzending wordt toegelaten in een Nederlands vluchtelingenkamp. 'Maar de enorme toestroom van Oekraïense oorlogsvluchtelingen was aanleiding voor de gemeente Ede om een uitzondering te maken', aldus de omroep.

De omroep laat weten dat de Oekraïners die tijdens de uitzending aan het woord komen, 'worden geselecteerd na research van de redactie'. Ze spreken Engels, maar krijgen geen mediatraining. De vluchtelingen worden begeleid door 'redacteuren die dit normaal ook doen en door gastvrouwen'.

Met de uitzending zegt Op1 te willen 'laten zien hoe opvang van vluchtelingen er daadwerkelijk uitziet'. 'Er heersen veel vooroordelen over de opvang van vluchtelingen in Nederland in het algemeen en ook over Oekraïners, zeker ook in relatie tot de krappe woningmarkt', aldus een woordvoerder. 'Wij willen laten zien hoe het is om daar te leven, zonder dat je weet hoe lang je zo moet leven. Wat doe je de hele dag en hoe houd je perspectief?'

'Nederland wordt dagelijks digitaal aangevallen'

12:59 | Zorgen in Den Haag over de Russische hackersgroep Sandworm en de malware die het maakt: Industroyer. De VVD vreest voor een cyberaanval op Nederlandse bedrijven en maakt zich dus zorgen, zeker na een verijdelde Russische hackpoging op het Oekraïense stroomnetwerk. 'Nederland wordt dagelijks digitaal aangevallen, ik wil weten of we paraat staan', zegt VVD-Kamerlid Queeny Rajkowski die Kamervragen aan minister Yesilgoz van Justitie en Veiligheid gaat stellen.

Volgens Rajkowski wordt Nederland dagelijks digitaal aangevallen. Het gaat dan om bedrijven, universiteiten en de Rijksoverheid en is het zaak om aan de voorkant goed beschermd te zijn. 'Onze digitale veiligheidsmuren moeten we zo hoog en stevig mogelijk maken, ook dan kan je niet honderd procent garanderen dat ze binnen komen. Je moet dan een plan de campagne hebben: als de hacker eenmaal binnen is, dat je digitale branddeuren kunt sluiten.'

Rusland blokkeert website The Moscow Times

12:58 | De Russische mediatoezichthouder Roskomnadzor heeft de Russischtalige website van The Moscow Times geblokkeerd vanwege een volgens de autoriteiten vals bericht over leden van de oproerpolitie die weigeren te vechten in Oekraïne. De Engelstalige versie is wel toegankelijk, de Russische kan nog worden gelezen via een VPN-verbinding en vanuit het buitenland.

Rusland heeft vrijwel alle onafhankelijke nieuwsberichtgeving in het land onmogelijk gemaakt, onder meer door te dreigen met hoge boetes en lange celstraffen. De woorden 'invasie' en 'oorlog' mogen niet worden gebruikt in berichten over Oekraïne.

The Moscow Times besloot ruim een maand geleden uit te wijken naar Amsterdam, waar journalisten werken vanuit het hoofdkantoor van DPG Media. Oprichter en eigenaar Derk Sauer had daarvoor al duidelijk gemaakt de redactie te willen evacueren vanwege het verslechterde werkklimaat voor journalisten. "Het is gewoon te link", schreef hij in zijn column in Het Parool.

Sinds de Russische aanval op Oekraïne op 24 februari zijn minstens veertig websites geblokkeerd, schrijft The Moscow Times.

Rusland claimt uitschakeling tientallen Poolse huurlingen

12:06 | De Russische strijdkrachten hebben naar eigen zeggen in het oosten van Oekraïne met een luchtaanval tientallen Poolse huurlingen gedood. De mogelijk dertig huurlingen werkten volgens Moskou bij een particuliere onderneming in Polen. Ze zouden zijn omgekomen in het dorp Izioemske, ruim 100 kilometer ten zuidoosten van Charkov. Dat is in de regio tussen Charkov en Donetsk die Rusland probeert te veroveren om de Oekraïners aan het nog oostelijker gelegen front te omsingelen.

Milities op de been gebracht door particulieren en ervaren huurlingen van 'beveiligingsondernemingen' spelen al sinds de gewapende strijd in Oost-Oekraïne in 2014 begon, een belangrijke rol in het conflict. In de strijd om de zuidoostelijke haven Marioepol vechten voornamelijk extreemrechtse Oekraïense milities tegen de door Rusland gesteunde 'volksmilities' uit Donetsk en Loehansk. De stad viel in 2014 in handen van de extreemrechtse strijders nadat was gebleken dat het Oekraïense leger destijds niet over de uitrusting en manschappen beschikte om de pro-Russische opstandelingen in het oosten te verslaan.

Rusland maakt in meerdere conflicten in de wereld geregeld gebruik van de paramilitaire organisatie Wagner. Deze huurlingen speelden ook al een belangrijke rol in de strijd in het oosten van Oekraïne in 2014 en 2015. Volgens Britse en Amerikaanse militaire inlichtingendiensten strijden momenteel circa duizend huurlingen van de Wagner Group in Oost-Oekraïne.

Duitsland wil Rusissche energiebedrijven nationaliseren

11:54 | Duitsland wil Russische energiebedrijven in geval van nood kunnen onteigenen. Dit is al gebeurd met het Duitse dochterbedrijf van Gazprom, maar straks kan het ook andere energieleveranciers treffen. In het Nedersaksische Rehden bevindt zich een grote gasreserve, er wordt gekeken hoe die concreet in handen van de Duitse overheid kan komen, zegt Duitsland-correspondent Derk Marseille.

De grootste gasreserves zijn te vinden in Nedersaksen, de deelstaat waar Gazprom-lobbyist Gerhard Schröder tot 1998 premier was. In Rehden bij Hildesheim ligt een volume van 3,9 miljard kubieke meter opgeslagen, daarmee is Rehden één van de grootste opslagfaciliteiten voor aardgas in West-Europa. Ook in Jemgum bij de Nederlandse grens is een opslag, deze werd in 2013 in gebruik genomen in samenwerking met WINGAS en VNG. WINGAS is op zijn beurt een volledige dochteronderneming van Gazprom. 'Ook dat staat op de nominatie om weer in overheidshanden teruggebracht te worden. Duitsland is nog steeds zeer afhankelijk van Russisch gas, maar er wordt gekeken naar bijvoorbeeld de opslag van gas om die afhankelijkheid af te bouwen. En nu zijn we dan bij de gasreserves aanbeland.'

Hoekstra: 'We zetten vol in op gerechtigheid en het afleggen van verantwoording'

10:56 | Minister Wopke Hoekstra van Buitenlandse Zaken heeft in Washington een bezoek gebracht aan zijn Amerikaanse collega Anthony Blinken. Belangrijkste onderwerp van gesprek is de oorlog in Oekraïne en mogelijke samenwerking in het bestraffen van oorlogsmisdaden. Bijvoorbeeld via het Internationaal Strafhof in Den Haag, een hof dat de VS niet erkent.

De steun aan het Internationaal Strafhof ligt zeer gevoelig in de Verenigde Staten volgens Amerika-correspondent Jan Postma. 'Dat werd ook uit de antwoorden van Hoekstra duidelijk, die zei het meerdere malen. De Amerikanen zeggen: wij zijn een soort internationale politieagent en wij kunnen dit hof daarom niet erkennen. Dan zitten onze soldaten daar straks en hebben we daar zelf de controle niet meer over. We horen de laatste tijd signalen dat daarin wat schuift, want je kan Poetin wel een oorlogsmisdadiger noemen, maar dan moet je er ook iets aan kunnen doen.'

Rusland bestookt naar eigen zeggen raketfabriek bij Kiev

10:13 | Rusland heeft naar eigen zeggen in de nacht van donderdag op vrijdag aan de rand van Kiev een machinefabriek aangevallen waar Oekraïne raketten voor het beschieten van vaartuigen of vliegtuigen maakt. Het gaat om de staatsonderneming Vizar in Visjneve aan de zuidwestrand van de Oekraïense hoofdstad. Rusland stelt weer meer doelen in de regio Kiev in het vizier te hebben, nadat het enige tijd relatief kalm in en om de stad was geweest.

Donderdag erkende Rusland dat het vlaggenschip van de Zwarte Zeevloot, de kruiser Moskva, ten onder is gegaan na een brand en explosies. Oekraïne zegt het schip met raketten te hebben getroffen en tot zinken te hebben gebracht.

Dick Berlijn: Ik verwacht een lang gevecht

10:11 |Op de 50e dag van de oorlog in Oekraïne ging opnieuw in vrijwel heel het land het luchtalarm af. In het oosten van het land bereiden de Russische troepen zich voor op een nieuw offensief. Ondertussen heeft het Russische leger een zware klap gekregen nu de Moskva, het vlaggenschip van de Russische Zwarte Zeevloot, is gezonken. Volgens voormalig Commandant der Strijdkrachten Dick Berlijn verklaart dit mogelijk de hernieuwde bombardementen op Oekraïense steden.

Volgens Berlijn is het gezonken fregat van origine een luchtverdedigingsfregat, maar kan het ook gronddoelen aanvallen. 'Het is vooral van grote symbolische betekenis dat het gezonken is, het is de trots van de Zwart Zeevloot en misschien ook wel van de hele Russische marine. Ik denk dat dat een verklaring is voor de bombardementen op Oekraïense steden.'

'Stoppen met geven van kredietratings schaadt Russische bedrijven fors'

09:48 | De internationale kredietbeoordelaar Standard & Poor's Global Ratings is gestopt met het beoordelen van Russische bedrijven. De stap volgt op het besluit van de Europese Unie om ratingbedrijven te verbieden die bedrijven of organisaties uit Rusland voorzien van beoordelingen.

'Dit is een voorbeeld van een sanctie hoe je hem eigenlijk het liefste ziet', zegt hoofdredacteur van economenvakblad ESB Jasper Lukkezen. 'De EU gebruikt hier zijn machtspositie, want de bedrijven die de ratings verstrekken zijn deels gevestigd in de Europese Unie. Het stoppen met geven van ratings aan Rusland kost die bedrijven een beetje omzet, maar dat is een beperkte hoeveelheid omzet. En het schaadt de grote Russische bedrijven fors, want zonder zo'n rating kunnen ze hun obligaties niet tegen een fatsoenlijke prijs verkopen aan institutionele investeerders zoals pensioenfondsen. Het is dus iets wat Europa een heel klein beetje kost, maar Rusland echt flink schaadt.'

Mkb-financier NLInvesteert merkt nog weinig van oorlog Oekraïne

09:47 | Financieringsplatform NLInvesteert merkt nog weinig van de oplopende inflatie en de gevolgen van de oorlog in Oekraïne. In het eerste kwartaal van dit jaar werd er 64 miljoen euro verstrekt aan het midden- en kleinbedrijf (mkb). Dat is een groei van een kwart ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. 37,5 miljoen euro was voor rekening van particuliere beleggers.

De investeringen gaan in toenemende mate naar onlinebedrijven. Ook merkt het financieringsplatform een 'voorzichtige verschuiving' van investeringen in machines en andere productiemiddelen naar werkkapitaal, automatisering en het verbeteren van productiviteit. In de bouw, met name in projectontwikkeling, worden volgens NLInvesteert grote investeringen gedaan. De komende jaren moet er flink bijgebouwd worden om het woningtekort in Nederland aan te pakken.

NLInvesteert bestaat sinds 2015 en zegt de afgelopen zeven jaar 508 miljoen euro aan mkb-ondernemers te hebben verstrekt. NLInvesteert stelt dat ondernemingen die in eerste instantie geen banklening hebben kunnen krijgen, op deze manier toch een bank kunnen overhalen om geld te lenen als zij eerst zelf geld hebben binnengehaald. Financiering waarbij de bank of een andere kredietverstrekker een klein deel van de lening financiert en dus minder risico loopt wordt hybride financiering genoemd. Beleggers nemen dan het risicovollere deel van de lening voor hun rekening.

Politie onderzoekt seksuele uitbuiting Oekraïense vluchteling

09:34 | De politie Rotterdam doet onderzoek naar de mogelijke seksuele uitbuiting van een Oekraïense vluchteling. Of het een man of een vrouw betreft, wil de politie niet zeggen.

Volgens een woordvoerster van de landelijke politie gaat het om een meerderjarige vluchteling die minder dan één week in Nederland was toen de mogelijke uitbuiting plaatsvond. De Rotterdamse eenheid wil die informatie niet bevestigen en ook geen andere details delen, omdat het onderzoek nog loopt. 'Het onderwerp is heel gevoelig', aldus een woordvoerster. 'Het is natuurlijk heel erg dat dit mogelijk gebeurt. Alles moet goed onderzocht worden voor we er iets over kunnen communiceren.'

Het gaat volgens haar voor zover bekend om het eerste onderzoek naar seksuele uitbuiting van een Oekraïense vluchteling in Nederland. Na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne zijn voornamelijk vrouwen en kinderen het land ontvlucht. Het Coördinatiecentrum tegen Mensenhandel meldde eerder al signalen te krijgen van uitbuiting en mensenhandel onder Oekraïense vluchtelingen.

ING beschuldigd van discriminatie Russische en Belarussische klanten

08:28 | ING wordt door Russische en Belarussische klanten beticht van discriminatie en russofobie. Rekeninghouders die Russisch of Belarussisch zijn, moeten hun verblijfsvergunning of paspoort uploaden om toegang te krijgen tot hun bankrekening. De bank zegt de verificatie nodig te hebben om zijn klanten vrij te stellen van sancties.

Het gaat om mensen die in Nederland wonen en werken en soms zelfs helemaal niet meer Russisch zijn, die door ING de toegang tot hun rekening wordt ontzegd. Volgens BNR-huiseconoom Han de Jong is het moeilijk te zeggen of de bank daarin een stap te ver gaat. 'De details van dit soort wetgeving zijn complex. Banken hebben zeer vergaande bevoegdheden als het gaat om het controleren van hun klanten. Dat moet ook wel, omdat banken een belangrijke poortwachtersfunctie hebben als het gaat om het opsporen van crimineel geld. Nu komen die sancties er nog eens bovenop. Die zijn complex, en voor het inrichten van de uitvoering hebben banken weinig tijd. Dan zie je dat er behoorlijke verschillen ontstaan tussen verschillende banken.'

Oekraïens leger: Russische aanvallen in Loehansk onsuccesvol

06:59 | Russische pogingen om de plaatsen Popasna en Roebizjne in de Oost-Oekraïense regio Loehansk te bezetten, zijn onsuccesvol. Het Oekraïense leger schrijft vrijdagochtend in een verklaring dat het in de afgelopen 24 uur acht Russische aanvallen heeft weten af te slaan in de regio.

Het Oekraïense leger zegt onder meer vier Russische tanks, zes gepantserde voertuigen en Russische artillerie vernietigd te hebben. De beweringen kunnen niet onafhankelijk geverifieerd worden. Russische troepen bereiden zich sinds de terugtrekking rond Kiev voor op aanvallen in de oostelijke regio's Donetsk en Loehansk, die samen de Donbas vormen.

Een Amerikaanse regeringsfunctionaris vertelde donderdag aan persbureau AFP dat aanhoudende regen in de regio Donbas de opmars van de Russen vertraagt. Als gevolg van de neerslag is de grond zacht, wat het voor Russische troepen moeilijk maakt om zich buiten de verharde snelwegen te verplaatsen. Dat vergroot de kwetsbaarheid voor Oekraïense aanvallen.

De functionaris zei dat Rusland de druk lijkt te verhogen om de komende twee weken een aantal 'tastbare doelen' te bereiken in de Donbas.

Zelenski staat stil bij vijftig dagen oorlog

05:47 | De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft in de nacht van donderdag op vrijdag stilgestaan bij het feit dat het nu vijftig dagen oorlog is in zijn land. In zijn dagelijkse videoboodschap prijst Zelenski 'het onbreekbare volk van 's werelds moedigste land'.

De Oekraïense president zegt de Russische invasie 'al vijftig dagen te weerstaan, terwijl de bezetters dachten ons na vijf dagen uit te kunnen schakelen'. Hij zegt veel westerse leiders door de oorlog op een andere manier te hebben leren kennen. 'Sommige politici gedroegen zich alsof ze machteloos waren', stelt hij, eraan toevoegend dat hulp soms uit onverwachte hoek kwam.

Zelenski zei niets concreets over het zinken van het Russische vlaggenschip Moskva, maar prees wel de Oekraïense strijdkrachten 'die hebben laten zien dat Russische oorlogsschepen enkel en alleen naar de bodem kunnen gaan'.

Oekraïne: donderdag ruim 2500 burgers gevlucht

05:16 | Zo'n 2550 Oekraïners zijn er donderdag in geslaagd om belegerde steden te verlaten. De Oekraïense vicepremier Irina Veresjtsjoek zegt onder meer dat er 289 mensen met eigen vervoer uit Marioepol zijn vertrokken via een afgesproken evacuatieroute.

De vluchtelingen uit Marioepol kwamen samen met zo'n 2000 mensen vanuit andere gebieden aan in de zuidelijke stad Zaporizja. Zo'n tweehonderd mensen slaagden erin de oostelijke regio Loehansk te verlaten. De komende dagen worden in dat gebied zware gevechten verwacht.

Rusland heeft volgens Oekraïne de afspraken over evacuatieroutes al meerdere keren geschonden. Om die reden moesten de evacuaties woensdag nog worden gestopt.

Rusland waarschuwt VS: stop met bewapenen van Oekraïne

04:44 | De Verenigde Staten hebben een diplomatiek verzoek gekregen van Rusland om 'te stoppen met het bewapenen van Oekraïne'. De wapenleveringen 'gieten olie op het vuur' en kunnen 'onvoorspelbare gevolgen hebben', waarschuwt Rusland. Het Russische verzoek kwam volgens The Washington Post deze week op het moment dat 800 miljoen dollar (zo'n 735 miljoen euro) aan extra wapenhulp door de VS aan Oekraïne werd toegezegd.

De Amerikaanse krant heeft een kopie van het diplomatieke verzoek ingezien waarin Rusland zorgen uit over "gevoelige" wapens die de VS leveren. Vooral de levering van geavanceerde raketlanceringsinstallaties zit het Kremlin dwars. Het laatste wapenpakket van de VS voor Oekraïne bestaat verder uit onder meer artillerie, helikopters, pantservoertuigen en munitie. De levering kwam bovenop 1,7 miljard aan Amerikaanse militaire hulp voor Oekraïne sinds de Russische inval in februari.

Russische experts suggereren in de Amerikaanse krant dat Moskou westerse wapentransporten mogelijk zou kunnen proberen aan te vallen zodra deze in Oekraïne arriveren. Tot nu toe werden wel munitiedepots in Oekraïne getroffen, maar bleef het transport van wapens ongeschonden.

Op de Russische staatstelevisie wordt het zinken van het Russische oorlogsschip Moskva donderdag ook in verband gebracht met wapenleveringen, is te zien in een video die de Russische media-analist Julia Davis op Twitter deelt. De presentatoren waarschuwen voor "een oorlog" en in de uitzending wordt gesproken over mogelijke aanvallen op Oekraïense infrastructuur om te voorkomen dat de VS ongelimiteerd wapens aan Oekraïne kunnen leveren.

Een Amerikaanse overheidsfunctionaris zegt in The Washington Post dat Russen hem privé vertellen wat de VS de wereld publiekelijk hebben gemeld: "Dat de gestage aanvoer van wapens van de VS en hun bondgenoten en partners aan Oekraïne van cruciaal belang is bij de Oekraïense strijd". De wapens lijken buitengewoon effectief te zijn.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken weigert in de Amerikaanse krant inhoudelijk te reageren op het Russische diplomatieke verzoek. Ook is het niet duidelijk of en hoe erop gereageerd is. Ook de Russische ambassade in de Verenigde Staten wil niet reageren.

Media: krachtige explosies in Oekraïense steden Kiev en Cherson

03:31 | In Oekraïense steden zijn in de nacht van donderdag op vrijdag verschillende krachtige explosies te horen. Lokale media melden ontploffingen in of rondom hoofdstad Kiev en het zuidelijk gelegen Cherson. Wat er precies geraakt wordt, is niet duidelijk. Voorafgaand aan de explosies klonk in vrijwel alle Oekraïense regio's het luchtalarm.

Het Oekraïense parlementslid Lesia Vasylenko schrijft op Twitter dat er in Kiev drie explosies achtereen klonken. 'Hoogstwaarschijnlijk omdat Poetin razend is geworden vanwege het gezonken oorlogsschip Moskva', aldus Vasylenko, die eraan toevoegt dat 'Oekraïners ondanks de Russische ergernis overeind blijven staan'.

Volgens persbureau Reuters gaat het om de meest significante explosies in Kiev sinds de terugtrekking van de Russische troepen vorige maand. De autoriteiten in de stad brengen summier informatie naar buiten om de Russen niet onbedoeld van informatie te voorzien. Inwoners zijn om diezelfde reden opgeroepen geen beelden van de explosies op sociale media te plaatsen. In een Telegram-bericht melden de autoriteiten volgens de BBC slechts dat 'alles veilig' is.

Donderdag maakte het Russische ministerie van Defensie bekend dat het vlaggenschip Moskva in de Zwarte Zee is gezonken. Of dat enorme verlies voor de Russen iets te maken heeft met de aanvallen op Oekraïense steden, is niet duidelijk.

CIA: Poetin kan toevlucht nemen tot nucleaire wapens na tegenslag

03:03 | De Russische president Vladimir Poetin kan zijn toevlucht nemen tot nucleaire wapens na de militaire tegenslagen die Rusland te verduren kreeg. Dat vertelde CIA-baas William Burns donderdag tijdens een toespraak voor een universiteit in de Amerikaanse stad Atlanta.

Burns zegt dat een nucleaire dreiging niet lichtvaardig opgevat moet worden "gezien de potentiële wanhoop van Poetin". De CIA-baas zegt dat Poetin zou kunnen besluiten 'beperkte' tactische kernwapens in te zetten. Deze kernwapens zijn minder krachtig dan de atoombom die in 1945 de Japanse stad Hiroshima vernietigde.

Burns, die ooit als ambassadeur in Rusland werkte, zegt in zijn toespraak 'zeer bezorgd' te zijn. Volgens de CIA-baas 'maakt ook president Biden zich grote zorgen over het vermijden van een Derde Wereldoorlog waarbinnen een nucleair conflict mogelijk wordt'.

Poetin kondigde eind februari, enkele dagen na de invasie in Oekraïne, aan de nucleaire wapens van Rusland als afschrikkingsmiddel in paraatheid te brengen. Burns zegt sindsdien echter "weinig praktisch bewijs" van daadwerkelijke wapeninzet te hebben gezien. Een Kremlin-woordvoerder zei vorige maand dat Rusland alleen kernwapens in zal zetten als het land in zijn bestaan wordt bedreigd.

Russisch oorlogsschip Moskva gezonken in Zwarte Zee

02:16 |Het oorlogsschip Moskva, het vlaggenschip van de Russische vloot in de Zwarte Zee, is gezonken. Dat meldt het Russische persbureau TASS op basis van een verklaring van het Russische ministerie van Defensie.

De Moskva zou tijdens een storm zijn gezonken. Het Russische schip, dat deze week tijdens de invasie van Oekraïne zwaar werd beschadigd, werd net voor een reparatie naar het land gesleept. De ruim 500 bemanningsleden van de raketkruiser uit het Sovjettijdperk waren al voor de sleep geëvacueerd, aldus het ministerie.

Wat er precies met de Moskva is gebeurd, blijft onduidelijk. Vaststaat dat het schip donderdag vuur vatte. Oekraïense troepen beweren het schip met twee zogeheten Neptunus-raketten te hebben geraakt, terwijl Rusland beweert dat de brand werd veroorzaakt nadat ammunitie was ontploft door een ongeluk aan boord. Een Amerikaanse functionaris zei donderdag tegen The Washington Post dat het schip zonk als gevolg van een Oekraïense aanval.

Het Amerikaanse ministerie van Defensie spreekt van 'een grote klap' voor de Russen. Pentagon-woordvoerder John Kirby zegt tegen CNN dat het verlies van het schip 'gevolgen zal hebben voor de gevechtscapaciteiten'. Volgens Kirby was de Moskva deels verantwoordelijk voor de 'maritieme dominantie' die Rusland heeft in de Zwarte Zee.

De gepensioneerde generaal en CIA-chef David Petraeus noemt de Russische erkenning dat het schip zonk "een zeldzaam moment van waarheid". Tegen de BBC zegt Petraeus 'verbaasd te zijn dat ze het zo snel toegeven, omdat er vaak een verhaal omheen wordt verzonnen'. Hij voegt daaraan toe 'dat de feiten uiteindelijk toch wel naar buiten zouden zijn gekomen'.

Het verlies van de Moskva komt op een cruciaal moment, nu Russische troepen zich voorbereiden op aanvallen op de oostelijke regio's Donetsk en Loehansk. Daar zitten pro-Russische separatisten wier zelfverklaarde volksrepublieken door Rusland zijn erkend.

Gerelateerde artikelen