Internationaal21 apr '22 21:37

Liveblog | VS, Spanje bieden Oekraïne extra militaire hulp; Oligarchen zetten bank Zuidas te koop

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 57 van de oorlog. De Tsjetsjeense leider Ramzan Kadirov zegt dat Russische troepen de staalfabriek Azovstal in Marioepol donderdag volledig onder controle krijgen. 'Voor of misschien na de lunch zal het terrein volledig gecontroleerd worden door Rusland', stelt Kadirov. In dit liveblog lees je het laatste nieuws over de oorlog in Oekraïne en alle gevolgen ervan.

Rusland verovert dorpen in regio Donetsk

21:40 | Russische troepen hebben volgens Oekraïne donderdag 42 dorpen in de oostelijke regio Donetsk veroverd. Dat heeft een medewerker van de Oekraïense president Volodimir Zelenski op de nationale televisie bekendgemaakt.

'Vandaag zijn 42 dorpen toegevoegd aan de lijst van bezette dorpen. Dit gaat ten koste van de regio Donetsk', aldus de presidentiële assistent. 'Dit is vandaag gebeurd en het kan zijn dat onze troepen ze morgen terugveroveren.'

Oligarchen zetten Amsterdam Trade Bank te koop

21:00 | De Amsterdam Trade Bank, die onder meer in handen is van de gesanctioneerde Russische oligarch Michaïl Fridman, staat te koop. Verschillende bronnen melden aan het FD dat ATB actief investeerders benadert met een aanbod om activiteiten over te nemen.

Naar verluidt heeft de bank het moeilijk door sancties van het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. In de Europese Unie staat de bank niet op de zwarte lijst. De directie zelf heeft 'op dit moment geen commentaar'.

(ANP / EPA)

Brandweer doneert zeven wagens aan Oekraïne

17.22 | De Nederlandse brandweer doneert zeven voertuigen aan Oekraïne. Brandweerlieden in dat land kampen met grote tekorten door de oorlog. Het konvooi vertrekt op maandag 2 mei en komt rond 4 mei aan in Oekraïne, meldt de Veiligheidsregio IJsselland, die de hulpactie organiseert.

De gedoneerde voertuigen zijn vijf tankautospuiten, een autoladder en een personenbus met motorspuitaanhanger. Ze zijn onlangs vervangen en de brandweer heeft ze dus niet meer nodig.

Russische schepen mogen ook Amerikaanse havens niet meer in

17.16 | De Verenigde Staten gaan Russische schepen uit hun havens weren vanwege de oorlog in Oekraïne. Daarmee voegt het land zich bij Canada en EU-lidstaten, die eerder ook al die stap zetten.

Volgens president Joe Biden houdt de maatregel in dat geen enkel schip dat onder Russische vlag vaart of dat eigendom is van of wordt geëxploiteerd door een Russische bedrijf of persoon, mag aanmeren in een Amerikaanse haven.

Eerder besloten de VS ook al om Russische vliegtuigen uit hun luchtruim te bannen. Daarnaast werd er een verbod ingesteld op Russische olie.

VS bieden Oekraïne extra militaire hulp plus financiële steun

16.41 | De Amerikaanse president Joe Biden heeft donderdag een nieuw militair hulppakket voor Oekraïne ter waarde van 800 miljoen dollar aangekondigd. Het bestaat uit militair materieel dat specifiek geschikt is voor de strijd in de overwegend vlakke Donbas-regio in het oosten van Oekraïne, waarop het Russische leger sinds kort zijn 'speciale militaire operatie' richt.

'Dit pakket bevat zware artilleriewapens, tientallen houwitsers en 144.000 bijbehorende munitiepatronen. Het bevat ook meer tactische drones', zei Biden. Ook maakte de president bekend dat de VS Oekraïne zullen voorzien van verdere directe hulp van 500 miljoen dollar, zodat het land in staat blijft om cruciale overheidsactiviteiten voort te zetten.

Deze financiële hulp komt bovenop de 500 miljoen dollar die Biden in maart al aankondigde. Daarmee komt de totale economische hulp van de VS voor Oekraïne alleen al in de laatste twee weken op 1 miljard dollar, zei Biden.

President Zelenski heeft Russen ruil burgers Marioepol aangeboden

16.36 | De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft naar eigen zeggen Rusland aangeboden op wat voor manier dan ook Oekraïense burgers en militairen in Marioepol te ruilen. De Russische defensieminister heeft gezegd dat er door Oekraïne om onderhandelingen over Marioepol is gevraagd. Volgens Zelenski willen 120.000 burgers de stad uit maar ze kunnen dat over het algemeen niet. Oekraïense leiders meldden dat er donderdag slechts drie bussen uit Marioepol zijn aangekomen in Zaporizja, 190 kilometer noordwestelijker.

Spanje stuurt extra militaire steun naar Oekraïne

16.19 | Spanje stuurt extra hulp naar Oekraïne. Zo gaan er onder meer 200 ton munitie en militaire goederen richting het door Russische aanvallen getroffen land. Dat heeft premier Sánchez bekendgemaakt tijdens een bezoek aan president Zelenski in Kiev.

Aantal ontheemden in Oekraïne geschat op 7,7 miljoen

15.17 | Het aantal ontheemden in Oekraïne wordt geschat op 7,7 miljoen. Het gaat om bijna een op de zes inwoners, aldus de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) in een nieuwe update over het aantal vluchtelingen in eigen land.

Van de ontheemden is volgens de IOM 15 procent van plan om in de komende twee weken terug te keren naar huis. De meeste mensen gaan naar Kiev of elders in het noorden van het land. Omdat nu vooral in Oost-Oekraïne wordt gevochten, durven mensen uit andere streken weer meer huiswaarts te keren.

Het totale aantal mensen dat door de oorlog is gevlucht ligt veel hoger. Meer dan 5 miljoen Oekraïners zijn naar het buitenland vertrokken, van wie er 1 miljoen inmiddels weer tijdelijk of permanent zijn teruggekeerd.

NCTV: Nederlandse rechts-extremisten willen niet naar Oekraïne

13:43 | Onder Nederlandse rechts-extremisten lijkt vooralsnog weinig animo te zijn voor een vertrek naar de oorlog in Oekraïne, zo meldt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Het orgaan presenteerde donderdag een nieuwe analyse van de terrorismedreiging in ons land.

De vrees bestaat dat Nederlanders met een rechts-extremistische achtergrond zich bij een krijgsmacht willen aanmelden om ervaring op te doen met het gebruik van wapens. 'Nieuw is dat de oorlog in Oekraïne aantrekkingskracht kan uitoefenen op Nederlandse rechts-extremisten', aldus de NCTV, 'maar vooralsnog is er bij hen weinig animo om te vertrekken naar Oekraïne en zich aan te sluiten bij rechts-extremistische groepen aan Oekraïense of Russische zijde.'

De Oekraïense ambassade in Nederland meldde eerder dat zich daar veel mensen meldden die willen helpen in Oekraïne. Aan Oekraïense zijde vecht onder meer het rechts-extremistische Azov-bataljon mee, dat nazistische symbolen gebruikt. Rusland is op zijn beurt tegen aansluiting van Oekraïne bij de Europese Unie. Ook in rechts-extremistische kringen is veel verzet tegen de EU.

In Nederland is volgens de NCTV het 'accelerationisme' de rechts-extremistische stroming 'waar de meeste geweldsdreiging vanuit gaat'. Accelerationisme stelt dat versneld een 'rassenoorlog' moet worden ontketend, om vervolgens een witte nationaalsocialistische staat op te tuigen. Enkele honderden Nederlandse accelerationisten zijn online in beeld, van enkelen 'kan dreiging uitgaan'.

Duitse export naar Rusland gekelderd door sancties

13:42 | De impact van de oorlog in Oekraïne is goed zichtbaar in de exportcijfers van Duitsland, de grootste economie van Europa. Volgens voorlopige cijfers van het Duitse federale statistiekbureau is de uitvoer naar Rusland met meer dan de helft gedaald. De daling is vooral het gevolg van de sancties die aan Rusland zijn opgelegd na de inval in Oekraïne.

Volgens de data van Destatis is de export naar Rusland in maart op jaarbasis met 57,5 procent gedaald. Dat betekende concreet dat er nog maar voor 1,1 miljard euro werd uitgevoerd.

Voor Duitsland is de Europese Unie veruit de belangrijkste afzetmarkt. Rusland staat nu op een twaalfde plaats van de belangrijkste landen buiten de EU waar goederen naar toe worden verscheept. Voor de oorlog bezette Rusland nog de vijfde plek.

Miljardair en topman Russische oliemaatschappij Lukoil treedt af

13:22 | Topman Vagit Alekperov van de Russische oliemaatschappij Lukoil treedt af. De zakenman riep de regering van de Russische president Vladimir Poetin op om de oorlog in Oekraïne te beëindigen. Het Verenigd Koninkrijk plaatste hem desondanks op de sanctielijst wegens de inval in het Oost-Europese land.

Lukoil heeft in zijn korte verklaring geen reden gegeven voor het vertrek van Alekperov. De miljardair, wiens vermogen op ruim 16 miljard dollar wordt geschat door persbureau Bloomberg, heeft nog wel een belang in Lukoil.

Alekperov bezit 3,1 procent van alle aandelen met stemrecht. Daarnaast heeft hij een belang van 5,4 procent zonder stemrecht. Volgens Lukoil, in Nederland bekend van de gelijknamige tankstations, heeft hij daarom geen controlerend belang in het oliebedrijf.

Lukoil was een van de eerste grote Russische concerns die openlijk een oproep deden om de oorlog in Oekraïne te stoppen. 'We zijn voor een onmiddellijk einde van het gewapende conflict en steunen een oplossing via onderhandelingen en diplomatieke wegen', verklaarde het bedrijf op 3 maart.

Rutte: we moeten ons allemaal zorgen maken over oorlog Oekraïne

12:32 | De Russische aanval op Oekraïne is een brutale aanval op de rechtsstaat. De Russische agressie is onjuist en schandalig. De oorlog in Oekraïne raakt ons allemaal en we moeten ons er allemaal zorgen over maken, zei minister-president Mark Rutte woensdag tegen de Belarussische oppositieleider Svetlana Tichanovskaja bij de uitreiking van de internationale Four Freedoms Award in Middelburg.

Tichanovskaja is dit jaar één van de winnaars van de award. De Four Freedoms Awards worden sinds 1950 uitgereikt aan mensen of organisaties die zich inzetten voor dezelfde idealen als de Amerikaanse president Franklin Delano Roosevelt destijds: vrijheid van meningsuiting, vrijheid van godsdienst, vrijwaring van gebrek en vrijwaring van vrees. Koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Beatrix waren donderdag aanwezig bij de uitreiking in Middelburg.

Volgens Rutte heeft Tichanovskaja een vooruitziende blik gehad, toen zij vijf maanden geleden in een toespraak tegen het Europese Parlement zei dat 'dictatorschap niet stopt bij geografische grenzen. Als dictatorschap niet worden gestopt, verspreidt het zich'. Rutte: 'De oorlog raakt ook de toekomst van het volk in Belarus. Het raakt uw persoonlijke gevecht voor vrijheid en democratie in uw land. En het raakt eigenlijk iedereen, want het confronteert mensen met fundamentele vragen over wat vrede en zelfbeschikking mag kosten. Welke offers zijn wij bereid te maken om onrecht te stoppen?'

Naast Tichanovskaja zijn Four Freedoms Awards uitgereikt aan de Vietnamese singer-songwriter Mai Khoi Do Ngyuen, die in eigen land niet meer mag optreden, aan Lian Gogali, die met haar vredesschool bijdraagt aan vrede in Sulawesi, aan mensenrechtenactiviste Nice Nailantei Leng'ete uit Kenia die zich inzet tegen genitale verminking en aan Özgür Gür en Melike Balkan, die zich inzetten voor de LGBTI+-beweging in Turkije.

Bloomberg: Shell praat met Chinese kopers over Russisch bezit

12:32 | Shell is in gesprek met grote staatsbedrijven uit de Chinese energiesector over de verkoop van zijn belang in een groot Russisch project voor vloeibaar gemaakt aardgas (lng). Dat meldt persbureau Bloomberg op basis van ingewijden. Het Britse olie- en gasconcern kondigde vanwege de Russische inval in Oekraïne zijn vertrek uit Rusland aan, maar zit nog wel met bezittingen in het land.

Shell wil onder andere af van zijn belang van 27,5 procent in Sakhalin-2, een reusachtig complex in het uiterste oosten van Rusland voor de productie van olie en lng. Daarover zou het bedrijf nu onderhandelen met de Chinese staatsoliebedrijven CNOOC, CNPC en Sinopec.

De gesprekken zijn nog pril, waardoor het nog lang niet zeker is dat er een deal komt. Er liggen scenario's op tafel dat het belang naar één of twee kopers gaat, maar mogelijk ook naar een consortium. Volgens bronnen van Bloomberg staat Shell ook nog open voor kopers van buiten China.

Shell wilde niet reageren op het nieuws. Woordvoerders van CNOOC, CNPC en Sinopec waren niet direct bereikbaar voor een reactie tegenover Bloomberg. Eerder meldde Shell afschrijvingen tot 5 miljard dollar te verwachten wegens het vertrekt uit Rusland.

De verkoop van Russische bezittingen is een heikele aangelegenheid. Volgens Shells branchegenoot TotalEnergies bestaat dan namelijk het risico dat die onderdelen tegen een korting naar Russische kopers gaan. Zij zouden dan juist profiteren van een maatregel die bedoeld is om Rusland economisch te raken. TotalEnergies weigert dan ook zijn Russische activiteiten af te stoten.

Kamer verdeeld over aanwijzing gemeenten voor opvang asielzoekers

12:24 | De Tweede Kamer is verdeeld over het idee dat het kabinet gemeenten kan verplichten om vreemdelingen op te vangen. Ook binnen de coalitie zijn de verschillende partijen het er niet over eens, zo bleek tijdens een debat over de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Het kabinet onderzoekt de juridische mogelijkheden en komt naar verwachting voor de zomer met de bevindingen.

D66-Kamerlid Anne-Marijke Podt noemde de mogelijkheid om gemeenten opdracht te geven om een bepaald aantal mensen op te vangen een 'verregaande bevoegdheid waar we zorgvuldig mee om moeten gaan'. Toch zei ze niet te begrijpen waarom dit voor Oekraïense vluchtelingen al mogelijk is gemaakt, maar voor asielzoekers uit andere landen nog niet. VVD'er Ruben Brekelmans verweet haar daarna gemeenten de opvang van asielzoekers 'door de strot te duwen'.

Brekelmans sprak tijdens het debat zijn zorgen uit over de gevolgen die aanwijzingen voor de gemeenten zouden hebben voor het draagvlak voor de opvang in de samenleving. Daar maakte Don Ceder van de ChristenUnie weer bezwaar tegen. Volgens hem doet de VVD'er 'alsof het Rijk het initiatief neemt', terwijl het juist een verzoek was vanuit de gemeenten en de provincies. De Veiligheidsregio's en de commissarissen van de Koning hadden het kabinet om dit soort aanwijzingen gevraagd, om te voorkomen dat sommige gemeenten veel meer doen dan andere. CDA'er Anne Kuik wees er bovendien op dat nood op de opvang in de gemeenten nu erg hoog is. 'Hoe lang moeten we nog wachten om die druk te verlichten?'

De rechterkant van het kabinet reageerde juist sceptisch op het standpunt van de VVD. Gidi Markuszower van de PVV wilde weten wat de VVD zal doen als het kabinet eenmaal met een voorstel tot noodwetgeving komt. 'Dus niet allemaal woorden, wat zou de VVD liever willen of wat zou beter zijn... Stemgedrag. Wat gaat de VVD stemmen als er noodwetgeving komt.' Die vraag wilde Brekelmans nog niet beantwoorden. 'Dat hangt van de situatie af.' Hij zei dat de VVD het alleen wil overwegen als 'een allerlaatste redmiddel'.

Meer dan 366.000 Oekraïense vluchtelingen in Duitsland

12:19 | Acht weken na het begin van de Russische aanval op Oekraïne heeft Duitsland meer dan 366.000 Oekraïners ontvangen, meldt het ministerie van Binnenlandse Zaken in Berlijn op basis van cijfers van de politie.

Het precieze aantal is onbekend, aangezien er geen systematische grenscontroles zijn. Oekraïners mogen negentig dagen in EU-landen verblijven zonder visum.

Dagelijks komen nog altijd meer dan 2000 oorlogsvluchtelingen Duitsland binnen. Het zijn vooral vrouwen, kinderen en ouderen. Inmiddels zijn meer dan 5 miljoen Oekraïners hun land ontvlucht, maar er zijn ook al 1 miljoen teruggekeerd voor een al dan niet kort bezoek aan hun vaderland.

Geen handel meer voor Russische cryptobezitters bij grote beurs

12:09 | Cryptobeurs Binance gaat Russische gebruikers limieten opleggen. Daarmee voldoet het bedrijf met hoofdkantoor op de Kaaimaneilanden aan een nieuwe ronde sancties die door de Europese Unie tegen Rusland werden ingesteld. Die sancties moeten voorkomen dat rijke Russen via het gebruik van cryptomunten eerdere sancties ontwijken.

Russische klanten die meer 10.000 euro aan cryptomunten bezitten, kunnen via Binance alleen nog maar verkopen en niet meer handelen of extra geld inleggen. Ze hebben negentig dagen om hun posities af te bouwen. Dat geldt niet alleen voor personen, maar ook voor bedrijven en stichtingen die bezittingen in cryptomunten als bitcoin hebben.

'Hoewel deze maatregelen beperkend kunnen zijn voor Russische staatsburgers, moet Binance de branche blijven aanvoeren bij het ten uitvoer brengen van deze sancties', liet Binance-topman Zhao Changpeng in een verklaring weten. 'Wij geloven dat alle grote beurzen binnenkort deze regels moeten volgen.'

Zorg bij UNICEF om 'onzichtbare' Oekraïense vluchtelingkinderen

11:45 | Kinderrechtenorganisatie UNICEF maakt zich zorgen over Oekraïense kinderen die zonder ouder of vertegenwoordiger in Nederland zijn. Volgens UNICEF zijn deze onbegeleide kinderen niet in beeld bij opvangorganisaties en zijn ze een makkelijke prooi voor mensenhandelaars en andere uitbuiters.

UNICEF heeft geen cijfers van het aantal kinderen waar het om gaat. Ook verantwoordelijke instanties als de Raad voor de Kinderbescherming en voogdij-instelling Nidos hebben er nauwelijks zicht op, aldus UNICEF. Volgens een woordvoerder van Eric van der Burg, staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, worden er geen cijfers van bijgehouden, behalve over het aantal kinderen dat is doorgestuurd naar hulpverlening door Nidos. Dat zijn er tot nu toe bijna twintig.

In andere landen zoals België, zo weet een woordvoerster van UNICEF, zijn driehonderd onbegeleide Oekraïense kinderen geregistreerd. 'Dat, opgeteld bij de grote aantallen vluchtelingen die in korte tijd in Nederland zijn aangekomen en het beeld dat we hebben van onbegeleide kinderen die worden gesignaleerd in de grensstreken rond Oekraïne, doet onze zorgen toenemen. Daarbij is niet altijd duidelijk dat kinderen niet met eigen ouder of wettelijk verzorger reizen. Ze zijn dan wel met volwassenen mee.'

UNICEF zou graag zien dat alle onbegeleide kinderen door de gemeente of door de particulieren waar zij verblijven worden doorverwezen naar de Raad voor de Kinderbescherming of Nidos. Daarom is meer voorlichting en informatie nodig en in de gemeentelijke opvang moet de juiste kennis en kunde aanwezig zijn om onbegeleide minderjarigen te kunnen signaleren en begeleiden. Ook moet er meer gecentraliseerde voorlichting vanuit de overheid komen, zo stelt UNICEF.

De Tweede Kamer debatteert donderdag over de opvang van Oekraïense vluchtelingen.

Weer iets meer opvangplekken beschikbaar voor Oekraïners

11:35 | Het aantal opvangplekken dat beschikbaar is voor Oekraïners is na een week van dalingen weer toegenomen. Ten opzichte van dinsdag zijn er ruim 1300 extra bedden beschikbaar, blijkt uit nieuwe cijfers van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Het aantal mensen dat opgevangen wordt, steeg ongeveer even hard: met 1200.

De bezettingsgraad in de opvangplekken die gemeenten hebben gerealiseerd is ten opzichte van dinsdag met een half procentpunt gestegen naar 75,5 procent. Dat is de hoogste bezettingsgraad tot nu toe. Wel zijn er nog altijd ruim 10.000 plekken vrij.

Er zijn nu 42.440 mensen ingeschreven bij de gemeenten. Dat betekent dat er meer dan 10.000 Oekraïners in Nederland verblijven buiten de opvang die gemeenten gerealiseerd hebben.

'Europese boycot van Russische olie niet eenvoudig op te vangen'

10:11 | De export van Russische olie naar Europa neemt door de ingestelde sancties van westerse landen steeds verder af. Volgens persbureau Bloomberg zakte de Russische export van Oeral-olie afgelopen week met 25 procent in. Als andere landen die uitval niet snel opvangen, gaat de de olieprijs stijgen, waarschuwt ABN Amro in De Telegraaf.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock kondigde woensdag aan dat Duitsland voor het einde van dit jaar stopt met het importeren van olie uit Rusland. Volgens de minister is het plan onderdeel van een gezamenlijke Europese routekaart. ‘Een gezamenlijke exit, de volledige uitstap door de Europese Unie, is onze gemeenschappelijke kracht’, zei ze.

'Russische olie was vorig jaar goed voor veertien procent van de wereldproductie. Mocht Europa overgaan op een boycot van Russische olie, is het vrijwel onmogelijk om dat tekort op te vangen', zegt energiedeskundige Aad Correljé van de TU Delft. ‘Olie van andere landen afnemen, is niet zo eenvoudig. Niet alle olie is namelijk hetzelfde. Raffinaderijen hebben een bepaalde afstelling. Ze hebben bepaalde mixen van olie nodig om ideaal te kunnen produceren. Dat gaat niet één-op-één. Daarnaast is het ook de vraag in hoeverre andere landen bereid zijn om olie te leveren aan Europa.’

Poetin noemt aanval Marioepol succesvol en stopt actie bij Azovstal, kondigt beleg af

09:45 | De Russische president Vladimir Poetin heeft zijn minister van Defensie Sergej Sjojgoe gefeliciteerd met "de succesvolle operatie in Marioepol". Hij zei dat de aanval op het industrieterrein van staalbedrijf Azovstal bij de stad wordt stopgezet. Het is volgens Poetin niet nodig het offensief daar verder voort te zetten.

Het industrieterrein waar nog mogelijk een paar duizend Oekraïense strijders verzet bieden, wordt helemaal afgegrendeld volgens Poetin. Sjojgoe had bekendgemaakt dat de stad in Russische handen was, maar het grote complex van het bedrijf Azovstal nog steeds niet. Volgens het Kremlin zullen strijders die het complex verlaten en zich overgeven met respect worden behandeld. Om het omsingelde staalbedrijf wordt al geruime tijd hevig gevochten.

Het is niet duidelijk of het plotseling stopzetten van de aanval op het industrieterrein te maken heeft met de orthodoxe paasdagen die van donderdag tot en met zondag zijn.

Noodopvang voor Oekraïners in Nieuw Bergen sluit

09:18 | De noodopvang voor Oekraïners in het Noord-Limburgse dorp Nieuw Bergen gaat donderdag dicht. De vluchtelingen worden donderdagmiddag overgebracht naar opvangplekken in Roermond en Ittervoort, maakte de gemeente Bergen bekend.

In totaal zijn in de sporthal in Nieuw Bergen 153 vluchtelingen uit de Oekraïne opgevangen, onder wie 49 kinderen. Ook werden tien huisdieren opgevangen. In de Veiligheidsregio Limburg Noord gold de opvang in Nieuw Bergen als één van twee noodopvangen, naast die in Horst. De noodopvang in Horst is volgens de veiligheidsregio voldoende.

De opvang in Nieuw Bergen ging op 17 maart open. De eerste vluchtelingen kwamen op 20 maart aan.

Ook donderdag evacuatie van burgers uit Marioepol

08:41 | De evacuatie van inwoners van Marioepol gaat donderdag door, terwijl de Oekraïense havenstad na bijna twee maanden oorlog in Russische handen lijkt te vallen. Vicepremier Irina Veresjtsjoek meldt dat woensdag al vier bussen met evacués uit de stad zijn vertrokken.

De meeste inwoners van Marioepol zijn al vanwege de oorlog gevlucht. Burgers kunnen alleen nog via humanitaire corridors vertrekken. Oekraïne en Rusland maakten recent vooral afspraken over het vertrek van burgers met eigen vervoer.

Marioepol is bijna volledig ingenomen door het Russische leger, dat de stad al ruim anderhalve maand omsingelt. Het laatste Oekraïense bolwerk in de stad is het enorme terrein van staalfabriek Azovstal. Daar zitten de laatste verdedigers van Marioepol en ook een groep burgers.

Spaanse en Deense premiers in Kiev

08:40 | De Spaanse premier Pedro Sánchez en zijn Deense ambtsgenoot Mette Frederiksen zijn in de Oekraïense hoofdstad Kiev aangekomen voor overleg met president Zelenski. Beide landen willen hun onvoorwaardelijke steun uitspreken voor Oekraïne. Later vandaag komen de drie leiders bijeen voor een korte persconferentie.

Huisarts via speciale site te vinden voor Oekraïense vluchteling

07:32 | Voor Oekraïense vluchtelingen is een speciale website opgezet waar ze een huisarts kunnen vinden. Op die site, Huisartsvoorvluchteling.nl, is een kaart van Nederland te zien met daarop een huisjessymbool voor de praktijken die beschikbaar zijn. De dokterspraktijken die deelnemen zijn te zien als een rood huisje. Zodra er inloopspreekuur is, kleurt het huisje blauw en worden de praktijkgegevens zichtbaar.

Huisartsen kunnen hun praktijk via de site aanmelden. De initiatiefnemers wijzen de huisartsen erop dat het verlenen van zorg aan Oekraïense vluchtelingen wordt vergoed via een rijksregeling.

Ook (huis)artsen en verpleegkundigen uit Oekraïne en Rusland kunnen zich via de site melden, zodat ze kunnen worden gekoppeld aan een dokterspraktijk om zelf te helpen bij de zorgverlening.

De website is een initiatief van onder andere Marlies Schijven (chirurg Amsterdam UMC, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en Chief Medical Information Officer van VWS) en huisarts Bernard Leenstra. Zij zaten ook achter Prullenbakvaccin.nl, de site waar mensen konden opzoeken waar coronavaccins 'over' waren.

Huisartsvoorvluchteling.nl is nu nog alleen in het Nederlands en Engels, maar de site meldt dat de tekst snel in het Oekraïens en Russisch beschikbaar zal zijn. Via het bijbehorende Twitteraccount is al wel in het Oekraïens getweet.

Zeker 7300 Oekraïense kinderen gaan naar school in Nederland

06:51 | Zeker 7300 Oekraïense kinderen zijn momenteel ingeschreven op een Nederlandse school, blijkt uit cijfers van het ministerie van Onderwijs die zijn opgevraagd door NU.nl. Twee derde (65 procent) van de kinderen bezoekt een basisschool en een derde (35 procent) gaat naar een middelbare school.

Het daadwerkelijke aantal Oekraïense kinderen dat naar een school in Nederland gaat, is vermoedelijk nog groter. Volgens het ministerie liggen de inschrijvingscijfers die het binnenkrijgt namelijk achter op de praktijk.

In Nederland zijn nu 11.000 tot 12.000 leerplichtige Oekraïense kinderen. Daarmee is niet gezegd dat zij ook allemaal al naar school gaan. Sommige kinderen moeten bijvoorbeeld eerst nog landen of zijn nog bezig met verhuizen, aldus het ministerie.

Ministers G7-landen beloven Oekraïne meer dan 22 miljard euro

06:46 | De ministers van Financiën van de G7-landen beloven Oekraïne dit jaar nog eens meer dan 22 miljard euro aan financiële hulp. Volgens persbureau Reuters komt de steun van Canada, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten bovenop de al bestaande steunpakketten voor Oekraïne. Indien nodig kunnen de landen nog meer steun leveren.

In een verklaring spreken de ministers namens de landen ook nogmaals hun afkeer uit over deelname van Rusland aan onder meer de G20, die woensdag bijeenkwam. Ambtenaren van het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Canada liepen weg uit de plenaire vergadering uit protest tegen de Russische aanwezigheid. Door de Russische inval in Oekraïne is de deelname van Rusland aan G20-bijeenkomsten omstreden.

Oekraïense gouverneur: 80 procent Loehansk onder controle Rusland

05:34 | Russische troepen bezetten momenteel 80 procent van de Oost-Oekraïense provincie Loehansk. De Oekraïense gouverneur Serhij Hajdaj meldt dat woensdagavond. Dinsdag liet hij al weten dat het Russische leger de stad Kreminna in de provincie veroverde.

Voor het begin van de Russische invasie in februari stond al zo'n 30 procent van het grondgebied in de provincie onder controle van pro-Russische separatisten. Rusland trok eind maart troepen terug rondom hoofdstad Kiev en begon afgelopen week een groot offensief in de regio Donbas, waar Loehansk onder valt.

Gouverneur Hajdaj meldt dat Popasna en Roebizjne in Loehansk momenteel "gedeeltelijk" door Russische troepen worden bezet, nadat het Oekraïense leger vorige week nog meldde dat Russische pogingen om die plaatsen in te nemen mislukten.

CNN heeft beelden die rondgaan op sociale media geverifieerd waarop te zien is dat Russische troepen het centrum van Roebizjne hebben ingenomen. Hoewel de Amerikaanse zender de echtheid van de video heeft bevestigd, wordt deze niet uitgezonden 'omdat het gaat om een Russische propagandavideo'.

Italië: airco deze zomer op minimaal 25 graden om oorlog Oekraïne

04:53 | De airconditioning in Italiaanse scholen en overheidsgebouwen mag deze zomer niet kouder worden afgesteld dan 25 graden Celsius. De zogenoemde 'operatie thermostaat' moet het energieverbruik van het land terugbrengen nu Italië door de oorlog in Oekraïne minder afhankelijk wil worden van Russische fossiele brandstoffen, meldt The Guardian.

De maatregel gaat op 1 mei in en geldt tot zeker 31 maart volgend jaar. Naast de minimumtemperatuur in de zomer, mag de thermostaat in Italiaanse overheidsgebouwen 's winters niet warmer worden afgesteld dan 19 graden Celsius, meldt de Italiaanse minister van Openbaar Bestuur Renato Brunetta volgens de Britse krant.

De Italiaanse premier Mario Draghi had zich eerder deze maand in een debat over de oorlog in Oekraïne en de energiecrisis al hardop de vraag gesteld: 'Willen we vrede of willen we de airconditioning aan hebben?'

Instellingen die zich niet aan de nieuwe regels houden, riskeren een boete van tussen de 500 en 3000 euro. Hoe Italië de maatregel wil handhaven is niet duidelijk. Mogelijk gaat de arbeidsinspectie controles uitvoeren.

Brunetta meldt dat het land met de maatregel 2 tot 4 miljard kuub gas kan besparen. Volgens de minister wordt 57 procent van de energiekosten van overheidsgebouwen veroorzaakt door de temperatuurregeling. Italië is momenteel voor zo'n 45 procent afhankelijk van Russisch gas.

Kamer wil in debat over Oekraïners breder over asielketen praten

03:30 | De Tweede Kamer debatteert donderdag over de opvang van Oekraïense vluchtelingen, maar verschillende partijen willen het ook hebben over het systeem voor reguliere asielzoekers. Die opvang loopt al langere tijd vast. Voor Oekraïners zijn de afgelopen weken tienduizenden plekken vrijgemaakt, maar gemeenten zijn veel minder happig om reguliere asielzoekers op te vangen. Staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) zei eerder deze week dat er sprake is van een 'verdringingseffect'.

Van der Burg kondigde vorige week vrijdag aan dat het kabinet aan een wetsvoorstel werkt om opvangplekken voor asielzoekers af te kunnen dwingen. De bewindsman zei eind maart nog daar niet aan te willen, en dat hij een dergelijke bevoegdheid als een 'nederlaag' zou beschouwen.

De coalitie is verdeeld over het voornemen van Van der Burg. D66 vindt een aanwijzingsbevoegdheid een goed idee, maar laat nog in het midden bij wie die bevoegdheid zou moeten liggen. Ook Van der Burg is daar naar eigen zeggen nog niet uit. 'We kijken naar verschillende varianten', zei de staatssecretaris vrijdag. 'Is het de staatssecretaris die de verantwoordelijkheid krijgt? Of leggen we die bijvoorbeeld bij provincies, als het gaat om doorzettingsmacht?' Bij statushouders zijn het de provincies die gemeenten een opdracht geven voor de huisvesting. 'Dat zouden we ook kunnen doen bij asielzoekers.'

De VVD ziet dwang juist absoluut niet zitten. Het kabinet kan beter inzetten op dwang om flexwoningen te realiseren, vindt Kamerlid Ruben Brekelmans. Daarnaast wil hij dat er in EU-verband meer wordt gedaan om het aantal asielzoekers dat naar Nederland komt terug te dringen, zoals eerder gebeurde met de zogenoemde Turkije-deal.

In het debat komt sowieso een breed scala aan onderwerpen aan bod. Niet alleen onderdak, maar ook zorg, sociale voorzieningen en onderwijs staan op de agenda. Er zullen dan ook diverse bewindslieden aanwezig zijn, onder wie staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel), minister Dilan Yeşilgöz (Justitie) en minister Dennis Wiersma (Primair en Voortgezet Onderwijs).

GroenLinks vindt dat er landelijke regie nodig is, met één bewindspersoon die de leiding neemt over de situatie. Ook zou er een plan moeten komen om alle vluchtelingen, uit Oekraïne en andere landen, eerlijk over Nederland te verdelen.

Tsjetsjeense leider: Marioepol donderdag in Russische handen

00:50 | De Tsjetsjeense leider Ramzan Kadirov zegt dat Russische troepen de staalfabriek Azovstal in Marioepol donderdag volledig onder controle krijgen. 'Voor of misschien na de lunch zal het terrein volledig gecontroleerd worden door Rusland', stelt Kadirov, die zich met zijn strijders met de inname van Marioepol is komen bemoeien.

De bewering van de beruchte Tsjetsjeense leider, die hij deed in een audiobericht dat donderdagochtend vroeg online verscheen, kan niet onafhankelijk worden geverifieerd. Een bevelhebber van de laatste Oekraïense troepen in de stad zei woensdag wel dat het verzet 'waarschijnlijk de laatste dagen en mogelijk zelfs de laatste uren tegemoet gaat'.

In Marioepol is de afgelopen weken zwaar gevochten. Azovstal is het laatste Oekraïense bolwerk in de havenstad. Oekraïense militairen en pro-Oekraïense militairen van het nationalistische Azov-bataljon proberen het enorme terrein te verdedigen. Naast militairen zitten daar volgens de Oekraïense president Volodimir Zelenski ook zo'n duizend burgers.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen