Internationaal25 apr '22 20:23

Liveblog | Oekraïne: Russische troepen bestormen staalfabriek nog steeds

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 61 van de oorlog in Oekraïne. Terwijl het Russische offensief in de Donbas voortgezet wordt, bezoeken de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken en Defensieminister Lloyd Austin Kiev. Volg de laatste ontwikkelingen over de oorlog hier in dit liveblog.

Uitzenders denken nog veel meer Oekraïners in te gaan zetten

19:19 | Het aantal Oekraïners dat in Nederland werk vindt, gaat de komende tijd waarschijnlijk nog flink oplopen. Oorlogsvluchtelingen hebben eerst wat tijd nodig om te wennen aan hun nieuwe omgeving wat doorgaans zo’n drie tot vier maanden duurt, zegt Tent Partnership for Refugees. Dat is een netwerk van zo’n 220 internationale bedrijven dat zich wil inzetten voor de economische integratie van vluchtelingen. 'Maar ik ben er absoluut van overtuigd dat nog meer Oekraïners op zoek gaan naar werk', aldus de Europese directeur Hélène van Melle.

Ook bij de gespecialiseerde uitzendbureaus OTTO Work Force en UARecruit moet het grootste aantal Oekraïners dat een baan vindt, naar verwachting nog komen. Via OTTO en ook via uitzender ManpowerGroup gingen al "tientallen" Oekraïners in Nederland aan het werk in de twee maanden die de oorlog aan de gang is. Volgens uitkeringsinstantie UWV vonden tot afgelopen vrijdag in totaal bijna 3000 Oekraïners een baan in ons land. Daar komen er dagelijks tussen de honderd en driehonderd bij.

Van Melle noemt dat een mooie score, kijkend naar het totaal van ongeveer 45.000 Oekraïners die zijn ingeschreven bij de gemeente en de relatief korte tijd die Oekraïners hier nog maar zijn. Ook zijn het vooral ouderen, vrouwen en kinderen die ons land bereiken. Dat toch duizenden al werk hebben gevonden, zegt volgens Van Melle 'iets over de mentaliteit'. 'Ze willen voor zichzelf kunnen zorgen.' De directeur ziet voor de vluchtelingen vooral kansen in de IT-sector en horeca.

Ondernemer Robert van der Noordaa is sinds enkele weken bezig met het opzetten van een uitzendbureau speciaal voor Oekraïners, UARecruit. Hij zegt dat de vraag naar zijn dienst groot is. Verschillende ingenieurs- en rekruteringsbureaus namen al contact op en kijken nu naar de ongeveer zestig cv’s van de Oekraïners die die al opstuurden.

'De meesten zijn extreem hoogopgeleid en zijn civiele ingenieurs, ICT'ers, marketeers en psychologen', aldus Van der Noordaa. 'Ze willen gewoon wat doen. Ik heb er geen een gehoord die dat niet wil.'

Via OTTO komen Oekraïners vooral terecht in de logistiek en bij onlinewinkels. 'Dan pakken ze boodschappen in voor Albert Heijn of pakketjes via bol.com. Daar werken ook veel andere arbeidsmigranten.' Bij Manpower kwam de grootste vraag vanuit de productie, techniek, logistiek, IT en land- en tuinbouw.

Militair adviseur Zelenski: Rusland bijna door voorraad troepen heen

17:52 | Rusland is over drie weken door haar voorraad aan troepen heen. Dat stelt de militair adviseur van de Oekraïense president Zelenski, Aleksej Arestovitsj. 'Volgens de adviseur zijn de Russen over drie weken tandeloos. In ieder geval op de grond', zegt Europa-verslaggever Geert Jan Hahn in BNR's The Daily Move.

De militair adviseur van president Zelenski gaf een interview aan de onafhankelijke Russischtalige website Meduza. 'Op basis van zijn inlichtingen denkt Aleksej Arestovitsj dat Rusland binnenkort geen troepen en munitie meer heeft om de huidige operationele reserves mee te versterken. Dan zou volgens hem zelfs het actieve deel van de oorlog voorbij zijn', legt Hahn uit.

Defensiespecialist Peter Wijninga van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies vindt dat we deze berichten serieus moeten nemen. 'De vraag is of ze helemaal kloppen, het zijn verwachtingen die worden uitgesproken. Maar als je kijkt naar de toestand van het Russische leger, dan is er sinds het begin van het offensief structureel niet veel verbeterd. Het moreel is nog steeds laag en ze hebben nog steeds grote problemen met het aanvoeren van munitie, brandstof en voedsel. De logistiek is niet op orde.'

Wel vindt Wijninga het voorbarig om te zeggen dat Rusland over drie weken door haar voorraad aan troepen heen is. 'Dat kun je niet zo stellen. Het kan dat het niet lang meer duurt voordat het Russisch offensief tot staan komt, maar dat wil niet zeggen dat het daarna over is.'

Von der Leyen waarschuwt: Oekraïne-oorlog raakt ook India

17:34 | De Russische oorlog tegen Oekraïne gaat India niet voorbij, waarschuwt de Europese Commissie. Op bezoek in India probeert voorzitter Ursula von der Leyen de terughoudende Aziatische grootmacht zover te krijgen de westerse strafmaatregelen tegen Rusland over te nemen.

'Ons antwoord op de Russische agressie van nu zal de toekomst van de internationale orde en de wereldeconomie bepalen', zei Von der Leyen op een veiligheidsconferentie in New Delhi, waar ze hoofdgast was van premier Narendra Modi. 'Wat er in Oekraïne gebeurt zal gevolgen hebben' voor India en de landen rond de Indische Oceaan en aan de zuidwestkant van de Grote Oceaan. 'Die heeft het al', stelde ze, verwijzend naar de prijzen van graan, energie en kunstmest die door de oorlog zijn opgedreven.

De veiligheid van Europa staat door het conflict met Rusland op het spel, aldus Von der Leyen. Maar voor de Indo-Pacifische regio is het volgens haar even belangrijk als voor Europa dat landsgrenzen worden gerespecteerd en dat landen niet aan grootmachten worden overgeleverd omdat ze in hun achtertuin zouden liggen. Ze wees ook op het nauwe verbond van Rusland met China, een belangrijke rivaal van India.

India heeft de Oekraïne-oorlog aangegrepen om onder meer goedkoop extra Russische olie in te slaan. Von der Leyen roept het land op te kiezen voor energie die duurzaam is en India niet tot speelbal van anderen maakt.

Media: Finland en Zweden vragen in mei NAVO-lidmaatschap aan

17:24 | Finland en Zweden gaan in mei samen het lidmaatschap van de NAVO aanvragen, melden de Finse tabloid Iltalehti en de Zweedse krant Expressen maandag, op basis van bronnen.

Beide landen zijn wel lid van de Europese Unie, maar militair ongebonden. Doorgaans wonen ze de NAVO-vergaderingen wel als waarnemer bij. De Russische aanval op Oekraïne heeft de publieke opinie doen kantelen, waardoor de steun voor toetreding tot het NAVO-bondgenootschap is toegenomen.

De Zweedse premier Magdalena Andersson zei eerder geen overhaast besluit te willen nemen. Ze wilde 'grondig maar snel' vaststellen wat het best is voor de veiligheid van Zweden. De Finse premier Sanna Marin liet al weten samen met Zweden te willen optrekken bij de aanvraag.

Volgens Iltalehti plannen de leiders van Finland en Zweden een ontmoeting in de week van 16 mei. Daarna is het de bedoeling dat ze hun plan om zich bij het bondgenootschap aan te sluiten publiekelijk aankondigen.

Rusland heeft beide landen gewaarschuwd geen lid te worden van de NAVO en heeft gedreigd nucleaire wapens in de regio te plaatsen als het zover komt. Eerder deze maand waarschuwde Moskou voor 'consequenties', zonder die te specificeren. Rusland deelt een grens van ruim 1300 kilometer met Finland.

VK stuurt Stormer-pantservoertuigen naar Oekraïne

17:19 | Het Verenigd Koninkrijk stuurt 'een klein aantal' pantservoertuigen van het type Stormer naar Oekraïne, meldt de Britse minister van Defensie Ben Wallace. De Stormers worden zo uitgerust dat ze luchtafweerraketten kunnen afvuren.

Wallace voegde eraan toe dat volgens Britse inlichtingen ongeveer 15.000 Russische militairen zijn omgekomen sinds het begin van de oorlog in Oekraïne. Ook zouden 2000 gepantserde voertuigen van de Russen zijn vernietigd, waaronder zo'n 530 tanks en 60 helikopters en straaljagers.

Aantal nieuwe Oekraïners in Den Haag in twee weken verdrievoudigd

17:11 | In Den Haag is het aantal Oekraïense vluchtelingen de afgelopen twee weken verdrievoudigd. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) hebben 870 Oekraïners zich tussen 8 en 21 april bij de gemeente ingeschreven. Daardoor zijn er nu driemaal zoveel Oekraïense vluchtelingen gevestigd als voor 8 april. De Haag is de gemeente waar het aantal Oekraïners in die periode het sterkst is toegenomen.

Sinds het begin van de oorlog op 24 februari heeft de gemeente Rotterdam in totaal de meeste Oekraïense inschrijvingen bij de Basisregistratie Personen (BRP), namelijk 1829. Daarna volgen Amsterdam, Den Haag en Eindhoven. De gemeente Utrecht heeft in vergelijking tot andere grote steden weinig Oekraïense vluchtelingen ingeschreven. Per 10.000 inwoners zijn daar 17 Oekraïense vluchtelingen gevestigd, tegen bijvoorbeeld 31 in Eindhoven. In Renswoude zijn juist relatief de meeste Oekraïners ingeschreven, zo'n 145 per 10.000 inwoners.

De laatste twee weken lijkt de instroom van Oekraïense vluchtelingen iets af te nemen. Vooral eind maart kwamen er veel mensen naar Nederland. In Westerwolde, de gemeente waar ook de centrale opvanglocatie in Ter Apel toe behoort, is het aantal Oekraïners de afgelopen periode het sterkst afgenomen, van 133 naar 32. In totaal zijn er nu 42.761 Oekraïners ingeschreven in Nederland.

Mensen zijn wettelijk verplicht om zich in te schrijven bij de BRP als ze langer dan vier maanden in Nederland komen wonen. Gemeenten kunnen zo goed zicht houden op de toestroom, maar Oekraïners hebben een inschrijving ook nodig om in aanmerking te komen voor leefgeld, zorg en onderwijs.

Oekraïne: Russische troepen bestormen staalfabriek nog steeds

16:47 | Ondanks een eenzijdig door Rusland afgekondigde wapenstilstand proberen Russische troepen maandag nog steeds de staalfabriek van Azovstal in de zuidelijke havenstad Marioepol te bestormen, zegt de Oekraïense presidentiële adviseur Oleksij Arestovitsj. Naar schatting hebben zo'n 2000 tot 2500 Oekraïense strijders en buitenlandse huurlingen zich in de fabriek verschanst. Volgens Oekraïne zitten er bovendien nog zo'n duizend burgers, onder wie veel vrouwen en kinderen, in bunkers ondergedoken.

'De vijand blijft ons aanvallen in het gebied rondom de fabriek van Azovstal, waarbij ze vliegtuigen, artillerie en tanks gebruiken. Ze proberen verder te komen door middel van aanvallende groepen, waarbij ze het bevel van hun eigen opperbevelhebber negeren', zei Arestovitsj in een videoboodschap.

Rusland kondigde eerder op maandag een tijdelijke en eenzijdige wapenstilstand aan voor het gebied rond het staalcomplex, het laatste Oekraïense militaire bolwerk in Marioepol. Het ministerie van Defensie in Moskou zei dat de Russische troepen hun wapens zouden neerleggen, om burgers te laten vertrekken in een richting naar keuze. De Russische president Vladimir Poetin gaf vorige week al opdracht te stoppen met de aanval op het fabrieksterrein. Wel moest het worden omsingeld. Een adviseur van de Oekraïense president zei afgelopen weekend echter dat Russische troepen alsnog probeerden Azovstal te bestormen.

De Oekraïense vicepremier Irina Veresjtsjoek meldde op Telegram dat een Oekraïens verzoek voor de vrije doorgang van burgers en gewonde militairen uit Azovstal door Rusland was afgewezen. Wat Rusland maandag heeft aangekondigd, is volgens haar dan ook geen humanitaire corridor.

Veresjtsjoek heeft aan VN-chef António Guterres gevraagd om te bemiddelen, zodat de ondergedoken burgers gered kunnen worden. De Verenigde Naties en het internationale comité van het Rode Kruis zouden de reddingsactie moeten overzien. Guterres brengt deze week een bezoek aan zowel Moskou als Kiev.

Rusland zet veertig Duitse diplomaten het land uit

16:20 | Veertig Duitse diplomaten hebben te horen gekregen dat ze niet langer welkom zijn in Rusland, meldt het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Zij zijn verklaard tot 'personae non gratae', ofwel ongewenste personen. De Duitse ambassadeur in Moskou, Géza Andreas von Geyr, is medegedeeld dat de uitzetting een reactie is op de eerdere 'onvriendelijke beslissing' op 4 april van Berlijn om Russische diplomaten uit te zetten vanwege de oorlog in Oekraïne.

Berlijn noemt de uitzetting van de Duitse diplomaten 'op geen enkele manier te rechtvaardigen'.

Vorige week dinsdag sommeerde Rusland vijftien Nederlandse diplomaten het land te verlaten als vergelding voor de zeventien Russen die eerder werden uitgezet door Nederland. Het gaat om veertien medewerkers van de ambassade in Moskou en een medewerker van het consulaat in Sint-Petersburg, aldus het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Ze kregen twee weken om te vertrekken, waarvan er inmiddels een bijna is verstreken.

Aantal passagiers bij Russisch Aeroflot hard omlaag door sancties

16:18 | Het aantal passagiers dat met Aeroflot vloog is in maart met 20 procent gedaald, heeft de Russische luchtvaartmaatschappij laten weten. De daling is het gevolg van de westerse sancties tegen Rusland vanwege de oorlog in Oekraïne.

Aeroflot schortte vanaf 8 maart alle internationale vluchten op nadat meerdere landen hun luchtruim voor Russische vliegtuigen hadden gesloten. Het vliegverkeer op binnenlandse vluchten is daarnaast met een kleine 16 procent gedaald.

In de eerste volledige maand na de invasie van Oekraïne vlogen er in totaal zo'n 2,2 miljoen passagiers. Vorig jaar maart waren dat nog bijna 2,8 miljoen passagiers. Wat dit precies betekent voor de financiële resultaten van Aeroflot is niet naar buiten gebracht.

De Russische maatschappij wordt ook op een andere manier flink geraakt door de sancties. Zo mogen vliegtuigbouwers Boeing en Airbus geen reserveonderdelen meer leveren aan Rusland. Hierdoor kunnen vliegtuigen in het land niet meer goed onderhouden worden. Door het gebrek aan onderdelen kondigde Pobeda, een dochtermaatschappij van Aeroflot, in maart al aan om nog maar 25 van de 41 Boeing-vliegtuigen te gebruiken.

Oekraïense spoorwegen: slachtoffers bij aanvallen op stations

16:11 | Bij aanvallen op vijf stations in Oekraïne zijn slachtoffers gevallen, zo heeft het Oekraïense spoorbedrijf maandagochtend op televisie laten weten. Het betreft stations in het westen en het midden van het land.

In de loop van de dag meldde het kantoor van de Oekraïense procureur-generaal dat er volgens voorlopige informatie vijf doden en achttien gewonden zijn gevallen. De aanvallen werden binnen één uur uitgevoerd, aldus het hoofd van het spoorbedrijf.

Eerder in april werd een treinstation in Kramatorsk geraakt door een raket. Er vielen ongeveer zestig doden. Meer dan honderd mensen raakten gewond. Oekraïne zei dat het Russische leger achter die aanval zat, maar Moskou ontkende dat en gaf de schuld aan Oekraïne zelf.

Rusland zet veertig Duitse diplomaten het land uit

15:33 | Veertig Duitse diplomaten hebben te horen gekregen dat ze niet langer welkom zijn in Rusland, meldt het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Zij zijn verklaard tot 'personae non gratae', ofwel ongewenste personen. De Duitse ambassadeur in Moskou, Géza Andreas von Geyr, is gevraagd om op het buitenlandministerie te verschijnen, waar hij zal worden geïnformeerd over de reden voor de uitwijzing.

Vorige week dinsdag sommeerde Rusland vijftien Nederlandse diplomaten het land te verlaten als vergelding voor de zeventien Russen die eerder werden uitgezet door Nederland. Het gaat om veertien medewerkers van de ambassade in Moskou en een medewerker van het consulaat in Sint-Petersburg, aldus het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Ze kregen twee weken om te vertrekken, waarvan er inmiddels een bijna is verstreken.

Oekraïens parlement wil NAVO-lidmaatschap niet uitsluiten

15:15 | Het Oekraïense parlement wil de grondwet niet wijzigen om lidmaatschap van de NAVO uit te sluiten. President Volodimir Zelenski had eerder aangeboden dat Oekraïne neutraal wilde blijven als onderdeel van de vredesonderhandelingen met Rusland.

Parlementsvoorzitter Roeslan Stefantsjoek zei in een interview maandag dat een mogelijk lidmaatschap van de NAVO en de Europese Unie 'een blik op de toekomst' is voor Oekraïne. 'Het wijzigen van de grondwet is geen doel op zich en zal dat nooit worden.'

Rusland wil met de oorlog onder meer bewerkstelligen dat Oekraïne geen NAVO-lid wordt. Het land vindt dat de NAVO-aanwezigheid in Oost-Europa dan te groot wordt. Veel andere Oost-Europese landen, zoals Estland, Letland, Litouwen en Bulgarije, zijn al lid van het militaire samenwerkingsverband.

Stefantsjoek zei ook dat niet kan worden getornd aan de territoriale integriteit van Oekraïne. Rusland doet dat al sinds het in 2014 het schiereiland de Krim annexeerde.

Hulporganisaties willen crisisberaad kabinet na oproep COA

15:14 | Drie grote hulporganisaties willen dat het kabinet met spoed gaat praten over de opvang van asielzoekers. 'Deze opvangcrisis kan niet wachten tot het politieke reces eindigt op 10 mei. Vandaag kan het opnieuw zover zijn dat er geen bedden beschikbaar zijn', stellen VluchtelingenWerk, Rode Kruis en UNICEF Nederland in een gezamenlijke verklaring.

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) heeft maandag voor de tweede keer in korte tijd alarm geslagen. Volgens de organisatie is er sprake van 'acute capaciteitsnood' en zijn er op zeer korte termijn grote opvanglocaties nodig die langdurig gebruikt kunnen worden.

VluchtelingenWerk, Rode Kruis en UNICEF Nederland noemen de krapte 'een collectief falen van betrokken overheden op lokaal, regionaal en nationaal niveau'. De organisaties zeggen dat een noodwet de problemen kan helpen oplossen. Zo'n wet zou gemeenten verplichten om asielzoekers op te vangen.

Duitse steden vragen Scholz om meer geld voor vluchtelingenopvang

14:51 | Duitse steden hebben de nationale overheid gevraagd om meer geld voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen en alle kosten die daarbij komen kijken. Het verzoek kwam van Markus Lewe, burgemeester van Münster en voorzitter van de Duitse Vereniging van Steden. Lewe deed zijn oproep maandag tijdens een door bondskanselier Olaf Scholz georganiseerde top in Berlijn over de opvang van de vluchtelingen.

Op de conferentie kwam aan de orde hoe de verspreiding, huisvesting en integratie van de vluchtelingen moeten worden georganiseerd. Sinds het begin van de Russische invasie op 24 februari hebben de Duitse autoriteiten de komst van meer dan 376.000 vluchtelingen uit Oekraïne geregistreerd.

Belangrijke aspecten van de hulp zijn kinderopvang en scholing, aangezien de meeste vluchtelingen uit Oekraïne vrouwen en kinderen zijn. 'De steden zijn samen met de deelstaten begonnen met het organiseren van kinderopvang en lessen voor Oekraïense kinderen', zei Lewe. Daar is dus meer geld voor nodig. 'We hebben aanzienlijk meer capaciteit nodig', aldus Lewe.

Rusland: tijdelijke wapenstilstand bij staalfabriek Marioepol

14:14 | Rusland heeft voor maandag een tijdelijke en eenzijdige wapenstilstand aangekondigd voor de omgeving van de staalfabriek in Marioepol. Op het enorme terrein van Azovstal verblijven volgens Oekraïense functionarissen zo'n duizend burgers.

Het ministerie van Defensie in Moskou heeft gezegd dat de Russische troepen hun wapens zullen neerleggen, zodat burgers kunnen vertrekken in een richting naar keuze. Tot wanneer de wapenstilstand duurt en of deze vaker zal worden afgekondigd, is niet duidelijk. Eerder gaven de verdedigers van het complex massaal geen gehoor aan Russische ultimatums voor overgave.

De Oekraïense vicepremier Irina Veresjtsjoek meldt op Telegram dat een Oekraïens verzoek voor de vrije doorgang van burgers en gewonde militairen uit Azovstal door Rusland is afgewezen. Wat Rusland heeft aangekondigd, is volgens haar geen humanitaire corridor. 'Het is belangrijk om te begrijpen dat een humanitaire corridor wordt geopend met instemming van beide partijen. Een eenzijdig afgekondigde corridor biedt geen veiligheid en is daarom geen humanitaire corridor.'

De Russische president Vladimir Poetin gaf vorige week opdracht te stoppen met de aanval op het fabrieksterrein. Wel moest het worden omsingeld. Een adviseur van de Oekraïense president zei afgelopen weekend dat Russische troepen alsnog probeerden Azovstal te bestormen.

Poetin: Westen probeert Russische journalisten te vermoorden

13:58 | De Russische president Vladimir Poetin beweert dat het Westen probeert Russische journalisten te vermoorden. Op de Russische staatstelevisie zei Poetin dat veiligheidsdienst FSB onlangs een moordpoging op een prominente televisiejournalist heeft verijdeld, zonder daar bewijs voor te geven. Volgens het Russische persbureau Interfax ging het om Vladimir Solovjov.

'Vanochtend heeft de Federale Veiligheidsdienst de activiteiten beëindigd van een terroristische groepering die van plan was een beroemde Russische tv-journalist aan te vallen en te vermoorden', zei Poetin. 'Ze zijn overgegaan op terreur, op het voorbereiden van het vermoorden van onze journalisten.'

Volgens Interfax doelde Poetin op een groep die in opdracht van Oekraïense spionnen Solovjov wilde vermoorden. De Russische autoriteiten zouden enkele leden van de groepering hebben aangehouden.

Poetin zei de verijdelde moordpoging te zien als bewijs dat het Westen Rusland van binnenuit probeert te vernietigen, maar dat dergelijke pogingen zouden mislukken. Hij zei dat de Amerikaanse CIA de leiding heeft over pogingen om Rusland te ondermijnen en de Oekraïense regering adviseert.

Poetin zei ook dat buitenlandse mediaorganisaties en sociale media door het Westen worden gebruikt om provocaties tegen de Russische strijdkrachten te verzinnen. Aan dergelijke acties moet volgens hem een einde komen.

Oorlog leidt tot minder afgehandelde goederen in haven Rotterdam

13:50 | De Rotterdamse haven handelde in het eerste kwartaal van dit jaar iets minder goederen af dan in de eerste drie maanden van vorig jaar. Volgens topman Allard Castelein was 2022 nog 'uitstekend' begonnen, maar heeft de Russische inval in Oekraïne ook in Rotterdam tot minder handel geleid. De oorlog begon pas eind februari. De verwachting is dat de gevolgen de komende maanden groter zullen zijn.

De zogeheten goederenoverslag kwam tot en met maart 1,5 procent lager uit dan in dezelfde periode vorig jaar, op 113,6 miljoen ton. Vooral ijzererts en olieproducten zoals stookolie werden de afgelopen drie maanden minder overgeslagen. Op jaarbasis gebeurde dat voor beide productsoorten ongeveer een vijfde minder.

Bij de olieproducten komt dat doordat Rusland minder is gaan produceren. Ook zijn westerse bedrijven als Shell gestopt met het importeren van Russische olie. De hoeveelheid in Rotterdam afgehandelde ruwe aardolie bleef ongeveer gelijk. Ongeveer 30 procent van de in Rotterdam verscheepte ruwe olie kwam vorig jaar uit Rusland en een vijfde van de olieproducten en kolen. In totaal was ongeveer 13 procent van de overslag in de haven Rusland-georiënteerd.

IJzererts werd in de haven minder verhandeld door een afgenomen vraag vanuit vooral Duitse staalfabrieken. Staalfabrieken produceerden minder door verstoringen in de toeleveringsketen en de hoge energiekosten en hadden daardoor minder ijzererts nodig. Kolen werden afgelopen kwartaal bijna 4 procent vaker verhandeld, omdat dit een goedkopere energiebron dan gas bleek om elektriciteit te produceren.

Greenpeace houdt schip met Russische olie tegen in Noorwegen

13:40 | Actievoerders van Greenpeace houden maandag een tanker tegen die geladen is met Russische olie bestemd voor Noorwegen. Zij hebben zich vastgeketend aan het anker van het schip, dat op weg was naar een olieterminal van Exxon Mobil, 70 km ten zuiden van de hoofdstad Oslo.

De Ust Luga ligt volgens de website Marine Traffic, die wereldwijd de locatie van schepen volgt, voor anker bij de terminal. De activisten willen voorkomen dat de tanker, varend onder de vlag van Hongkong, met 95.000 ton olie in het land aanmeert. Volgens Greenpeace is olie niet alleen de veroorzaker van de klimaatcrisis, maar ook van oorlogen en conflicten. De milieuorganisatie roept vanwege de oorlog in Oekraïne de Noorse regering op om de invoer van Russische fossiele brandstoffen te verbieden.

Een woordvoerder van Esso Noorwegen, de lokale dochter van Exxon Mobil, laat in de Noorse krant Dagbladet weten dat de olie voor de invasie in Oekraïne al is gekocht. Het bedrijf heeft volgens de woordvoerder verder geen plannen om nog meer Russische olie te kopen.

Brussel wil bewijs wandaden in Oekraïne kunnen delen met Strafhof

13:20 | De EU-dienst die helpt bij het onderzoek naar oorlogsmisdaden in Oekraïne moet meer armslag krijgen, vindt de Europese Commissie. Eurojust moet het bewijsmateriaal centraal kunnen bewaren en kunnen delen met bijvoorbeeld het Internationaal Strafhof (ICC), stelt de commissie voor.

Eurojust helpt EU-landen al wel bij hun eigen onderzoek naar oorlogsmisdaden die sinds de Russische inval in Oekraïne worden gepleegd, zoals in Boetsja en Kramatorsk zou zijn gebeurd. Maar Eurojust mag het vergaarde bewijs niet voor langere tijd opslaan, analyseren en uitwisselen met anderen. De dienst mag ook niet rechtstreeks samenwerken met instanties als het ICC. De bevoegdheden van Eurojust zijn niet berekend op 'een situatie van deze omvang en misdrijven van deze ernst', zegt de Europese Commissie.

Dat moet veranderen, vindt het dagelijks bestuur van de Europese Unie. Het voortdurende oorlogsgeweld maakt het immers onmogelijk om bewijs in Oekraïne zelf veilig te verzamelen en te bewaren. Daarom 'moeten we Eurojust versterken om ervoor te zorgen dat die de nodige middelen heeft om de orde van grootte van de wreedheden in Oekraïne te kunnen aanpakken', zegt Eurocommissaris Věra Jourová.

De plannen worden nog voorgelegd aan de EU-landen en het Europees Parlement. Als zij instemmen, mag Eurojust voortaan bewijs voor de belangrijkste internationale misdaden verzamelen, bestuderen en bewaren. Ook mag de dienst informatie, zoals filmpjes, geluidsopnames en satellietbeelden, verwerken en delen met anderen.

Rusland: tijdelijke wapenstilstand bij staalfabriek Marioepol

12:20 | Rusland heeft voor maandag een tijdelijke wapenstilstand aangekondigd voor de omgeving van de staalfabriek in Marioepol. Op het enorme terrein van Azovstal verblijven volgens Oekraïense functionarissen zo'n duizend burgers.

Het ministerie van Defensie in Moskou heeft gezegd dat de Russische troepen hun wapens zullen neerleggen, zodat burgers kunnen vertrekken in een richting naar keuze. Tot wanneer de wapenstilstand duurt en of deze vaker zal worden afgekondigd, is niet duidelijk. Eerder gaven de verdedigers van het complex massaal geen gehoor aan Russische ultimatums voor overgave.

De Russische president Vladimir Poetin gaf vorige week opdracht te stoppen met de aanval op het fabrieksterrein. Wel moest het worden omsingeld. Een adviseur van de Oekraïense president zei afgelopen weekend dat Russische troepen alsnog probeerden Azovstal te bestormen.

SPD-voorzitter roept oud-kanselier Schröder op partij te verlaten

11:50 | De Duitse oud-bondskanselier Gerhard Schröder is 'absurd' bezig met zijn kritiekloze opmerkingen over de Russische president Vladimir Poetin en zou zijn lidmaatschap van de sociaaldemocratische SPD moeten opzeggen. SPD-covoorzitter Saskia Esken zei dat maandag op de radio naar aanleiding van een interview met Schröder in de New York Times. Hij verwerpt daarin de aantijgingen van oorlogsmisdaden tegen Poetin en zegt dat bevelen voor massamoorden in de Oekraïense plaats Boetsja door lagere officials zouden zijn gegeven.

De 78-jarige Schröder onderhoudt nauwe en omstreden banden met Rusland en zijn vriend Poetin, met wie hij in maart een onderhoud had in Moskou. Hij zit in de raad van toezicht van het Russische olieconcern Rosneft en namens gasbedrijf Gazprom lobbyde hij voor de aanleg van de Nord Stream-gaspijpleidingen van Rusland naar Duitsland. Hij is ook voorzitter van het aandeelhouderscomité van het Nord Stream-bedrijf.

Ondanks felle kritiek vanuit de SPD weigerde hij die functies op te geven toen Rusland op 24 februari Oekraïne binnenviel. De procedure om Schröder, die de Duitse regering leidde van 1998 tot 2005, uit de partij te zetten is in werking gesteld, maar er zijn volgens covoorzitter Esken nog veel hordes te nemen.

Analist: Russen voorlopig geen mankracht om Odessa in te nemen

10:45 | De oorlog in Oekraïne richt zich nu vooral op het oosten en zuiden van het land. Volgens berichten zou Rusland nu uit zijn op de hele kustlijn. Zo werd er dit weekend bericht over raketaanvallen bij de zuidwestelijke stad Odessa. 'De landbrug die de Russen hebben gerealiseerd tussen Rusland en de Donbasrepubliek en de Krim zou verder naar het westen kunnen worden uitgebreid', zegt strategisch analist Patrick Bolder van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.

Poetin wenst Macron succes na verkiezingswinst

09:55 | De Russische president Vladimir Poetin heeft zijn Franse ambtgenoot Emmanuel Macron gefeliciteerd met diens verkiezingsoverwinning. 'Ik wens je oprecht veel succes met je staatsactiviteiten en een goede gezondheid', schreef Poetin in een bericht aan Macron.

Veel Europese leiders feliciteerden Macron zondag al. De Chinese leider Xi Jinping wenste Macron maandag ook succes. Vanwege het tijdsverschil was het in China midden in de nacht toen de uitslag bekend werd. Macron heeft dit jaar veel contact gehad met Poetin. Voor de Russische invasie van Oekraïne probeerde de Franse president om Poetin over te halen het buurland niet binnen te vallen. De afgelopen weken hebben ze meerdere malen gebeld. Macron probeerde Poetin er dan van te overtuigen de oorlog te beëindigen. Macron noemde deze telefoontjes een ondankbare taak.

Oekraïense spoorwegen: slachtoffers bij aanvallen op stations

09:35 | Bij aanvallen op vijf stations in Oekraïne zijn slachtoffers gevallen, zo heeft het Oekraïense spoorbedrijf op televisie laten weten. Het betreft stations in het westen en het midden van het land. Hoeveel slachtoffers er zijn, is niet bekend. Ook is niet direct duidelijk of er doden zijn gevallen. De aanvallen werden binnen één uur uitgevoerd, aldus het hoofd van het staatsbedrijf.

Eerder in april werd een treinstation in Kramatorsk geraakt door een raket. Er vielen ongeveer zestig doden. Meer dan honderd mensen raakten gewond. Oekraïne zei dat het Russische leger achter die aanval zat, maar Moskou ontkende dat en gaf de schuld aan Oekraïne zelf.

Amerikaanse wapens, munitie, geld en diplomaten voor Oekraïne

09:30 | De oorlog in Oekraïne gaat zijn 61ste dag in en hoewel de Russische president Poetin had bevolen de staalfabriek in Marioepol links te laten liggen, wordt er nog altijd zwaar in en om het complex gevochten. BNR's buitenlandcommentator vergelijkt de de situatie met de slag om Stalingrad, de Russische industriestad aan de Don waar het Duitse leger zich in 1942 op stuk liep. Intussen hebben de Amerikaanse ministers Blinken van Buitenlandse Zaken en Austin van Defensie gisteravond in Kiev president Zelenski bezocht.

VS denken dat Oekraïne oorlog kan winnen met juiste materieel

09:25 | De Amerikaanse minister van Defensie Lloyd Austin denkt dat Oekraïne de oorlog met Rusland kan winnen, als het land het juiste militaire materieel heeft en als Oekraïners geloven dat ze kunnen winnen. Austin en buitenlandminister Antony Blinken spraken in Kiev met de Oekraïense president Volodimir Zelenski over wat nodig is om de oorlog te winnen.

'Zelenski was dankbaar voor alles wat wij voor Oekraïne doen, maar hij is vooral gefocust op wat er nodig is', zei Blinken na de ontmoeting. Volgens Austin heeft Oekraïne nu langeafstandswapens nodig, omdat de oorlog is veranderd. 'Oekraïne zei dat tanks nodig zijn.'

'Oekraïne als soeverein land zal langer bestaan dan het Rusland van Poetin', aldus Blinken. 'Rusland behaalt de oorlogsdoelen niet, Oekraïne doet dat wel. De Russen blijven proberen om delen van Oekraïne te verwoesten, maar de Oekraïners verdedigen zich goed.'

VK: Russische vooruitgang in de Donbas, maar doorbraak blijft uit

08:35 | De Russische troepen hebben in de Donbas "kleine vooruitgang" geboekt sinds ze zich op dit Oost-Oekraïense gebied zijn gaan focussen, maar een doorbraak blijft uit. Dat meldt het Britse ministerie van Defensie in zijn dagelijkse inlichtingenupdate.

Defensie meldt verder dat het Oekraïense leger met de verdediging van Marioepol veel Russische troepen heeft 'uitgeput'. Ook zitten volgens het ministerie veel Russische troepen vast in deze stad. De militairen kunnen niet elders worden ingezet vanwege de belegering van de staalfabriek Azovstal, het laatste Oekraïense bolwerk.

De Russische president Vladimir Poetin zei vorige week niet door te gaan met de bestorming van de fabriek, maar volgens een adviseur van de Oekraïense president komt dat niet overeen met de werkelijkheid. Die zei zondag nog dat Russen probeerden de fabriek te bestormen. Op het industrieterrein zitten naast Oekraïense verdedigers ook burgers.

Diplomaten VS keren deze week terug naar Oekraïne

05:55 | Amerikaanse diplomaten zullen "deze week" terugkeren naar Oekraïne. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken en Defensieminister Lloyd Austin, die zondag Kiev bezochten, hebben dat de Oekraïense president Volodimir Zelenski verteld. Ook trekken de Verenigde Staten 713 miljoen dollar (661 miljoen euro) uit aan nieuwe militaire financiering voor Oekraïne en vijftien andere landen in Centraal- en Oost-Europa, laat de regering van de Verenigde Staten weten.

De Amerikaanse diplomaten zullen eerst in de Oekraïense stad Lviv aan de slag gaan, maar dienen uiteindelijk terug te keren naar de ambassade in Kiev. De extra militaire financiering moet Oekraïne helpen in de strijd tegen het Russische offensief in het oosten en het zuiden. Ook moet zij Oekraïne en de andere vijftien landen helpen meer geavanceerde wapens en luchtverdedigingssystemen aan te schaffen.

Ook bevestigde de Amerikaanse regering dat president Joe Biden Bridget Brink formeel zal voordragen als de nieuwe VS-ambassadeur in Oekraïne. Brink is momenteel nog ambassadeur in Slowakije.

Blinken en Austin in Kiev, hoogste bezoek VS sinds begin oorlog

Zondag 22:35 | De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken en Defensieminister Lloyd Austin zijn zondag gearriveerd in Kiev, meldt een adviseur van de Oekraïense president Volodimir Zelenski. Het is het hoogste Amerikaanse bezoek aan Oekraïne sinds Rusland het land op 24 februari binnenviel.

Persbureau Reuters kon de aankomst van het tweetal nog niet onafhankelijk verifiëren.

Zelenski kondigde het bezoek zaterdag aan op een persconferentie in Kiev. Hij vertelde dat het overleg met de twee ministers onder meer zal gaan over het soort wapens dat Oekraïne denkt nodig te hebben om de Russen te bestrijden. Kiev wil bovendien graag horen dat de VS garant willen staan voor de veiligheid van Oekraïne in de toekomst.

Gerelateerde artikelen