Internationaal29 apr '22 08:05Aangepast op 29 apr '22 12:23

'Raketaanval Kiev was pure intimidatie'

Auteur: Bram van Eijndhoven

Rusland voerde gisteren meerdere raketaanvallen uit op Kiev terwijl president Zelenski in gesprek was met VN-chef António Guterres. In zijn gebruikelijke videoboodschap zegt Zelenski dat deze actie 'de ware aard' van Rusland laat zien en dat het vraagt om een 'passende, krachtige reactie'.

'Het waren waarschijnlijk twee raketten die in Kiev zijn ingeslagen', zegt buitenlandcommentator Bernard Hammelburg. 'Niet in het centrum, maar een beetje aan de rand in buitenwijken.' Ook op een markt in Donetsk en in de stad Belgorod vonden krachtige explosies plaats. 'Voor zover ik begrijp zijn dat Oekraïense aanvallen op Russische doelen geweest. Vooral Belgorod is interessant, want het is een grote opslagplaats van brandstof. Er is een tijd geleden ook al zo'n aanslag geweest bij Briansk, ook op een olieopslagplaats. En er zijn berichten van een heleboel bronnen dat er spoorlijnen zijn opgeblazen door Oekraïeners op Russisch grondgebied. En dat heeft uiteraard allemaal te maken met de aanvoer van wapens en eenheden.'

Westerse eenheid

De Russische regering beschuldigt het Westen van het openlijk aanmoedigen van de Oekraïners tot het bestoken van doelen in Rusland. Volgens Hammelburg hebben de Russen wel een punt. 'Dat is voornamelijk gebaseerd op twee opmerkingen van de Britse minister van Defensie Wallace. Eerst had hij gezegd dat we ervoor moeten zorgen dat er in heel Oekraïne geen Russische soldaat meer is te vinden, en hij roept ook op tot het aanvallen van Russische doelen door de Oekraïners.'

Volg in ons liveblog het laatste nieuws over de oorlog in Oekraïne

Het Verenigd Koninkrijk zegde ook toe de komende maanden 8000 troepen naar Oost-Europa te sturen voor militaire oefeningen. '8000 is ineens wel heel erg veel, maar het past wel in het beeld', zegt strategisch analist Patrick Bolder van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. 'Je ziet dat het Westen verenigd blijft en Rusland er alles aan doet om het Westen uit elkaar te spelen. Zoals bijvoorbeeld het stopen van de olie- en gasleveranties aan Bulgarije, het Europese land wat het minst anti-Rusland leek te zijn. Het is puur bedoeld om te kijken of de eenheid die het Westen demonstreert uit elkaar gespeeld kan worden.'

Pure intimidatie

Volgens Zelenski vuurde Rusland expres raketten af op het moment dat VN-chef Guterres in Kiev was. Hammelburg denkt dat hij gelijk heeft. 'Het waren twee kruisraketten. Die werken met een GPS-systeem, dus je weet precies waar die terechtkomen. Het waren geen strategische doelen voor zover ik weet, het was pure intimidatie. En een hoop ellende. En dat op het moment dat de secretaris-generaal van de Verenigde Naties aan het onderhandelen is over de veilige afvoer van de laatste burgers uit Marioepol.'

'Het geeft de weerzin aan die Rusland momenteel heeft tegen internationale instituties, die allemaal tegen Rusland zijn', legt Bolder uit. 'Daar heeft Poetin gewoon schijt aan, om het zo te zeggen. Een behoorlijk kinderachtige operatie is dit. Maar het ergste is natuurlijk dat er nauwelijks militaire doelen geraakt lijken te zijn. Het is gericht tegen de burgerbevolking, en dat het maakt het dubbel zo erg.'

Wapenleveranties

Waar het Westen in de eerste dagen van de oorlog nog huiverig leek om wapens aan Oekraïne te leveren, wordt er inmiddels steeds zwaarder geschut geleverd. Bolder benadrukt dat het wel nog steeds om defensief wapentuig gaat. 'Het gaat erom dat we Oekraïne blijven steunen en beschermen met steeds zwaardere wapens. Die zijn ook nodig. In de Donbas is nu volledig oorlog gaande, en de Russen beginnen hard te drukken. Of de wapens op tijd komen, is natuurlijk nog de vraag.'

Lees ook | Kritische Tinkov verkoopt aandeel in door hem opgerichte bank

Anderzijds constateert Bolder de zorgelijke ontwikkeling dat we steeds verder van de onderhandelingstafel verwijderd lijken te raken. 'Het lijkt erop dat we geen alternatieven hebben als Westen, en dat we geen aandringen meer doen om het aan de onderhandelingstafel op te lossen. En dat is wel zorgelijk.'

Nucleaire dreiging

De Amerikaanse president Biden noemt de opmerkingen van Rusland over de dreiging van een nucleaire oorlog 'onverantwoordelijk' en kondigde extra hulp aan voor Oekraïne. 'Waar hij het ook over heeft is niet alleen het onteigenen van in beslag genomen kapitaal van Rusissche oligarchen, maar daar bovenop het overmaken van geïncasseerd geld naar Oekraïne', legt Hammelburg uit. 'Een gedurfd plan, maar niet zo simpel. Dat moet via het parlement, en er ligt een wetsontwerp dat zou gelden voor mensen die 'bewust hebben meegedaan met transacties die zijn uitgevoerd met de corrupte Russische regering'. Ik ben geen jurist, ik denk dat dat internationaal juridisch geen hout snijdt.'

Bolder schat de nucleaire dreiging vanuit Rusland bovendien niet heel groot in. 'Ik denk dat het vooral wapengekletter is. Als er nucleaire middelen worden ingezet, dan zal dat toch vooral boven Oekraïne zijn. Ik denk niet dat hij het aandurft om het Westen en de NAVO-landen aan te grijpen. Hij weet dat dat enorme repercussies zal hebben, en daar schrikt hij nog wel voor terug.'

Gerelateerde artikelen