Internationaal15 mei '22 14:22Aangepast op 15 mei '22 16:06

Liveblog | Azovstal-fabriek in Oekraïne gebombardeerd met fosfor; Finland gaat NAVO-lidmaatschap aanvragen

Auteurs: BNR Webredactie en ANP

Het is dag 81 van de oorlog in Oekraïne. De Finse regering heeft besloten het lidmaatschap van de NAVO aan te vragen. Dat hebben president Sauli Niinistö en premier Sanna Marin zondag bekendgemaakt. Rusland heeft vermoedelijk een derde van de grondtroepen verloren die het tot dusver heeft ingezet bij de militaire operatie in Oekraïne. Dat hebben de Britse militaire inlichtingendiensten zondag gemeld. Check hier het liveblog over de laatste ontwikkelingen van de oorlog in Oekraïne.

De Oekraïense president Volodimir Zelenski.
De Oekraïense president Volodimir Zelenski. (ANP / Zuma Press)

NAVO-chef: mogelijk troepen om Finland en Zweden te beschermen

15:55 | De NAVO wil aspirant-lid Finland en Zweden, dat het Finse voorbeeld vermoedelijk volgt, tegen Rusland beschermen zolang ze nog niet de hulp van de alliantie kunnen inschakelen. Mogelijk ook door NAVO-troepen naar de regio te sturen, zegt secretaris-generaal Jens Stoltenberg na overleg met de buitenlandministers van de dertig lidstaten. Ook kunnen de twee Noord-Europese landen rekenen op bijstand bij het afslaan van cyberaanvallen en andere niet-militaire acties van Rusland.

Het van oudsher neutrale Finland besloot zondag definitief om het lidmaatschap van de NAVO aan te vragen en Zweden staat op het punt hetzelfde te doen. De huidige lidstaten zullen de twee nieuwelingen hartelijk verwelkomen, verwacht Stoltenberg. Ook aan de bedenkingen van Turkije zullen ze een mouw passen. Maar de aansluiting van Zweden en Finland kost hoe dan ook meerdere maanden. In de tussentijd kunnen ze nog niet terugvallen op de afspraak dat NAVO-leden een aanval op de een als een aanval op allen beschouwen.

Oekraïne: fosforbommen op staalfabriek na zege songfestival

12:23 | Rusland heeft volgens Oekraïne fosforbommen gegooid op de Azovstal-staalfabriek in Marioepol. Een adviseur van de burgemeester van de havenstad zegt dat dat gebeurde nadat Oekraïne het Eurovisie Songfestival had gewonnen.

'De hel is naar de aarde gekomen. Naar Azovstal', schreef adviseur Petro Androesjtsjenko bij een video van de aanval. Daarop is ook artillerievuur te zien, maar de echtheid van de beelden kon niet onafhankelijk worden geverifieerd.

Het gebruik van fosforbommen in bevolkte gebieden is internationaal verboden. Androesjtsjenko postte ook foto's van de vermeende fosforbommen met Russische teksten die lijken te wijzen op een verband met het songfestival. 'Kalusha, zoals gevraagd! Naar Azovstal', een vermoedelijke verwijzing naar de woorden van de zanger van het winnende Kalush Orchestra, die zaterdagavond had gevraagd om hulp voor de door Russen bezette stad en de mensen die vastzitten op het terrein van de fabriek.

Oekraïne wil dat het songfestival volgend jaar in Marioepol wordt gehouden. Alleen in de belegerde staalfabriek houden Oekraïense strijders nog stand. Daar zouden nog ongeveer duizend mensen zijn, van wie er volgens Oekraïne een groot aantal gewond is.

Finland vraagt NAVO-lidmaatschap aan

12:12 | De Finse regering heeft besloten het lidmaatschap van de NAVO aan te vragen. Dat hebben president Sauli Niinistö en premier Sanna Marin zondag bekendgemaakt. 'Dit is een historische dag. Een nieuw tijdperk breekt aan', zei Niinistö.

Het parlement van Finland moet nog wel instemmen met het voorstel van de regering om het lidmaatschap van de NAVO aan te vragen. Het is vrijwel zeker dat een meerderheid van de volksvertegenwoordiging maandag akkoord gaat. Zaterdag maakte Marin al bekend dat haar sociaaldemocratische regeringspartij voorstander is van toetreding tot de NAVO. De Finse minister Pekka Haavisto van Buitenlandse Zaken zei tegen de Zweedse krant Aftonbladet dat Helsinki het lidmaatschap van het westerse bondgenootschap vermoedelijk woensdag aanvraagt.

Gouverneur: aanvallen op militaire infrastructuur bij grens Polen

12:07 | Op een militair complex in Javoriv in het westen van Oekraïne zijn zondag vier raketaanvallen uitgevoerd. Dat heeft de gouverneur van Lviv gemeld. Javoriv ligt niet ver van de grens met Polen.

Volgens de eerste berichten zijn er geen slachtoffers gevallen, maar is er wel materiële schade. Eerder had een commandant van de Oekraïense luchtmacht gemeld dat er vanaf de Zwarte Zee raketaanvallen waren uitgevoerd op de regio Lviv. Het was voor het eerst in ongeveer een week tijd dat het luchtalarm in de regio afging. Rusland heeft de aanvallen niet bevestigd.

Het Russische ministerie van Defensie deelde wel mee dat in de nacht van zaterdag op zondag met luchtaanvallen onder meer twee commandoposten en vier munitiedepots van de Oekraïense strijdkrachten zijn getroffen. Het ministerie meldde dat het ging om doelen in de regio Donetsk in Oost-Oekraïne. Ook zouden door artilleriebeschietingen 150 Oekraïense strijders zijn 'vernietigd'. Onafhankelijke bronnen hebben de Russische berichten niet bevestigd.

Britse inlichtingendiensten: zware verliezen grondtroepen Rusland

11:05 | Rusland heeft vermoedelijk een derde van de grondtroepen verloren die het tot dusver heeft ingezet bij de militaire operatie in Oekraïne. Dat hebben de Britse militaire inlichtingendiensten zondag gemeld, zonder met cijfers te komen over de verliezen aan Russische kant.

Volgens de inlichtingendiensten zijn de Russen het momentum kwijt en liggen ze met hun militaire operatie ver achter op schema.

Het Britse ministerie van Defensie meldde dat het Russische leger in de afgelopen maand geen substantiële terreinwinst heeft geboekt en dat het bij offensieve manoeuvres tegen tal van problemen aanloopt. Zo zou het moreel van de Russische militairen laag zijn en zouden Russische drones kwetsbaar zijn voor de Oekraïense luchtafweer.

Het ministerie acht het onwaarschijnlijk dat de Russische strijdkrachten in de komende dertig dagen veel vooruitgang boeken in de strijd tegen het Oekraïense leger.

Zelenski: situatie in de Donbas is erg moeilijk

05:30 | De situatie in de oostelijke Oekraïense regio Donbas blijft volgens de Oekraïense president Volodimir Zelenski 'zeer moeilijk' voor Oekraïne. 'Russische troepen proberen nog steeds op zijn minst iets van een overwinning te behalen. Op de tachtigste dag van de grootschalige invasie ziet het er bijzonder krankzinnig uit, maar ze stoppen niet met al deze inspanningen', stelde Zelenski.

Russische troepen concentreren hun aanvallen op Oost-Oekraïne nadat ze er niet in waren geslaagd op te rukken naar de hoofdstad Kiev. Zelenski is optimistisch over hoe de strijd verloopt. 'Stap voor stap dwingen we de bezetters ons land te verlaten. We zullen ze ook de Oekraïense zee laten verlaten.'

Zelenski: Eurovisie Songfestival volgend jaar in Marioepol

03:33 | Oekraïne wil het Eurovisie Songfestival 2023 organiseren in de zo goed als verwoeste Zuid-Oekraïense havenstad Marioepol. Dat liet de Oekraïense president Volodimir Zelenski zaterdagnacht op Instagram weten.

'Wij zullen ons best doen om de deelnemers en gasten van Eurovisie te ontvangen in Marioepol', reageerde Zelenski op de winst van Oekraïne. De band Kalush Orchestra won de 66e editie van het Eurovisie Songfestival dankzij stemmen van het publiek. Zelenski bedankte de songfestivalact en 'iedereen die op ons heeft gestemd'.

Het land dat het Eurovisie Songfestival wint mag het internationale evenement het jaar daarop organiseren. Vanwege de oorlog met Rusland is het nog maar de vraag of de artiesten, delegaties, songfestivalfans en pers volgend jaar daadwerkelijk afreizen naar Oekraïne. De EBU, verantwoordelijk voor de organisatie van het Eurovisie Songfestival, heeft nog geen besluit genomen.

Zelenski is echter duidelijk. 'Volgend jaar is Oekraïne gastheer!' Frontman Oleh Psiuk van Kalush Orchestra verwacht ook dat het songfestival volgend jaar gewoon 'in een nieuw en gelukkig Oekraïne' kan plaatsvinden, zei hij na afloop tijdens een persconferentie.

Oekraïense overheid bedankt voor steun na winst songfestival

02:32 | 'Deze is voor alle Oekraïners.' Oekraïense overheid heeft op Twitter bedankt voor alle steun na de winst van het Eurovisie Songfestival. "Jullie hebben onze harten doen smelten", luidt het bericht op het officiële account van de overheid.

De steun voor de 'dappere vechters voor de vrede' wordt zeer gewaardeerd. Ook wordt de songfestivalact Kalush Orchestra gefeliciteerd.

Gerelateerde artikelen