Internationaal16 mei '22 06:45

Zweedse sociaaldemocraten steunen lidmaatschap NAVO

Auteurs: ANP en Joëlle Baelde

De sociaaldemocratische regeringspartij in Zweden van premier Magdalena Andersson heeft zich zondag uitgesproken voor lidmaatschap van de NAVO. De partij maakte na intern beraad bekend steun te geven aan een aanvraag om toe treden tot het militaire bondgenootschap.

Twijfels

‘Het is echt bijzonder, maar tegelijkertijd ook heel logisch als je kijkt naar de aanleiding: de oorlog in Oekraïne', zegt Noord-Europa-correspondent Koen Verhelst.

Volgens de correspondent zijn er binnen de sociaaldemocraten en daarbuiten in de Zweedse politiek nog wel mensen die twijfels hebben. ‘Moeten we onze jongens en meisjes straks naar Hongarije of Bulgarije sturen om die landen te gaan verdedigen? Of krijgen we straks atoomwapens op Zweeds grondgebied? Dat zijn nog wel vragen die leven in Zweden', zegt Verhelst.

De Zweedse premier Magdalena Andersson geeft een persconferentie na de vergadering in Stockholm.
De Zweedse premier Magdalena Andersson geeft een persconferentie na de vergadering in Stockholm. (ANP / TT News Agency)

Onpartijdig

De sociaaldemocraten waren lang tegenstander van toetreding tot de NAVO en stelden dat Zweden onpartijdig zou moeten blijven bij gewapende conflicten. Zweden is al ruim tweehonderd jaar neutraal. De partij legde wel vast dat ze zich blijft inzetten tegen het stationeren van kernwapens op Zweeds grondgebied.

Sinds de Russische aanval op Oekraïne gingen in het Scandinavische land echter steeds meer stemmen op om toe te treden tot de NAVO. Ook de sociaaldemocraten zijn nu dus voor aansluiting bij de alliantie, waarmee zich een meerderheid aftekent in het Zweedse parlement. Dat debatteert maandag over het NAVO-lidmaatschap, evenals dat van Finland, dat al heeft besloten het lidmaatschap aan te vragen.

NAVO-paraplu

Premier Andersson zei dat de veiligheid van het land het best wordt gewaarborgd onder de NAVO-paraplu. Die garandeert steun van de andere leden bij een aanval en dat is volgens de regeringsleider wat Zweden nu nodig heeft. Een gelijktijdige aanvraag met Finland is het beste, denkt ze. De weg daarvoor is vrij als de parlementen groen licht hebben gegeven. In Finse media wordt komende woensdag genoemd als dag van indiening van de aanvraag.

De regeringsleider vroeg ook om een formele bevestiging van de veiligheidsgaranties die onder meer de Amerikanen en Britten hebben gegeven voor de periode dat het lidmaatschap nog geen feit is. Als dat eenmaal het geval is, moet Zweden door kunnen gaan met zijn rol in het bevorderen van nucleaire ontwapening, aldus Andersson.

De minderheidsregering in Stockholm stuurde al militair materieel naar Oekraïne, waaronder 5000 antitankwapens. Zweden brak daarmee met het beleid geen wapens te sturen naar landen die in oorlog zijn verwikkeld.

Turkije

NAVO-lid Turkije heeft bezwaren opgeworpen vanwege aanhangers van de Koerdische Arbeiderspartij (PKK) die in met name Zweden actief zijn. Zij zouden zich schuldig maken aan 'terroristische' activiteiten en Ankara wil dat dat stopt.

Dat kan een probleem worden volgens Verhelst. Want ‘Turkije moet net als elk ander NAVO-lid toestemming geven'. ‘In Zweden wonen heel veel Koerden. Er zit ook een aantal mensen van Koerdische afkomst in het Zweedse parlement. Maar waar Turkije het dan precies over heeft, en hoe die steun aan de PKK er dan uitziet? Daar is Turkije niet echt duidelijk over. Het is lastig om hier de vinger achter te krijgen. Hoe serieus moeten we dit eigenlijk nemen?’

Oplossing

Minister van Buitenlandse Zaken Mevlut Cavusoglu prees na een gesprek met zijn Finse en Zweedse collega op een NAVO-bijeenkomst in Berlijn Finlands 'verzoenende en respectvolle' houding. Maar de Zweedse minister Ann Linde liet zich volgens hem 'helaas provocerend' uit. NAVO-topman Jens Stoltenberg denkt net als premier Andersson dat er een oplossing wordt gevonden en de Turkse bezwaren niet voor vertraging zullen zorgen. Ook de Amerikaanse minister Antony Blinken sprak de verwachting uit dat de dertig NAVO-landen het eens zullen worden over de kwestie.

Lees ook | Finland vraagt NAVO-lidmaatschap aan

Gerelateerde artikelen