Internationaal16 mei '22 11:55

Nieuwe regering Honduras beëindigt macht economische enclaves

Auteur: Mark van Harreveld

Het Congres van het Midden-Amerikaanse Honduras legt de macht van grote corporates aan banden door intrekking van een controversiële wet waarmee grote bedrijven semi-autonome enclaves in het land kunnen oprichten. Binnen deze zogenaamde economische zones (ZEDE's) hebben investeerders vrij spel: ze genieten belastingvoordelen, houden er hun eigen ordediensten op na en arbeidswetgeving is er niet van toepassing.

President Xiomara Castro tijdens haar maidenspeech als president op 9 mei
President Xiomara Castro tijdens haar maidenspeech als president op 9 mei (ANP / AFP / Orlando Sierra)

Liepen buitenlandse investeerders en prominente partijen uit Silicon Valley weg met het idee van de ZEDE's als 'aanjager van economische ontwikkeling', de Hondurezen protesteren er al jaren tegen. Voor de oprichting van de enclaves worden plattelandsbewoners van hun land verdreven, de nationale soevereiniteit staat er bovendien in de uitverkoop.

ZEDE

De ZEDE-wet stamt uit 2013 en werd goedgekeurd door de regering van Juan Orlando Hernandez, de voormalige president die sinds kort in de VS vastzit op verdenking van drugssmokkel. In januari van dit jaar werd Hernandez opgevolgd door de 62-jarige Xiomara Castro, de eerste vrouwelijke president van Honduras. Centraal in haar verkiezingscampagne: de 'uitverkoop van Honduras', het 'stelen van de soevereiniteit' en herroeping van de ZEDE-wetgeving.

Onduidelijk is nog welke gevolgen de intrekking van de wet zal hebben voor bedrijven die zich de afgelopen tien jaar bij de ZEDE-regeling hebben aangesloten. Volgens een regeringsverklaring werkt de regering-Castro aan wetgeving die bedrijven binnen bestaande ZEDE's toestaat hun activiteiten voort te zetten, mits zij zich aan nieuwe economische regelingen en Hondurese wetgeving onderwerpen.

Moedig

Volgens voorstanders van de ZEDE's zijn de enclaves gevrijwaard van overheidscorruptie en bureaucratische rompslomp, en leveren ze werkgelegenheid en trekken ze buitenlandse investeerders aan. Anderzijds wijzen mensenrechtenactivisten op de geschonden rechten van de plaatselijke bevolking en de rechteloosheid van arbeiders binnen de economische zones. Tegenover nieuwszender Al Jazeera roemen ngo's het besluit om de ZEDE's in te trekken als 'een belangrijk signaal en een moedig besluit van het Hondurese Congres om de soevereiniteit van ons land (...) terug te nemen.'

Oude wijn, nieuwe zak

Het idee van de ZEDE's stamt al uit 2011, maar toen werden voorstellen daartoe ongrondwettig verklaard door het Hondurese Hooggerechtshof en weggestemd omdat ze de territoriale integriteit van Honduras zouden schenden. Het Congres, toen nog onder leiding van de oud-president Hernandez, ontsloeg vervolgens vier van de vijf rechters van het Hooggerechtshof in het kader van een anticorruptiecampagne. Twee jaar later werd de ZEDE-wet van kracht.

Overigens is voor sommige leden van het Congres niet zozeer het concept van de ZEDE's waardoor ze voor intrekking van de wet stemden, maar de impopulariteit van de zones onder de Hondurese bevolking. Conservatieve Congresleden verklaarden weliswaar te geloven in de doelstellingen van de ZEDE's (werkgelegenheid en het aantrekken van investeerders), maar moesten erkennen dat er geen draagvlak onder de bevolking voor was.

Gerelateerde artikelen