Internationaal16 mei '22 08:09

Oud-diplomaat over NAVO-toetreding Zweden: Historisch moment

Auteur: Joëlle Baelde

De Finse regering heeft besloten het lidmaatschap van de NAVO aan te vragen. En ook de Zweedse regeringspartij is nu voorstander van het NAVO-lidmaatschap. Oud-diplomaat Pieter Feith: 'Het is een historisch moment in de geschiedenis van Zweden en een ommekeer in het veiligheidsdenken in dat land.’

Het is niet zonder slag of stoot gegaan, benadrukt de oud-diplomaat. Met name binnen de sociaaldemocratische partij waren twijfels. ‘De achterban vond dat dit de veiligheid van Zweden niet zou verhogen. En dat Zweden zich door vlagen en verlangens van de NAVO geconfronteerd zou zien om troepen te stationeren op het grondgebied en kernwapens toe te laten.’

Maar dat mag een land weigeren. ‘Een voorbeeld daarvan is Denemarken. Zij hebben geen kernwapens op hun grondgebied. De NAVO doet enkel dingen op aanvraag van de bondgenoten. Dus als de bondgenoten vragen om extra bescherming in de vorm van kernwapens, dan kan daar een regeling voor worden getroffen', zegt Feith.

Oud-diplomaat Pieter Feith.
Oud-diplomaat Pieter Feith. (ANP / AFP / Dieter Nagl )

Nucleaire paraplu

Feith vervolgt: ‘Het is niet meer zo belangrijk waar kernwapens worden gestationeerd, ze kunnen heel goed buiten Zweden blijven. Maar Zweden komt wel onder de nucleaire paraplu van de NAVO. Dat is heel belangrijk. Maar dat heeft in Zweden veel discussie opgeleverd. Met name ook met het oog op de verkiezingen in september. We zullen zien of dit voor de sociaaldemocratische partij een positieve ontwikkeling is geweest of dat dit zou kunnen leiden tot een verlies bij de verkiezingen.’

Lees ook | Zweedse sociaaldemocraten steunen lidmaatschap NAVO

Turkije

NAVO-lid Turkije heeft bezwaren opgeworpen voor de toetreding van Zweden vanwege aanhangers van de Koerdische Arbeiderspartij (PKK) die in met name Zweden actief zijn. Zij zouden zich schuldig maken aan 'terroristische' activiteiten en Ankara wil dat dat stopt.

NAVO-topman Jens Stoltenberg denkt echter net als de Zweedse premier Magdalena Andersson dat er een oplossing wordt gevonden en de Turkse bezwaren niet voor vertraging zullen zorgen. Ook de Amerikaanse minister Antony Blinken sprak de verwachting uit dat de dertig NAVO-landen het eens zullen worden over de kwestie.

'Ik geloof dat Stoltenberg dit goed overziet. Maar het verbaast mij wel dat dit niet eerder is besproken met Turkije', zegt Feith. Toch heeft hij goede hoop. ‘Ik denk dat dit allemaal in de komende weken zal worden gladgestreken. Er is nog tijd. Turkije vraagt om de opheffing van een wapenexportverbod op militaire goederen. Ik weet niet of Zweden daar onmiddellijk in mee zal gaan, maar ik denk dat het uiteindelijk wel zal meevallen. Turkije kan het tegenover de andere lidstaten niet maken om een veto uit te spreken.’

Lees ook | Finland vraagt NAVO-lidmaatschap aan

Gerelateerde artikelen