Internationaal17 mei '22 15:48Aangepast op 18 mei '22 09:01

Taliban doeken mensenrechtencommissie op: 'niet meer nodig'

Auteur: Mark van Harreveld

In Afghanistan hebben de fundamentalistische Taliban de onafhankelijke mensenrechtencommissie ontbonden, omdat die volgens de Taliban-autoriteiten 'niet meer noodzakelijk' is. De nu opgedoekte commissie documenteerde onder andere de burgerslachtoffers van de oorlog. Ook de ambtenaren van vier andere departementen van de voormalige door het Westen gesteunde regering hoeven niet meer op het werk te verschijnen. Hun departementen zijn overbodig en te duur, vinden de Taliban.

Vrouwen protesteren tegen de boerka in de Afghaanse hoofdstad Kabul op 10 mei
Vrouwen protesteren tegen de boerka in de Afghaanse hoofdstad Kabul op 10 mei (ANP / AFP / Wakil Kohsar)

Begroting

Zaterdag maakten de Taliban de Afghaanse begroting voor dit jaar bekend: een begrotingstekort van 44 miljard Afghaanse dollar (501 miljoen euro, red,). Toen werd meteen de sluiting aangekondigd van de Nationale Veiligheidsraad en een verzoeningsraad die de vrede moest bevorderen. 'Deze afdelingen worden niet nodig geacht en zijn niet in de begroting opgenomen, dus zijn ze ontbonden', liet regeringswoordvoerder Innamullah Samangani tegenover Reuters weten. 'Maar als ze in de toekomst nodig zijn, kunnen ze hun activiteiten hervatten.'

Opheffen

Ook de Hoge Raad voor Nationale Verzoening (HCNR), de eens zo machtige Nationale Veiligheidsraad en de commissie die toezicht houdt op de implementatie van de Afghaanse grondwet zijn opgeheven. De HCNR werd voor het laatst geleid door de voormalige Afghaanse president Abdullah Abdullah, en werkte aan vredesonderhandelingen tussen de door de VS gesteunde regering van de voormalige president Ashraf Ghani en de toenmalige opstandige Taliban.

Vrouwen, onzichtbaar

Sinds de fundamentalistische Taliban in augustus de macht grepen hebben ze meerdere instanties gesloten die de rechten en vrijheden van burgers beoogden te beschermen, zoals de kiescommissie en het ministerie van Vrouwenzaken. Ondanks eerdere toezeggingen dat ze deze instanties intact zouden laten. Ook zouden de Taliban de persvrijheid garanderen. Negen maanden na de machtsovername blijven middelbare scholen voor meisjes nog steeds gesloten en worden de Afghaanse vrouwen, die al niet meer mochten reizen zonder begeleiding of zonder noodzaak het huis mochten verlaten, nog verder in hun bewegingsvrijheid beperkt.

Podcast | Gematigde terroristen bestaan niet

Zaterdag bepaalde het onlangs in ere herstelde ministerie ter Bevordering van Deugd en Bestrijding van Zedeloosheid van de Taliban dat het 'voor alle respectabele Afghaanse vrouwen' verplicht is een hijab, of hoofddoek, te dragen. Vrouwen die ‘niet te oud of te jong zijn, moeten ten overstaan van mannen die geen familielid zijn hun gezicht bedekken, met uitzondering van de ogen’. Ook vindt het ministerie het beter dat vrouwen binnenshuis blijven ‘wanneer zij buiten niets belangrijks te doen hebben’.

Bij wijze van hint noemde het ministerie dat de chadori, de blauwgekleurde Afghaanse boerka, de 'beste hijab' bij uitstek is. Ook een lange zwarte sluier die een vrouw van top tot teen bedekt, is 'aanvaardbaar' als hijab, aldus de verklaring. Het ministerie heeft ook de strafmaat verzwaard voor de mannelijke familieleden van vrouwen die de regels overtreden: die variëren van een waarschuwing tot gevangenisstraf en ontslag.

Een Afghaanse vrouwenrechtenactivist over het nieuwe decreet: 'Het land kampt met enorme problemen: er is geen werk, geen voedsel, geen vooruitzichten. In Kabul is er slechts twee uur per dag stroom, maar zij hebben niets anders aan hun hoofd dan vrouwen, vrouwen, vrouwen, alleen maar vrouwen. Elke dag sterven mensen, onze meisjes kunnen niet naar school, vrouwen kunnen niet werken.'

Vrees

Met de middeleeuwse oekaze wordt de vrees bewaarheid dat het land terugkeert naar de strenge kledingregels uit de eerste regeerperiode van de Taliban. Toen werden vrouwen op straat zonder boerka opgepakt of kregen ze zweepslagen. Ook was het maken muziek of het spelen van spelletjes taboe, moesten mannen hun baard laten staan en werden zij verplicht driemaal daags de moskee te bezoeken en werden de musea ontdaan van aardse afbeeldingen en werden antieke beelden opgeblazen. Wekelijks waren er openbare executies in de stadions.

Lees ook | Ruim duizend Afghanen wachten nog steeds op overbrenging naar Nederland

Westerse bereidheid slinkt

Nu de Taliban zich steeds fanatieker betonen wordt de kans op buitenlandse hulp kleiner. De financiële tegoeden van Afghanistan zijn bevroren en de hulp die sinds de machtsovername van augustus was opgeschort, is nog steeds niet op gang gekomen. Een van de randvoorwaarden voor hervatting van die hulp is dat de Taliban de rechten van vrouwen en meisjes respecteren.

Of de Taliban gevoelig zijn voor de dreiging dat het Westen de hulpkraan dichtdraait is onzeker, het land is rijk aan grondstoffen en China toont zich geïnteresseerd in 's lands bodemschatten en de zeer strategische ligging ervan op de Nieuwe Zijderoute. Sinds de Taliban-regering aan de macht is, is de belangstelling van Chinese bedrijven voor de Afghaanse mijnbouwsector sterk gegroeid. Met name de grote voorraden koper en lithium (met een geschatte waarde van wel 1 biljoen dollar) mogen op de bijzondere belangstelling van Beijing rekenen.

Afgezien van de vijf Chinese bedrijven die momenteel actief zijn in Afghanistan, staan ten minste 20 Chinese staatsbedrijven en particuliere bedrijven te trappelen om lithiumprojecten ter hand te nemen, zo meldt The Global Times.

Lees ook | VS, EU en VK veroordelen geweld Taliban

Gerelateerde artikelen