Internationaal23 mei '22 16:48

Oekraïense rechtbank veroordeelt Russische soldaat tot levenslang

Auteurs: Joëlle Baelde en ANP

Een Russische soldaat heeft in Oekraïne een levenslange celstraf gekregen. Vadim Sjisjimarin is de eerste Rus die voor oorlogsmisdaden is berecht sinds het begin van de oorlog. De Oekraïense rechtbank deed maandag uitspraak tegen de militair, die vroeg in de oorlog een ongewapende 62-jarige man doodschoot. De advocaat van Sjisjimarin kondigde aan de uitspraak aan te vechten.

De 21-jarige soldaat bekende schuldig te zijn aan de dood van de man. Toch vroeg zijn advocaat om vrijspraak, omdat hij een bevel had opgevolgd van een andere militair. Volgens de aanklager had Sjisjimarin het bevel niet hoeven opvolgen, omdat die andere militair niet hoger in rang stond.

Oekraïense rechtbank veroordeelt Russische soldaat tot levenslang.
Oekraïense rechtbank veroordeelt Russische soldaat tot levenslang. (ANP / AFP / Sergei Supinsky)

De rechter ging daarin mee en besloot dat Sjisjimarin levenslang de gevangenis in moet. Omdat Oekraïne geen doodstraf kent, is dat de maximale straf. Volgens de rechter heeft Sjisjimarin het oorlogsrecht geschonden en was het zijn bedoeling om de man te vermoorden.

Bewijs

'In het hol waarin iemand zelf bekend, zoals in dit geval, zal het makkelijker zijn om bewijs te verzamelen', zegt hoogleraar Militair Recht Marten Zwanenburg over de uitspraak.

Volg in dit liveblog de ontwikkelingen in Oekraïne

Als de 21-jarige soldaat niet had bekend, had de vlag er volgens Zwanenburg misschien wel anders bij gehangen. ‘Je zal dan moeten bewijzen dat het misdrijf is gepleegd en dat het in de context van een gewapend conflict heeft plaatsgevonden. Het is daarnaast ook lastig om mensen hoger in de hiërarchie te gaan vervolgen. Dan moet je ook nog bewijzen dat zij daar uiteindelijk verantwoordelijk voor zijn, ook al waren zij niet diegenen die de trekker hebben overgehaald.’

Maatschappelijke druk

Sjisjimarins advocaat zei in verband met het hoger beroep dat 'de maatschappelijke druk' te voelen was in de rechtbank, en dat hij denkt dat zijn cliënt daarom levenslang heeft gekregen. Het Kremlin maakte zich eerder al zorgen of Sjisjimarin wel een eerlijk proces zou krijgen. Moskou had namelijk geen informatie over de zaak en kon hem ook niet diplomatiek ondersteunen in Oekraïne.

‘Ik kan me goed voorstellen dat het voor een Oekraïense rechter momenteel lastig is om helemaal objectief te zijn en emoties los te laten. Daar worden rechters op getraind, maar dat zal toch lastig zijn', zegt Zwanenburg.

Oekraïne wil nog veel meer mensen vervolgen voor misdaden tijdens de oorlog. De Oekraïense hoofdaanklager Irina Venediktova onderzoekt meer dan 13.000 zaken en heeft 623 verdachten in beeld.

Rusland wil Oekraïense soldaten vervolgen

Rusland wil op zijn beurt Oekraïense soldaten gaan vervolgen. 'Ik begreep dat Rusland heeft aangekondigd soldaten uit de Azovstal-fabriek te gaan vervolgen voor oorlogsmisdrijven in de volksrepubliek Donetsk. Dat is bijzonder, want alleen Rusland erkent die volksrepubliek als staat. En alleen als je een staat bent kun je rechters hebben in een rechtbank. Voor Nederland en andere landen geldt dus dat dat helemaal niet kan. Je kunt je ook afvragen of het een eerlijk proces wordt, tegen de achtergrond van wat we tot nu toe hebben gezien', aldus Zwanenburg.

Lees ook | Internationaal Strafhof stuurt grootste onderzoeksteam ooit naar Oekraïne

Gerelateerde artikelen