Internationaal23 mei '22 09:55Aangepast op 23 mei '22 10:56

Verdeelt mogelijke Oekraïense toetreding de EU?

Auteur: BNR Webredactie

Terwijl er in Oekraïne in het weekend hevig werd gevochten, draaide de diplomatieke machine overuren. Zo sprak de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Blinken met zijn Franse ambtgenoot Catherine Colonna en sprak de Poolse president Duda het Oekraïense parlement toe. 'Er is ook een staatssecretaris voor EU-zaken, Clement Beaune, en die zei in een radio-interview dat toetreding tot de EU wel 20 jaar zou gaan duren', zegt BNR's buitenlandcommentator Bernard Hammelburg.

De Poolse president Andrzej Duda in het Oekraïense parlement
De Poolse president Andrzej Duda in het Oekraïense parlement (ANP / EPA / Andrii Nesterenko)

Beaune haalde volgens Hammelburg tijdens dat interview fel uit naar wie beweert dat toetreding snel kan. 'Wie dat zegt, liegt'. Inderdaad stond Oekraïne voor de oorlog heel laag op de lijst van democratische landen. 'Er is corruptie, er zijn oligarchen, het is een land dat niet helemaal functioneert volgens de Kopenhagen-criteria waaraan je moet voldoen om lid te worden van de EU.'

Tweekamp EU

Ondertussen schaarde de Poolse president Duda zich vierkant achter Zelensky door te pleiten voor een snel lidmaatschap van Oekraïne. Ontstaan er twee kampen binnen de EU rond deze kwestie? 'Dat is ook wel een beetje zo', zegt Hammelburg, die daaraan toevoegt dat Duda's uitspraken ook wel begrijpelijk zijn: Polen is een buurland, met een geschiedenis en een relatie met Rusland die sterk overeenkomen. Duda was dan ook de eerste bewindsman die live het parlement in Kiev toesprak. 'De commentaren waren dan ook: we hebben veel verschillen van mening met Duda, maar hij laat zich wel van zijn beste kant zien.'

Volg in dit liveblog de ontwikkelingen in Oekraïne

Gevraagd naar de ontwikkelingen rond de stad Severodonetsk die zwaar beschoten wordt, zegt Hammelburg ook te vrezen een tweede Marioepol te zullen gaan zien. 'Het gaat wel ontzettend langzaam, ze kruipen langzaam vooruit En dat is een slecht teken, want langzaam betekent ook vooruit. Op de lange termijn zie je de Russen naar een overwinning in dat gebied gaan.'

Zwaardere wapens

Volgens Hammelburg beschikt Rusland over ruim 2 miljoen reservisten, een luchtmacht die nog niet helemaal ingezet is en meer middelen en materieel dat nog niet is ingezet. 'De Oekraïners hebben veel westers materieel, maar een deel is er nog niet en het wordt steeds moeilijker om die spullen over de grens te krijgen'.

De Russen voerden dit weekend felle aanvallen uit in de Donbas en zet ook steeds zwaardere wapens in om de regio in te nemen. Volgens defensiespecialist Peter Wijninga van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies maken de Russen langzaam enige vorderingen. 'Met name in dat laatste stuk van Loehansk, waar Sjevjerodonetsk ligt. Als ze die stad hebben veroverd, dan hebben ze de hele provincie Loehansk in bezit. en dan nog het laatste stuk van de provincie Donetsk. Als ze dat te pakken hebben, hebben ze eigenlijk de doelstellingen die ze later verkleind hebben tot de Donbas te pakken.'

Onderhandelingspositie

Zelensky laat weten dat er niet valt te onderhandelen over het afstaan van terrein, terwijl de Russen zeggen: als dit is gelukt, is de missie volbracht. Wat betreft de Russen zou die uitkomst een prima onderhandelingspositie kunnen vormen voor vredesbesprekingen, legt Wijninga uit. 'Ik denk dat als de Russen hun doelstelling hebben behaald, ze openlijk zullen verklaren dat ze naar de onderhandelingstafel willen. Maar de Oekraïners hebben duidelijk aangegeven dat ze niet willen praten over het afstaan van grondgebied. Die insteek ligt zo veruit elkaar, daar is eigenlijk geen compromis mogelijk. Dat betekent dat er doorgevochten moet worden totdat er op de grond een beslissing is afgedwongen.'

Lees ook | Wordt Sjevjerodonetsk een tweede Marioepol?

En dan is de grote vraag: wie gaat die gevechten winnen. 'Je merkt er in het Westen nogal wat optimisme over, dat de Oekraïners het allemaal wel gaan redden. Die kans is er, want er gaat heel veel materiaal die kant op. De Russen staan zwak, worden wel hier en daar versterkt met wat zwaardere wapens, Daarmee millimeteren ze voort in het oosten van de Donbas, maar het is de vraag of ze het helemaal gaat lukken om de regio in te nemen. Het is ook de vraag of er niet een soort van patstelling gaat ontstaan, waarbij ze wel op elkaar blijven schieten, maar er weinig vorderingen worden gemaakt.'

Gerelateerde artikelen