Internationaal31 mei '22 14:39

Conservatieven hebben het gehad met Boris Johnson

Auteur: Mark van Harreveld

Steeds meer partijgenoten van de Britse premier Boris Johnson roepen op tot zijn vertrek. Zo meldt de Britse omroep Sky News dat een vertrouwensstemming bij de Conservatieve Partij in de lucht hangt, een direct gevolg van partygate, de feestjes van overheidspersoneel tijdens de lockdowns. Een invloedrijke voormalige partijleider verwacht in juni een stemming.

Lees ook | Extra heffing voor Britse olie- en gasbedrijven vooral bedoeld als afleiding van Partygate

Sky News meldt dat in totaal veertig Conservatieve parlementariërs de positie van premier Johnson in twijfel trekken, dat zijn er dertien meer dan een week geleden. Van die groep zouden 27 willen dat hun partijleider onmiddellijk opstapt. Meerdere partijgenoten van Johnson hebben de afgelopen maanden publiekelijk verklaard een brief te hebben gestuurd aan voorzitter Graham Brady van het zogeheten 1922 Committee. Dat invloedrijke comité, ook wel bekend als het Comité van de Conservatieve Particuliere Leden, is de parlementaire fractie van de Conservatieve Partij in het Lagerhuis die de premier controleert.

Lees ook | Boris Johnson verklaart over Partygate

De Conservatieve Partij houdt een stemming wanneer tenminste 15 procent van haar leden in het Lagerhuis van het parlement per brief aangeven niet langer achter hun premier, in casu Johnson, te staan. Voor een stemming zijn 54 brieven nodig. Meerdere parlementariërs zijn ervan overtuigd dat dat aantal al bereikt is of de komende weken bereikt zal worden. Dat schrijft de krant The Guardian.

Lord Hague, een invloedrijke voormalige partijleider, liet zich tegenover Sky News ontvallen dat Boris Johnson waarschijnlijk tegen eind juni een motie van vertrouwen in zijn leiderschap tegemoet kan zien. Lord Hague zei dat de premier 'echt in de problemen zit' en dat de parlementsleden 'op weg zijn naar een stemming'.

Op Times Radio zei Lord Hague: 'Ik denk dat Boris Johnson hier echt in de problemen zit en wanneer een parlementslid zo gerenommeerd, zo ervaren, zo gerespecteerd als (Sir) Bob Neill, naar wie we net geluisterd hebben, deze mening geeft, dan is dat een groot probleem voor de premier en ik denk dat het rapport van Sue Gray een van die langzame lont explosies in de politiek is geweest'.

Lees ook | Londense politie rondt Partygate af met 126 boetes

Partygate speelde eind vorig jaar en leidde tot grote publieke verontwaardiging. De politie begon een onderzoek en deelde 126 coronaboetes uit, waaronder een voor Johnson. Topambtenaar Sue Gray deed op Johnson's verzoek onderzoek, ze kwam in januari met haar kritische bevindingen, maar haar eindrapport werd pas vorige week bekend nadat het politie-onderzoek was afgerond.

'Het gaat nog steeds door', zei Hague, 'Velen hebben de gebeurtenissen van vorige week verkeerd geïnterpreteerd (de publicatie van Gray, red.) en denken dat de problemen voorbij zijn en Boris vrij is. Maar dat is niet de stemming binnen de Conservatieve Partij, die zeer verontrust is over de inhoud van het rapport'.

'Ik denk dat de Conservatieve Partij dit op de een of andere manier zal moeten oplossen, want om een effectieve partij te zijn, moeten ze ofwel achter de premier staan die ze hebben, of ze moeten besluiten hem eruit te zetten en ik denk dat ze in de richting gaan van ofwel volgende week of rond eind juni, ze gaan in de richting van een stemming, daar lijkt het wel op.'

Wat doet Committee 1922?

In de commissie zitten alle Conservatieve fractieleden die geen regeringsfunctie hebben. Zij zijn als het ware 'de bewakers' van de partij en controleren het werk van de premier die elke week verantwoording aan de leden moet afleggen.

Lees ook | Partygate. Bye bye Boris?

Het 1922 Committee werd in 1922 opgericht na de parlementsverkiezingen van 1922, maar pas na de Tweede Wereldoorlog kreeg de groep de machtige rol binnen de partij die het vandaag de dag speelt. De commissie bestaat uit een bestuur van 18 leden dat de wekelijkse vergaderingen organiseert, de zogeheten 'mannen in pak' of 'mannen in grijze pakken'. Op informele en vertrouwelijke basis passeren zo actuele politieke kwesties en toekomstige parlementaire aangelegenheden de revue. Het comité weerspiegelt de stemming van de backbenchers en geldt als een beslissende machtsfactor binnen de partij. De commissie speelt traditioneel een belangrijke rol binnen de Tories bij vertrouwensstemmingen en bij de verkiezing van een nieuwe voorzitter.

In 2018 vond voor het laatst een stemming plaats, tegen de toenmalige premier en partijleider Theresa May. Hoewel ze de stemming overleefde, moest ze ruim een half jaar later alsnog aftreden omdat er onvoldoende steun was voor haar Brexit-deal. May werd na verkiezingen binnen de Conservatieve Partij opgevolgd door Johnson.

Lees ook | Verlies voor Johnson bij Britse regionale verkiezingen


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen