Internationaal1 jun '22 17:16

Segers: Alles wat er mis is in deze wereld, komt samen in het WK in Qatar

Auteur: BNR Webredactie

Als het aan ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers ligt, gaat er geen afvaardiging van de regering of het koningshuis naar het WK in Qatar van deze winter. Dat het WK voetbal van dit jaar in Qatar plaatsvindt, is wel een uitgemaakte zaak. Maar de manier waarop dat WK tot stand komt en hoe het toernooi toebedeeld werd, is een schimmige verhaal, zo wordt beschreven in het boek 'Nooit meer Qatar'.

Het WK is vooral tot stand gekomen dankzij corruptie bij de voetbalbond FIFA, zo wordt beschreven in het boek 'Nooit meer Qatar'. Dat het WK voetbal van dit jaar in Qatar plaatsvindt, is inmiddels wel een uitgemaakte zaak. Maar met het boek willen de auteurs proberen om een herhaling in de toekomst, met mogelijk de Olympische Spelen in Qatar, te voorkomen.

Om te kunnen voetballen in de woestijn is het ene na het andere stadion in Qatar gebouwd. Daarnaast moest er een complete infrastructuur opgetuigd worden. Bij de bouw, waar voornamelijk arbeidsmigranten uit Azië voor werden geronseld, zijn de afgelopen jaren naar schatting 6500 doden gevallen, zo onderzocht The Guardian. En ook buiten de bouwplaatsen is het met mensenrechten, de positie van vrouwen en bijvoorbeeld persvrijheid slecht gesteld.

Celstraffen

Jurryt van de Vooren, sport-historicus en medeauteur van het boek, ziet ook juridische bevestiging van de corruptie bij de FIFA en het WK van Qatar. 'Het is georganiseerd door een groep mensen, waarvan er nog zeer weinig op vrije voeten zijn. Bij heel veel van die FIFA-bestuurders is corruptie of omkoping aangetoond en die hebben celstraffen gekregen. Het feit dat een grote meerderheid die verantwoordelijk was voor dit besluit een celstraf heeft gekregen, zegt wel iets. De rechter heeft geoordeeld, nu de geschiedenis nog.'

Toch gaat het Nederlands elftal deze winter naar dat WK, mogelijk ook met een delegatie uit Nederland. Het is een situatie van dominee of koopman. Aan de ene kant was de druk groot om het WK te boycotten, anderzijds spelen er allemaal belangen in Qatar en de regio eromheen. Zo blijkt nu ook dat Nederland mogelijk LNG, vloeibaar gas, in de Golfstaten moet gaan kopen.

Lees ook | Lidl vindt WK-reclamecampagne 'niet gepast'

'Onmachtig en nietszeggend'

De roep om een boycot van het WK werd ook ondersteund door fractievoorzitter Gert-Jan Segers van de ChristenUnie. 'Daar is niet zoveel van terechtgekomen', blikt Segers nu terug. Hij sprak wel nog met de Nederlandse voetbalbond KNVB. 'Vanwege die uitlatingen ben ik uitgenodigd. Ik heb het aangehoord en die mensen zijn echt niet van slechte wil, ze zijn voor mensenrechten, maar het is tegelijkertijd zo onmachtig en nietszeggend', ziet Segers. De fractievoorzitter is nog steeds fel over hoe Qatar in de positie is gekomen om het WK te mogen organiseren. 'Er zijn duizenden doden gevallen, de arbeidsomstandigheden zijn ongelooflijk slecht, het is een land zonder voetbaltraditie en geld gaf de doorslag. Alles wat er mis is in deze (voetbal)wereld, komt samen in dit WK.'

Koningshuis

Segers hoopt dan ook dat er geen Nederlandse afvaardiging van het kabinet naar het WK zal gaan. 'Ik hoop ook dat leden van het koningshuis zich niet zullen vertonen op het WK.' De fractieleider merkt ondertussen dat er weinig tekenen zijn van een boycot van het WK door commerciële partijen. 'De trein dendert door. De commercie geeft de doorslag, dat heeft bondscoach Louis van Gaal ook gezegd. De KNVB praat nog wel een beetje, gaat de dialoog aan, maar het is onmachtig, nietszeggend, het zet geen zoden aan de dijk, terwijl de doden vallen.'

Het is echter geen reden om te zeggen dat er helemaal niks aan de situatie moet of kan worden gedaan, vindt Segers. 'Er zijn veel andere krachten en machten zonder slechte bedoelingen. De mensen van de KNVB proberen de situatie ook te verbeteren daar. De dialoog moet je ook gaande houden. Alleen dát land, met hún staat van dienst qua mensenrechten, arbeidsmigranten, positie van de vrouwen en minderheden: die hoor je niet te belonen met een WK. Het is verschrikkelijk!'

Lees ook | 'Door de komst van het WK is er nog nooit zoveel aandacht voor mensenrechten in Qatar geweest'

De rol van Freek de Jonge

Qatar is niet het enige land waar sportevenementen gepaard gaan met mensenrechtenschendingen. 'Je kan Qatar doorstrepen en er Beijing of Rusland neerzetten. Dit probleem blijft maar terugkeren en het is fundamenteel', zegt Van de Vooren. Hij dook ook in het archief en keek naar andere sportevenementen. 'Bij het WK in 1978 in Argentinië was ook veel protest vanwege de mensenrechten.' De sporthistoricus kwam dan ook de naam van cabaretier Freek de Jonge vaak tegen, als het ging om het aankaarten van de mensenrechten. 'Het geeft aan dat het beeld niet verandert. Ik ben ook bang dat in 2036 de Olympische Spelen in Qatar georganiseerd worden, dat spreken ze ook uit. Dat besluit kan over drie jaar al vallen', waarschuwt Van de Vooren.

'Dit WK is essentieel voor hen om te laten zien dat ze het kunnen. Voor ons als tegenstanders is het essentieel om te voorkomen dat het ze gaat lukken. Ik wil niet in 2036 mijn naam in het archief tegenkomen als ik moet kijken hoe het bij de vorige acties tegen Qatar ging', zegt Van de Vooren verwijzend naar Freek de Jonge.

Podcast | Dominee of koopman in de wereldhandel

De vraag of Nederland dominee of koopman moet zijn, komt dus ook vaker terug. Voor de ChristenUnie-leider is het alleen geen reden om het een of het ander te zijn. 'Je kan handelsbelangen hebben. Het is niet verboden om handel te drijven met landen die mensenrechtenstandaarden hebben die niet deugen. Zolang je de diplomatieke gesprekken maar gebruikt om dat aan te kaarten. Soms moet je wel iets kopen van iemand als je het niet grappig vindt. Maar dat komt omdat je moet zorgen dat een verpleeghuis hier dan niet in de kou komt te staan', zo verwijst Segers naar het inkopen van gas uit het Midden-Oosten.

'WK is een beloning'

Hij ziet handel drijven dan ook als iets anders dan de organisatie van een groot sportevenement. 'Het WK is een beloning, het is iets wat je niet hoeft te doen. Het is een beloning van slecht gedrag.' Segers hoopt dan ook dat het boek over het WK, de gesprekken met sponsoren en het feit dat het WK zijn doorgang zal gaan vinden, voor verandering gaan zorgen. 'Hopelijk gaat dit voor een situatie zorgen waardoor er toch geen afvaardiging komt. Een land als Qatar is toch gevoelig voor de aanwezigheid van leden van het koningshuis en van regeringen.'

Balkenende versus Voordewind

Segers denkt dan ook terug aan eerdere bezoekjes van het kabinet naar sportevenementen in landen met twijfelachtige mensenrechten. 'Ik herinner me heel goed de discussie rondom de Olympische Spelen in China.' Destijds kwam Joël Voordewind, toenmalig Kamergenoot van Segers, in opstand tegen het afreizen van regeringsleden naar China. 'Onze bewindslieden kregen van toenmalig minister-president Balkenende een seintje om Voordewind te laten dimmen. Uiteindelijk willen ze gewoon naar een feestje toe', beschrijft Segers. 'Ik wil dat het ongemakkelijk is en blijft, zodat we uiteindelijk niet gaan. Dan komt dat signaal hopelijk aan', aldus de partijvoorman.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen