Internationaal3 jun '22 11:40

Duitse deelstaten willen corona-gesteggel voorkomen

Auteur: Mark van Harreveld

De Duitse deelstaten waren gisteren bijeen om te praten over een coronabeleid voor het komende najaar wanneer een stijging van het aantal coronabesmettingen verwacht wordt. De deelstaten willen niet alleen voorkomen dat ze, zoals in de afgelopen periode, met een lappendeken van maatregelen te maken hebben, ze willen er ook voor zorgen dat ze iets meer vrijheid hebben dan onder Scholz' voorganger Angela Merkel. 'Het is vooral een test voor Scholz of de deelstaten een beetje kunnen samenwerken', zegt Duitsland-correspondent Derk Marseille.

Minister van Volksgezondheid Karl Lauterbach
Minister van Volksgezondheid Karl Lauterbach (ANP / dpa Picture-Alliance / Bernd von Jutrczenka)

'Ze willen voorkomen dat er, net zoals bij corona, grote verschillen tussen de deelstaten zijn zodat niet meer te volgen is wat de maatregelen zijn. Men anticipeert op een stijging van het aantal coronagevallen'. Komen er weer mondkapjes in de binnenruimte? Is er duidelijkheid over het openhouden van scholen en kinderdagverblijven? En, nog saillanter, wordt de vierde vaccinatie verplicht? Voorzitter van het overleg is premier Hendrik Wüst van de deelstaat Nordrhein Westfalen, hij eiste dat er nu duidelijke afspraken worden gemaakt met de federale overheid voor dit najaar om dat getouwtrek en 'corona-jojo’s' te voorkomen.

Lees ook | Verdeeldheid in Duitsland over coronabeleid

Nieuw beleid

Volgens Marseille zal nieuw beleid waarschijnlijk in september, oktober, van kracht worden en zal Scholz, net als Merkel destijds, veel bevoegdheden naar zich toe trekken. 'Hij heeft echter wel de bevoegdheid om daarin de deelstaten te betrekken.' Het is kortom een spel van aftasten en aftimmeren - de deelstaten willen iets meer vrijheid om zelf een draai te geven aan het beleid vanuit Berlijn, tegelijkertijd moet de lappendeken van maatregelen voorkomen worden terwijl de deelstaten ook moeten luisteren naar Berlijn omdat de landelijke overheid de middelen en de vaccinaties ter beschikking stelt of financiert.

Test

'Het is vooral een test voor Scholz of de deelstaten een beetje kunnen samenwerken, dat is niet zo duidelijk, ook omdat er binnen de regering zelf ook onenigheid is. De liberale FDP pleitte destijds voor versoepeling en meer vrijheden, de SPD en de Groenen wilden dat niet'. De liberale coalitiepartner FDP drong sterk aan op versoepelingen op een moment dat de besmettingscijfers stegen. Het werd een getouwtrek tussen de federale overheid en de deelstaten, met een lockdownchaos tot gevolg. 'Daar gaat het nu in de regering om: wie gaat bepalen hoeveel vrijheid ieder krijgt? Daarmee is het een politieke beauty contest geworden.'

Lees ook | Invoering Duitse vaccinatieplicht duurt nog even

Onzichtbare Lauterbach

En de minister van Volksgezondheid Karl Lauterbach? Die schittert door afwezigheid. 'Hij valt niet echt op door daadkrachtig optreden en wordt daar sterk om bekritiseerd. Hij zal toch beleid moeten uitstippelen over het verplicht stellen van de vierde prik. Maar tot nu ligt hij vooral in de clinch met de liberale FDP en ook met de Groenen'. Volgens Marseille wekt bondskanselier Scholz ook nu weer niet de indruk dat hij op dit dossier een daadkrachtig leider is.

De deelstaatministers van Volksgezondheid hadden in een unanieme resolutie al een lijst van mogelijke instrumenten opgenomen. Vanaf de herfst zouden zij bijvoorbeeld kunnen reageren door mondneusmaskers in binnenruimtes weer verplicht te stellen. Bovendien moeten 2G- of 3G-toegangsregels met vaccinatie-, herstel- of testcertificaten voor bepaalde voorzieningen worden overwogen. Onder de huidige wetgeving kan dit niet, omdat de infectiebeschermingswet zoals die tijdens coronacrisis van kracht was, in maart is verlopen. Ook willen ze een grote booster-campagne voor de vierde prik beginnen.

Plannen

De federale overheid heeft nog niet gereageerd op de plannen van de deelstaten. Wel zegt minister van Volksgezondheid Karl Lauterbach al plannen te hebben. 'We mogen niet opnieuw onvoorbereid de crisis ingaan, zoals we vorig najaar hebben gedaan. We moeten goed voorbereid zijn', zei de SPD-politicus tijdens het begrotingsdebat in de Bondsdag. Het ging onder meer om concepten voor vaccinaties en tests, preciezere gegevens over de belasting van klinieken, betere bescherming van risicogroepen, bijvoorbeeld in verpleeghuizen. En hij wil dus ook de infectiebeschermingswet weer aanpassen, zodat coronamaatregelen wanneer nodig weer kunnen worden ingevoerd.

Ook is Duitsland volop bezig met het inslaan van vaccins, aldus Lauterbach. 'We weten dat in de herfst iedereen het beste vaccin wil hebben. Er zal niemand zijn die dan zegt: ik neem de op één na beste.' Daarom, zo zei hij, moeten er genoeg vaccins worden aangeschaft om iedereen te bedienen. 'Dit zal er ook toe leiden dat we vaccins moeten vernietigen. Maar op deze manier zijn we gedekt voor alle mogelijkheden, en dat is wat de bevolking wil.'

Lees ook | Duitse deelstaten bijeen over energie

Gerelateerde artikelen