Internationaal3 jun '22 13:32

Voedselprijzen blijven wereldwijd op recordhoogte

Auteur: Mark van Harreveld

Wereldwijd blijven de voedselprijzen torenhoog. Dat meldt de FAO, de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties. Dankzij de oorlog in Oekraïne zijn onder meer de graanprijzen sterk gestegen. Tegelijkertijd is de beschikbaarheid van kunstmestbestanddelen afgenomen.

Door de Russische inval is de export uit Oekraïne, één van 's werelds grootste vervoerders van graan en plantaardige olie, hard gedaald. Oekraïne beschikt niet meer over de haven van Marioepol omdat deze in handen ia van de Russen is. De haven van Odessa wordt geblokkeerd en via het spoor wordt slechts een fractie van het zeetransport gerealiseerd. De Verenigde Naties waarschuwen dat voedseltekorten miljoenen mensen ertoe kunnen aanzetten te emigreren.

Productiedaling

Volgens de FAO daalt de mondiale graanproductie in 2022, voor het eerst in vier jaar, tot 2.784 miljoen ton. Dat is een daling met 16 miljoen ton ten opzichte van de voor 2021 geraamde recordproductie, zo blijkt uit de jongste Cereal Supply and Demand Brief van de FAO, die ook vandaag is gepubliceerd. Van de belangrijkste graansoorten wordt de grootste daling verwacht voor maïs, gevolgd door tarwe en rijst. De wereldwijde productie van gerst en sorghum zal in 2022 waarschijnlijk toenemen.

Op basis van de eerste FAO-prognoses voor de wereldwijde graanproductie in 2022 en het gebruik in 2022/23 zou de graanproductie 'niet volstaan om aan de verwachte gebruikseisen te voldoen'.

Volgens de FAO werd eten in mei een fractie goedkoper in vergelijking met een maand eerder waarbij de prijzen van plantaardige olie met 3,5 procent daalden. Dit komt deels doordat Indonesië het exportverbod van palmolie heeft opgeheven. De FAO merkt verder op dat boeren wereldwijd niet alleen geconfronteerd worden met hogere kosten van energie en arbeid, maar dat er een gebrek is aan meststoffen. Dat kan de voedselcrisis in 2023 verergeren, laat de FAO weten.

Al voor de oorlog in Oekraïne waren de voedselprijzen hoog als gevolg van de verstoorde leverantieketens en een gestegen vraag na de coronapandemie. Arme landen worden zoals gewoonlijk het hardst getroffen door de voedselinflatie. Dat de prijzen van plantaardige olie en granen hoog blijven heeft er ook mee te maken dat landen protectionistische maatregelen treffen om de eigen markt te beschermen. Zo verbood Maleisië de export van kip, terwijl India de uitvoer van suiker en tarwe bemoeilijkt.

Lees ook | Ernstige hongersnood in de Hoorn van Afrika

Sociale onrust

Standard & Poor's waarschuwt dat de voedselcrisis tot 2024 en mogelijk nog langer zal duren. En dat dit gevolgen kan hebben voor de economische groei, de kredietwaardigheid en de sociale stabiliteit van landen. Dat laatste mag een open deur genoemd worden, de meeste analisten zijn het erover eens dat Arabische Lente uit 2010 voornamelijk door hoge voedselprijzen werd veroorzaakt. Ook het International Rescue Committee waarschuwt voor een dreigende hongersnood' waarbij nog eens 47 miljoen mensen - vooral in de Hoorn van Afrika, de Sahel, Afghanistan en Jemen - door acute hongersnood getroffen kunne worden.

Volgens The Financial Times leefden in 2021 bijna 700 miljoen mensen van minder dan 1,70 euro per dag. Iets dat de Wereldbank als maatstaf voor extreme armoede hanteert. Elke aanzienlijke stijging van de voedselprijzen zou miljoenen anderen weer in deze categorie kunnen doen belanden.

Het Afrikaanse Sahelland Tsjaad heeft intussen de noodtoestand uitgeroepen, omdat er onvoldoende tarwe het land binnenkomt. De militaire regering van het land benadrukt dat de situatie ten aanzien van levensmiddelen sinds begin dit jaar extreem is verslechterd en dringt aan op internationale hulp. Volgens de VN is ongeveer een derde van de Tjadische bevolking van 16 miljoen mensen aangewezen op de internationale voedselhulp.

Poetin

Vrijdag ontvangt de Russische president Vladimir Poetin zal het hoofd van de Afrikaanse Unie, de Senegalese president Macky Sall in zijn residentie aan de Zwarte Zee in Sotsji. Ze zullen daar spreken over graanleveringen en politieke samenwerking. Het bezoek is gericht op 'het vrijmaken van voorraden granen en meststoffen, waarvan de blokkade vooral Afrikaanse landen treft', laat het kantoor van Sall weten. Volgens het Kremlin komen in de gesprekken 'kwesties van de interactie van Rusland met de Afrikaanse Unie, met inbegrip van de uitbreiding van de politieke dialoog, economische en humanitaire samenwerking' aan de orde.

'Ook de huidige internationale agenda zal worden besproken', laat het Kremlin weten.

Lees ook | Afrikaanse Unie vraagt EU voedselramp te voorkomen

Gerelateerde artikelen