Internationaal9 jun '22 15:15

Liveblog | 'Rusland schiet Severodonetsk volkomen kapot'; Polen woest op Macron

Auteur: BNR Webredactie

Dit is het liveblog van dag 106 van de oorlog in Oekraïne. Volg hier het laatste nieuws over de oorlog en alle gevolgen ervan.

Een tank gefotografeerd in de provincie Loehansk.
Een tank gefotografeerd in de provincie Loehansk. (ANP / Anadolu Agency)

Defensie leverde ook drones aan Oekraïne

15:04 | Defensie heeft ook kleine drones geleverd aan Oekraïne. Dat is per ongeluk door het kabinet bekendgemaakt. Het gaat om onbemande vliegtuigjes waarmee verkenningen kunnen worden uitgevoerd. Nederland heeft inmiddels voor 130,4 miljoen euro aan militaire goederen aan Oekraïne geleverd.

De melding dat er drones zijn geleverd is 'per abuis' in de voorjaarsnota gekomen, schrijft minister Kajsa Ollongren van Defensie aan de Tweede Kamer.

Defensie maakt slechts bij uitzondering bekend welke goederen worden geleverd. Voor de drones had het 'kabinet geoordeeld dat openbaarmaking niet dienstig is'. Eerder zijn scherpschuttersgeweren, pantservoertuigen, radarapparatuur en pantserhouwitsers richting Oekraïne gestuurd.

Premier League-wedstrijden voorlopig niet te zien op Russische tv

14:22 | Voetbalwedstrijden uit de Engelse Premier League zullen voorlopig niet te zien zijn bij de Russische televisiezender Match TV. De Premier League heeft het contract met de Russische zender opgeschort als reactie op de Russische invasie in Oekraïne, zo melden verschillende Britse media.

In maart werd het contract met de Russische omroeppartner Rambler, die de uitzendrechten tot en met het einde van seizoen 2021-2022 had, al opgeschort. Match TV, eigendom van energiegigant Gazprom, haalde vervolgens het contract binnen voor de komende zes seizoenen: van 2022 tot 2028. Zolang de oorlog voortduurt zal die overeenkomst echter niet worden nageleefd.

Match TV zou ongeveer 43 miljoen pond (omgerekend zo'n 50 miljoen euro) hebben betaald voor de zes seizoenen.

Bijna 5 miljoen Oekraïense vluchtelingen geregistreerd in Europa

13.00 | In Europa staan nu 4,8 miljoen Oekraïense vluchtelingen geregistreerd. UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, meldt dit na het optellen van de registraties in 44 Europese landen.

Waarschijnlijk zijn de cijfers onvolledig en zijn er meer mensen uit Oekraïne gevlucht sinds de Russische invasie. Volgens tellingen aan de grens hebben sinds 24 februari meer dan 7,2 miljoen mensen het land verlaten, maar hebben sindsdien ook 2,3 miljoen mensen de grens in omgekeerde richting gepasseerd. De meeste vluchtelingen zijn vrouwen en kinderen, omdat mannen tussen de 18 en 60 jaar kunnen worden opgeroepen voor het leger en daarom in Oekraïne moeten blijven.

In Polen staan de meeste vluchtelingen geregistreerd, namelijk 1,1 miljoen. In Rusland ziet de UNHCR bijna evenveel Oekraïners, maar dat is een schatting omdat de cijfers niet volledig zijn en onduidelijk is of mensen daar vrijwillig naartoe zijn gegaan. Nederland registreerde tot nu toe bijna 63.000 Oekraïners. UNHCR denkt dat daarnaast acht miljoen mensen ontheemd zijn in Oekraïne.

Polen haalt uit naar Macron en Scholz om contact met Poetin

11:57 | De Poolse president Andrzej Duda heeft in een interview met de Duitse krant Bild hard uitgehaald naar Europese leiders die met de Russische president Poetin blijven praten. Specifiek de oproep van de Franse president Macron om Poetin niet te vernederen schoot in het verkeerde keelgat. 'Heeft iemand gedurende de Tweede Wereldoorlog op deze manier met Adolf Hitler gesproken?'

Sinds het begin van de oorlog bellen de leiders van Duitsland, Frankrijk en Italië regelmatig met Poetin. Volgens Duda moeten de gesprekken stoppen omdat ze niks opleveren en ze 'geven de schijn van legitimiteit aan iemand die verantwoordelijk is voor de misdaden die het Russische leger in Oekraïne begaat'.

Burgemeester Severodonetsk: situatie moeilijk maar beheersbaar

11:49 | Het industrieterrein en aangrenzende gebieden in de Oekraïense stad Severodonetsk zijn nog onder Oekraïense controle, claimt burgemeester Oleksandr Strjoek. De situatie is volgens hem "moeilijk maar beheersbaar".

De verdediging houdt stand ondanks intensieve aanvallen van Russische troepen, laat de burgemeester weten. De generale staf van het Oekraïense leger stelt dat Russische militairen op zoek zijn naar zwakke punten in de verdediging.

Het is volgens Strjoek onmogelijk om mensen uit Severodonetsk te evacueren. In de stad zijn nog ongeveer 10.000 burgers. Voor de oorlog telde die zo'n 100.000 inwoners. Honderden burgers blijven volgens Oekraïense informatie in de chemische fabriek Azot, die als schuillocatie dient. De fabriek wordt donderdag aangevallen door de Russische artillerie.

De verovering van Severodonetsk is nu het voornaamste doel van Rusland, dat al een groot deel van de stad in de regio Loehansk heeft bezet. 90 procent van Loehansk is onder Russische controle. De strijd om Severodonetsk is volgens de Oekraïense president Volodimir Zelenski bepalend voor de toekomst van de Donbas, die bestaat uit Loehansk en Donetsk.

Luister de laatste Oekraïne-update van Boekestijn en De Wijk

10:50 | In een kwartier weten wat er gisteren allemaal is gebeurd rondom de oorlog in Oekraïne? Luister dan de nieuwste Oekraïne-update van Boekestijn en De Wijk terug. Onder meer aandacht voor de volgende vragen: Wat is nu de Oekraïense strategie? Komen de zware wapens op tijd? En was Angela Merkel achteraf fout? De uitzending vind je hier.

Voorzitter Oekraïense anti-corruptiecommissie: 'Kiev klaar voor kandidaat lidmaatschap EU'

10:43 | In de afgelopen dertig jaar is er geen kandidaat EU-lid geweest dat er zo goed voorstond in dit stadium als Oekraïne nu. Dat zegt de voorzitter van de anti-corruptiecommissie van het Oekraïense parlement Anastasia Radina tegen BNR. Radina reist als onderdeel van een speciale delegatie op dit moment door Europa om sceptische landen zoals Frankrijk én Nederland te overtuigen voor een Oekraïens kandidaat lidmaatschap van de EU te stemmen.

Tegen BNR's Europaverslaggever Geert-Jan Hahn zegt Radina dat het een historische fout zou zijn als Oekraïne geen kandidaat-lidmaatschap krijgt. 'De houding in Oekraïne is dat Oekraïners sterven voor Europese waarden, voor vrijheid en democratie.'

TNO: draai gaskraan Groningen niet volledig dicht

10:30 | Na de Mijnraad adviseert ook kennisinstituut TNO om - zo nodig - de Groninger gaskraan open te zetten. Bereid je voor op een zwaardere energiecrisis en draai de gaskraan in Groningen niet volledig dicht, aldus energiedeskundige René Peters van TNO.

Het advies van TNO volgt op de brief van de Mijnraad aan het kabinet, waarin wordt geadviseerd om voor te bereiden op het openen van het Groningenveld. Op die manier zouden de gasopslagen sneller gevuld kunnen worden, nu Gazprom geen gas meer levert aan Nederland. Ook een hogere gaswinning zou als optie op tafel moeten liggen 'als noodmaatregel', vindt de Mijnraad.

Duitsland wil gewonde Oekraïeners helpen

10:25 | De Duitse gezondheidsminister Karl Lauterbach wil dat zijn land hulp gaat bieden aan Oekraïners die gewond zijn geraakt door de oorlog in hun land. De SPD-politicus maakte dat bekend tijdens een interview op de Duitse radiozender Deutschlandfunk.

Het gaat enerzijds om behandelingen in Duitsland, maar ook om de verzorging van gewonden in het door oorlog verscheurde land zelf. Lauterbach noemde specifiek hulp aan mensen met ernstige brandwonden en aan mensen die ledematen zijn verloren en daarom protheses nodig hebben.

Lauterbach heeft donderdag tijdens zijn bezoek aan Oekraïne een ontmoeting met zijn ambtsgenoot Viktor Ljasjko. Sinds het begin van de oorlog zijn verschillende Duitse ministers naar het land afgereisd, onder wie buitenlandminister Annalena Baerbock en de minister van Ontwikkeling Svenja Schulze.

Rusland trekt op richting Izjoem

09:00 | Het Russische leger trekt op in de richting van de oostelijke stad Izjoem, melden de Britse inlichtingendiensten. Rusland wil volgens de Britten de stad vanuit het zuiden aanvallen om meer controle over de regio te krijgen.

Izjoem ligt in de regio Charkov, vlak bij Loehansk, waar de strijd om Severodonetsk nog steeds voortduurt. De Britten zeggen dat Rusland een nieuw momentum wil creëren door Izjoem in te nemen, iets dat eerder niet lukte. In april en mei werd rond de stad fel gevochten door Oekraïne en Rusland. De Oekraïners wisten de Russen terug te dringen.

Om de stad nu wel in te nemen, heeft Rusland extra middelen ingezet, aldus de Britse inlichtingendiensten. De Britten geven dagelijks een update over de situatie aan de frontlinies in Oekraïne.

'Rusland schiet Severodonetsk volkomen kapot'

07:50 | Het kat- en muisspel om de Oekraïense stad Severodonetsk lijkt steeds heftiger te worden. Eerst was er sprake van dat Rusland de stad voor ruim 80 procent in handen had, vervolgens claimde Oekraïne grote delen van de stad weer terug. Maar inmiddels lijkt het erop dat de stad toch door Rusland veroverd gaat worden. 'De Russen vallen op allerlei plekken aan in die hele pocket die daar ontstaat. Daardoor dreigt een omsingeling van de Oekraïense troepen', ziet Peter Wijninga, defensiespecialist van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.

De tactiek van Rusland om Severodonetsk is simpel, maar destructief, merkt Wijninga op. 'Ze schieten die hele stad eigenlijk volkomen kapot. Daardoor is er nauwelijks meer iets te verdedigen. Het is een beetje hetzelfde scenario als wat er in Marioepol is toegepast. Dat was de vrees ook al toen Severodonetsk een paar weken geleden werd aangevallen.' Wijninga ziet dan ook de gevolgen van deze tactiek.

Volkswagen biedt Russische werknemers ontslagregeling aan

07:47 | De Duitse automaker Volkswagen zou werknemers van een van zijn Russische fabrieken een vergoeding aanbieden als zij vrijwillig bij de fabriek zouden vertrekken. Dat schrijft de Russische krant Kommersant. Volgens de krant zou het aanbod in sommige gevallen neerkomen op zes maanden salaris voor de circa tweehonderd werknemers in de fabriek in Nizjni Novgorod.

Volkswagen kondigde in maart aan dat de productie in de fabrieken in Kaluga en Nizjni Novgorod tot nader order zou worden opgeschort als gevolg van de Russische inval in Oekraïne en de daarop ingestelde westerse sancties tegen het land. De export van voertuigen naar Rusland werd vanwege de oorlog ook met onmiddellijke ingang stopgezet.

Kommersant citeerde vakbondsbronnen die zeiden dat werknemers die voor 17 juni met het aanbod van het bedrijf instemmen, zes maanden salaris zouden ontvangen. De overeenkomst zou ook een ziektekostenverzekering tot eind 2022 omvatten, aldus de krant.

Russische media verwijderen overlijdensberichten omgekomen militairen

05:50 | Lokale Russische media verwijderen lijsten met namen en overlijdensberichten van omgekomen militairen. Hierdoor is het moeilijker een beeld te vormen van het aantal Russische slachtoffers in de oorlog met Oekraïne. Zeker vijf lokale Russische media hebben de afgelopen dagen namenlijsten verwijderd van hun website, zo blijkt uit een inventarisatie van de Volkskrant.

Het weghalen van deze lijsten is het gevolg van een recente uitspraak van de rechtbank in Svetlogorsk in de regio Kaliningrad. Die acht het publiceren van de namen in strijd met het staatsgeheim. Doden uit de regio’s Krasnojark, Omsk, Tsjeljabinsk en Volgograd zijn hierdoor niet meer zichtbaar. Eerder deze maand werden tientallen doden genoemd op de lokale websites.

'Dit is voor ons een gedwongen maatregel', schrijft de redactie van een van de media op haar website. 'Onze excuses aan de moeders en vaders, echtgenotes en kinderen, familieleden en vrienden van de militairen die zijn omgekomen tijdens de speciale militaire operatie in Oekraïne.'

Poolse leider haalt uit naar leiders die praten met Poetin

01:45 | Regeringsleiders als de Duitse bondskanselier Olaf Scholz en de Franse president Emmanuel Macron moeten niet meer met de Russische president Vladimir Poetin praten. Die gesprekken leveren niks op en 'geven de schijn van legitimiteit aan iemand die verantwoordelijk is voor de misdaden die het Russische leger in Oekraïne begaat', zegt de Poolse president Andrzej Duda in een interview met de Duitse krant Bild. Bild publiceerde het interview woensdagavond laat op YouTube.

De Poolse president zegt 'geschokt' te zijn door de aanhoudende gesprekken met de Russische leider en door de recente oproep van Macron om Poetin niet te vernederen. 'Heeft iemand gedurende de Tweede Wereldoorlog op deze manier met Adolf Hitler gesproken', vraagt Duda zich af. 'Heeft er iemand gezegd dat hij zijn gezicht moet kunnen redden? Dat we het zo moeten regelen dat het niet vernederend is voor Adolf Hitler?'

Macron en Scholz hebben sinds het begin van de oorlog in Oekraïne meermaals telefonisch met Poetin gesproken. Hun laatste gesprek was vorige week en ging onder meer over hervatting van de graanexport uit Oekraïne. Macron noemde in april zijn gesprekken met Poetin "ondankbaar werk", maar zei het als "zijn plicht" te zien om een opening te houden.

Gerelateerde artikelen