Internationaal14 jun '22 09:34

Britse regering wil handelsregels Noord-Ierland opheffen: EU noemt voorstel 'onwerkbaar'

Auteur: BNR Webredactie

De Britse regering zegt de Brexit-afspraak over grenscontroles met Noord-Ierland eenzijdig op. De EU noemt het voorstel schadelijk voor het wederzijdse vertrouwen en dreigt met juridische stappen. 'Afspraak is afspraak. Dan ga je niet eenzijdig de boel saboteren, dat is eigenlijk wat Boris Johnson nu doet. Hij klaagt dat de controles de binnenlandse handel flink beperken. En Brussel is redelijk toegeeflijk', zegt EU-correspondent Stefan de Vries.

Het Verenigd Koninkrijk wil de handelsregels van het Noord-Ierse protocol aanpassen. Minister van Buitenlandse Zaken Liz Truss heeft daartoe een voorstel ingediend bij het parlement om de douanegrens tussen Groot-Brittannië en Noord-Ierland op te heffen. Het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie zijn al achttien maanden aan het onderhandelen over het protocol, maar de EU is niet bij dit voorstel betrokken.

De Britse premier Boris Johnson.
De Britse premier Boris Johnson. (EPA)

Lees ook | Britten willen Noord-Ierland-protocol opblazen

Volgens het Verenigd Koninkrijk is dit een duurzame oplossing waarbij de belangrijkste problemen aangepakt worden, het Goede Vrijdagakkoord in stand blijft en de interne markt van de EU beschermd blijft. In de voorgestelde wet staat bijvoorbeeld dat door middel van verschillende kanalen een onderscheid kan worden gemaakt tussen goederen die binnen het Verenigd Koninkrijk verhandeld worden en goederen die aan de eisen van de Europese Unie moeten voldoen. Dat zou onnodige kosten en papierwerk schelen. 'Britse bedrijven zouden dan kunnen kiezen of ze zich houden aan Europese of aan Britse normen. En daarmee zet de Europese Unie eigenlijk de deur open voor producen die niet voldoen aan onze normen.'

'Onwerkbaar'

De Britse regering noemt het Ierse protocol 'onwerkbaar'. 'Het punt is dat Noord-Ierland op een eiland ligt samen met Ierland, een enthousiast lid van de Europese Unie', stelt De Vries. Fysiek hoort het bij de Europese Unie, maar politiek en juridisch gezien hoort het bij het Verenigd Koninkrijk. 'Om te voorkomen dat er allerlei spanningen ontstaan tussen Noord-Ierland en Ierland zijn de grenscontroles daar opgeheven. Dus de facto betekent dat dat Noord-Ierland eigenlijk nog in de Europese interne markt zit, maar tegelijkertijd hoort het ook bij Groot-Brittannië'. In theorie worden in de Noord-Ierse havens goederen gecontroleerd die vanaf de rest van het Verenigd Koninkrijk naar Noord-Ierland gaan.

Lees ook | Britse minister: Noord-Ierse Protocol bedreigt Paasakkoord

Het protocol is het resultaat van maandenlange onderhandelingen. 'Uiteindelijk ondertekende Boris Johnson, maar het betekende dus eigenlijk dat Noord-Ierland - eigenlijk heel gek - met één been in de Europese Unie en een ander been in het Verenigd Koninkrijk staat. En dat is een doorn in het oog van Johnson.'

Afspraak is afspraak

Maar volgens De Vries heeft Johnson geen punt. 'Afspraak is afspraak. Dan ga je niet eenzijdig de boel saboteren, dat is eigenlijk wat Johnson nu doet. Hij klaagt dat de controles de binnenlandse handel flink beperken. En Brussel is redelijk toegeeflijk.'

De afgelopen maanden is onderhandeld over aanpassingen en zijn er wijzigingen voorgesteld, 'ook al hoeft Europa dat eigenlijk niet te doen'. Die wijzigingen die de Europese Commissie heeft voorgesteld, zouden moeten leiden tot tachtig procent minder grenscontroles tussen het Britse en het Ierse eiland. 'Maar volgens Johnson hebben die voorstellen de problemen juist vergroot en dat wil hij veranderen.' De Britse regering heeft al toegegeven dat het daarmee internationaal recht schendt. 'Maar ze stellen ook dat het protocol nu een bedreiging vormt voor het Goede Vrijdag-akkoord, dus voor de vrede in Noord-Ierland.'

Handelsoorlog

'Brussel zit er natuurlijk flink mee in z'n maag. Iedereen heeft al gezegd dat het totaal onrealistisch is om het protocol opnieuw te willen onderhandelen. Daar is al heel veel tijd ingestopt. We hebben gewoon getekend. Ook het Verenigd Koninkrijk, ook Boris Johnson'. De Europese Commissie zal dan ook 'zeker' juridische stappen nemen. 'Misschien hogere importtarieven, maar dan krijg je een handelsoorlog met Britse producten en daar is in deze tijd niemand bij gebaat. Wat ook nog kan, is dat dit voorstel helemaal niet door het Britse parlement komt, want ook Britse parlementariërs zien dit eigenlijk niet echt zitten. Het zou heel goed mogelijk zijn dat het veel getrommel is door Johnson, maar dat het uiteindelijk niet door zal gaan.'

Lees ook | Opinie | Boris de overlever

'Het is in ons aller belang dat we een goede deal hebben met de Britten. Die deal is er, door iedereen ondertekend. Maar Boris Johnson - eigenzinnig als hij is - denkt er toch echt anders over', aldus De Vries.

Gerelateerde artikelen