Internationaal22 jun '22 18:01Aangepast op 22 jun '22 19:40

Kaliningrad zit klem: Russen dreigen met 'serieuze, negatieve consequenties'

Auteur: Remy Kock

Onrust in een extreem belangrijk stukje wereld: Ingeklemd tussen Litouwen en Polen ligt Kaliningrad, een Russische exclave. Kaliningrad is niet groot, maar is wel van grote strategische waarde. Goederen per trein worden daar tegengehouden, tot woede van Moskou. Er is een Litouwse blokkade gaande, zeggen de Russen. En Litouwen zegt dan weer: 'Wij handhaven gewoon de EU-sancties.'

Pikant: bij de hoofdstad Vilnius - van Litouwen - houdt het grondgebied van de NAVO op. Volgens Rusland-correspondent Joost Bosman is Kaliningrad een vreemde eend in de bijt. 'In 1945 hebben de Sovjets het op Nazi-Duitsland veroverd, en passant toen ze oprukten naar Berlijn. Het heette vroeger Königsberg en sindsdien was het altijd deel van de Sovjet-Unie en later van Rusland. Vroeger tijdens de Koude Oorlog was dat geen probleem, want de satellietstaten van Rusland zoals Polen en de Baltische staten hoorden allemaal bij hetzelfde blok, maar na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en het Warschaupact, kwam Kaliningrad ineens tussen allerlei andere NAVO-landen te liggen. Dat was nogal een exclusieve situatie.'

Doorvoer gegarandeerd

Door diezelfde exclusieve situatie, waren er belangrijke en ook stricte afspraken nodig, zo stelt Bosman. 'De doorvoer in Litouwen was altijd gegarandeerd door verdragen die in de jaren 90 zijn afgesproken. De Russen konden door middel van treinen door Litouwen goederen doorvoeren naar Kaliningrad. Maar Litouwen heeft nu dus gezegd dat dat niet meer kan door de sancties van de Europese Unie, die stellen dat je niets meer mag invoeren naar Rusland én over Europees grondgebied uitvoeren richting Rusland. Dát is nu het heikele punt. Rusland roept nu dat Litouwen een blokkade op heeft geworpen, terwijl Litouwen en de EU juist zeggen dat dat niet het geval is, omdat er nog steeds goederen doorgevoerd kunnen worden. Enkel de goederen die op de sanctielijst staan niet meer.'

Dreiging

Toch is Rusland allesbehalve blij. Afgelopen weekend heeft het hoofd van de Russische veiligheidsraad bij de bevolking van Litouwen gedreigd met 'serieuze, negatieve consequenties en passende maatregelen als reactie op vijandigheden'. Stevige taal, zo erkent ook FD-journalist Koen Verhelst, die vanuit de Baltische staten werkt. 'Ik zie het juist als een desinformatiecampagne waar Rusland zich al sinds maart mee bezig houdt, toen de Europese Unie - tezamen met de Baltische staten - besloot via de sancties om bijvoorbeeld geen staal en geen andere bouwmaterialen toe te laten tot Rusland, of Russische materialen te importeren in Europa. En daar zat een soort van clausule in verweven dat de sancties dan een aantal maanden later in zouden gaan: dit weekend dus. Dus Moskou heeft gedacht van 'over een paar maanden gaan de sancties in, tijd om Litouwen op de bühne te slepen, van dat het de eindeloze vijanden zijn. Een strategie die Rusland vaker gebruikt bij landen van het voormalige Sovjet-rijk. Litouwen was immers het eerste land dat zich onafhankelijk verklaarde van de Sovjet-Unie.'

Gerelateerde artikelen