Internationaal23 jun '22 16:54

De Hoop Scheffer: 'Ik vrees dat delen van de Krim en Donbas niet Oekraïens zullen blijven'

Auteur: Remy Kock

Voormalig secretaris-generaal van de NAVO Jaap de Hoop Scheffer maakt zich zorgen over mogelijke territoriale concessies van Oekraïne in de oorlog met Rusland. 'Realisme gebiedt mij te zeggen dat ik me op dit moment slecht kan voorstellen dat Oekraïne als een geheel inclusief de Krim en de gehele Donbas Oekraïens zal blijven.'

Hij deelt de visie van de voormalig minister van Buitenlandse Zaken van Amerika, Henry Kissinger; een van de eerste westerlingen die stelde dat Oekraïne territoriale concessies zal moeten doen. 'Ik deel die visie dat - indien het komt tot besprekingen - het allereerst aan de Oekraïense president en zijn volk is om te bepalen wat men wél en wat men niet wil', zo stelt De Hoop Scheffer.

Intact en soeverein

Hoewel hij het met Kissinger eens is dat de kans op een volledig intact en soeverein Oekraïne steeds kleiner wordt, is het volgens De Hoop Scheffer ook een signaal. 'Het zou politiek- en internationaal rechtelijk wel moeten dat Oekraïne als één geheel blijft bestaan, maar ik vrees dat dat niet het geval zal zijn. Daarin zit wel een belangrijk punt voor de NAVO-top gekoppeld, en dat is dat het belangrijkste politieke signaal - wat mij betreft - is dat de bondgenoten het eens zijn over wat een gewenste uitkomst zou kunnen zijn.'

Lees ook | Poetin heeft de tijd

De Hoop Scheffer vervolgt: 'In eerste instantie moet dat aan Zelensky worden overgelaten, maar ook wat betreft de NAVO en mutatis mutandis, de Europese Unie, wat een gewenste situatie zou zijn. En als wij dan allemaal verschillende kanten uitvliegen over deze vraag - in Parijs praten ze er anders over dan in Londen, Baltische staten of Polen, dan is het wel een imperatief van de NAVO om het daarover eens te zijn of te worden.'

Andere taal

Wat volgens De Hoop Scheffer ook zou kunnen, is dat diplomaten andere taal uiten richting het buitenland. Dat er eensgezind niet nagedacht wordt over eventuele territoriale concessies. In plaats daarvan leggen de diplomaten de verantwoordelijkheid juist bij Zelenski. 'Het uitgangspunt moet blijven: Wij staan achter Oekraïne en wij staan achter Zelensky', vervolgt hij. 'We moeten wat mij betreft ook maximaal doorgaan met de wapenleveranties. Dat zei Jens Stoltenberg afgelopen week ook. En omdat we Oekraïne helpen met die leveranties, hebben we met in overleg met Zelenski een belang in wat er op het diplomatieke front gaat gebeuren.'

Lees ook | 'Oorlog in kritieke fase beland'

Realistisch

Maar, zo is De Hoop Scheffer zich terdege bewust, de vraag of het realistisch is om te veronderstellen dat Oekraïne als volledig soevereine staat zal blijven bestaan, móet gesteld worden. 'Dat werd ook aan Kissinger gevraagd. Wat mij betreft is dit een fase in Poetins gedachtengang; een fase in de oorlog. En niet de eindfase, want hij wil meer. Als het gaat om een voorlopig eindspel, kan ik mij niet voorstellen dat het eindspel zou leiden tot datgene wat Oekraïne zou moeten zijn: een soevereine staat inclusief de volledige Donbas én inclusief de Krim', concludeert hij.

Gerelateerde artikelen