Internationaal28 jun '22 21:08

Liveblog | Turkije akkoord met NAVO-lidmaatschap Zweden, Finland

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 125 van de oorlog in Oekraïne. Oud-president van Rusland dreigt met Derde Wereldoorlog, de NAVO beraadt zich over nieuwe leden en nieuwe gevaren. Volg de laatste ontwikkelingen in dit liveblog.

Turkije staakt verzet

20:37 | Turkije staakt verzet tegen NAVO-lidmaatschap Zweden en Finland. Op de NAVO-top in Madrid zijn de drie landen het eens geworden over de bezwaren die Turkije aanvankelijk had, zeggen NAVO-bronnen. Daardoor is de weg voor de twee Noordse landen vrij om lid te worden.

Lees meer | Turkije staakt verzet tegen NAVO-toetreding Zweden en Finland

Nederland levert meer pantserhouwitsers

19:34 | Nederland levert nog eens drie pantserhouwitsers aan Oekraïne. Dat maakte minister Kajsa Ollongren (Defensie) bekend tijdens de NAVO-top in Madrid. Ook Duitsland geeft eenzelfde aantal aan de regering in Kiev. Beide landen leverden eerder al twaalf stuks van het zware geschut.

NAVO-top in Madrid moet reanimatiepoging van de alliantie worden

18:30 | De start van de NAVO-top in Madrid zal vooral in het teken staan van de mogelijke toetreding van Zweden en Finland, tot het bondgenootschap. Voor vrijwel alle NAVO-leden is toetreding geen probleem, behalve voor Turkije. De Turkse leider Erdogan houdt namelijk zijn poot stijf en stelt hoge eisen aan Zweden en Finland om lid te kunnen worden. De NAVO leek de afgelopen jaren eigenlijk een stille dood te sterven. Dieptepunt was de uitspraak van de Franse president Macron die in 2019 zei dat de NAVO 'hersendood' is. In Madrid moet er echter weer leven komen in het brein van de NAVO, want het doel is om machtsvertoon van de alliantie te versterken, mede door de koers te bepalen voor de komende jaren.

Amerika verbiedt import Russisch goud

16:45 | De Verenigde Staten hebben nieuwe sancties opgelegd aan Rusland. Ook is de import van Russisch goud verboden. De sancties zijn opgelegd aan zowel bedrijven als personen, allemaal gelieerd aan de Russische wapenindustrie. 'Hiermee zal de slagkracht van president Poetin worden verminderd en zal de oorlog tegen Oekraïne verder worden belemmerd', aldus de Amerikaanse minister van Financiën, Janet Yellen in een verklaring.

Onder de gesanctioneerde bedrijven vallen onder meer Rostec, het Russische staatslucht- en ruimtevaart- en defensieconglomeraat, en United Aircraft Corporation, de maker van de Russische MiG- en Sukhoi-straaljagers, en Tupolev, maker van Russische strategische bommenwerpers en transportvliegtuigen

Amerika wil meer militairen in Europa stationeren

15:40 | De Amerikaanse regering wil naar aanleiding van de Russische aanval op Oekraïne meer en permanent militair aanwezig zijn in Europa. Woensdag maakt president Joe Biden plannen daarvoor bekend op de NAVO-topconferentie in Madrid. Zijn veiligheidsadviseur Jake Sullivan zei dinsdag dat de plannen 'verder reiken dan deze crisis (de oorlog in Oekraïne) duurt.

Er zijn al meer dan 100.000 Amerikaanse militairen in Europa. Ten tijde van de spanningen tussen de Sovjet-Unie en het Westen waren in de Koude Oorlog eind jaren vijftig wel 430.000 Amerikaanse militairen in Europa. Aan het einde van de Koude Oorlog rond 1990 waren er nog geen 250.000. Eind vorig jaar waren er nog circa 35.000 maar dat aantal loopt nu snel op.

G7 vraagt China om Rusland tot stoppen van aanval te bewegen

14:35 | Aan het slot van de economische topconferentie van de G7 in Beieren hebben westerse mogendheden China gevraagd om er bij Rusland op aan te dringen de aanval op Oekraïne te stoppen. Het principe dat conflicten vreedzaam dienen te worden opgelost, moet in ere worden gehouden, aldus hun verklaring.

China heeft de Russische aanval op Oekraïne niet veroordeeld en onderhoudt goede betrekkingen met de regering van president Vladimir Poetin. De communistische volksrepubliek ziet ook economische kansen als gevolg van de breuk tussen het Westen en Rusland.

'Ongekende Russische wreedheid in Oekraïne'

14:20 | NAVO-chef Jens Stoltenberg heeft er bij de leiders van het militaire bondgenootschap op aangedrongen Oekraïne te blijven steunen nu dat land door de Russen wordt aangevallen. "Het is uiterst belangrijk dat we klaarstaan ​​om steun te blijven bieden, omdat Oekraïne wordt geconfronteerd met een wreedheid die we in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog niet meer hebben gezien", aldus Stoltenberg kort voor het begin van de NAVO-top in de Spaanse hoofdstad Madrid.

NAVO-bondgenoten hebben al voor miljarden euro's aan wapens naar Oekraïne gesluisd. De alliantie zal op de top met een aanvullend gezamenlijk pakket komen, met onder meer beveiligde communicatieapparatuur, anti-dronesystemen en training om Oekraïne te helpen over te schakelen op modernere westerse wapens.

De Oekraïense president Volodimir Zelenski, die de NAVO-leiders zal toespreken, tweette dat hij tegen Stoltenberg had benadrukt hoe belangrijk het voor Oekraïne is een krachtig raketafweersysteem te krijgen "om Russische terroristische aanvallen te voorkomen". Het verzoek volgt na onder meer de dodelijke Russische raketaanval op de centrale Oekraïense stad Krementsjoek.

Rusland pakt een van laatste oppositiefiguren op

13:55 | De bekende Kremlincriticus, Ilja Jasjin, is opgepakt in Moskou. De politicus schrijft dinsdag op Telegram dat hij vijftien dagen de gevangenis in moet, omdat hij een politieagent beledigd en bij zijn uniform gegrepen zou hebben. Jasjin, een van de laatste oppositiefiguren die in vrijheid kritiek uit op Poetin, noemt de beschuldiging 'humoristisch'.

Jasjin schrijft dat de politie hem zonder reden dwong om mee te gaan en zegt dat de opsluiting 'duidelijk politiek' is. Hij ziet als huidig gemeenteraadslid van Moskou een verband met de gemeenteraadsverkiezingen die een dag eerder zijn begonnen. Jasjin heeft zich de laatste tijd kritisch uitgelaten over de Russische inval in Oekraïne. Zijn advocaat zegt dat hij Jasjin niet mag zien in het politiebureau waar hij nu zit.

Het oppositielid verwierf vooral bekendheid door de grote protesten tegen president Poetin in 2011 en 2012. Hij organiseerde toen grote bijeenkomsten van Kremlincritici en is daarbij meerdere keren opgepakt. Ook in de jaren daarna organiseerde Jasjin demonstraties en heeft hij een aantal keer kort vastgezeten.

Rusland plaatst vrouw en dochter van Biden op sanctielijst

13:25 | De vrouw en dochter van de Amerikaanse president Joe Biden zijn op de Russische sanctielijst geplaatst. Volgens het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken is dat een reactie op de 'steeds uitbreidende Amerikaanse sancties tegen Russische politieke en publieke figuren'.

Behalve Jill en Ashley Biden zijn nog 23 namen toegevoegd aan de 'stoplijst, waardoor ze Rusland niet meer in mogen. Dat geldt onder anderen voor vier Amerikaanse senatoren en een aantal hoogleraren van universiteiten. President Biden stond zelf al sinds half maart op de Russische sanctielijst. Ook zijn zoon Hunter Biden was al eerder toegevoegd. Inmiddels heeft Rusland meer dan duizend Amerikanen op de lijst gezet en de toegang tot het land "permanent" ontzegd.

'Wapenleveranties aan Oekraïne hard nodig'

12:25 | De Oekraïense president Zelenski wil voor het einde van het jaar de oorlog in zijn land beëindigen. Ook vroeg hij tijdens de G7-top opnieuw om extra wapenleveranties. Gezien de ontwikkelingen in de oorlog zijn die leveranties hard nodig, zegt Mart de Kruif, voormalig luitenant-generaal van de Koninklijke Landmacht. 'Ze worden nu gewoon weggeschoten.'

G7-landen onderzoeken prijsplafonds Russische olie en gas

11:00 | De leiders van de G7-landen zijn overeengekomen om te onderzoeken of er prijsplafonds kunnen worden ingevoerd op Russische olie en gas. Dat zeiden G7-functionarissen tegen persbureau Reuters. Met de invoering van een maximumprijs willen de grote industrielanden ervoor zorgen dat Moskou minder verdient aan de verkoop van fossiele brandstoffen.

De inkomsten uit olie en gas zijn voor Rusland een belangrijk middel om de oorlog in Oekraïne te financieren. Mede door de Russische invasie van Oekraïne zijn de brandstoffenprijzen sterk gestegen. Hoewel landen als de Verenigde Staten en Canada al hebben besloten geen Russische olie meer te kopen en de EU-landen afspraken hebben gemaakt om eind dit jaar olie uit Rusland in de ban te doen, verdient Moskou nog altijd flink aan de verkoop van brandstoffen.

Het idee is om financiële diensten, verzekeringen en het verschepen van olieladingen te koppelen aan een plafond voor de Russische olieprijzen. Dus als een verlader of importeur deze diensten wil afnemen, moeten ze zich ertoe verbinden om de Russische olie voor een vastgestelde maximumprijs te verkopen.

Italië, dat sterk afhankelijk is van Russische energie, drong aan om naast olie ook een prijsplafond voor gas in te voeren. De Italiaanse premier Mario Draghi waarschuwde vorige week al voor de noodzaak om de energieprijzen aan te pakken en de inflatie te beteugelen. Het belangrijkste bezwaar van andere Europese landen tegen een prijsplafond voor gas is volgens Draghi de vrees dat Rusland de gasleveringen daardoor verder zal verminderen.

Frankrijk verklaarde dat het prijsplafondmechanisme verder moet gaan dan alleen Russische energieproducten. Op die manier worden de energieprijzen over een breder front gedrukt, nu landen op zoek moeten naar energiebronnen elders in de wereld.

Russische militairen bestormen dorp ten zuiden van Lisitsjansk

09:30 | Russische militairen hebben een nederzetting ten zuidwesten van Lisitsjansk bestormd. Het gaat om het dorp Vovtsjojarivka, meldt de legerleiding van Oekraïne.

De Russische militairen staan aan de zuidrand van de strategisch belangrijke stad Lisitsjansk in het oosten van Oekraïne. Het is een van de laatste plaatsen in de regio Loehansk die nog in Oekraïense handen is.

In Lisitsjansk zitten nog duizenden Oekraïense soldaten, die proberen de Russen tegen te houden. Rusland bestookt de stad met artillerie en raketten. Infanterietroepen proberen de stad binnen te dringen.

Rusland probeert volgens Oekraïne ook om een belangrijke weg tussen Lisitsjansk en de stad Bachmoet in handen te krijgen. Bachmoet ligt ten zuidwesten van Lisitsjansk en Severodonetsk, dat ondertussen volledig is veroverd door de Russen.

Leiders G7-landen veroordelen Russische raketaanval Krementsjoek

07:50 | De leiders van de G7-landen hebben de Russische raketaanval op een winkelcentrum in de Oekraïense stad Krementsjoek veroordeeld, ze noemen het een oorlogsmisdaad. Bij de aanval kwamen zeker achttien mensen om het leven en 95 mensen raakten gewond.

'Willekeurige aanvallen op onschuldige burgers zijn een oorlogsmisdaad. Het is een afschuwelijke aanval', staat in een verklaring van de leiders van de G7. De leiders zijn bij elkaar in het Duitse München voor een overleg. De G7 is een op economische vraagstukken gerichte overleggroep van Canada, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Italië, Japan en de VS. De EU, voorheen de Europese Economische Gemeenschap, schuift sinds 1977 ook aan.

Volgens de Oekraïense president Volodimir Zelenski valt het Russische leger bewust burgers aan. 'Dit is een van de brutaalste terroristische aanslagen in de geschiedenis van Europa. Dit was een winkelcentrum in een vredige stad met vrouwen, kinderen en normale burgers.'

De Duitse bondskanselier Olaf Scholz zei na de aanval dat de oorlog snel moet worden beëindigd. Andere leiders, zoals Boris Johnson en Emmanuel Macron, noemden de aanval onder meer 'barbaars' en een schande. De G7-leiders zeiden dat Vladimir Poetin en de mensen achter de aanval uiteindelijk verantwoording zullen moeten afleggen.

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties overlegt dinsdag over de raketaanval na een verzoek van Oekraïne.

NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden

03:30 | De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.

De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.

Oud-president Rusland: als NAVO Krim aanvalt, dan Derde Wereldoorlog

00:50 | De voormalige president van Rusland Dmitri Medvedev waarschuwde maandag dat als de NAVO het schiereiland de Krim binnendringt, Rusland dat op zal vatten als oorlogsverklaring. Dat zou tot een Derde Wereldoorlog kunnen leiden, aldus Medvedev.

'Voor ons is de Krim deel van Rusland. En dat betekent voor altijd', zei Medvedev tegen een Russisch weekblad. 'Dat is een oorlogsverklaring tegen ons land. En als dit wordt gedaan door een NAVO-lidstaat, betekent het een conflict met de hele alliantie, een Derde Wereldoorlog. Een complete catastrofe.'

Medvedev waarschuwde ook dat als Zweden en Finland lid worden van de NAVO, Rusland zijn grenzen zal versterken en zich klaar zal maken voor 'vergeldingsmaatregelen'. Dat zou kunnen inhouden dat Rusland Iskander-raketten 'op hun drempel' plaatst, aldus de oud-president.

Rusland annexeerde het schiereiland de Krim in 2014. Oekraïne en een groot deel van de internationale gemeenschap erkennen de regio niet als Russisch grondgebied.

Gerelateerde artikelen