Internationaal5 jul '22 15:28Aangepast op 5 jul '22 16:30

Liveblog | NAVO-landen akkoord met toetreding Zweden en Finland; akkoord over wederopbouw Oekraïne

Auteur: BNR Webredactie

De oorlog in Oekraïne gaat de 132-ste dag in. Poetin feliciteert zijn troepen, en ook vanuit de ruimte klinkt applaus. Volg hier het liveblog.

Zelenski verwacht niet dat Belarus oorlog wordt ingesleurd

15:50 | De Oekraïense president Volodimir Zelenski denkt niet dat Belarus zal worden 'meegesleurd' in de oorlog die Rusland tegen zijn land voert. 'We geloven dat Belarus niet betrokken zal raken bij deze oorlog, maar er zijn provocaties en die zullen doorgaan', zei hij in een videobijdrage op een economisch forum dat in Athene wordt gehouden.

Zelenski leek te verwijzen naar recente uitspraken van zijn Belarussische ambtgenoot Aleksandr Loekasjenko. Die zei zondag dat luchtafweersystemen raketten hadden onderschept die waren afgevuurd door Oekraïense troepen en dreigde met 'vergeldingsmaatregelen'.

Sinds het begin van de Russische aanval op 24 februari heeft Belarus toegestaan dat Russische troepen aanvallen lanceerden vanaf zijn grondgebied. 'Veel raketten van verschillende kalibers werden afgevuurd vanaf het grondgebied van Belarus en veroorzaakten veel leed in Oekraïne', zei Zelenski.

Oost-Oekraïense stad Slovjansk zwaar beschoten door Russen

15:20 | De Oost-Oekraïense stad Slovjansk ligt volgens de burgemeester zwaar onder vuur. Na Severodonetsk en Lisitsjansk lijkt die stad nu het volgende doelwit van de Russen te zijn. De burgemeester van Slovjansk schrijft dinsdag op Facebook dat Russische troepen het centrum en het noorden van de stad beschieten. 'Iedereen, zoek een schuilplaats.'

Nu het Russische leger de regio Loehansk heeft veroverd, kan het zich richten op de regio Donetsk. Slovjansk en Kramatorsk zijn de grootste en belangrijkste steden van Donetsk die nog in handen zijn van de Oekraïners, zo'n 70 kilometer ten westen van Lisitsjansk. Sinds de verovering van Lisitsjansk zondag zijn de beschietingen in Slovjansk sterk toegenomen. Sindsdien zijn zeker zes mensen omgekomen en negentien mensen gewond geraakt door Russische bombardementen. De politie meldt dinsdag ook zeker een dode bij een Russische aanval op een markt. Drie mensen raakten gewond. Voor de oorlog woonden er 100.000 mensen in Slovjansk.

Volgens de gouverneur van de regio is ook Kramatorsk dinsdag beschoten. Die stad telde begin dit jaar 150.000 inwoners en huisvest momenteel het administratieve centrum van de regionale Oekraïense autoriteiten.

Rusland acht graanexport over Zwarte Zee snel mogelijk

13:45 | Rusland werkt naar eigen zeggen aan veilige zeeroutes voor vrachtschepen die vanuit Oekraïne over de Zee van Azov en/of de Zwarte Zee naar onder meer de Middellandse Zee varen. Minister van Defensie Sergej Sjojgoe beklemtoonde dinsdag nogmaals dat Rusland de export van Oekraïens graan niet blokkeert. Westerse landen en Oekraïne hebben die beschuldiging geuit en zeggen dat Moskou een voedselcrisis veroorzaakt. Volgens Rusland doet het Westen dat zelf onder meer met financiële sancties tegen Rusland. De strijdende partijen, Oekraïne en Rusland, zijn samen goed voor ongeveer een derde van de wereldproductie van tarwe.

Sjojgoe zei dat bijvoorbeeld de mijnen uit de wateren voor de haven Marioepol allemaal zijn verwijderd en maatregelen worden genomen om veilige vaarroutes te creëren, meldde persbureau RIA Novosti. Rusland mengt zich volgens hem niet in de Oekraïense uitvoer van tarwe uit Oekraïne. Volgens Moskou verhindert Oekraïne zelf in bepaalde havens het uitvaren van schepen. Kiev wil echter veiligheidsgaranties van andere landen dan Rusland.

De claims van Sjojgoe kunnen niet onafhankelijk gecontroleerd worden.

Turkije en Rusland waren het al eerder eens over een speciale beschermde route voor vrachtschepen met tarwe, maar Oekraïne werkte daar niet aan mee. De Turkse marine zou bij het escorteren van vrachtschepen ingezet worden. Het plan van een veilige route voor de scheepvaart met hulp marineschepen uit landen die niet bij de oorlog zijn betrokken, ligt nog steeds op tafel. Nederland en Griekenland hebben bijvoorbeeld onder meer mijnenvegers aangeboden om het te verwezenlijken.

Internationale partners tekenen voor wederopbouw Oekraïne

13:09 | De deelnemers aan de internationale conferentie over Oekraïne hebben dinsdag een verklaring getekend voor steun aan de wederopbouw van het land na de oorlog. Het herstel kan volgens Kiev meer dan 700 miljard euro gaan kosten. In het Zwitserse Lugano kwamen meer dan veertig landen en organisaties samen om over de wederopbouw van Oekraïne te spreken.

Ze bieden politieke, financiële en technische steun als de oorlog voorbij is. Ze denken dan aan het opbouwen van gebombardeerde steden, maar ook van democratische waarden en de rechtsstaat. De internationale partners hebben een aantal principes geformuleerd om de wederopbouw in goede banen te leiden. Volgens de Europese Unie moet Kiev bijvoorbeeld nog vooruitgang boeken op het gebied van duurzaamheid, corruptiebestrijding en grondrechten.

Oekraïne update Boekestijn en De Wijk

13:45 | Een nieuwe update van Boekestijn en De Wijk, op dag 132 van de invasie.

NAVO-landen officieel akkoord met toetreding

12:45 | De NAVO-landen zijn officieel akkoord met de toetreding van Zweden en Finland tot het bondgenootschap. Beiden landen mogen vanaf nu meepraten, meestemmen kan op een later moment. De twee aspirant-leden hebben nu alleen nog de goedkeuring nodig van de parlementen van de meeste van de dertig lidstaten. Om deze reden is er vandaag in Den Haag een extra ministerraad van het kabinet.

Rusland wil spoorverbinding

11:10 | Rusland is van plan een spoorverbinding te openen tussen het zuiden van het land en bezette gebieden in Oost-Oekraïne. De gouverneur in de Russische regio Rostov heeft dat volgens het Russische staatspersbureau TASS gezegd.

Rostov grenst aan de Oekraïense regio's Loehansk en Donetsk, ook wel bekend als de Donbas. Het Russische leger heeft Loehansk volledig onder controle gebracht met de verovering van de stad Lisitsjansk afgelopen weekend en probeert nu ook Donetsk in te nemen.

Zowel Rusland als Oekraïne heeft grote verliezen geleden in de strijd om Loehansk, vooral tijdens het beleg van de zustersteden Lisitsjansk en Severodonetsk. Oekraïense troepen hebben na hun vertrek uit Lisitsjansk nieuwe verdedigingsposities ingenomen in Donetsk. De grote steden in die regio zijn na maanden van oorlog nog steeds in Oekraïense handen.

Minder sterke vraag naar gas door hoge prijs

09:00 | De wereldwijde vraag naar gas gaat de komende tijd minder sterk stijgen. Vergeleken met een eerdere schatting verwacht het Internationaal Energie Agentschap (IEA) dat tot 2025 de groei meer dan de helft lager uitvalt. Dat komt vooral door de prijs van gas, die nog nooit zo hoog is geweest, en door onzekerheid rondom leveringen vanuit Rusland.

Dat de vraag lager uitvalt dan verwacht, komt voor slechts een vijfde doordat gas wordt vervangen door energie uit hernieuwbare bronnen. Belangrijkere oorzaken zijn de vooruitzichten van economisch mindere tijden en het gebruik van de meer vervuilende energiebronnen olie en kolen ten koste van gas. Deze ontwikkeling zorgt voor uitdagingen in de energietransitie, aldus het IEA.

Oekraïne update Boekestijn en De Wijk

06:45 | In de dagelijkse update van Boekestijn en De Wijk over de oorlog in Oekraïne hoor je ondermeer over onderdrukking in Rusland en nucleaire verdediging van de Baltische staten. Luister hier, of in je favoriete podcastapp.

Poetin feliciteert troepen

06:10 | President Poetin heeft zijn troepen gefeliciteerd met het 'behalen van de overwinning' in de Oekraïense regio Loehansk. In een vergadering die maandag door Russische staatsmedia werd uitgezonden, rapporteerde minister van Defensie Sergei Shoigu aan Poetin de Russische opmars in het gebied. 'Mijn felicitaties en mijn woorden van dankbaarheid', zei Poetin. 'Ik feliciteer jullie allemaal en wens jullie het allerbeste.'

'Graanexport geblokkeerd'

05:30 | Oekraïne, een van 's werelds grootste graanexporteurs, beschuldigt Rusland van het blokkeren van de graanexport. Volgens president Zelenski zit ruim 20 miljoen ton graan vast in het land. In de herfst verwacht het land nog eens ongeveer 60 miljoen ton graan te oogsten. Ook zou Rusland graan uit de opslagplaatsen stelen en zelf uitvoeren naar door de Russen bezette gebieden, iets wat Rusland zelf ontkent. Een Turkse functionaris zei maandag dat Turkije een Russisch vrachtschip voor de kust van de Zwarte Zee heeft onderschept en nu onderzoek doet naar de Oekraïense beschuldigingen van diefstal.

Kosmonauten feliciteren troepen

04:30 | Russische kosmonauten aan boord van het internationale ruimtestation ISS hebben het leger en de pro-Russische separatisten gefeliciteerd met de verovering van de Oekraïense regio Loehansk. Ruimteagentschap Roskosmos plaatste een foto van de drie kosmonauten die de vlag vasthouden die symbool staat voor separatisten in Oost-Oekraïne. 'We vieren feest op aarde en in de ruimte.'

Gerelateerde artikelen