Internationaal7 jul '22 14:43Aangepast op 7 jul '22 15:32

Liveblog | Johnson bevestigt vertrek als leider Verenigd Koninkrijk; 'Geen bescheiden speech'

Auteur: BNR Webredactie

Boris Johnson treedt af. Binnen enkele uren wordt een verklaring verwacht waarin hij zijn vertrek als premier van het Verenigd Koninkrijk bekendmaakt, melden Engelse media. Johnson weigerde lang om op te stappen, maar na een complete leegloop van zijn regering, ziet hij zijn mandaat wegvallen.

Dit liveblog wordt niet meer geüpdatet.

Conservatieven vinden vertrek 'juiste beslissing'

14:43 | De meeste leden van de Conservatieve Partij reageren tevreden na de toespraak van Boris Johnson, waarin hij bekendmaakte terug te treden als partijleider en op termijn als premier. Ze vinden dat Johnson de juiste beslissing heeft genomen en dat het land nu door kan.

De minister van Buitenlandse Zaken Liz Truss onderschrijft die mening. Ze denkt dat het nu tijd is voor 'rust en eenheid' om te kunnen regeren totdat er een nieuwe leider is gevonden.

Parlementslid Tom Tugendhat was de eerste die zichzelf in januari al beschikbaar stelde om Johnson op te volgen en is blij dat Johnson nu opstapt. Hij prijst Johnson om zijn beleid tijdens de brexit, de pandemie en de oorlog in Oekraïne, maar noemt het toch een goed besluit om nu op te stappen. Volgens de peilingen is Tugendhat een van de kanshebbers bij de leiderschapsverkiezingen.

'Johnsoniaanse humor'

13:58 | Groot-Brittannië-correspondent Lia van Bekhoven noemde het aftreden van Johnson 'waardig': 'Ik vond het een goeie toespraak. Het viel me wel op dat hij zich niet verontschuldigde. In plaats daarvan zat er weer een erg 'Johnsoniaans' soort van humor in, maar het was wel degelijk waardig.'

Volgens Van Bekhoven was het ook vooral een gevalletje van het opnoemen van 'the greatest hits'. 'Hij benoemde Brexit, dat hij het toch maar voor elkaar gekregen heeft. Of het snelste vaccinatieprogramma van Europa, alle militaire steun voor Oekraïne, noem maar op. Ook dankte hij de kiezers die op hem stemden en hem in 2019 de grootste overwinning van de Conservatieve partij ooit gaven, en dát zit hem dwars. Dat merkte je heel duidelijk. Wat hem betreft - en dat zei hij eerder ook al - is zijn loyaliteit aan de kiezers die hem het mandaat gaven om met zo'n overweldigende meerderheid te regeren. En om dat nu na drie jaar af te moeten staan vanwege de fractie, en niet vanwege de kiezers valt hem zwaar.'

'Geen bescheiden speech'

13:49 | De afscheidsspeech van Johnson was bepaald geen bescheiden speech, viel buitenlandcommentator Bernard Hammelburg op. Zo somde Johnson de snelle vaccinatiecampagne tijdens de coronapandemie en 'economische successen' op als wapenfeiten van zijn leiderschap. 'Het leek wat dat betreft erg op een verkiezingsspeech en geen afscheidsspeech. Het is hem gegund. Iemand die onder deze omstandigheden weg moet wil nog even opscheppen.' Bij Britten zullen die zelfverklaarde successen waarschijnlijk vergeten worden, denkt Hammelburg. 'Ik denk dat bij het gewone Britse volk de grootste zorg wel de economie is. Hij zegt wel dat er van alles wordt gedaan om de ongelijkheid weg te werken en het wel goed komt, maar voorlopig is dat niet zo. Het is een kwestie die niet alleen in deze kabinetscrisis speelt', benadrukt Hammelburg.

Opvolger Johnson

13:45 | Het zoeken naar de opvolger van Johnson is begonnen. Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg denkt aan de naam van Dominic Raab. 'Dat is de naam die je de laatste uren veel hoort.' Raab is vicepremier op dit moment. Ook de naam van Buitenlandminister Liz Truss valt vaak als het gaat om de opvolging van Johnson.

Johnson bevestigt vertrek

13:33 | De Britse premier Boris Johnson stapt op. Hij blijft aan als regeringsleider totdat zijn Conservatieve Partij een nieuwe partijleider heeft gekozen, bevestigde hij in een verklaring op Downing Street. Johnsons aftreden volgt nadat ontevreden regeringsleden zich tegen hem keerden en massaal ontslag namen.

Johnson had zijn positie een dag eerder nog verdedigd. De politicus kwam afgelopen week zwaar onder vuur te liggen, omdat hij een partijgenoot een vertrouwenspost gaf ondanks dat die van seksueel wangedrag was beschuldigd. Leden van de regering zagen het jongste schandaal rondom hun leider massaal als de druppel die de emmer doet overlopen.

Statement Johnson verwacht om 13:30 uur Nederlandse tijd

12:54 | Om 13:30 uur Nederlandse tijd wordt er een statement van premier Boris Johnson verwacht, zo meldt Sky News.

'Regering blijft functioneren'

12:42 | De Britse minister Michael Ellis zegt dat de regering gewoon door zal blijven gaan met het besturen van het land, ook als premier Boris Johnson aftreedt. In afwachting van dat aftreden, maakte Ellis donderdag een statement in het Lagerhuis.

Ellis is de zogenoemde 'paymaster general' van het kabinet, die als taak heeft overzicht te houden over het bestuur van de regering. Hij ziet het als plicht van de ministersploeg dat het Verenigd Koninkrijk een functionerende regering behoudt. 'We moeten ons land blijven dienen.' In de afgelopen dagen zijn tientallen bewindslieden van de regering opgestapt, omdat ze geen vertrouwen meer hadden in Johnson. Voor al die mensen moeten nu vervangers worden gezocht.

Johnson vult gaten in regering op

12:28 | Ondanks dat verwacht wordt dat Johnson nog vandaag zijn afscheid bekendmaakt, probeert hij de opgestapte ministers te vervangen. Een bron binnen het kantoor van Johnson meldt dat tegenover Britse media. 'De premier zal snel nieuwe mensen aanstellen voor het ministeriële team.'

Buitenlandminister keert vervroeg terug van G20-top

12:00 | De minister van Buitenlandse Zaken, Liz Truss, keert vervroegd terug van de G20-top in Indonesië. Zij zal later vandaag ook met een verklaring komen.

Leiders van Schotland, Wales en Noord-Ierland juichen bij vertrek

11:50 | De leiders van Schotland, Wales en Noord-Ierland zijn blij dat de Britse premier Boris Johnson vertrekt. Johnson had een moeizame relatie met de andere delen van het Verenigd Koninkrijk en de drie leiders laten dat merken in hun reacties op Twitter.

De Schotse premier Nicola Sturgeon verwacht dat het land opgelucht is dat de chaos van de laatste dagen voorbij is. Ze denkt dat het onverstandig is als Johnson nog tot de herfst aanblijft als waarnemend premier, omdat hij altijd al 'ongeschikt' was als premier. Ze hoopt dat een nieuwe premier een andere houding zal aannemen tegenover een onafhankelijkheid van Schotland, maar verwacht niet dat het probleem met een nieuwe leider verholpen is.

De nieuw verkozen leider van Noord-Ierland Michelle O'Neill heeft hard uitgehaald naar de Britse premier, omdat hij het Noord-Ierse protocol wilde aanpassen. 'Hij is een totaal schandelijke figuur. Iedereen die onze vredesakkoorden probeert te saboteren, is werkelijk geen vriend van ons.'

Mark Drakeford, de regeringsleider van Wales, is blij dat Johnson 'het juiste heeft gedaan'. Hij denkt dat alle vier de landen binnen het Verenigd Koninkrijk baat hebben bij een stabiele regering. Drakeford roept op tot nieuwe verkiezingen, omdat niet alleen de Conservatieve Partij zou moeten bepalen wie de volgende premier wordt.

Britse media over Johnson:

11:42 | Zoals we de Britse media kennen zijn ze creatief met het aanstaande vertrek van Boris Johnson:

Hoe Johnson van journalist naar Britse leider ging

11:21 | Voordat Johnson een prominent politicus werd, was hij een succesvol journalist. De Brit schreef als EU-correspondent in Brussel voor de rechtse krant The Daily Telegraph en werd later hoofdredacteur van het conservatieve blad The Spectator. Omdat Johnson 'meer wilde betekenen', besloot hij de politiek in te gaan.

Johnson nam in 2001 namens de Conservatieve Partij plaats in het Lagerhuis. In 2008 won hij de strijd om het Londens burgemeesterschap. In 2015, tegen het einde van zijn tweede termijn, nam Johnson als burgemeester opnieuw plaats in het parlement. In de aanloop naar het brexitreferendum in 2016 ontpopte hij zich tot het gezicht van de zogeheten brexiteers.

Nadat een kleine meerderheid van het Britse volk voor een vertrek uit de Europese Unie had gekozen, trad premier David Cameron af. Johnson wilde zijn partijgenoot opvolgen, maar het was Theresa May die het premierschap op zich mocht nemen. Zij koos de euroscepticus als haar buitenlandminister. Hij stopte na twee jaar met die functie wegens onvrede over Mays invulling van de brexit.

Na het aftreden van May in 2019, omdat het haar niet lukte een brexitdeal door het Lagerhuis te loodsen, volgde Johnson haar op. Onder zijn leiding traden de Britten begin 2020 uit de EU.

Partijleden willen direct vertrek van Johnson

11:18 | Het aanblijven van Johnson tot aan de herfst is binnen zijn partij wel omstreden. Meerdere Britse Conservatieven hebben zich uitgesproken tegen het aanblijven van premier Boris Johnson tot de herfst. Vooraanstaande Tories laten Britse media weten dat ze vinden dat hij nu moet vertrekken.

Het kan maanden duren voordat een nieuwe partijleider is gekozen die automatisch ook premier van het Verenigd Koninkrijk wordt. Tot die tijd wil Boris Johnson zelf aanblijven als demissionair premier. Volgens bijvoorbeeld voormalig minister George Freeman zou het beter zijn om een waarnemend premier aan te stellen. In de media wordt daarvoor Dominic Raab genoemd, de huidige vicepremier.

Johnson wil tot herfst aanblijven

Volgens de pers in Groot-Brittannië zal Johnson als leider van de Conservatieve partij opstappen, maar zal hij tot aan de herfst aanblijven als premier. In de zomer moet een nieuwe partijleider worden gekozen die vervolgens het premierschap overneemt, voorafgaand aan een partijcongres in oktober. Volgens een woordvoerder van 10 Downing Street, het kantoor van de premier, zal er later vandaag een statement komen van Boris Johnson.

Lees ook | Johnson peinst niet over vertrek

Labour

De oppositieleider van Labour wil naar aanleiding van het nieuws dat er vervroegde parlementsverkiezingen komen. 'We hebben geen verandering van leiders bij de Conservatieven nodig, maar een verandering van regering', zegt Keir Starmer.

Woensdagavond zijn meerdere vooraanstaande Britse ministers in de ambtswoning van premier Boris Johnson bijeengekomen om hem te vertellen dat hij moet stoppen als premier. Onder hen zou ook de minister voor Wales, Simon Hart, zijn. Hart maakte woensdagavond laat via een brief aan Johnson bekend zijn functie neer te leggen. Kort daarna trad ook onderminister Edward Argar van Volksgezondheid af. Tal van bewindslieden zijn al opgestapt uit de door schandalen getroffen regering.

Party gate

Johnson trad in 2019 aan als premier, nadat zijn voorganger Theresa May opstapte omdat het haar niet lukte om het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie te loodsen. Hij was daarna het onderwerp van meerdere schandalen, waaronder een die bekendstaat als 'partygate'. Johnson werd net als een aantal van zijn medewerkers beboet voor het overtreden van coronaregels.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen