Internationaal11 jul '22 19:42

Liveblog | Russische raketaanval op Charkov, Rutte bezoekt Oekraïne

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 138 van de oorlog in Oekraïne. Een Russische raket heeft vanochtend vroeg in de Oekraïense stad Charkov een appartementencomplex van zes verdiepingen deels verwoest. Volg hier het liveblog.

Poetin-criticus Navalni begint internationaal anticorruptiefonds

19:40 | De Russische oppositieleider Aleksej Navalni heeft een internationale anticorruptieorganisatie gelanceerd, een jaar nadat zijn Russische Anticorruptiestichting (ACF) als 'extremistisch' werd bestempeld en verboden. Navalni zit momenteel een gevangenisstraf uit van 11,5 jaar.

Navalni maakte de lancering bekend op zijn Telegram-kanaal, dat berichten doorgeeft via advocaten die contact met hem mogen hebben. De adviesraad van het fonds bestaat uit de voormalige Belgische premier Guy Verhofstadt, de Amerikaanse politicoloog Francis Fukuyama, de Amerikaanse journalist en historicus Anne Applebaum en Navalni's vrouw, Julia Navalnaya.

Navalni verwierf bekendheid door zijn stichting te gebruiken om de extreme rijkdom van hoge Russische functionarissen openbaar te maken. In een reeks bijtende en veel bekeken video's maakte hij naam als een van de felste critici van president Vladimir Poetin. In 2018 nam hij als oppositieleider deel aan de Russische presidentsverkiezingen.

De eerste donatie aan het nieuwe fonds komt van Navalni zelf. Hij doneert de 50.000 euro die hij vorig jaar als winnaar van de Sacharovprijs van het Europees Parlement ontving. Navalni kreeg de prijs voor de 'immense moed' waarmee hij strijdt tegen de corruptie van het Poetin-regime, en omdat hij misstanden blootlegt en miljoenen Russen op de been krijgt. Vanwege zijn gevangenschap nam destijds zijn dochter de prijs voor hem in ontvangst.

Navalni zit een gevangenisstraf uit sinds hij begin 2021 terugkeerde uit Duitsland. Daar had hij een behandeling ondergaan nadat hij in zijn thuisland was vergiftigd met een uit het Sovjettijdperk stammend zenuwgas.

Kiev laaiend: Oekraïners kunnen makkelijker Russisch worden

19:12 | Oekraïne heeft zijn partners opgeroepen nieuwe sancties op te leggen aan Rusland. Kiev is laaiend dat Moskou het voor alle Oekraïners makkelijker heeft gemaakt Russisch staatsburger te worden.

Oekraïne ziet het besluit van de Russische president Vladimir Poetin als een nieuwe aantasting van de Oekraïense soevereiniteit. Het decreet is ook in strijd met het internationaal recht, aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken in Kiev. De Oekraïense bondgenoten zouden ook meer zware wapens moeten leveren om Moskou te straffen voor het 'waardeloze' besluit, dat een bewijs is voor Poetins 'agressieve eetlust'.

Met het decreet kunnen alle Oekraïners sneller Russisch worden, niet alleen in veroverd en bezet gebied. In mei was dat al geregeld voor bepaalde gebieden die geheel of gedeeltelijk in Russische handen zijn gekomen na de Russische invasie. En in 2019 was het al eenvoudiger geworden voor de inwoners van twee pro-Russische gebieden in de regio's Donetsk en Loehansk.

Poetin beschouwt heel Oekraïne feitelijk als Russisch gebied, dat na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie onterecht onafhankelijk zou zijn geworden.

Dodental Russische raketaanval Donetsk loopt verder op

17:19 | Het dodental na een Russische raketbeschieting op een woonblok in Chasiv Jar in de zwaarbevochten Oost-Oekraïense regio Donetsk is opgelopen tot dertig. De plaats ligt ongeveer 60 kilometer ten noorden van de provinciehoofdstad Donetsk.

De Oekraïense autoriteiten houden rekening met nog meer slachtoffers, omdat nog niet alle puin is geruimd na de aanval afgelopen weekeinde. Volgens de Russische strijdkrachten was het doelwit in Chasiv Jar een verzamelplaats voor een Oekraïense militaire brigade en is die eenheid met precisiewapens bestookt.

Een flatgebouw in het noordoostelijke Charkov werd maandag geraakt door een Russische raket. Hier vielen zeker zes burgerslachtoffers.

Opvangschip Oekraïners kan niet aanmeren door lage waterstand

17:04 | Een cruiseschip dat de Gelderse gemeente West Maas en Waal wilde inzetten voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen kan niet aanmeren in Beneden-Leeuwen. Dat komt door de lage waterstand van de Waal. Het schip zou op verschillende plekken voor en in de haven aan de grond lopen, aldus de gemeente. Op het schip was plaats voor 180 vluchtelingen.

De gemeente liet maandag een peilboot varen op de Waal bij Beneden-Leeuwen, omdat de waterstand van de rivier al een poosje laag is en de komende dagen behoorlijk veel verder gaat dalen. De peilboot toonde aan dat het schip niet eens bij de wal kon komen. Uitbaggeren van de vaargeul brengt te hoge kosten met zich mee vindt de gemeente. Het schip zou eind van deze maand afmeren aan de Waalbandijk in Beneden-Leeuwen.

West Maas en Waal vangt op twee andere plekken in de gemeente al vluchtelingen op. De gemeente gaat bekijken of er elders nog mogelijkheden zijn voor de opvang van Oekraïners.

Rutte: blijven focussen op brede steun aan Oekraïne

16:40 | Premier Mark Rutte heeft maandag in Kiev gezegd dat de oorlog in Oekraïne langer zou kunnen duren dan gehoopt en gedacht. 'Maar dat betekent niet dat we achterover kunnen leunen en rustig kunnen kijken hoe de situatie zich ontwikkelt. We moeten gefocust blijven en doorgaan met het steunen van Oekraïne op alle mogelijke manieren.' Rutte bezoekt Oekraïne voor het eerst sinds de Russen in februari het land binnenvielen.

Rutte zei na zijn gesprek met president Volodimir Zelenski dat de hulp betekent dat de internationale gemeenschap voortdurend en openlijk politieke steun moet geven aan Oekraïne, zoals het uitzicht op lidmaatschap van de Europese Unie. Maar ook militair moet er flinke materiële steun zijn zodat de Oekraïners zich kunnen blijven verzetten tegen de Russische agressie, aldus Rutte. Ook Nederland zal dat blijven doen, onder meer met zwaar geschut. Hij riep landen op om hetzelfde te blijven doen.

Raketbeschieting doodt volgens Kiev 26 mensen in regio Donetsk

15:50 | Bij een Russische raketbeschieting van de plaats Chasiv Jar in de Oost-Oekraïense regio Donetsk zijn volgens de Oekraïense autoriteiten in het weekend zeker 26 mensen om het leven gekomen. Een woonblok zou zijn getroffen in de plaats, circa 60 kilometer ten noorden van provinciehoofdstad Donetsk.

Volgens de Russische strijdkrachten was het doelwit in Chasiv Jar een verzamelplaats voor een Oekraïense militaire brigade en is die eenheid met precisiewapens bestookt. Rusland stelt uitsluitend militaire doelen voor ogen te hebben in de aanval, die volgens het Kremlin Oekraïne militair moet uitschakelen. Zoals gebruikelijk zijn de lezingen van de strijdende partijen niet te verifiëren.

Maandag meldde Kiev opnieuw een raketinslag in een flatgebouw in Charkov met veel burgerslachtoffers. Moskou meldde aanvallen in de streek op onder meer een centrum van het extreemrechtse Aidar-bataljon en een wapendepot met antiraketsystemen.

Gezondheid Poetin oorzaak overhaaste inval?

15:46 | De timing van de Russische inval in Oekraïne is opvallend. Dat zegt hoogleraar Geschiedenis en politiek van Rusland Hans van Koningsbrugge van de Rijksuniversiteit Groningen. Poetins ongeduld voedt de verhalen dat zijn gezondheid slecht is en dat hij Oekraïne is binnengevallen om zich bijtijds een plek in de geschiedenis te verwerven. 'Hij heeft te snel toegeslagen.'

Oekraïne meldt dat 7000 militairen worden vermist

14:04 | In Oekraïne zijn inmiddels ongeveer 7000 militairen vermist sinds het begin van de Russische invasie eind februari. Bij de vermisten gaat het onder anderen om soldaten, leden van de nationale garde, grenswachten en mensen van de geheime dienst, aldus Oekraïense autoriteiten.

De meeste vermisten bevinden zich vermoedelijk in Russische gevangenschap. Rusland zelf zegt ruim 6000 Oekraïners krijgsgevangen te hebben gemaakt.

Russen willen dat Poetin heerser wordt genoemd

13:48 | Russen willen dat de Russische president Vladimir Poetin voortaan heerser (pravitel) wordt genoemd. De titel president zou te westers zijn.

Het voorstel voor het Russische pravitel komt van de Russische Liberaal-Democratische Partij, die liberaal noch democratisch is. Pravitel (dat ook regent en beschermer betekent) zou meer passen bij de status en rol van Poetin, vindt de extremistische en antiwesterse bondgenoot van het Kremlin. De titel president zou eind 18e eeuw in de Verenigde Staten zijn ontstaan en in Rusland nog niet compleet zijn ingeburgerd.

De 69-jarige Poetin keert zich steeds meer af van het Westen, dat hem met sancties straft voor zijn bloedige oorlog tegen Oekraïne.

Premier Rutte brengt bezoek aan Oekraïense hoofdstad Kiev

12:34 | Premier Rutte brengt vandaag een bezoek aan Kiev, de hoofdstad van Oekraïne. Dat meldt de NOS. Met zijn bezoek wil hij vooral steun betuigen aan de Oekraïense bevolking en de regering van president Zelenski, die hij later op de dag zal ontmoeten.

Het is de eerste keer dat Rutte Oekraïne bezoekt sinds het land op 24 februari werd aangevallen door buurland Rusland. In mei heeft minister Hoekstra van Buitenlandse Zaken al wel een bezoek gebracht aan het land.

Op het programma van Rutte staat vandaag ook een bezoek aan de getroffen voorsteden van Kiev: Borodyanka, Boetsja en Irpin. Vanmiddag volgt een persconferentie met ook president Zelenski. Het gesprek zal onder meer gaan over de Nederlandse steun aan het land.

Oekraïne roept inwoners zuiden op te evacueren voor tegenaanval

11:25 | Inwoners van de zuidelijke regio Cherson moeten zo snel mogelijk geëvacueerd worden. Dat zegt de Oekraïense vicepremier Irina Veresjtsjoek op de nationale televisie. Oekraïne is van plan een tegenaanval uit te voeren op door Rusland bezet gebied.

Kaliningrad wil stop handel tussen Baltische staten en Rusland

11:05 | Omdat Litouwen de levering van goederen tussen Rusland en de Russische exclave Kaliningrad blokkeert, zouden de Baltische staten ook geen handel meer met Rusland mogen drijven. Dat is het voorstel van Anton Alichanov, de gouverneur van Kaliningrad. Hij vindt dat de blokkade van Litouwen om een tegenmaatregel vraagt.

Alichanov wil een compleet verbod op de uitwisseling van goederen tussen Rusland en Estland, Letland en Litouwen, ook als dat via andere landen gebeurt. Alleen zijn eigen exclave zou moeten worden uitgezonderd van het embargo.

Maandag zijn de eerder aangekondigde Litouwse maatregelen ingegaan die de handel met Kaliningrad beperken. Volgens Litouwen zijn alle beperkingen in lijn met de sancties van de Europese Unie en gaat het bijvoorbeeld om de toevoer van kolen en metalen. De spoorlijn die door Belarus en Litouwen loopt, is de belangrijkste manier voor Rusland om goederen naar Kaliningrad te vervoeren. Rusland zou nu meer veerboten laten varen naar de exclave.

Economen: recessiegevaar eurozone neemt toe door gastekorten

08:05 | Het risico op een recessie in de eurozone is verder toegenomen vanwege de dreigende gastekorten en hoge inflatie. Dat meldt persbureau Bloomberg op basis van een onderzoek onder economen. De kans op een economische krimp in het eurogebied wordt nu geschat op 45 procent. In een eerder onderzoek gingen de economen nog uit van een kans van 30 procent op een recessie. Voorafgaand aan de Russische invasie van Oekraïne was dat 20 procent.

Vooral Duitsland, de grootste economie van Europa, zal waarschijnlijk te kampen krijgen met een flinke economische krimp. Het land is sterk afhankelijk van Russisch gas en wanneer Moskou de gastoevoer volledig dichtdraait, zou dat een zware recessie in Duitsland kunnen veroorzaken.

'We gaan uit van een recessie op basis van het reeds ingevoerde embargo op Russische olie en de impact van hogere grondstoffenprijzen op de industrie', zei econoom Erik-Jan van Harn van Rabobank. 'De Duitse economie vertraagt nu al en de trend is duidelijk neerwaarts.'

De stijgende kosten van levensonderhoud in Europa zetten daarnaast de koopkracht van consumenten steeds meer onder druk en eisen een steeds grotere tol van het bedrijfsleven. De energierekeningen van consumenten dreigen daarbij verder op te lopen wanneer Europa de gasvoorraden voor deze winter niet voldoende kan bijvullen.

De Duitse Industrie- en Handelskamer (DIHK) waarschuwde afgelopen weekeinde al dat een volledige Russische leveringsstop zou kunnen leiden tot een economische krimp van 10 procent of meer in Duitsland in de winterperiode. Veel bedrijven zullen de activiteiten moeten stoppen als er geen gas meer is.

Volgens de door Bloomberg ondervraagde economen zal de inflatie in het eurogebied dit kwartaal waarschijnlijk een piek bereiken. In 2024 zal de inflatie naar verwachting zijn teruggekeerd naar het inflatiedoel van 2 procent van de Europese Centrale Bank (ECB). De ECB zal naar verwachting de depositorente tegen het einde van het jaar hebben verhoogd tot 0,75 procent en tot 1,25 procent in maart volgend jaar. De depositorente, ofwel de rente waartegen banken geld kortlopend bij de centrale bank kunnen stallen, bedraagt momenteel min 0,5 procent.

Volgens econoom James Rossiter van TD Securities zal de eurozone waarschijnlijk in de tweede jaarhelft in een milde recessie belanden. De economische krimp zal de vraag echter niet genoeg afremmen om de inflatie weer op het streefcijfer te krijgen, waardoor de ECB volgens Rossiter op een pad van geleidelijke renteverhogingen terechtkomt.

Russische gastoevoer naar Duitsland ligt zeker tien dagen stil

07:14 | De gastoevoer van Rusland naar Duitsland wordt vanaf vandaag tien dagen stilgelegd wegens gepland onderhoud aan de Nord Stream 1 pijpleiding in de Oostzee. Deze pijpleiding is de belangrijkste verbinding voor aardgasstromen naar Duitsland, de grootste economie van Europa.

‘We gaan er nu niets van merken. Ons gas is al ingekocht. Deze periode komen we door, maar daarna wordt het wel een spannende tijd', zegt gas- en olie-expert Ronald de Zoete.

Russische raketaanval op Charkov

05:08 | Een Russische raket heeft maandagochtend vroeg in de Oekraïense stad Charkov een appartementencomplex van zes verdiepingen deels verwoest. Of er slachtoffers zijn gevallen is nog niet bekend.

Oekraïense media melden dat reddingswerkzaamheden aan de gang zijn en dat een oudere vrouw levend onder het puin vandaan is gehaald. Volgens de media zijn er in de ochtend in totaal drie explosies gehoord in de stad.

Zelenski: Russische moordenaars zullen straf niet ontlopen

00:31 | Oekraïne zal de verantwoordelijken voor de Russische raketaanval op een flat in de stad Chasiv Yar vinden en voor het gerecht brengen. 'Geen enkele Russische moordenaar zal zijn straf ontlopen', zei de Oekraïense president Volodimir Zelenski zondagavond in zijn dagelijkse videoboodschap.

Zelenski stond uitgebreid stil bij de aanval op Chasiv Yar, in de oostelijke regio Donetsk. Zeker vijftien mensen kwamen om het leven toen zaterdagavond een Russische raket een flatgebouw verwoestte. Volgens Zelenski liggen er nog tientallen mensen onder het puin. Zes zouden er zijn gered.

'Iedereen die opdracht geeft voor zo'n aanval, iedereen die hem uitvoert, die onze steden en woonwijken onder vuur neemt, die doodt met opzet', aldus de president. Hij verwees naar nazi-misdadigers uit de Tweede Wereldoorlog die 'zelfs als ze 90 of 100 jaar oud zijn' nog voor het gerecht worden gebracht. Hij waarschuwde Russische soldaten ook dat Rusland 'als eerste hen in de steek zal laten, zodra de politieke omstandigheden veranderen'.

Zelenski zei verder dat het Russische offensief in Oekraïne onverminderd doorgaat. Russische vliegtuigen voerden volgens hem 34 luchtaanvallen uit op zondag.

Gerelateerde artikelen