Internationaal19 jul '22 15:49

Liveblog | Poetin mogelijk betrokken bij Rotterdamse waterstofterminal

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 145 van de oorlog in Oekraïne. Volg in dit liveblog de laatste updates over de oorlog in Oekraïne en de gevolgen daarvan.

(ANP)

Zweedse oorlogsvrijwilliger gesneuveld in Oekraïne

15:45 | Een Zweedse oud-militair is aan het front in de omgeving van Donetsk in Oost-Oekraïne om het leven gekomen, melden Zweedse media. De man van rond de 30 werkte eerder voor de Zweedse luchtmacht. Een granaat zou hem in de borst hebben getroffen.

De voormalige luitenant zou 'een paar maanden geleden' zijn gearriveerd en geen huurling zijn. Eerder werd gemeld dat honderden Zweden zich hebben aangesloten bij de strijd tegen Rusland in Oekraïne, maar die informatie kon niet worden bevestigd. Wel staat vast dat sommigen zich hebben aangesloten bij de internationale brigade van het Oekraïense leger. Het zou ook gaan om militairen die geen ontslag hebben genomen uit het Zweedse leger.

Van meerdere buitenlanders die zijn gaan vechten in Oekraïne is de dood bevestigd. Het gaat onder meer om twee Amerikanen, een Nederlander, een Duitser, een Fransman, een Engelsman en een Australiër

IMF waarschuwt voor sterke recessie zonder Russisch gas

14:25 | Als Rusland de gaskraan naar Europa helemaal dichtdraait, krijgen met name Oost-Europa en Italië te maken met sterke recessies, waarschuwt het Internationaal Monetair Fonds (IMF). De denktank schrijft dat in een analyse van wat gastekorten voor Europa kunnen betekenen. De recessie kan veel minder erg worden als Europese landen hun gasvoorraden delen.

Met name Hongarije, Slowakije, Tsjechië en Italië hebben te lijden van het sluiten van de gaskraan. Hun economieën krijgen een klap van maximaal 5,5 tot 6,5 procent. Duitsland, dat ook erg afhankelijk is van Russisch gas, krijgt een klap voor de economie van maximaal net geen 3 procent en in Nederland zou de economie er in het slechtste geval 2 procent op achteruit gaan. Daarmee zit ons land in de middenmoot van de EU-lidstaten.

Door gasvoorraden te delen en zich tot de wereldwijde markt voor vloeibaar gemaakt aardgas (lng) te wenden, kan de impact van een harde knip in de toevoer van Russisch gas worden beperkt. In dat scenario komt gas terecht waar dit het hardst nodig is en worden de lasten in de vorm van minder beschikbare energie gedeeld door de EU-lidstaten.

Als de EU-landen dat doen, krimpt de Hongaarse economie nog maar maximaal zo'n 3,5 procent en de Italiaanse iets meer dan 1 procent. Roemenië zou in plaats van economische krimp zelfs groei meemaken. Nederland gaat er in dat scenario maar mondjesmaat op vooruit.

Sommige landen, zoals Zweden en Denemarken, gaan er bij het delen van de voorraden zelfs op achteruit. In beide gevallen gaat het om een kleine terugval. Griekenland kan bij samenwerking economisch verder terugvallen dan als landen ieder voor zich de problemen aanpakken, maar het kan ook gunstiger uitpakken.

Het IMF waarschuwt dat er veel onzekerheden zijn. De werkelijke situatie kan dan ook nog aanzienlijk afwijken van de berekeningen.

EU past Rusland-sancties aan om voedselaanvoer niet te hinderen

14:10 | De Europese Unie wil de sancties die zij Rusland heeft opgelegd aanpassen om de voedselvoorziening niet te hinderen. Een aantal Russische banken zou bijvoorbeeld weer toegang krijgen tot bevroren tegoeden.

De EU wil niet bijdragen aan hoge voedselprijzen en tekorten, die met name Afrika en het Midden-Oosten al parten spelen. Rusland beweert al langer dat de EU-sancties de export van bijvoorbeeld graan en kunstmest hinderen. Ontvangende landen nemen die klachten over. Brussel bezweert de voedselvoorziening niets in de weg te leggen en doet de klachten af als misleidend gestook van Moskou.

De plannen, die persbureau Reuters heeft ingezien, krijgen woensdag naar verwachting de goedkeuring van de EU-landen. Zij kunnen vervolgens geblokkeerde rekeningen van belangrijke banken als VTB, VEB en Bank Rossiya weer vrijgeven. Het is nog onduidelijk om hoeveel van de tegoeden het gaat. Afrikaanse landen klagen dat ze minder gemakkelijk Russisch koren en kunstmest kunnen invoeren door problemen met het betaalverkeer.

Ook wil de EU de verscheping van voedingsmiddelen uit Russische havens vergemakkelijken, meldt Reuters. Sommige bedrijven zijn daarmee gestopt uit vrees Europese sancties te overtreden. Andere schrikken terug voor de hoge verzekeringspremies.

Een aantal strafmaatregelen wordt juist uitgebreid en aangescherpt. Zo worden ook de tegoeden bevroren van Sberbank, de grootste bank van Rusland. Op rekeningen die dienen voor de handel in voedingsmiddelen na.

Verder buigen de EU-landen zich over voorstellen om nog eens acht andere bedrijven en organisaties en 48 personen sancties op te leggen, melden andere Brusselse media. Onder meer een Poetingezinde motorclub en een aantal politici, militairen en familieleden van machtige zakenmagnaten rond het Kremlin zouden het doelwit zijn.

Oekraïens parlement ontslaat inlichtingenchef en hoofd justitie

13:00 | Het Oekraïense parlement heeft dinsdag het ontslag van de chef van de geheime dienst en de procureur-generaal bevestigd, twee dagen nadat president Volodimir Zelenski hen had geschorst omdat ze er niet in waren geslaagd Russische spionnen uit te schakelen.

Ivan Bakanov werd met een ruime meerderheid ontslagen als chef van de geheime dienst SBU, melden parlementariërs. In een verklaring kort voor de stemming erkende Bakanov, een jeugdvriend van Zelenski, dat tijdens zijn ambtstermijn 'misrekeningen' zijn gemaakt, maar dat hij trots is op zijn staat van dienst. Volgens Zelenski waren zestig medewerkers van onder meer de geheime dienst in door Russen bezet gebied gebleven, wat gelijkstaat aan hoogverraad. Zelenski heeft aangekondigd de dienst op de schop te nemen.

Procureur-generaal Irina Venediktova moet ook plaatsmaken. Haar wordt verweten dat ze onvoldoende heeft opgetreden tegen justitiemedewerkers die met de Russische bezetter zouden samenwerken. Venediktova leidde het onderzoek naar duizenden vermeende oorlogsmisdaden door Russische militairen

Europese Commissie rekent niet meer op gas via Nord Stream 1

12:55 | De Europese Commissie verwacht niet dat Rusland de levering van gas via de pijpleiding Nord Stream 1 zal hervatten. De verbinding tussen Rusland en Duitsland via de Oostzee ligt op dit moment stil wegens onderhoud, maar bracht voor de geplande stop al 60 procent minder gas naar het Westen.

Volgens begrotingscommissaris Johannes Hahn gaat het dagelijks EU-bestuur er nu vanuit dat de pijplijn dicht blijft, ondanks dat Nord Stream 1 volgens planning donderdag weer open moet. "En in dat geval moeten bepaalde aanvullende maatregelen worden genomen."

Moskou en het Russische staatsgasbedrijf Gazprom hebben nog niet gezegd dat de heropening van Nord Stream 1 in het geding is. Wel werd maandag bekend dat Gazprom zich op overmacht beroept om grote Duitse klanten minder gas te leveren.

Duitsland, de grootste economie van Europa, is voor een groot deel afhankelijk van Russisch gas. Gazprom verlaagde de toevoer onlangs drastisch, wat het concern weet aan het ontbreken van een turbine in onderhoud. Europese leiders hebben dat als smoes afgedaan en stellen dat het om een politieke zet gaat, vanwege de sancties die de EU heeft ingesteld na de Russische inval in Oekraïne.

De Duitse energiemaatschappij Uniper heeft de Duitse overheid al om steun gevraagd om niet om te vallen door de afgeknepen gastoevoer uit Rusland.

Naar verwachting presenteert de Europese Commissie woensdag een plan om het gasverbruik verder te verminderen. Daarbij moet ook duidelijk worden hoe Brussel de impact van een totale leveringsstop van Russisch gas wil opvangen.

Douane vindt nog meer Russische superjachten in Nederland

12:40 | De Nederlandse douane heeft nog wat extra luxe jachten ontdekt met een Russische eigenaar. In totaal houdt de dienst nu 24 jachten in de gaten. Samen zijn de schepen goed voor een bedrag van 1,6 miljard euro, meldt RTL Nieuws.

Van de 24 jachten liggen er twee echt aan de ketting. Het gaat om jachten die in Nederland waren voor onderhoud. En ze zullen voorlopig hier blijven. Deze twee jachten zijn namelijk 'bevroren' omdat ze eigendom zijn van Russen of Russische bedrijven die op de Europese sanctielijst staan. De sancties zijn opgelegd vanwege de Russische inval in Oekraïne. Op de lijst staan personen en bedrijven die Poetins oorlog steunen.

Topoverleg Rusland, Turkije en Iran over Turkse inval Syrië en Oekraïens graan

12:25 | De Russische president Poetin overlegt vandaag en morgen in de Iraanse hoofdstad Teheran met zijn Turkse en Iraanse ambtsgenoten Recep Tayyip Erdogan en Ebrahim Raisi. Twee belangrijke agendapunten: de mogelijk inval van de Turken in Syrië en de graantransporten vanuit Oekraïne. 'Erdogan hoopt dat Poetin het groene licht geeft voor een inval in Syrië én akkoord geeft op hervatting van de Oekraïense graanexport', zegt Turkije-correspondent Joost Lagendijk.

Poetin mogelijk betrokken bij Rotterdamse waterstofterminal

10:40 | De SP gaat Kamervragen stellen over de mogelijke betrokkenheid van de Russische president Poetin bij een in Genève gevestigd energiebedrijf dat een waterstofterminal in Rotterdam wil bouwen. Het betreft Gunvor, een energieconcern dat eerder en vaker in verband is gebracht met de Russische president. SP-Kamerlid Jasper van Dijk wil opheldering van minister Rob Jetten voor Klimaat en Energie: 'Het is zeer onwenselijk als hieruit de betrokkenheid van Poetin blijkt.'

Chalets voor Oekraïners gekraakt

03:34 | Woonwagenbewoners houden sinds zondag een centrum voor opvang van Oekraïense vluchtelingen in Alkmaar bezet. De twaalf chalets annex woonwagens waarin vanaf augustus vluchtelingen moeten worden ondergebracht, zijn gekraakt en worden nu bewoond door woningzoekende woonwagenbewoners, onder wie ook jonge kinderen.

Wethouder Gijsbert van Iterson Scholten van de gemeente Alkmaar heeft maandag in de brandende zon urenlang met de 'krakers' gesproken: "We zijn het niet eens geworden maar er is gesproken met veel wederzijds respect in een goede sfeer."

Namens de groep actievoerende woonwagenbewoners vertelt Tomas Vermanen dat het de woonwagenbewoners totaal in het verkeerde keelgat schoot toen ze zondagochtend vroeg de twaalf woonwagens naast het voetbalterrein van de vereniging Flamingo’s zagen staan: „Ik dacht ongelogen dat de woonwagens er voor onze jongeren waren neergezet. Al vaker hebben we de gemeente gewezen op de mogelijkheid om een nieuw woonwagencentrum bij deze voetbalvelden te realiseren. De gemeente houdt ons al tientallen jaren aan het lijntje. En nu het om vluchtelingen gaat, kunnen er opeens in zes weken tijd woonwagens worden neergezet."

Start onderhandelingen EU-lidmaatschap Noord-Macedonië en Albanië

03:32 | Buurlanden Noord-Macedonië en Albanië beginnen in Brussel de toetredingsonderhandelingen over het lidmaatschap van de Europese Unie. De twee Balkanlanden zijn al geruime tijd kandidaat-lid en hebben met toenemend ongeduld op dit moment gewacht. Beide premiers, Dimitar Kovačevski van Noord-Macedonië en Edi Rama van Albanië, reizen voor de aftrap naar Brussel af. Ze worden om 09.00 uur verwelkomd door de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen.

Noord-Macedonië diende al begin 2004 een aanvraag in om tot de EU-club te mogen toetreden en werd eind 2005 kandidaat-lid. Maar daarna volgde een lang parkoers vol hindernissen voor de deelrepubliek van het vroegere Joegoslavië. De aangrenzende EU-landen Griekenland en Bulgarije lagen dwars en het land moest zijn naam wijzigen van Macedonië in Noord-Macedonië. In 2009 diende Albanië een aanvraag in voor EU-lidmaatschap. Het land werd kandidaat-lid in 2014. De twee landen werden voor het traject naar het EU-lidmaatschap aan elkaar gekoppeld.

Nu alle belemmeringen zijn opgeheven, kan het echte werk beginnen. De onderhandelingen behelzen 35 hoofdstukken die de landen moeten afwerken, bijvoorbeeld over vervoer en landbouw. Ze moeten de gemeenschappelijke wetten en regels van de EU invoeren en aan voorwaarden voldoen over democratie, mensenrechten en economie. Dat kan allemaal nog eens jaren duren.

Zelenski stuurt tientallen medewerkers veiligheidsdienst weg

01:47 | De Oekraïense president Zelensky heeft tientallen medewerkers van veiligheidsdienst SBU weggestuurd. Een dag eerder hij al het hoofd van de SBU, Ivan Bakanov, geschorst. In eerdere berichten werd gesproken van ontslag. Daarnaast werd de Oekraïense hoofdaanklager Iryna Venediktova geschorst.

Wie de 28 weggestuurde SBU-medewerkers zijn, is niet duidelijk. Volgens Zelensky gaat het om functionarissen van 'verschillende niveaus en verschillende aandachtsgebieden'. De reden is bij iedereen hetzelfde, zei hij in een videotoespraak: 'Onbevredigende werkresultaten'.

Collaboratie met de Russische bezetter werd niet specifiek als reden genoemd bij de 28 functionarissen. Dat is wel een groot probleem onder ander SBU-personeel, zei Zelensky gisteren. Zeker zestig SBU-medewerkers en medewerkers van het openbaar ministerie werken in bezet gebied samen met de Russen, aldus de president. Dat was één van de redenen om Bakanov en Venediktova te schorsen.

Ook verschillende gefaalde pogingen om Oekraïens grondgebied in handen te houden worden Bakanov aangewreven. Cherson viel zonder al te veel Oekraïense weerstand, onder meer omdat SBU-personeel er niet in slaagde een brug op te blazen. Daardoor konden Russen zo de stad in rijden.

Inmiddels zijn er tijdelijke vervangers aangesteld. De leiding van de SBU is overgenomen door Vasil Maljoek, die eerder het bestrijden van corruptie binnen de veiligheidsdiensten als taak had. Venediktova is vervangen door haar assistent Oleksiy Symonenko.

Gazprom kan door 'overmacht' geen gas meer leveren aan grote Europese klanten

00:02 | Het Russische staatsbedrijf Gazprom heeft meerdere klanten gemeld dat door 'overmacht' de gasleveringen niet meer gegarandeerd kunnen worden. Onder die klanten zijn de grote Duitse gasimporteur Uniper, dat al in grote problemen zit, en RWE, een van oorsprong Duits energiebedrijf dat internationaal opereert.

Een anonieme bron bevestigt aan Reuters dat het gaat om leveringen via de Nord Stream 1-pijpleiding. Die ligt op dit moment stil vanwege onderhoud. Er werd al voor gevreesd dat Rusland dit onderhoud zou aangrijpen om de gastoevoer naar Europa verder te beperken of te stoppen.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen