Internationaal19 jul '22 12:24

Topoverleg Rusland, Turkije en Iran over Turkse inval Syrië en Oekraïens graan

Auteur: Mark van Harreveld

De Russische president Poetin overlegt vandaag en morgen in de Iraanse hoofdstad Teheran met zijn Turkse en Iraanse ambtsgenoten Recep Tayyip Erdogan en Ebrahim Raisi. Twee belangrijke agendapunten: de mogelijk inval van de Turken in Syrië en de graantransporten vanuit Oekraïne. 'Erdogan hoopt dat Poetin het groene licht geeft voor een inval in Syrië én akkoord geeft op hervatting van de Oekraïense graanexport', zegt Turkije-correspondent Joost Lagendijk.

De hoogste Iraanse geestelijke Ayatollah Ali Khamenei (l) spreekt met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan (m) en de Iraanse president Ebrahim Raisi (r).
De hoogste Iraanse geestelijke Ayatollah Ali Khamenei (l) spreekt met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan (m) en de Iraanse president Ebrahim Raisi (r). (ANP / Associated Press)

'Het grote agendapunt tussen Iran, Rusland en Turkije zijn de Turkse plannen om Noord-Syrië binnen te vallen', zegt Lagendijk. Het zal de vierde keer worden dat de Turken hun buurland binnenvallen om de Koerden te bevechten. 'Turkije is van mening dat de Syrische Koerden in dat gebied een bedreiging voor Turkije vormen. Om dat te kunnen doen hebben ze eigenlijk toestemming nodig van Iran, maar met name van Rusland dat in hetzelfde gebied aanwezig is'.

Lees ook | Turkije: deal over uitvoer graan Oekraïne

Turkse verkiezingen

Turkije beschouwt de Syrische Koerden als een bedreiging, hoewel dat internationaal wordt betwist - er zijn immers geen Koerdische aanvallen vanuit Noord-Syrië op Turkije. Wat wél een rol speelt in Erdogans grensoverschrijdende avonturen is het naderen van de Turkse parlements- en presidentsverkiezingen in 2023. 'In het verleden waren dat soort invallen behoorlijk populair in Turkije'.

Overigens zijn er verschillende soorten bijeenkomsten vandaag en morgen. 'Bij Syrië zitten ze met z'n drieën om de tafel, maar als het gaat om die graantransporten, dan zitten Poetin en Erdogan gewoon met z'n tweeën en dan gaat het om het finaliseren van een overeenkomst die al een tijd in de maak is. Daar is vorige week in Istanboel al met de VN over vergaderd, en met Oekraïne. In grote lijnen zijn ze het eens, maar het venijn zit 'm in de staart. Erdogan hoopt dat Poetin het groene licht geeft zodat met Turkse medewerking die graantransporten kunnen beginnen'.

Lees ook | Turkije wil goedkeuring afdwingen voor interventie in buurland Syrië

Voor wat hoort wat

Hoewel beide onderwerpen en bijeenkomsten ogenschijnlijk gescheiden zijn, zal er achter de schermen naar alle waarschijnlijkheid een quid pro quo plaatshebben. 'Daar lijkt het wel op. Erdogan moet iets krijgen, hij wil een akkoord met de Russen om in Noord-Syrië binnengelaten te worden en hij wil dat de Russen zich neerleggen bij dat graanakkoord. Dat willen de Russen tot nu toe niet, het zou voor Turkije heel goed zijn als beide slagen'.

Maar wat willen de Russen terug voor hun medewerking? 'Dat is de grote vraag die boven de markt hangt. Als het gaat om die graantransporten, dan begrijp ik ook dat Poetin niet in de rest van de wereld gezien wil worden als de man die Afrika laat verhongeren. Dus na veel tegenstribbelen zullen de Russen wel akkoord gaan. Dan zijn ze van dat slechte imago af. Maar ze willen te allen tijde voorkomen dat die schepen die het graan komen ophalen, wapens naar Oekraïne brengen. In Syrië heeft Poetin niet zo heel veel te winnen, alleen een dienst bewijzen aan Erdogan. Dat kan altijd als wisselgeld later van pas komen.'

Volg de ontwikkelingen in Oekraïne en de gevolgen daarvan hier in ons liveblog


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen